699 四无量:于此,比丘以与慈俱之心遍满一方而住,如是第二方,如是第三方,如是第四方,如是上下横遍一切处,对一切如对自己,以与慈俱之心,广博、广大、无量、无怨、无害遍满全世界而住;以与悲俱之心遍满一方而住,如是第二方,如是第三方,如是第四方,如是上下横遍一切处,对一切如对自己,以与悲俱之心,广博、广大、无量、无怨、无害遍满全世界而住;以与喜俱之心遍满一方而住,如是第二方,如是第三方,如是第四方,如是上下横遍一切处,对一切如对自己,以与喜俱之心,广博、广大、无量、无怨、无害遍满全世界而住;以与舍俱之心遍满一方而住,如是第二方,如是第三方,如是第四方,如是上下横遍一切处,对一切如对自己,以与舍俱之心,广博、广大、无量、无怨、无害遍满全世界而住。巴利 注疏 2
Catasso appamaññāyo – idha bhikkhu mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati; karuṇāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ karuṇāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati; muditāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ muditāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati; upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati tathā dutiyaṃ tathā tatiyaṃ tathā catutthaṃ, iti uddhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena pharitvā viharati.
700 四无量中,多少是善的,多少是不善的,多少是无记的……多少是有诤的,多少是无诤的?巴利
Catunnaṃ appamaññānaṃ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā…pe… kati saraṇā, kati araṇā?
701 或是善的,或是无记的。三无量与乐受相应,舍与不苦不乐受相应。或是果报,或是果报法法,或是非果报非果报法法。或是已执取顺取,或是未执取顺取。不杂染有杂染性。三无量或是有寻有伺,或是无寻唯伺,或是无寻无伺;舍是无寻无伺。三无量或是喜俱,或是乐俱,非舍俱,或不应说喜俱;舍是舍俱。非以见非以修习所应断。非以见非以修习所应断因。或是积集趣向,或是非积集趣向非损减趣向,非有学非无学,广大,不应说小所缘,广大所缘,无量所缘。中等,不定,不应说道所缘,道因,道增上。或是已生,或是未生,或是应生。或是过去,或是未来,或是现在。不应说过去所缘,未来所缘,现在所缘。或是内,或是外,或是内外,外所缘,无见无对。巴利
Siyā kusalā, siyā abyākatā. Tisso appamaññāyo sukhāya vedanāya sampayuttā, upekkhā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā. Siyā vipākā, siyā vipākadhammadhammā, siyā nevavipākanavipākadhammadhammā. Siyā upādinnupādāniyā, siyā anupādinnupādāniyā. Asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā. Tisso appamaññāyo siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā; upekkhā avitakkaavicārā. Tisso appamaññāyo siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, na upekkhāsahagatā, siyā na vattabbā pītisahagatāti; upekkhā upekkhāsahagatā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā. Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā. Siyā ācayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino, nevasekkhanāsekkhā, mahaggatā, na vattabbā parittārammaṇātipi, mahaggatārammaṇātipi, appamāṇārammaṇātipi. Majjhimā, aniyatā, na vattabbā maggārammaṇātipi, maggahetukātipi , maggādhipatinotipi. Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino. Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā. Na vattabbā atītārammaṇātipi, anāgatārammaṇātipi, paccuppannārammaṇātipi. Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā, bahiddhārammaṇā, anidassanaappaṭighā.
702 慈是因,三无量非因,有因,与因相应。慈既是因又是有因;三无量不应说既是因又是有因,是有因而非因。慈既是因又与因相应;三无量不应说既是因又与因相应,与因相应而非因。三无量非因有因;慈不应说非因有因,非因无因。巴利
Mettā hetu, tisso appamaññāyo na hetū, sahetukā, hetusampayuttā. Mettā hetu ceva sahetukā ca; tisso appamaññāyo na vattabbā hetū ceva sahetukā cāti, sahetukā ceva na ca hetū. Mettā hetu ceva hetusampayuttā ca; tisso appamaññāyo na vattabbā hetū ceva hetusampayuttā cāti, hetusampayuttā ceva na ca hetū. Tisso appamaññāyo na hetū sahetukā; mettā na vattabbā na hetu sahetukātipi, na hetu ahetukātipi.
有缘,有为,无见,无对,无色,世间,以某些可识知,以某些不可识知,非漏,有漏,与漏相离,不应说既是漏又是有漏,是有漏而非漏,不应说既是漏又与漏相应,与漏相应而非漏。与漏相离有漏。巴利
Sappaccayā, saṅkhatā, anidassanā, appaṭighā, arūpā, lokiyā, kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā, no āsavā, sāsavā, āsavavippayuttā , na vattabbā āsavā ceva sāsavā cāti, sāsavā ceva no ca āsavā, na vattabbā āsavā ceva āsavasampayuttā cātipi, āsavasampayuttā ceva no ca āsavātipi. Āsavavippayuttā sāsavā.
非结……(中略)……非缚……(中略)……非流……(中略)……非轭……(中略)……非盖……(中略)……非执取……(中略)……有所缘,非心,心所,与心相应,与心相杂,心等起,与心俱生,随转于心,与心相杂及等起,与心相杂及等起俱生,随转于与心相杂及等起,外,非取,或为已取,或为未取。巴利
No saṃyojanā…pe… no ganthā…pe… no oghā…pe… no yogā…pe… no nīvaraṇā…pe… no parāmāsā …pe… sārammaṇā, no cittā, cetasikā, cittasampayuttā, cittasaṃsaṭṭhā, cittasamuṭṭhānā, cittasahabhuno, cittānuparivattino, cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā, cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno, cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino, bāhirā, no upādā, siyā upādinnā, siyā anupādinnā.
非取……(中略)……非烦恼……(中略)……非应以见断,非应以修断,非应以见断之因,非应以修断之因。三无量或为有寻,或为无寻;舍为无寻。三无量或为有伺,或为无伺;舍为无伺。三无量或为有喜,或为无喜;舍为无喜。三无量或为喜俱,或为非喜俱;舍为非喜俱。三无量为乐俱,舍为非乐俱。舍为舍俱,三无量为非舍俱,非欲界,色界,非无色界,所摄,非出离,不定,有上,无诤。巴利
No upādānā…pe… no kilesā…pe… na dassanena pahātabbā, na bhāvanāya pahātabbā, na dassanena pahātabbahetukā, na bhāvanāya pahātabbahetukā. Tisso appamaññāyo siyā savitakkā, siyā avitakkā; upekkhā avitakkā. Tisso appamaññāyo siyā savicārā, siyā avicārā; upekkhā avicārā. Tisso appamaññāyo siyā sappītikā, siyā appītikā; upekkhā appītikā. Tisso appamaññāyo siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā; upekkhā na pītisahagatā. Tisso appamaññāyo sukhasahagatā, upekkhā na sukhasahagatā. Upekkhā upekkhāsahagatā, tisso appamaññāyo na upekkhāsahagatā, na kāmāvacarā, rūpāvacarā, na arūpāvacarā, pariyāpannā, aniyyānikā, aniyatā, sauttarā, araṇāti.
1 2 3