3. 安立篇巴利 3. Nikkhepakaṇḍaṃ
全篇 431 段
985 什么是善法?三善根——无贪、无嗔、无痴;与彼相应的受蕴、想蕴、行蕴、识蕴;由彼等生起的身业、语业、意业——这些是善法。巴利 注疏 3
Katame dhammā kusalā? Tīṇi kusalamūlāni – alobho, adoso, amoho; taṃsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā kusalā.
986 什么是不善法?三不善根——贪、嗔、痴;与彼同处的诸烦恼;与彼相应的受蕴、想蕴、行蕴、识蕴;由彼等生起的身业、语业、意业——这些是不善法。巴利 注疏 2
Katame dhammā akusalā? Tīṇi akusalamūlāni – lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā akusalā.
987 什么是无记法?善与不善诸法的果报,欲界的、色界的、无色界的、不包摄的;受蕴、想蕴、行蕴、识蕴;以及诸唯作法,既非善也非不善,也非业果报;一切色,以及无为界——这些是无记法。巴利 注疏 2
Katame dhammā abyākatā? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā abyākatā.
988 什么是与乐受相应的法?在乐地中的欲界、色界、不包摄的,除了乐受;与彼相应的想蕴、行蕴、识蕴——这些是与乐受相应的法。巴利 注疏 2
Katame dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā? Sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā.
989 什么是与苦受相应的法?在苦地中的欲界,除了苦受;与彼相应的想蕴、行蕴、识蕴——这些是与苦受相应的法。巴利
Katame dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā? Dukkhabhūmiyaṃ kāmāvacare, dukkhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā .
990 什么是与不苦不乐受相应的法?在不苦不乐地中的欲界、色界、无色界、不包摄的,除了不苦不乐受;与彼相应的想蕴、行蕴、识蕴——这些是与不苦不乐受相应的法。巴利
Katame dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā? Adukkhamasukhabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, adukkhamasukhaṃ vedanaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.
991 什么是果报法?善与不善诸法的果报,欲界的、色界的、无色界的、不包摄的;受蕴……(中略)……识蕴——这些是果报法。巴利 注疏 2
Katame dhammā vipākā? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā vipākā.
992 什么是有果报法?善与不善诸法,欲界的、色界的、无色界的、不包摄的;受蕴……(中略)……识蕴——这些是有果报法。巴利
Katame dhammā vipākadhammadhammā? Kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā vipākadhammadhammā.
993 什么是非果报亦非有果报法?凡是唯作法,既非善也非不善,也非业果报;一切色,以及无为界——这些是非果报亦非有果报法。巴利
Katame dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā? Ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā.
994 什么是已执取顺取法?有漏的善与不善诸法之果报,欲界的、色界的、无色界的;受蕴……(中略)……识蕴;以及因业已作之色——这些是已执取顺取法。巴利 注疏 2
Katame dhammā upādiṇṇupādāniyā? Sāsavā kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; yañca rūpaṃ kammassa katattā – ime dhammā upādiṇṇupādāniyā.
995 什么是未执取顺取法?有漏的善与不善诸法,欲界、色界、无色界;受蕴……(中略)……识蕴;以及凡是唯作法,既非善也非不善,也非业果报;以及非因业已作之色——这些是未执取顺取法。巴利
Katame dhammā anupādiṇṇupādāniyā? Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā; yañca rūpaṃ na kammassa katattā – ime dhammā anupādiṇṇupādāniyā.
996 什么是未执取非顺取法?出世间诸道、诸道果,以及无为界——这些是未执取非顺取法。巴利
Katame dhammā anupādiṇṇaanupādāniyā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anupādiṇṇaanupādāniyā.
997 什么是杂染有杂染性法?三不善根——贪、嗔、痴;以及与彼同类的诸烦恼;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴;由彼等生起的身业、语业、意业——这些是杂染有杂染性法。巴利
Katame dhammā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā? Tīṇi akusalamūlāni – lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā.
998 什么是不杂染有杂染性法?有漏的善与无记诸法,欲界、色界、无色界;色蕴、受蕴、想蕴、行蕴、识蕴——这些是不杂染有杂染性法。巴利 注疏 2
Katame dhammā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā? Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; rūpakkhandho, vedanākkhandho , saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā.
999 什么是不杂染无杂染性法?出世间诸道、诸道果,以及无为界——这些是不杂染无杂染性法。巴利
Katame dhammā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā.
1000 什么是有寻有伺的诸法?在有寻有伺地中,于欲界、色界、不包摄的,除了寻与伺;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴——这些是有寻有伺的诸法。巴利 注疏 1
Katame dhammā savitakkasavicārā? Savitakkasavicārabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne , vitakkavicāre ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā savitakkasavicārā.
1001 什么是无寻唯伺的诸法?在无寻唯伺地中,于色界、不包摄的,除了伺;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴——这些是无寻唯伺的诸法。巴利
Katame dhammā avitakkavicāramattā? Avitakkavicāramattabhūmiyaṃ rūpāvacare, apariyāpanne, vicāraṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā avitakkavicāramattā.
1002 什么是无寻无伺的诸法?在无寻无伺地中,于欲界、色界、无色界、不包摄的;受蕴……(中略)……识蕴;一切色,以及无为界——这些是无寻无伺的诸法。巴利
Katame dhammā avitakkaavicārā? Avitakkaavicārabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare , arūpāvacare, apariyāpanne; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā avitakkaavicārā.
1003 什么是喜俱的诸法?在喜地中,于欲界、色界、不包摄的,除了喜;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴——这些是喜俱的诸法。巴利 注疏 1
Katame dhammā pītisahagatā? Pītibhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne , pītiṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā pītisahagatā.
1004 什么是乐俱的诸法?在乐地中,于欲界、色界、不包摄的,除了乐;与彼相应的想蕴、行蕴、识蕴——这些是乐俱的诸法。巴利
Katame dhammā sukhasahagatā? Sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā sukhasahagatā.
1005 什么是舍俱的诸法?在舍地中,于欲界、色界、无色界、不包摄的,除了舍;与彼相应的想蕴、行蕴、识蕴——这些是舍俱的诸法。巴利
Katame dhammā upekkhāsahagatā? Upekkhābhūmiyaṃ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, upekkhaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho – ime dhammā upekkhāsahagatā.
1006 什么是应以见所断的诸法?三结——有身见、疑、戒禁取。巴利 注疏 2
Katame dhammā dassanena pahātabbā? Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
1007 于此,什么是有身见?于此,未受教的凡夫,不见诸圣者,不通达圣法,未受圣法调御,不见诸善人,不通达善人法,未受善人法调御,随观色为我,或随观我为有色者,或随观色在我中,或随观我在色中。随观受为我,或随观我为有受者,或随观受在我中,或随观我在受中。随观想为我,或随观我为有想者,或随观想在我中,或随观我在想中。随观诸行为我,或随观我为有行者,或随观诸行在我中,或随观我在诸行中。随观识为我,或随观我为有识者,或随观识在我中,或随观我在识中。凡如是之见、见执、见稠林、见旷野、见诤、见动摇、见结、执取、取着、坚执、执着、邪道、邪路、邪性、外道处、颠倒执取——这称为有身见。巴利 注疏 2
Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi? Idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṃ attato samanupassati, rūpavantaṃ vā attānaṃ, attani vā rūpaṃ, rūpasmiṃ vā attānaṃ. Vedanaṃ attato samanupassati, vedanāvantaṃ vā attānaṃ, attani vā vedanaṃ, vedanāya vā attānaṃ. Saññaṃ attato samanupassati, saññāvantaṃ vā attānaṃ, attani vā saññaṃ, saññāya vā attānaṃ. Saṅkhāre attato samanupassati, saṅkhāravantaṃ vā attānaṃ, attani vā saṅkhāre, saṅkhāresu vā attānaṃ. Viññāṇaṃ attato samanupassati, viññāṇavantaṃ vā attānaṃ, attani vā viññāṇaṃ, viññāṇasmiṃ vā attānaṃ. Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sakkāyadiṭṭhi.
1008 于此,什么是疑?对导师犹豫、怀疑,对法犹豫、怀疑,对僧团犹豫、怀疑,对学犹豫、怀疑,对过去犹豫、怀疑,对未来犹豫、怀疑,对过去与未来犹豫、怀疑,对此缘性、缘起诸法犹豫、怀疑。凡如是之犹豫、犹豫性、犹豫状态、疑惑、怀疑、疑、二路、疑道、不决定执取、踌躇、徘徊、不深入、心之僵硬、意之困惑——这称为疑。巴利 注疏 2
Tattha katamā vicikicchā? Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati. Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṃ vimati vicikicchā dveḷhakaṃ dvedhāpatho saṃsayo anekaṃsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṃ cittassa manovilekho – ayaṃ vuccati vicikicchā.
1009 于此,什么是戒禁取?于此外诸沙门婆罗门认为“由戒而清净,由禁而清净,由戒禁而清净”,凡如是之见、见执、见稠林、见旷野、见诤、见动摇、见结、执取、取着、坚执、执着、邪道、邪路、邪性、外道处、颠倒执取——这称为戒禁取。巴利 注疏 2
Tattha katamo sīlabbataparāmāso? Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṃ ‘sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhī’ti yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahanaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyāsaggāho – ayaṃ vuccati sīlabbataparāmāso.
1010 这三结;以及与彼同处之诸烦恼;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴;由彼所生之身业、语业、意业——这些法应以见而断。巴利
Imāni tīṇi saṃyojanāni; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbā.
1011 什么法应以修习而断?其余之贪、嗔、痴;与彼同处之诸烦恼;与彼相应之受蕴……(中略)……识蕴;由彼所生之身业、语业、意业——这些法应以修习而断。巴利 注疏 2
Katame dhammā bhāvanāya pahātabbā? Avaseso lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā bhāvanāya pahātabbā.
1012 什么法非以见非以修习而断?善与无记之法,欲界、色界、无色界、不包摄;受蕴……(中略)……识蕴;一切色,及无为界——这些法非以见非以修习而断。巴利
Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā? Kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho ; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.
1013 什么法是应以见而断之因?三结——有身见、疑、戒禁取。巴利 注疏 2
Katame dhammā dassanena pahātabbahetukā? Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.
1014 于此,什么是有身见……(中略)……这称为有身见。巴利
Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi…pe… ayaṃ vuccati sakkāyadiṭṭhi.
1015 于此,什么是疑……(中略)……这称为疑。巴利
Tattha katamā vicikicchā…pe… ayaṃ vuccati vicikicchā.
1016 于此,什么是戒禁取……(中略)……这称为戒禁取。巴利
Tattha katamo sīlabbataparāmāso…pe… ayaṃ vuccati sīlabbataparāmāso.
1017 这三结;与彼同处的诸烦恼;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴;由彼所生的身业、语业、意业——这些法是见所断之因。三结——身见、疑、戒禁取——这些法是应以见所断。与彼同处的贪、嗔、痴——这些法是见所断之因。与彼同处的诸烦恼;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴;由彼所生的身业、语业、意业——这些法是见所断之因。巴利
Imāni tīṇi saṃyojanāni; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā. Tīṇi saṃyojanāni – sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso – ime dhammā dassanena pahātabbā. Tadekaṭṭho lobho, doso, moho – ime dhammā dassanena pahātabbahetū. Tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā dassanena pahātabbahetukā.
1018 什么法是修习所断之因?其余的贪、嗔、痴——这些法是修习所断之因。与彼同处的诸烦恼;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴;由彼所生的身业、语业、意业——这些法是修习所断之因。巴利 注疏 1
Katame dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā? Avaseso lobho, doso, moho – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetū. Tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā bhāvanāya pahātabbahetukā.
1019 什么法是既非以见所断法、也非以修所断法为因的?除了那些法之外,其余的善、不善、无记法,欲界、色界、无色界、不包摄;受蕴、想蕴、行蕴、识蕴;一切色,以及无为界——这些法是既非以见所断法、也非以修所断法为因的。巴利
Katame dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā? Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.
1020 什么法是趣向积集?有漏的善、不善法,欲界、色界、无色界;受蕴……(中略)……识蕴——这些法是趣向积集。巴利
Katame dhammā ācayagāmino? Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā ācayagāmino.
1021 什么法是趣向损减?四道,不包摄——这些法是趣向损减。巴利
Katame dhammā apacayagāmino? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā apacayagāmino.
1022 什么法是非趣向积集非趣向损减?善、不善法的果报,欲界、色界、无色界、不包摄;受蕴……(中略)……识蕴;以及那些唯作法,非善非不善,也非业果报;一切色,以及无为界——这些法是非趣向积集非趣向损减。巴利
Katame dhammā neva ācayagāmi na apacayagāmino? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā ; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā neva ācayagāmi na apacayagāmino.
1023 什么法是有学?四道,不包摄,以及下三沙门果——这些法是有学。巴利
Katame dhammā sekkhā? Cattāro maggā apariyāpannā, heṭṭhimāni ca tīṇi sāmaññaphalāni – ime dhammā sekkhā.
1024 什么是无学法?最上的阿拉汉果——这些是无学法。巴利
Katame dhammā asekkhā? Upariṭṭhimaṃ arahattaphalaṃ – ime dhammā asekkhā.
1025 什么是非有学非无学法?除了那些法之外,其余的善、不善、无记法,欲界的、色界的、无色界的;受蕴……(中略)……识蕴;一切色,以及无为界——这些是非有学非无学法。巴利
Katame dhammā nevasekkhanāsekkhā? Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā nevasekkhanāsekkhā.
1026 什么是小法?一切欲界的善、不善、无记法;色蕴……(中略)……识蕴——这些是小法。巴利
Katame dhammā parittā? Sabbeva kāmāvacarā kusalākusalābyākatā dhammā; rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā parittā.
1027 什么是大法?色界的、无色界的善、无记法;受蕴……(中略)……识蕴——这些是大法。巴利
Katame dhammā mahaggatā? Rūpāvacarā, arūpāvacarā, kusalābyākatā dhammā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā mahaggatā.
1028 什么是无量法?不被包摄的诸道、诸道果,以及无为界——这些是无量法。巴利
Katame dhammā appamāṇā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā appamāṇā.
1029 什么是小所缘法?缘于小法而生起的心、心所法——这些是小所缘法。巴利 注疏 2
Katame dhammā parittārammaṇā? Paritte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā parittārammaṇā.
1030 什么是大所缘法?缘于大法而生起的心、心所法——这些是大所缘法。巴利
Katame dhammā mahaggatārammaṇā? Mahaggate dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā mahaggatārammaṇā.
1031 什么是无量所缘法?缘于无量法而生起的心、心所法——这些是无量所缘法。巴利
Katame dhammā appamāṇārammaṇā? Appamāṇe dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā appamāṇārammaṇā.
1032 什么是低劣法?三不善根——贪、嗔、痴;与彼同处的诸烦恼;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴;由彼所生的身业、语业、意业——这些是低劣法。巴利
Katame dhammā hīnā? Tīṇi akusalamūlāni – lobho, doso, moho; tadekaṭṭhā ca kilesā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; taṃsamuṭṭhānaṃ kāyakammaṃ, vacīkammaṃ, manokammaṃ – ime dhammā hīnā.
1033 什么是中等法?有漏的善与无记法,欲界、色界、无色界的,色蕴……(中略)……识蕴——这些是中等法。巴利
Katame dhammā majjhimā? Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā majjhimā.
1034 什么是殊胜法?不被包摄的诸道、诸道果,以及无为界——这些是殊胜法。巴利
Katame dhammā paṇītā? Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā paṇītā.
1035 什么是邪性决定法?五无间业,以及邪见决定——这些是邪性决定法。巴利 注疏 2
Katame dhammā micchattaniyatā? Pañca kammāni ānantarikāni, yā ca micchādiṭṭhiniyatā – ime dhammā micchattaniyatā.
1036 什么是正性决定法?四道不包摄的——这些是正性决定法。巴利
Katame dhammā sammattaniyatā? Cattāro maggā apariyāpannā – ime dhammā sammattaniyatā.
1037 什么是不定法?除了那些法之外,其余的善、不善、无记法,欲界、色界、无色界的,不包摄的;受蕴……(中略)……识蕴;一切色,以及无为界——这些是不定法。巴利
Katame dhammā aniyatā? Te dhamme ṭhapetvā, avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā aniyatā.
1038 什么是以道为所缘法?缘于圣道而生起的诸心心所法——这些是以道为所缘法。巴利 注疏 1
Katame dhammā maggārammaṇā? Ariyamaggaṃ ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā maggārammaṇā.
1039 什么是以道为因法?具足圣道者除了诸道支之外;与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴——这些是以道为因法。具足圣道者的正见既是道也是因,除了正见之外,与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴——这些是以道为因法。具足圣道者的无贪、无嗔、无痴——这些是以道为因。与彼相应的受蕴……(中略)……识蕴——这些是以道为因法。巴利 注疏 2
Katame dhammā maggahetukā? Ariyamaggasamaṅgissa maggaṅgāni ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā maggahetukā. Ariyamaggasamaṅgissa sammādiṭṭhi maggo ceva hetu ca, sammādiṭṭhiṃ ṭhapetvā, taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā maggahetukā. Ariyamaggasamaṅgissa alobho, adoso, amoho – ime dhammā maggahetū. Taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā maggahetukā.
1040 什么是以道为增上的诸法?以圣道为增上而生起的心心所法——这些是以道为增上的诸法。对于具足圣道者,当修习以观察为增上的道时,除了观察之外;与彼相应的受蕴……识蕴——这些是以道为增上的诸法。巴利 注疏 2
Katame dhammā maggādhipatino? Ariyamaggaṃ adhipatiṃ karitvā ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā maggādhipatino. Ariyamaggasamaṅgissa vīmaṃsādhipateyyaṃ maggaṃ bhāvayantassa vīmaṃsaṃ ṭhapetvā; taṃsampayutto vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho – ime dhammā maggādhipatino.
1041 什么是已生起的诸法?凡是已生、已成、已出生、已产生、已现起、已显现、已生起、已现生、已起、已现起、已生起、以已生起之义所摄的诸法,色、受、想、行、识——这些是已生起的诸法。巴利 注疏 2
Katame dhammā uppannā? Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā uppannā samuppannā uṭṭhitā samuṭṭhitā uppannā uppannaṃsena saṅgahitā, rūpaṃ , vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā uppannā.
1042 什么是未生起的诸法?凡是未生、未成、未出生、未产生、未现起、未显现、未生起、未现生、未起、未现起、未生起、以未生起之义所摄的诸法,色、受、想、行、识——这些是未生起的诸法。巴利
Katame dhammā anuppannā? Ye dhammā ajātā abhūtā asañjātā anibbattā anabhinibbattā apātubhūtā anuppannā asamuppannā anuṭṭhitā asamuṭṭhitā anuppannā anuppannaṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā anuppannā.
1043 什么是将生起的诸法?善与不善法中,其果报尚未成熟者的果报,属欲界、色界、无色界、不包摄的;受蕴……识蕴;以及由于业已作而将生起的色——这些是将生起的诸法。巴利
Katame dhammā uppādino? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ avipakkavipākānaṃ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā; vedanākkhandho…pe… viññāṇakkhandho; yañca rūpaṃ kammassa katattā uppajjissati – ime dhammā uppādino.
1044 什么是过去的诸法?凡是过去、已灭、已离、已变易、已没、已完全没、生起后已离、过去、以过去之义所摄的诸法,色、受、想、行、识——这些是过去的诸法。巴利 注疏 1
Katame dhammā atītā? Ye dhammā atītā niruddhā vigatā vipariṇatā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā uppajjitvā vigatā atītā atītaṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā atītā.
1045 什么是未来的诸法?凡是未生、未成、未出生、未产生、未现起、未显现、未生起、未现生、未起、未现起、未来、以未来之义所摄的诸法,色、受、想、行、识——这些是未来的诸法。巴利
Katame dhammā anāgatā? Ye dhammā ajātā abhūtā asañjātā anibbattā anabhinibbattā apātubhūtā anuppannā asamuppannā anuṭṭhitā asamuṭṭhitā anāgatā anāgataṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā anāgatā.
1046 什么是现在的诸法?凡是已生、已成、已出生、已产生、已现起、已显现、已生起、已现生、已起、已现起、现在、以现在之义所摄的诸法,色、受、想、行、识——这些是现在的诸法。巴利
Katame dhammā paccuppannā? Ye dhammā jātā bhūtā sañjātā nibbattā abhinibbattā pātubhūtā uppannā samuppannā uṭṭhitā samuṭṭhitā paccuppannā paccuppannaṃsena saṅgahitā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā paccuppannā.
1047 什么是以过去为所缘的诸法?缘于过去诸法而生起的心心所法——这些是以过去为所缘的诸法。巴利 注疏 1
Katame dhammā atītārammaṇā? Atīte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā atītārammaṇā.
1048 什么是以未来为所缘的诸法?缘于未来诸法而生起的心心所法——这些是以未来为所缘的诸法。巴利
Katame dhammā anāgatārammaṇā? Anāgate dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā anāgatārammaṇā.
1049 什么是以现在为所缘的诸法?缘于现在诸法而生起的心心所法——这些是以现在为所缘的诸法。巴利
Katame dhammā paccuppannārammaṇā? Paccuppanne dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā paccuppannārammaṇā.
1050 什么是内的诸法?那些属于各各有情的内在、自身、决定的、各别的、所执取的色、受、想、行、识——这些是内的诸法。巴利 注疏 2
Katame dhammā ajjhattā? Ye dhammā tesaṃ tesaṃ sattānaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ niyatā pāṭipuggalikā upādiṇṇā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā ajjhattā.
1051 什么是外的诸法?那些属于各各其他有情、其他补特伽罗的内在、自身、决定的、各别的、所执取的色、受、想、行、识——这些是外的诸法。巴利 注疏 1
Katame dhammā bahiddhā? Ye dhammā tesaṃ tesaṃ parasattānaṃ parapuggalānaṃ ajjhattaṃ paccattaṃ niyatā pāṭipuggalikā upādiṇṇā, rūpaṃ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṃ – ime dhammā bahiddhā.
1052 什么是内外的诸法?两者——这些是内外的诸法。巴利
Katame dhammā ajjhattabahiddhā? Tadubhayaṃ – ime dhammā ajjhattabahiddhā.
1053 什么是以内为所缘的诸法?缘于内的诸法而生起的心与心所法——这些是以内为所缘的诸法。巴利 注疏 1
Katame dhammā ajjhattārammaṇā? Ajjhatte dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā ajjhattārammaṇā.
1054 什么是以外为所缘的诸法?缘于外的诸法而生起的心与心所法——这些是以外为所缘的诸法。巴利
Katame dhammā bahiddhārammaṇā? Bahiddhā dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā bahiddhārammaṇā.
1055 什么是以内外为所缘的诸法?缘于内外的诸法而生起的心与心所法——这些是以内外为所缘的诸法。巴利
Katame dhammā ajjhattabahiddhārammaṇā? Ajjhattabahiddhā dhamme ārabbha ye uppajjanti cittacetasikā dhammā – ime dhammā ajjhattabahiddhārammaṇā.
1056 什么是有见有对之法?色处——这些是有见有对之法。巴利
Katame dhammā sanidassanasappaṭighā? Rūpāyatanaṃ – ime dhammā sanidassanasappaṭighā.
1057 什么是无见有对之法?眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、声处、香处、味处、触处——这些是无见有对之法。巴利
Katame dhammā anidassanasappaṭighā? Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, saddāyatanaṃ, gandhāyatanaṃ , rasāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ – ime dhammā anidassanasappaṭighā.
1058 什么是无见无对之法?受蕴、想蕴、行蕴、识蕴;以及凡是无见无对、法处所摄之色;以及无为界——这些是无见无对之法。巴利
Katame dhammā anidassanaappaṭighā? Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho; yañca rūpaṃ anidassanaṃ appaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ; asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā anidassanaappaṭighā.
1 2 3