583什么法是无记的?善与不善诸法的果报,欲界的、色界的、无色界的、不包摄的受蕴、想蕴、行蕴、识蕴,以及那些唯作的法,既非善也非不善,也非业果报,一切色,以及无为界——这些法是无记的。
Katame dhammā abyākatā? Kusalākusalānaṃ dhammānaṃ vipākā kāmāvacarā rūpāvacarā arūpāvacarā apariyāpannā vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho, ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, sabbañca rūpaṃ, asaṅkhatā ca dhātu – ime dhammā abyākatā.
584于此,什么是一切色?四大种,以及依四大种所造之色——这称为一切色。一切色非因、无因、与因不相应、有缘、有为、色、世间、有漏、应结、应缚、应暴流、应轭、应盖、所执取、应取、杂染性、无记、无所缘、非心所、与心不相应、非果报非果报法之法、不杂染而杂染性、非有寻有伺、非无寻唯伺、无寻无伺、非喜俱、非乐俱、非舍俱、非应以见与修而舍断、非应以见与修而舍断之因、非积集趣非损减趣、非有学非无学、小、欲界、非色界、非无色界、包摄、非不包摄、不定、非决定出离、已生、应以六识而识知、无常、为老所胜。
Tattha katamaṃ sabbaṃ rūpaṃ? Cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṃ upādāya rūpaṃ – idaṃ vuccati sabbaṃ rūpaṃ. Sabbaṃ rūpaṃ na hetu, ahetukaṃ, hetuvippayuttaṃ, sappaccayaṃ , saṅkhataṃ, rūpaṃ , lokiyaṃ, sāsavaṃ, saṃyojaniyaṃ, ganthaniyaṃ, oghaniyaṃ, yoganiyaṃ, nīvaraṇiyaṃ, parāmaṭṭhaṃ, upādāniyaṃ, saṃkilesikaṃ, abyākataṃ, anārammaṇaṃ, acetasikaṃ, cittavippayuttaṃ, nevavipākanavipākadhammadhammaṃ, asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikaṃ, na savitakkasavicāraṃ, na avitakkavicāramattaṃ, avitakkaavicāraṃ, na pītisahagataṃ, na sukhasahagataṃ, na upekkhāsahagataṃ, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbaṃ, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukaṃ, neva ācayagāmi na apacayagāmi, nevasekkhanāsekkhaṃ, parittaṃ, kāmāvacaraṃ, na rūpāvacaraṃ, na arūpāvacaraṃ, pariyāpannaṃ, no apariyāpannaṃ, aniyataṃ, aniyyānikaṃ, uppannaṃ, chahi viññāṇehi viññeyyaṃ, aniccaṃ, jarābhibhūtaṃ.
以二种方式摄色——
Duvidhena rūpasaṅgaho –
有色是所造,有色非所造。
Atthi rūpaṃ upādā, atthi rūpaṃ no upādā.
有色是已执取的,有色是未执取的。
Atthi rūpaṃ upādiṇṇaṃ, atthi rūpaṃ anupādiṇṇaṃ.
有色是已执取顺取,有色是未执取顺取。
Atthi rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, atthi rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ.
有色是有见,有色是无见。
Atthi rūpaṃ sanidassanaṃ, atthi rūpaṃ anidassanaṃ.
有色是有对,有色是无对。
Atthi rūpaṃ sappaṭighaṃ, atthi rūpaṃ appaṭighaṃ.
有色是根,有色非根。
Atthi rūpaṃ indriyaṃ, atthi rūpaṃ na indriyaṃ.
有色是大种,有色非大种。
Atthi rūpaṃ mahābhūtaṃ, atthi rūpaṃ na mahābhūtaṃ.
有色是表,有色非表。
Atthi rūpaṃ viññatti, atthi rūpaṃ na viññatti.
有色是心等起,有色非心等起。
Atthi rūpaṃ cittasamuṭṭhānaṃ, atthi rūpaṃ na cittasamuṭṭhānaṃ.
有色是心俱生,有色非心俱生。
Atthi rūpaṃ cittasahabhu, atthi rūpaṃ na cittasahabhu.
有色是心随转,有色非心随转。
Atthi rūpaṃ cittānuparivatti, atthi rūpaṃ na cittānuparivatti.
有色是内,有色是外。
Atthi rūpaṃ ajjhattikaṃ, atthi rūpaṃ bāhiraṃ.
有色是粗,有色是细。
Atthi rūpaṃ oḷārikaṃ, atthi rūpaṃ sukhumaṃ.
有远的色,有近的色。
Atthi rūpaṃ dūre, atthi rūpaṃ santike.
有色是眼触的所依,有色不是眼触的所依。有色是眼触所生受的所依,有色不是眼触所生受的所依。有色是眼触所生想的所依,有色不是眼触所生想的所依。有色是眼触所生思的所依,有色不是眼触所生思的所依。有色是眼识的所依,有色不是眼识的所依。
Atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa vatthu, atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa na vatthu. Atthi rūpaṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa vatthu, atthi rūpaṃ cakkhuviññāṇassa na vatthu.
有色是耳触的所依,有色不是耳触的所依。有色是鼻触的所依,有色不是鼻触的所依。有色是舌触的所依,有色不是舌触的所依。有色是身触的所依,有色不是身触的所依。有色是身触所生受的所依,有色不是身触所生受的所依。有色是身触所生想的所依,有色不是身触所生想的所依。有色是身触所生思的所依,有色不是身触所生思的所依。有色是身识的所依,有色不是身识的所依。
Atthi rūpaṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa vatthu, atthi rūpaṃ kāyasamphassassa na vatthu. Atthi rūpaṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya …pe… kāyaviññāṇassa vatthu, atthi rūpaṃ kāyaviññāṇassa na vatthu.
有色是眼触的所缘,有色不是眼触的所缘。有色是眼触所生受的所缘,有色不是眼触所生受的所缘。有色是眼触所生想的所缘,有色不是眼触所生想的所缘。有色是眼触所生思的所缘,有色不是眼触所生思的所缘。有色是眼识的所缘,有色不是眼识的所缘。
Atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ cakkhusamphassassa nārammaṇaṃ. Atthi rūpaṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ cakkhuviññāṇassa nārammaṇaṃ.
有色是耳触的所缘,有色不是耳触的所缘。有色是耳触生受的所缘,有色不是耳触生受的所缘。有色是耳触生想的所缘,有色不是耳触生想的所缘。有色是耳触生思的所缘,有色不是耳触生思的所缘。有色是耳识的所缘,有色不是耳识的所缘。
有色是鼻触的所缘,有色不是鼻触的所缘。有色是鼻触生受的所缘,有色不是鼻触生受的所缘。有色是鼻触生想的所缘,有色不是鼻触生想的所缘。有色是鼻触生思的所缘,有色不是鼻触生思的所缘。有色是鼻识的所缘,有色不是鼻识的所缘。
有色是舌触的所缘,有色不是舌触的所缘。有色是舌触生受的所缘,有色不是舌触生受的所缘。有色是舌触生想的所缘,有色不是舌触生想的所缘。有色是舌触生思的所缘,有色不是舌触生思的所缘。有色是舌识的所缘,有色不是舌识的所缘。
有色是身触的所缘,有色不是身触的所缘。有色是身触生受的所缘,有色不是身触生受的所缘。有色是身触生想的所缘,有色不是身触生想的所缘。有色是身触生思的所缘,有色不是身触生思的所缘。有色是身识的所缘,有色不是身识的所缘。
Atthi rūpaṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ kāyasamphassassa nārammaṇaṃ. Atthi rūpaṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi rūpaṃ kāyaviññāṇassa nārammaṇaṃ.
有色是眼处,有色不是眼处。有色是耳处……鼻处……舌处……身处,有色不是身处。
Atthi rūpaṃ cakkhāyatanaṃ, atthi rūpaṃ na cakkhāyatanaṃ. Atthi rūpaṃ sotāyatanaṃ…pe… ghānāyatanaṃ…pe… jivhāyatanaṃ…pe… kāyāyatanaṃ, atthi rūpaṃ na kāyāyatanaṃ.
有色是色处,有色不是色处。有色是声处……香处……味处……触处,有色不是触处。
Atthi rūpaṃ rūpāyatanaṃ, atthi rūpaṃ na rūpāyatanaṃ. Atthi rūpaṃ saddāyatanaṃ…pe… gandhāyatanaṃ…pe… rasāyatanaṃ…pe… phoṭṭhabbāyatanaṃ, atthi rūpaṃ na phoṭṭhabbāyatanaṃ.
有色是眼界,有色不是眼界。有色是耳界……鼻界……舌界……身界,有色不是身界。
Atthi rūpaṃ cakkhudhātu, atthi rūpaṃ na cakkhudhātu. Atthi rūpaṃ sotadhātu…pe… ghānadhātu…pe… jivhādhātu…pe… kāyadhātu, atthi rūpaṃ na kāyadhātu.
有色是色界,有色不是色界。有色是声界……有色是香界……有色是味界……有色是触界,有色不是触界。
Atthi rūpaṃ rūpadhātu, atthi rūpaṃ na rūpadhātu. Atthi rūpaṃ saddadhātu…pe… gandhadhātu…pe… rasadhātu…pe… phoṭṭhabbadhātu, atthi rūpaṃ na phoṭṭhabbadhātu.
有色是眼根,有色不是眼根。有色是耳根……有色是鼻根……有色是舌根……有色是身根,有色不是身根。
Atthi rūpaṃ cakkhundriyaṃ, atthi rūpaṃ na cakkhundriyaṃ. Atthi rūpaṃ sotindriyaṃ…pe… ghānindriyaṃ…pe… jivhindriyaṃ…pe… kāyindriyaṃ, atthi rūpaṃ na kāyindriyaṃ.
有色是女根,有色不是女根。
Atthi rūpaṃ itthindriyaṃ, atthi rūpaṃ na itthindriyaṃ.
有色是男根,有色不是男根。
Atthi rūpaṃ purisindriyaṃ, atthi rūpaṃ na purisindriyaṃ.
有色是命根,有色不是命根。
Atthi rūpaṃ jīvitindriyaṃ, atthi rūpaṃ na jīvitindriyaṃ.
有色是身表,有色不是身表。
Atthi rūpaṃ kāyaviññatti, atthi rūpaṃ na kāyaviññatti.
有色是语表,有色不是语表。
Atthi rūpaṃ vacīviññatti, atthi rūpaṃ na vacīviññatti.
有色是空界,有色不是空界。
Atthi rūpaṃ ākāsadhātu, atthi rūpaṃ na ākāsadhātu.
有色是水界,有色不是水界。
Atthi rūpaṃ āpodhātu, atthi rūpaṃ na āpodhātu.
有色是色的轻快性,有色不是色的轻快性。
Atthi rūpaṃ rūpassa lahutā, atthi rūpaṃ rūpassa na lahutā.
有色是色的柔软性,有色不是色的柔软性。
Atthi rūpaṃ rūpassa mudutā, atthi rūpaṃ rūpassa na mudutā.
有色是色的适业性,有色不是色的适业性。
Atthi rūpaṃ rūpassa kammaññatā, atthi rūpaṃ rūpassa na kammaññatā.
有色是色的增长,有色不是色的增长。
Atthi rūpaṃ rūpassa upacayo, atthi rūpaṃ rūpassa na upacayo.
有色是色的相续,有色不是色的相续。
Atthi rūpaṃ rūpassa santati, atthi rūpaṃ rūpassa na santati.
有色是色的老性,有色不是色的老性。
Atthi rūpaṃ rūpassa jaratā, atthi rūpaṃ rūpassa na jaratā.
有色是色的无常性,有色不是色的无常性。
Atthi rūpaṃ rūpassa aniccatā, atthi rūpaṃ rūpassa na aniccatā.
有色是段食,有色不是段食。
Atthi rūpaṃ kabaḷīkāro āhāro, atthi rūpaṃ na kabaḷīkāro āhāro.
以三种方式摄色——
Tividhena rūpasaṅgaho –
585凡是内在的色,那是所造的。凡是外在的色,那有的是所造的,有的不是所造的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ upādā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi upādā, atthi no upādā.
凡是内在的色,那是已执取的。凡是外在的色,那有的是已执取的,有的是未已执取的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ upādiṇṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi upādiṇṇaṃ, atthi anupādiṇṇaṃ.
凡彼色是内的,那是已执取顺取的。凡彼色是外的,那有已执取顺取的,有未执取顺取的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ upādiṇṇupādāniyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi upādiṇṇupādāniyaṃ, atthi anupādiṇṇupādāniyaṃ.
凡彼色是内的,那是无见的。凡彼色是外的,那有的是有见的,有的是无见的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ anidassanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ.
凡彼色是内的,那是有对的。凡彼色是外的,那有的有对的,有的无对的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ sappaṭighaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.
凡是内色,那是根。凡是外色,有些是根,有些不是根。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ indriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi indriyaṃ, atthi na indriyaṃ.
凡是内色,那不是大种。凡是外色,有些是大种,有些不是大种。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na mahābhūtaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ.
凡是内色,那不是表。凡是外色,有些是表,有些不是表。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na viññatti. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi viññatti, atthi na viññatti.
凡是内色,那不是心等起。凡是外色,有些是心等起的,有些不是心等起的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na cittasamuṭṭhānaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cittasamuṭṭhānaṃ, atthi na cittasamuṭṭhānaṃ.
凡是内色,那不是心俱生。凡是外色,有些是心俱生的,有些不是心俱生的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na cittasahabhu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cittasahabhu, atthi na cittasahabhu.
凡是内色,那不是心随转。凡是外色,有些是心随转的,有些不是心随转的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na cittānuparivatti. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cittānuparivatti, atthi na cittānuparivatti.
凡是内色,那是粗的。凡是外色,那有的是粗的,有的是细的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ oḷārikaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.
凡是内色,那是近的。凡是外色,那有的是远的,有的是近的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.
凡是外色,那不是眼触的所依。凡是内色,那有的是眼触的所依,有的不是眼触的所依。
Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ cakkhusamphassassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhusamphassassa vatthu, atthi cakkhusamphassassa na vatthu.
凡是外色,那不是眼触所生受的所依,不是眼触所生想的所依,不是眼触所生思的所依,不是眼识的所依。凡是内色,那有的是眼识的所依,有的不是眼识的所依。
Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhuviññāṇassa vatthu, atthi cakkhuviññāṇassa na vatthu.
凡是外色,那不是耳触的所依。凡是外色,那不是鼻触的所依。凡是外色,那不是舌触的所依。凡是外色,那不是身触的所依。凡是内色,那有的是身触的所依,有的不是身触的所依。凡是外色,那不是身触所生受的所依。凡是外色,那不是身触所生想的所依。凡是外色,那不是身触所生思的所依。凡是外色,那不是身识的所依。凡是内色,那有的是身识的所依,有的不是身识的所依。
Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyasamphassassa vatthu, atthi kāyasamphassassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa na vatthu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyaviññāṇassa vatthu, atthi kāyaviññāṇassa na vatthu.
凡是内色,那不是眼触的所缘。凡是外色,那有的是眼触的所缘,有的不是眼触的所缘。凡是内色,那不是眼触所生受的所缘。凡是外色,那有的是眼触所生受的所缘,有的不是眼触所生受的所缘。凡是内色,那不是眼触所生想的所缘。凡是外色,那有的是眼触所生想的所缘,有的不是眼触所生想的所缘。凡是内色,那不是眼触所生思的所缘。凡是外色,那有的是眼触所生思的所缘,有的不是眼触所生思的所缘。凡是内色,那不是眼识的所缘。凡是外色,那有的是眼识的所缘,有的不是眼识的所缘。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ cakkhusamphassassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cakkhusamphassassa ārammaṇaṃ, atthi cakkhusamphassassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ cakkhusamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… cakkhuviññāṇassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi cakkhuviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi cakkhuviññāṇassa nārammaṇaṃ.
凡是内色,那不是耳触的所缘;凡是外色,那有的是耳触的所缘,有的不是耳触的所缘。凡是内色,那不是鼻触的所缘;凡是外色,那有的是鼻触的所缘,有的不是鼻触的所缘。凡是内色,那不是舌触的所缘;凡是外色,那有的是舌触的所缘,有的不是舌触的所缘。凡是内色,那不是身触的所缘;凡是外色,那有的是身触的所缘,有的不是身触的所缘。凡是内色,那不是身触所生受的所缘,不是身触所生想的所缘,不是身触所生思的所缘,不是身识的所缘。凡是外色,那有的是身识的所缘,有的不是身识的所缘。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ sotasamphassassa…pe… ghānasamphassassa…pe… jivhāsamphassassa…pe… kāyasamphassassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi kāyasamphassassa ārammaṇaṃ, atthi kāyasamphassassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ , taṃ kāyasamphassajāya vedanāya…pe… saññāya…pe… cetanāya…pe… kāyaviññāṇassa nārammaṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi kāyaviññāṇassa ārammaṇaṃ, atthi kāyaviññāṇassa nārammaṇaṃ.
凡是外色,那不是眼处。凡是内色,那有的是眼处,有的不是眼处。凡是外色,那不是耳处……凡是内色,那有的是耳处,有的不是耳处。凡是外色,那不是鼻处……凡是内色,那有的是鼻处,有的不是鼻处。凡是外色,那不是舌处……凡是内色,那有的是舌处,有的不是舌处。凡是外色,那不是身处……凡是内色,那有的是身处,有的不是身处。
Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na cakkhāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhāyatanaṃ, atthi na cakkhāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na sotāyatanaṃ…pe… na ghānāyatanaṃ…pe… na jivhāyatanaṃ…pe… na kāyāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyāyatanaṃ, atthi na kāyāyatanaṃ.
凡是内色,那不是色处。凡是外色,那有的是色处,有的不是色处。凡是内色,那不是声处……凡是外色,那有的是声处,有的不是声处。凡是内色,那不是香处……凡是外色,那有的是香处,有的不是香处。凡是内色,那不是味处……凡是外色,那有的是味处,有的不是味处。凡是内色,那不是触处……凡是外色,那有的是触处,有的不是触处。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na rūpāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpāyatanaṃ, atthi na rūpāyatanaṃ . Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na saddāyatanaṃ…pe… na gandhāyatanaṃ…pe… na rasāyatanaṃ…pe… na phoṭṭhabbāyatanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi phoṭṭhabbāyatanaṃ, atthi na phoṭṭhabbāyatanaṃ.
凡彼外色,彼不是眼界。凡彼内色,彼有是眼界,有不是眼界。凡彼外色,彼不是耳界。凡彼内色,彼有是耳界,有不是耳界。凡彼外色,彼不是鼻界。凡彼内色,彼有是鼻界,有不是鼻界。凡彼外色,彼不是舌界。凡彼内色,彼有是舌界,有不是舌界。凡彼外色,彼不是身界。凡彼内色,彼有是身界,有不是身界。
Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na cakkhudhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhudhātu, atthi na cakkhudhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na sotadhātu…pe… na ghānadhātu…pe… na jivhādhātu…pe… na kāyadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyadhātu, atthi na kāyadhātu.
凡是内色,那不是色界。凡是外色,那或是色界,或不是色界。凡是内色,那不是声界。凡是外色,那或是声界,或不是声界。凡是内色,那不是香界。凡是外色,那或是香界,或不是香界。凡是内色,那不是味界。凡是外色,那或是味界,或不是味界。凡是内色,那不是触界。凡是外色,那或是触界,或不是触界。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na rūpadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpadhātu, atthi na rūpadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na saddadhātu…pe… na gandhadhātu…pe… na rasadhātu…pe… na phoṭṭhabbadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi phoṭṭhabbadhātu, atthi na phoṭṭhabbadhātu.
凡是外色,那不是眼根。凡是内色,那或是眼根,或不是眼根。凡是外色,那不是耳根……不是鼻根……不是舌根……不是身根。凡是内色,那或是身根,或不是身根。
Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na cakkhundriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi cakkhundriyaṃ, atthi na cakkhundriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ na sotindriyaṃ…pe… na ghānindriyaṃ…pe… na jivhindriyaṃ…pe… na kāyindriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ atthi kāyindriyaṃ, atthi na kāyindriyaṃ.
凡那内的色,那不是女根。凡那外的色,那有的是女根,有的不是女根。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na itthindriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi itthindriyaṃ, atthi na itthindriyaṃ.
凡那内的色,那不是男根。凡那外的色,那有的是男根,有的不是男根。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na purisindriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi purisindriyaṃ, atthi na purisindriyaṃ.
凡那内的色,那不是命根。凡那外的色,那有的是命根,有的不是命根。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na jīvitindriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi jīvitindriyaṃ, atthi na jīvitindriyaṃ.
凡内色,彼非身表;凡外色,彼有是身表,有非身表。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na kāyaviññatti. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi kāyaviññatti, atthi na kāyaviññatti.
凡内色,彼非语表;凡外色,彼有是语表,有非语表。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na vacīviññatti. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi vacīviññatti, atthi na vacīviññatti.
凡内色,彼非空界;凡外色,彼有是空界,有非空界。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na ākāsadhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi ākāsadhātu, atthi na ākāsadhātu.
凡那内的色,那不是水界。凡那外的色,那有是水界,有不是水界。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na āpodhātu. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi āpodhātu, atthi na āpodhātu.
凡那内的色,那色无轻快性。凡那外的色,那有色的轻快性,有色的非轻快性。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na lahutā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa lahutā, atthi rūpassa na lahutā.
凡那内的色,那色无柔软性。凡那外的色,那有的是色的柔软性,有的不是色的柔软性。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na mudutā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa mudutā, atthi rūpassa na mudutā.
凡那内的色,那色无适业性。凡那外的色,那有色的适业性,有色的非适业性。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na kammaññatā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa kammaññatā, atthi rūpassa na kammaññatā.
凡那内的色,那色无积集。凡那外的色,那有色的积集,有色的非积集。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na upacayo. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa upacayo, atthi rūpassa na upacayo.
凡那内的色,那色无相续。凡那外的色,那有色的相续,有色的非相续。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na santati. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa santati, atthi rūpassa na santati.
凡是内在的色,它没有色的老性;凡是外在的色,它既有色的老性,也有色的非老性。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na jaratā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa jaratā, atthi rūpassa na jaratā.
凡是内在的色,它没有色的无常性;凡是外在的色,它既有色的无常性,也有色的非无常性。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ rūpassa na aniccatā. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi rūpassa aniccatā, atthi rūpassa na aniccatā.
凡是内在的色,它不是段食;凡是外在的色,它既有段食,也有非段食。
Yaṃ taṃ rūpaṃ ajjhattikaṃ, taṃ na kabaḷīkāro āhāro. Yaṃ taṃ rūpaṃ bāhiraṃ, taṃ atthi kabaḷīkāro āhāro, atthi na kabaḷīkāro āhāro.
以四种方式摄集色——
Catubbidhena rūpasaṅgaho –
586凡彼色是所造色,其中有执受的,有未执取的。凡彼色非所造色,其中有执受的,有未执取的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi upādiṇṇaṃ, atthi anupādiṇṇaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi upādiṇṇaṃ, atthi anupādiṇṇaṃ.
凡彼色是所造色,其中有已执取顺取的,有未执取顺取的。凡彼色非所造色,其中有已执取顺取的,有未执取顺取的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi upādiṇṇupādāniyaṃ, atthi anupādiṇṇupādāniyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi upādiṇṇupādāniyaṃ, atthi anupādiṇṇupādāniyaṃ.
凡彼色是所造的,有有对的,有无对的。凡彼色非所造的,有有对的,有无对的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.
凡彼色是所造的,有粗的,有细的。凡彼色非所造的,有粗的,有细的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.
凡彼色是所造的,有远的,有近的。凡彼色非所造的,有远的,有近的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādā, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ no upādā, taṃ atthi dūre, atthi santike.
凡彼色是已执取的,有有见的,有无见的。凡彼色是未执取的,有有见的,有无见的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ.
凡彼色是已执取的,有有对的,有无对的。凡彼色是未执取的,有有对的,有无对的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ atthi appaṭighaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.
那已执取的色,有是大种,有非大种。那未执取的色,有是大种,有非大种。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ , atthi na mahābhūtaṃ.
那已执取的色,有粗的,有细的。那未执取的色,有粗的,有细的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.
那已执取的色,有远的,有近的。那未执取的色,有远的,有近的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.
那已执取顺取的色,有有见的,有无见的。那未执取顺取的色,有有见的,有无见的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi sanidassanaṃ, atthi anidassanaṃ.
那已执取顺取的色,既有有对的,也有无对的。那未执取顺取的色,既有有对的,也有无对的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.
那已执取顺取的色,既有大种,也有非大种。那未执取顺取的色,既有大种,也有非大种。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ.
那已执取顺取的色,既有粗的,也有细的。那未执取顺取的色,既有粗的,也有细的。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.
那已执取顺取的色,有的远,有的近。那未执取顺取的色,有的远,有的近。
Yaṃ taṃ rūpaṃ upādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ anupādiṇṇupādāniyaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.
那有对之色,有的是根,有的非根。那无对之色,有的是根,有的非根。
Yaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ, taṃ atthi indriyaṃ, atthi na indriyaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ, taṃ atthi indriyaṃ, atthi na indriyaṃ.
那有对之色,有的是大种,有的非大种。那无对之色,有的是大种,有的非大种。
Yaṃ taṃ rūpaṃ sappaṭighaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ appaṭighaṃ, taṃ atthi mahābhūtaṃ, atthi na mahābhūtaṃ.
那根之色,有些是粗,有些是细。那非根之色,有些是粗,有些是细。
Yaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.
那根之色,有些是远,有些是近。那非根之色,有些是远,有些是近。
Yaṃ taṃ rūpaṃ indriyaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ na indriyaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.
那大种之色,有些是粗,有些是细。那非大种之色,有些是粗,有些是细。
Yaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ. Yaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ, taṃ atthi oḷārikaṃ, atthi sukhumaṃ.
那是大种之色,有是远,有是近。那非大种之色,有是远,有是近。
Yaṃ taṃ rūpaṃ mahābhūtaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike. Yaṃ taṃ rūpaṃ na mahābhūtaṃ, taṃ atthi dūre, atthi santike.
以五种方式摄色——
Pañcavidhena rūpasaṅgaho –
587地界、水界、火界、风界,以及所造色。
Pathavīdhātu, āpodhātu, tejodhātu, vāyodhātu, yañca rūpaṃ upādā.
以六种方式摄色——
Chabbidhena rūpasaṅgaho –
588眼识所识之色、耳识所识之色、鼻识所识之色、舌识所识之色、身识所识之色、意识所识之色。
Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, manoviññeyyaṃ rūpaṃ.
以七种色之摄:
Sattavidhena rūpasaṅgaho –
589眼识所识之色、耳识所识之色、鼻识所识之色、舌识所识之色、身识所识之色、意界所识之色、意识界所识之色。
Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, manodhātuviññeyyaṃ rūpaṃ, manoviññāṇadhātuviññeyyaṃ rūpaṃ.
以八种色之摄:
Aṭṭhavidhena rūpasaṅgaho –
590眼识所识之色、耳识所识之色、鼻识所识之色、舌识所识之色、身识所识之色、有乐触、有苦触、意界所识之色、意识界所识之色。
Cakkhuviññeyyaṃ rūpaṃ, sotaviññeyyaṃ rūpaṃ, ghānaviññeyyaṃ rūpaṃ, jivhāviññeyyaṃ rūpaṃ, kāyaviññeyyaṃ rūpaṃ, atthi sukhasamphassaṃ, atthi dukkhasamphassaṃ, manodhātuviññeyyaṃ rūpaṃ, manoviññāṇadhātuviññeyyaṃ rūpaṃ.
以九种色之摄:
Navavidhena rūpasaṅgaho –
591眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、女根、男根、命根、以及凡色非根者。
Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ kāyindriyaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, yañca rūpaṃ na indriyaṃ.
以十种方式摄色——
Dasavidhena rūpasaṅgaho –
592眼根、耳根、鼻根、舌根、身根、女根、男根、命根、非根的色有有对的,有无对的。
Cakkhundriyaṃ, sotindriyaṃ, ghānindriyaṃ, jivhindriyaṃ kāyindriyaṃ, itthindriyaṃ, purisindriyaṃ, jīvitindriyaṃ, na indriyaṃ rūpaṃ atthi sappaṭighaṃ, atthi appaṭighaṃ.
以十一种方式摄色——
Ekādasavidhena rūpasaṅgaho –
593眼处、耳处、鼻处、舌处、身处、色处、声处、香处、味处、触处,以及色中无见无对、属于法处所摄者。
Cakkhāyatanaṃ, sotāyatanaṃ, ghānāyatanaṃ, jivhāyatanaṃ, kāyāyatanaṃ, rūpāyatanaṃ, saddāyatanaṃ , gandhāyatanaṃ, rasāyatanaṃ, phoṭṭhabbāyatanaṃ, yañca rūpaṃ anidassanaappaṭighaṃ dhammāyatanapariyāpannaṃ.
594一切色都只是非因的、无因的、因不相应的、有缘的、有为的、色的、世间的、有漏的、结所系的、缚所系的、暴流所系的、轭所系的、盖所系的、所执着的、可取的、杂染所依的、无记的、无所缘的、非心所的、心不相应的、既非异熟亦非异熟法的、不杂染而为杂染所依的、非有寻有伺的、非无寻唯伺的、无寻无伺的、非喜俱的、非乐俱的、非舍俱的、非见所断非修所断的、非见所断非修所断因的、非增长非损减的、非有学非无学的、小的、欲界的、非色界的、非无色界的、所摄的、非不所摄的、不定的、不决定的、已生的、应由六识识知的、无常的、为老所征服的。
Sabbaṃ rūpaṃ na hetumeva, ahetukameva, hetuvippayuttameva, sappaccayameva, saṅkhatameva, rūpameva, lokiyameva, sāsavameva, saṃyojaniyameva, ganthaniyameva, oghaniyameva, yoganiyameva, nīvaraṇiyameva, parāmaṭṭhameva, upādāniyameva, saṃkilesikameva, abyākatameva, anārammaṇameva, acetasikameva, cittavippayuttameva, nevavipākanavipākadhammadhammameva, asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikameva, na savitakkasavicārameva, na avitakkavicāramattameva, avitakkaavicārameva , na pītisahagatameva, na sukhasahagatameva, na upekkhāsahagatameva, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbameva, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukameva, neva ācayagāmi na apacayagāmimeva, nevasekkhanāsekkhameva, parittameva, kāmāvacarameva, na rūpāvacarameva, na arūpāvacarameva, pariyāpannameva, no apariyāpannameva, aniyatameva, aniyyānikameva, uppannaṃ chahi viññāṇehi viññeyyameva, aniccameva, jarābhibhūtameva.