2. 拉特相应
2. Rādhasaṃyuttaṃ
全书 103 段
160在舍卫城(Sāvatthī)。那时,尊者拉特(Rādha)来到世尊面前,顶礼世尊后,坐在一旁。坐定后,尊者拉特对世尊这样说:
Sāvatthinidānaṃ . Atha kho āyasmā rādho yena bhagavā tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca –
“尊者,常言‘魔罗、魔罗’。尊者,怎样才被称作魔罗呢?”
“拉特,有色存在时,便有魔罗,便有杀者,便有被杀者。因此,拉特,你应当把色看作魔罗,看作杀者,看作被杀者,看作病,看作肿瘤,看作箭刺,看作灾苦,看作灾苦之物。那些这样看待的人,即是正见。有受存在时……有想存在时……有行存在时……有识存在时,便有魔罗,便有杀者,便有被杀者。因此,拉特,你应当把识看作魔罗,看作杀者,看作被杀者,看作病,看作肿瘤,看作箭刺,看作灾苦,看作灾苦之物。那些这样看待的人,即是正见。”
‘‘‘Māro, māro’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante, māro’’ti? ‘‘Rūpe kho, rādha, sati māro vā assa māretā vā yo vā pana mīyati. Tasmātiha tvaṃ, rādha, rūpaṃ māroti passa, māretāti passa, mīyatīti passa, rogoti passa, gaṇḍoti passa, sallanti passa, aghanti passa, aghabhūtanti passa. Ye naṃ evaṃ passanti te sammā passanti. Vedanāya sati… saññāya sati… saṅkhāresu sati… viññāṇe sati māro vā assa māretā vā yo vā pana mīyati. Tasmātiha tvaṃ, rādha, viññāṇaṃ māroti passa, māretāti passa, mīyatīti passa, rogoti passa, gaṇḍoti passa, sallanti passa, aghanti passa, aghabhūtanti passa. Ye naṃ evaṃ passanti, te sammā passantī’’ti.
“尊者,那么正见是为了什么呢?”
“拉特,正见是为了厌离。”
“尊者,那么厌离是为了什么呢?”
“拉特,厌离是为了离贪。”
“尊者,那么离贪是为了什么呢?”
“拉特,离贪是为了解脱。”
“尊者,那么解脱是为了什么呢?”
“拉特,解脱是为了涅槃。”
“尊者,那么涅槃是为了什么呢?”
“拉特,你的问题已超出了范畴,你无法抵达问题的边际。拉特,梵行以涅槃为归宿,以涅槃为彼岸,以涅槃为终极。”第一经。
‘‘Sammādassanaṃ pana, bhante, kimatthiya’’nti? ‘‘Sammādassanaṃ kho, rādha, nibbidatthaṃ’’. ‘‘Nibbidā pana, bhante, kimatthiyā’’ti? ‘‘Nibbidā kho, rādha, virāgatthā’’. ‘‘Virāgo pana, bhante , kimatthiyo’’ti? ‘‘Virāgo kho, rādha, vimuttattho’’. ‘‘Vimutti pana, bhante, kimatthiyā’’ti? ‘‘Vimutti kho, rādha, nibbānatthā’’. ‘‘Nibbānaṃ pana, bhante, kimatthiya’’nti? ‘‘Accayāsi , rādha, pañhaṃ, nāsakkhi pañhassa pariyantaṃ gahetuṃ. Nibbānogadhañhi, rādha, brahmacariyaṃ vussati, nibbānaparāyanaṃ nibbānapariyosāna’’nti. Paṭhamaṃ.
161于舍卫城。尊者拉特坐于一旁,对世尊这样说:“尊者,常有人说起‘有情,有情’。尊者,依何标准方称为有情呢?”
“拉特,对于色,若有欲、有贪、有喜、有渴爱,便系着其中、执取其中,故说为有情。对于受……对于想……对于行……对于识,若有欲、有贪、有喜、有渴爱,便系着其中、执取其中,故说为有情。”
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘satto, satto’ti, bhante, vuccati. Kittāvatā nu kho, bhante , sattoti vuccatī’’ti? ‘‘Rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto, tatra visatto, tasmā sattoti vuccati. Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu… viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, tatra satto, tatra visatto, tasmā sattoti vuccati’’.
“拉特,譬如童男或童女用沙堆屋而游戏。只要他们对那些沙屋尚未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱,他们就会爱恋、嬉耍、珍视、执取那些沙屋。然而,拉特,当童男或童女对那些沙屋已离贪、已离欲、已离爱、已离渴、已离热恼、已离渴爱时,他们便用手足破坏、摧毁、粉碎那些沙屋,令它们不再堪于游戏。同样地,拉特,你们也应当破坏色、摧毁、粉碎,令其不堪游戏,为渴爱的灭尽而修道。你们应当破坏受、摧毁、粉碎,令其不堪游戏,为渴爱的灭尽而修道。你们应当破坏想……你们应当破坏诸行、摧毁、粉碎,令其不堪游戏,为渴爱的灭尽而修道。你们应当破坏识、摧毁、粉碎,令其不堪游戏,为渴爱的灭尽而修道。拉特,渴爱的灭尽即是涅槃。”第二经。
‘‘Seyyathāpi, rādha, kumārakā vā kumārikāyo vā paṃsvāgārakehi kīḷanti. Yāvakīvañca tesu paṃsvāgārakesu avigatarāgā honti avigatacchandā avigatapemā avigatapipāsā avigatapariḷāhā avigatataṇhā, tāva tāni paṃsvāgārakāni allīyanti keḷāyanti dhanāyanti mamāyanti. Yato ca kho, rādha, kumārakā vā kumārikāyo vā tesu paṃsvāgārakesu vigatarāgā honti vigatacchandā vigatapemā vigatapipāsā vigatapariḷāhā vigatataṇhā, atha kho tāni paṃsvāgārakāni hatthehi ca pādehi ca vikiranti vidhamanti viddhaṃsenti vikīḷaniyaṃ karonti. Evameva kho, rādha, tumhepi rūpaṃ vikiratha vidhamatha viddhaṃsetha vikīḷaniyaṃ karotha taṇhākkhayāya paṭipajjatha. Vedanaṃ vikiratha vidhamatha viddhaṃsetha vikīḷaniyaṃ karotha taṇhākkhayāya paṭipajjatha. Saññaṃ… saṅkhāre vikiratha vidhamatha viddhaṃsetha vikīḷaniyaṃ karotha taṇhākkhayāya paṭipajjatha. Viññāṇaṃ vikiratha vidhamatha viddhaṃsetha vikīḷaniyaṃ karotha taṇhākkhayāya paṭipajjatha. Taṇhākkhayo hi, rādha, nibbāna’’nti. Dutiyaṃ.
3. 有导经
3. Bhavanettisuttaṃ
162舍卫城因缘。具寿拉特在一旁坐定后,对世尊这样说:“尊者,所谓‘有导的灭,有导的灭’。尊者,究竟什么是有导,什么是有导的灭呢?”
“拉特,对于色,若有欲、有贪、有喜、有渴爱,以及诸亲近、执取、心的住着、执持与随眠——这就称为有导。这些的灭尽,便是有导的灭。对于受……对于想……对于诸行……对于识,若有欲、有贪、有喜、有渴爱,以及诸亲近、执取、心的住着、执持与随眠——这就称为有导。这些的灭尽,便是有导的灭。”第三经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā rādho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘‘bhavanettinirodho , bhavanettinirodho’ti , bhante, vuccati. Katamā nu kho, bhante, bhavanetti, katamo bhavanettinirodho’’ti? ‘‘Rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā – ayaṃ vuccati bhavanetti. Tesaṃ nirodho bhavanettinirodho. Vedanāya… saññāya… saṅkhāresu … viññāṇe yo chando…pe… adhiṭṭhānābhinivesānusayā – ayaṃ vuccati bhavanetti. Tesaṃ nirodho bhavanettinirodho’’ti. Tatiyaṃ.
4. 应遍知经
4. Pariññeyyasuttaṃ
163舍卫城因缘。那时,具寿拉特来到世尊所在处,抵达后,向世尊顶礼,坐在一旁。世尊对坐在一旁的具寿拉特这样说:
Sāvatthinidānaṃ. Āyasmā rādho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca –
“拉特,我将教导应遍知的法、遍知,以及已遍知的人。你要仔细听,善作意,我这就说。” “是的,尊者。”具寿拉特回答世尊。世尊这样说:“拉特,哪些是应遍知的法?拉特,色是应遍知的法,受是应遍知的法,想是应遍知的法,行是应遍知的法,识是应遍知的法。这些,拉特,名为应遍知的法。拉特,什么是遍知?贪的灭尽、嗔的灭尽、痴的灭尽,这称为遍知。拉特,谁是已遍知的人?应说为‘阿拉汉’。那位有此名、有此族姓的尊者,这就称为已遍知的人。” 第四经。
‘‘Pariññeyye ca, rādha, dhamme desessāmi pariññañca pariññātāviṃ puggalañca. Taṃ suṇāhi, sādhukaṃ manasi karohi; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho āyasmā rādho bhagavato paccassosi. Bhagavā etadavoca – ‘‘katame ca, rādha, pariññeyyā dhammā? Rūpaṃ kho, rādha, pariññeyyo dhammo, vedanā pariññeyyo dhammo, saññā pariññeyyo dhammo, saṅkhārā pariññeyyo dhammo, viññāṇaṃ pariññeyyo dhammo. Ime vuccanti, rādha, pariññeyyā dhammā. Katamā ca, rādha, pariññā? Yo kho, rādha, rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo – ayaṃ vuccati, rādha, pariññā. Katamo ca, rādha, pariññātāvī puggalo? ‘Arahā’tissa vacanīyaṃ. Yvāyaṃ āyasmā evaṃnāmo evaṃgotto – ayaṃ vuccati, rādha, pariññātāvī puggalo’’ti. Catutthaṃ.
164舍卫城因缘。世尊对坐在一旁的具寿拉特说:“拉特,有此五取蕴。哪五种?色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。拉特,凡任何沙门或婆罗门,若不如此五取蕴的乐味、过患、出离如实了知,拉特,他们便不被我认可为沙门中的沙门、婆罗门中的婆罗门;而这些具寿,于现法中不能以证智自作证、成就并安住于沙门义或婆罗门义。拉特,若任何沙门或婆罗门,对此五取蕴的乐味、过患、出离如实了知,拉特,他们便被我认可为沙门中的沙门、婆罗门中的婆罗门;而这些具寿,于现法中能以证智自作证、成就并安住于沙门义和婆罗门义。” 第五经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, rādha, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho , saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho. Ye hi keci, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti; na me te, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu vā samaṇasammatā brāhmaṇesu vā brāhmaṇasammatā, na ca pana te āyasmanto sāmaññatthaṃ vā brahmaññatthaṃ vā diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharanti. Ye ca kho keci, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānanti; te kho me, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā samaṇesu ceva samaṇasammatā brāhmaṇesu ca brāhmaṇasammatā , te ca panāyasmanto sāmaññatthañca brahmaññatthañca diṭṭheva dhamme sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Pañcamaṃ.
6. 第二沙门经
6. Dutiyasamaṇasuttaṃ
165舍卫城因缘。世尊对坐在一旁的具寿拉特这样说:“拉特,有此五取蕴。哪五种呢?色取蕴……(中略)……识取蕴。拉特,凡任何沙门或婆罗门,若对此五取蕴的集起、灭没、乐味、过患与出离不能如实了知……(中略)……他们便不能以证智亲自作证,具足而住。”第六。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, rādha, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Ye hi keci, rādha, samaṇā vā brāhmaṇā vā imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānanti…pe… sayaṃ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
7. 入流者经
7. Sotāpannasuttaṃ
166在舍卫城。世尊对坐在一旁的尊者拉特这样说道:“拉特,有这五取蕴。哪五种?色取蕴……(中略)……识取蕴。拉特,若圣弟子对此五取蕴的集起、灭去、乐味、过患与出离如实了知,他便称为入流者,决定不退转,不再堕恶趣,以正觉为归宿。第七经。”
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, rādha, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Yato kho, rādha, ariyasāvako imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti – ayaṃ vuccati, rādha, ariyasāvako sotāpanno avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano’’ti. Sattamaṃ.
8. 阿拉汉经
8. Arahantasuttaṃ
167在舍卫城。世尊对坐在一旁的具寿拉特这样说道:“拉特,有这五取蕴。哪五种?色取蕴……(中略)……识取蕴。拉特,当比丘如实了知此五取蕴的集、灭、味、患与离之后,不执取而证得解脱,他便被称为阿拉汉、漏尽者、已行梵行者、应作已办者、已卸重担者、已达己利者、已尽有结者、以正智而解脱者。第八。”
Sāvatthinidānaṃ . Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘pañcime, rādha, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho…pe… viññāṇupādānakkhandho. Yato kho, rādha, bhikkhu imesaṃ pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ viditvā anupādāvimutto hoti – ayaṃ vuccati, rādha, arahaṃ khīṇāsavo vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṃyojano sammadaññāvimutto’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 欲贪经
9. Chandarāgasuttaṃ
168这是在舍卫城。世尊对坐在一旁的具寿拉特说道:“拉特,于色之中,凡是欲、凡是贪、凡是喜、凡是渴爱,你们应当舍断它。如此,那色便会被舍断,其根已被彻底切断,如同多罗树顶,归于无有,于未来不再生起。于受之中,凡是欲、凡是贪、凡是喜、凡是渴爱,你们应当舍断它。如此,那受便会被舍断,其根已被彻底切断,如同多罗树顶,归于无有,于未来不再生起。于想之中……于诸行之中,凡是欲、凡是贪、凡是喜、凡是渴爱,你们应当舍断它。如此,那些行便会被舍断,其根已被彻底切断,如同多罗树顶,归于无有,于未来不再生起。于识之中,凡是欲、凡是贪、凡是喜、凡是渴爱,你们应当舍断它。如此,那识便会被舍断……(中略)……不再生起。”第九经。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, taṃ pajahatha. Evaṃ taṃ rūpaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Vedanāya yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, taṃ pajahatha . Evaṃ sā vedanā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Saññāya… saṅkhāresu yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, taṃ pajahatha. Evaṃ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā, taṃ pajahatha. Evaṃ taṃ viññāṇaṃ pahīnaṃ bhavissati…pe… anuppādadhamma’’nti. Navamaṃ.
10. 第二欲贪经
10. Dutiyachandarāgasuttaṃ
169舍卫城因缘。世尊对坐在一旁的具寿拉特这样说:“拉特,对于色,若有欲、贪、喜、渴爱,若有近取、心的住着、执着、随眠,你们应当舍断它们。如此,那色便被舍断,根已斩断,犹如多罗树头,成为无有,未来不再生起。对于受,若有欲、贪、喜、渴爱,若有近取、心的住着、执着、随眠,你们应当舍断它们。如此,那受便被舍断,根已斩断,犹如多罗树头,成为无有,未来不再生起。对于想……对于行,若有欲、贪、喜、渴爱,若有近取、心的住着、执着、随眠,你们应当舍断它们。如此,那些行便被舍断,根已斩断,犹如多罗树头,成为无有,未来不再生起。对于识,若有欲、贪、喜、渴爱,若有近取、心的住着、执着、随眠,你们应当舍断它们。如此,那识便被舍断,根已斩断,犹如多罗树头,成为无有,未来不再生起。”第十。
Sāvatthinidānaṃ. Ekamantaṃ nisinnaṃ kho āyasmantaṃ rādhaṃ bhagavā etadavoca – ‘‘rūpe kho, rādha, yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha. Evaṃ taṃ rūpaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhammaṃ. Vedanāya yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha. Evaṃ sā vedanā pahīnā bhavissati ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Saññāya… saṅkhāresu yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha. Evaṃ te saṅkhārā pahīnā bhavissanti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā. Viññāṇe yo chando yo rāgo yā nandī yā taṇhā ye upayupādānā cetaso adhiṭṭhānābhinivesānusayā, te pajahatha. Evaṃ taṃ viññāṇaṃ pahīnaṃ bhavissati ucchinnamūlaṃ tālāvatthukataṃ anabhāvaṃkataṃ āyatiṃ anuppādadhamma’’nti. Dasamaṃ.
拉特相应第一品
Rādhasaṃyuttassa paṭhamo vaggo.
魔、众生、有的导引者,是应遍知的;沙门则有二种。
即入流者与阿拉汉,以及对欲贪的另外二种。
Māro satto bhavanetti, pariññeyyā samaṇā duve; Sotāpanno arahā ca, chandarāgāpare duveti.