第十 夜叉相应显示巴利原文
10. Yakkhasaṃyuttaṃ
第一 因达咖经显示巴利原文
1. Indakasuttaṃ
235 如是我闻:一时,世尊住于王舍城因达库塔山,因达咖夜叉的住处。那时,因达咖夜叉来到世尊前,以偈颂对世尊说道:显示巴利原文
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati indakūṭe pabbate, indakassa yakkhassa bhavane. Atha kho indako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
最初是羯罗蓝,从羯罗蓝而生頞部昙;
由頞部昙生起闭尸,由闭尸而成键南。
母亲所食的任何食物、所饮的任何饮料,
那在母胎中的人,便依此滋养活命。
显示巴利原文 ‘‘Rūpaṃ na jīvanti vadanti buddhā, kathaṃ nvayaṃ vindatimaṃ sarīraṃ; Kutassa aṭṭhīyakapiṇḍameti, kathaṃ nvayaṃ sajjati gabbharasmi’’nti. ‘‘Paṭhamaṃ kalalaṃ hoti, kalalā hoti abbudaṃ; Abbudā jāyate pesi, pesi nibbattatī ghano; Ghanā pasākhā jāyanti, kesā lomā nakhāpi ca. ‘‘Yañcassa bhuñjatī mātā, annaṃ pānañca bhojanaṃ; Tena so tattha yāpeti, mātukucchigato naro’’ti.
2. 帝释天名经显示巴利原文
2. Sakkanāmasuttaṃ
236 一时,世尊住王舍城鹫峰山。那时,一位徒有帝释之名的夜叉来到世尊面前,以偈说道:显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate. Atha kho sakkanāmako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –
你已断除一切结缚,完全解脱,具足正念,
沙门啊,你去教导他人,这实非所宜。”
帝释天,不论以何种方式,共住都会生起;
具慧者,不应不以悲悯心念他。
若以清净明澈的心教导他人,
你的悲悯与同情,不会因此而成系缚。
显示巴利原文 ‘‘Sabbaganthappahīnassa , vippamuttassa te sato; Samaṇassa na taṃ sādhu, yadaññamanusāsasī’’ti . ‘‘Yena kenaci vaṇṇena, saṃvāso sakka jāyati; Na taṃ arahati sappañño, manasā anukampituṃ. ‘‘Manasā ce pasannena, yadaññamanusāsati; Na tena hoti saṃyutto, yānukampā anuddayā’’ti.
针毛经显示巴利原文
3. Sūcilomasuttaṃ
237 一时,世尊住在伽耶针毛夜叉居处的担基达曼切石板。那时,粗恶夜叉与针毛夜叉恰好从世尊不远处经过。粗恶夜叉便对针毛夜叉说:“那是个沙门。”针毛夜叉说:“他不是沙门,只是个假沙门。且让我察看一番,他究竟是沙门,还是假沙门。”显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā gayāyaṃ viharati ṭaṅkitamañce sūcilomassa yakkhassa bhavane. Tena kho pana samayena kharo ca yakkho sūcilomo ca yakkho bhagavato avidūre atikkamanti. Atha kho kharo yakkho sūcilomaṃ yakkhaṃ etadavoca – ‘‘eso samaṇo’’ti! ‘‘Neso samaṇo, samaṇako eso’’. ‘‘Yāva jānāmi yadi vā so samaṇo yadi vā pana so samaṇako’’ti.
于是,针毛夜叉朝世尊走去。走近后,他把身体贴向世尊。世尊随即将身体移开。这时,针毛夜叉对世尊说:“沙门,你怕我吗?”“贤友,我并非怕你,只是你的碰触令人厌恶。”“沙门,我要问你一个问题。若你不回答,我就扰乱你的心,击碎你的心脏,或抓住你的脚,把你扔到恒河对岸去。”“贤友,在诸天、魔、梵天的世间,以及沙门、婆罗门、天与人的众生中,我不见有任何人能扰乱我的心、击碎我的心脏,或抓住我的脚把我扔到恒河对岸。不过,贤友,你若有疑,就问吧。”那时,针毛夜叉便以偈颂对世尊说:显示巴利原文
Atha kho sūcilomo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato kāyaṃ upanāmesi. Atha kho bhagavā kāyaṃ apanāmesi. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘bhāyasi maṃ samaṇā’’ti? ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, bhāyāmi; api ca te samphasso pāpako’’ti. ‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, yo me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya; api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī’’ti. Atha kho sūcilomo yakkho bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi – ( )
种种心思由此而生起;
就像孩童把乌鸦当作玩物,随手就丢弃。
由爱所生,由自身而生,恰似榕树从树干生出的枝蔓;
种种于诸欲的贪着,四处蔓延,恰如蔓藤弥漫林中。
凡是了知此从何而起的人,
便能驱除它——听啊,夜叉!
他们渡过了这难以渡越的瀑流,
为达不再有后有,渡过了前所未渡。
显示巴利原文 ‘‘Rāgo ca doso ca kutonidānā, Aratī ratī lomahaṃso kutojā; Kuto samuṭṭhāya manovitakkā, Kumārakā dhaṅkamivossajantī’’ti. ‘‘Rāgo ca doso ca itonidānā, Aratī ratī lomahaṃso itojā; Ito samuṭṭhāya manovitakkā, Kumārakā dhaṅkamivossajanti. ‘‘Snehajā attasambhūtā, nigrodhasseva khandhajā; Puthū visattā kāmesu, māluvāva vitatā vane. ‘‘Ye naṃ pajānanti yatonidānaṃ, Te naṃ vinodenti suṇohi yakkha; Te duttaraṃ oghamimaṃ taranti, Atiṇṇapubbaṃ apunabbhavāyā’’ti.
4. 摩尼跋陀经显示巴利原文
4. Maṇibhaddasuttaṃ
238 一时,世尊住在摩揭陀国的摩尼摩罗迦支提,那是摩尼跋陀夜叉的住处。那时,摩尼跋陀夜叉来到世尊处,于其前说此偈:显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā magadhesu viharati maṇimālike cetiye maṇibhaddassa yakkhassa bhavane. Atha kho maṇibhaddo yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
具念者常得吉祥,具念者增长安乐;
具念者日胜一日,且从怨恨中解脱。
他的心日夜以不害为乐,
他对一切众生心怀慈爱,于任何人皆无怨仇。
显示巴利原文 ‘‘Satīmato sadā bhaddaṃ, satimā sukhamedhati; Satīmato suve seyyo, verā ca parimuccatī’’ti. ‘‘Satīmato sadā bhaddaṃ, satimā sukhamedhati; Satīmato suve seyyo, verā na parimuccati. ‘‘Yassa sabbamahorattaṃ , ahiṃsāya rato mano; Mettaṃ so sabbabhūtesu, veraṃ tassa na kenacī’’ti.
5. 萨努经显示巴利原文
5. Sānusuttaṃ
239 一时,世尊住舍卫城祇树给孤独园。那时,世尊正为诸比丘开示、劝导、激励、策进与涅槃相关的法义。诸比丘则专心一意,倾耳聆听正法。这时,女神灵布那跋苏母如此哄着自己的孩子们:显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhagavā bhikkhū nibbānapaṭisaṃyuttāya dhammiyā kathāya sandasseti samādapeti samuttejeti sampahaṃseti. Te ca bhikkhū aṭṭhiṃ katvā manasi katvā sabbacetasā samannāharitvā ohitasotā dhammaṃ suṇanti. Atha kho punabbasumātā yakkhinī puttake evaṃ tosesi –
“于十四日、十五日,及半月之第八日;”
于神变半月,具足八支;
若有人持守布萨、修持梵行。
“夜叉不会戏弄那样的人——这是我从阿拉汉那里听闻的。”
“而今,就在今天,我亲眼看见:夜叉正在戏弄萨努。”
每逢十四、十五,以及半月的第八日,
于神变半月,具足八支的布萨,
他们持守布萨,修习梵行。
“夜叉便不会戏弄那样的人。你从阿拉汉处所听闻的,善哉,实为善说。”
萨努苏醒后,你应这样对他说——这是夜叉的话语:
“切勿造作恶业,无论于明处,还是于暗处。”
倘若你将要造作恶业,或是正在造作,
纵使你飞身远逃,也绝不能从苦中解脱。
母亲,世人或为亡者而哭,或为活着却不知所踪的人而哭。
儿子们为死者哭泣,也为那活着却不见踪影的人哭泣;
而那舍弃了欲乐,却又返回此处的人——
儿子们也为他哭泣,因为他虽生犹死。
你已从火坑中被救出,孩子,却还想再跳回火坑;
你已从地狱中被救起,孩子,却还想再堕入地狱。
显示巴利原文 ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ. Uposathaṃ upavasanti, brahmacariyaṃ caranti ye. Na tehi yakkhā kīḷanti, iti me arahataṃ sutaṃ; Sā dāni ajja passāmi, yakkhā kīḷanti sānunā’’ti. ‘‘Cātuddasiṃ pañcadasiṃ, yā ca pakkhassa aṭṭhamī; Pāṭihāriyapakkhañca, aṭṭhaṅgasusamāgataṃ; ‘‘Uposathaṃ upavasanti, brahmacariyaṃ caranti ye; ‘‘Na tehi yakkhā kīḷanti, sāhu te arahataṃ sutaṃ; Sānuṃ pabuddhaṃ vajjāsi, yakkhānaṃ vacanaṃ idaṃ; Mākāsi pāpakaṃ kammaṃ, āvi vā yadi vā raho. ‘‘Sace ca pāpakaṃ kammaṃ, karissasi karosi vā; Na te dukkhā pamutyatthi, uppaccāpi palāyato’’ti. ‘‘Mataṃ vā amma rodanti, yo vā jīvaṃ na dissati; Jīvantaṃ amma passantī, kasmā maṃ amma rodasī’’ti. ‘‘Mataṃ vā putta rodanti, yo vā jīvaṃ na dissati; Yo ca kāme cajitvāna, punarāgacchate idha; Taṃ vāpi putta rodanti, puna jīvaṃ mato hi so. ‘‘Kukkuḷā ubbhato tāta, kukkuḷaṃ patitumicchasi; Narakā ubbhato tāta, narakaṃ patitumicchasi. ‘‘Abhidhāvatha bhaddante, kassa ujjhāpayāmase; Ādittā nīhataṃ bhaṇḍaṃ, puna ḍayhitumicchasī’’ti.
6. 毕央咖拉经显示巴利原文
6. Piyaṅkarasuttaṃ
240 一时,具寿阿那律住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,具寿阿那律于后夜临近日出时分起身,诵出法句。当时,毕央咖拉母夜叉女正这样哄着孩子:显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ āyasmā anuruddho sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā anuruddho rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya dhammapadāni bhāsati. Atha kho piyaṅkaramātā yakkhinī puttakaṃ evaṃ tosesi –
“莫出声响,毕央嘎拉,比丘正在诵说法句;
若能了知法句,依此而行,则能为我们带来利益。
我们应克制自己不伤害生命,常持正知,不说妄语;
我们当善学于戒,或许便能从毕舍遮趣中解脱。
显示巴利原文 ‘‘Mā saddaṃ kari piyaṅkara, bhikkhu dhammapadāni bhāsati; Api ca dhammapadaṃ vijāniya, paṭipajjema hitāya no siyā. ‘‘Pāṇesu ca saṃyamāmase, sampajānamusā na bhaṇāmase; Sikkhema susīlyamattano , api muccema pisācayoniyā’’ti.
7. 布那跋苏经显示巴利原文
7. Punabbasusuttaṃ
241 一时,世尊住在舍卫城的祇树给孤独园。那时,一位近事女的儿子名为萨努,被夜叉所执。那位近事女正在哀泣,在那时诵出这些偈颂——显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena aññatarissā upāsikāya sānu nāma putto yakkhena gahito hoti. Atha kho sā upāsikā paridevamānā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
在这个世间,自己的孩子是可爱的,自己的丈夫是可爱的;
而对我来说,比这些更可爱的,是对这法的寻求。
因为无论是儿子还是丈夫,纵然可爱,也无法令人从苦中解脱;
恰如听闻正法,能令众生从苦中解脱。
在这沉溺于苦、为老死所系缚的世间,
为解脱老死所证悟的法,
我想亲闻此法。布那跋苏,你且静默吧!
“母亲啊,正因未能了知正法,我们才活在痛苦当中。”
“善哉!我的儿子如此聪慧,名为“智者”,正是我怀中所生、所哺育的孩儿!”
显示巴利原文 ‘‘Tuṇhī uttarike hohi, tuṇhī hohi punabbasu; Yāvāhaṃ buddhaseṭṭhassa, dhammaṃ sossāmi satthuno. ‘‘Nibbānaṃ bhagavā āha, sabbaganthappamocanaṃ; Ativelā ca me hoti, asmiṃ dhamme piyāyanā. ‘‘Piyo loke sako putto, piyo loke sako pati; Tato piyatarā mayhaṃ, assa dhammassa magganā. ‘‘Na hi putto pati vāpi, piyo dukkhā pamocaye; Yathā saddhammassavanaṃ, dukkhā moceti pāṇinaṃ. ‘‘Loke dukkhaparetasmiṃ, jarāmaraṇasaṃyute; Jarāmaraṇamokkhāya, yaṃ dhammaṃ abhisambudhaṃ; Taṃ dhammaṃ sotumicchāmi, tuṇhī hohi punabbasū’’ti. ‘‘Ammā na byāharissāmi, tuṇhībhūtāyamuttarā; Dhammameva nisāmehi, saddhammassavanaṃ sukhaṃ; Saddhammassa anaññāya, ammā dukkhaṃ carāmase. ‘‘Esa devamanussānaṃ, sammūḷhānaṃ pabhaṅkaro; Buddho antimasārīro, dhammaṃ deseti cakkhumā’’ti. ‘‘Sādhu kho paṇḍito nāma, putto jāto uresayo; Putto me buddhaseṭṭhassa, dhammaṃ suddhaṃ piyāyati. ‘‘Punabbasu sukhī hohi, ajjāhamhi samuggatā; Diṭṭhāni ariyasaccāni, uttarāpi suṇātu me’’ti.
8. 给孤独长者经显示巴利原文
8. Sudattasuttaṃ
242 一时,世尊住于王舍城的寒林。那时,给孤独居士因有要事来到王舍城。他听闻“佛陀已出现于世间”的消息。当时他便渴望前去拜见世尊。然而给孤独居士转念作是思惟:“此刻并非觐见世尊的恰当时机,我当于明日适时前往参访。”于是他系念佛陀而卧。他于夜间三次醒来,以为天色已明。随后,给孤独居士走向墓园门,非人为他将门打开。当给孤独居士走出王舍城时,光明消失,黑暗降临,他心生恐惧、惊惶,身毛竖立,正欲转身折返。就在这时,西瓦卡夜叉隐身发出音声:显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati sītavane. Tena kho pana samayena anāthapiṇḍiko gahapati rājagahaṃ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena. Assosi kho anāthapiṇḍiko gahapati – ‘‘buddho kira loke uppanno’’ti. Tāvadeva ca pana bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamitukāmo hoti. Athassa anāthapiṇḍikassa gahapatissa etadahosi – ‘‘akālo kho ajja bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkamituṃ. Sve dānāhaṃ kālena bhagavantaṃ dassanāya gamissāmī’’ti buddhagatāya satiyā nipajji. Rattiyā sudaṃ tikkhattuṃ vuṭṭhāsi pabhātanti maññamāno. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sivathikadvāraṃ tenupasaṅkami. Amanussā dvāraṃ vivariṃsu. Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa nagaramhā nikkhamantassa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Atha kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi –
一百头象、一百匹马、一百辆骡车、
十万万名耳戴珠玉环钏的少女,
这些尚不及向前迈出一步的十六分之一。
显示巴利原文 ‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā, sataṃ assatarīrathā; Sataṃ kaññāsahassāni, āmukkamaṇikuṇḍalā; Ekassa padavītihārassa, kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. ‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati; Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
就在这时,给孤独居士周围的黑暗消散,光明显现;先前所有的恐惧、战栗与汗毛竖立,都平息了下来。于是,给孤独居士朝寒林——世尊所在之处——走去。显示巴利原文
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati yena sītavanaṃ yena bhagavā tenupasaṅkami.
‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā…pe… Kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. ‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati; Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
那时,给孤独居士眼前的黑暗消隐,光明显现;他先前所有的恐惧、惊怖与身毛竖立,随之平息。然而,光明再次从给孤独居士眼前隐没,黑暗重现,恐惧、惊怖与身毛竖立又再生起,他于是又想即刻折返。此时,隐身中的西瓦卡夜叉再次发声说道:显示巴利原文
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi, āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Dutiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Dutiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi –
‘‘Sataṃ hatthī sataṃ assā…pe… Kalaṃ nāgghanti soḷasiṃ. ‘‘Abhikkama gahapati, abhikkama gahapati; Abhikkamanaṃ te seyyo, no paṭikkamana’’nti.
于是,给孤独居士眼前的黑暗消散,光明显现;先前的恐惧、战栗与身毛竖立随之止息。可是,当第三次光明消失、黑暗再现时,恐惧、战栗与身毛竖立又从他心中生起,他又想从那里退回。隐身的西瓦卡夜叉第三次出声说——显示巴利原文
Atha kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa andhakāro antaradhāyi , āloko pāturahosi, yaṃ ahosi bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso, so paṭippassambhi. Tatiyampi kho anāthapiṇḍikassa gahapatissa āloko antaradhāyi, andhakāro pāturahosi, bhayaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso udapādi, tatova puna nivattitukāmo ahosi. Tatiyampi kho sivako yakkho antarahito saddamanussāvesi –
那时,正是后夜时分,世尊起身后在露天处经行。世尊远远望见给孤独居士走来,便从经行处下,在铺好的座位上坐下。坐定后,世尊对给孤独居士说:“来吧,须达多!”听到世尊直呼其名,给孤独居士又喜又激动,当场以头面顶礼世尊双足,然后对世尊说:“尊者,世尊睡得安稳吗?”显示巴利原文
Tena kho pana samayena bhagavā rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya abbhokāse caṅkamati. Addasā kho bhagavā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ dūratova āgacchantaṃ. Disvāna caṅkamā orohitvā paññatte āsane nisīdi. Nisajja kho bhagavā anāthapiṇḍikaṃ gahapatiṃ etadavoca – ‘‘ehi sudattā’’ti. Atha kho anāthapiṇḍiko gahapati, nāmena maṃ bhagavā ālapatīti, haṭṭho udaggo tattheva bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kacci, bhante, bhagavā sukhamasayitthā’’ti?
彻底寂灭的婆罗门,确实时时安卧于安乐中;
他于欲乐中无所染著,清凉寂静,无有依著。
他已斩断一切执取,去除心中的忧恼;
寂静者安眠,心已证寂静。
显示巴利原文 ‘‘Sabbadā ve sukhaṃ seti, brāhmaṇo parinibbuto; Yo na limpati kāmesu, sītibhūto nirūpadhi. ‘‘Sabbā āsattiyo chetvā, vineyya hadaye daraṃ; Upasanto sukhaṃ seti, santiṃ pappuyya cetasā’’ti .
9. 第一须咖经显示巴利原文
9. Paṭhamasukkāsuttaṃ
243 有一次,世尊住在王舍城的竹园松鼠餵养处。那时,苏咖比丘尼正被大众围绕,宣说正法。当时,一位对苏咖比丘尼深具信心的夜叉,在王舍城中走遍每条街巷、每个十字路口,于此刻诵出这些偈颂:显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena sukkā bhikkhunī mahatiyā parisāya parivutā dhammaṃ deseti. Atha kho sukkāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imā gāthāyo abhāsi –
王舍城的人们怎么了?犹如饮了蜜酒般昏睡,
不去亲近正在开示不死之道的苏咖。
而那法味不可抗拒,纯粹醇厚,充满力量;
我想,智慧之人必会酣饮此法,犹如行路人畅饮雨云降下的甘霖。
显示巴利原文 ‘‘Kiṃ me katā rājagahe manussā, madhupītāva seyare; Ye sukkaṃ na payirupāsanti, desentiṃ amataṃ padaṃ. ‘‘Tañca pana appaṭivānīyaṃ, asecanakamojavaṃ; Pivanti maññe sappaññā, valāhakamiva panthagū’’ti .
10. 第二苏咖经显示巴利原文
10. Dutiyasukkāsuttaṃ
244 一时,世尊住王舍城竹林园迦兰陀饲松鼠处。那时,有一位优婆塞向苏咖比丘尼供养了食物。当时,一位对苏咖比丘尼深具信心的神灵,游走于王舍城的大街与十字路口之间,于此时诵出此偈:显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro upāsako sukkāya bhikkhuniyā bhojanaṃ adāsi. Atha kho sukkāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
这位优婆塞确实累积了广大福德,真是具足智慧者,
因为他向已从一切缠结中解脱的苏咖供养了食物。
显示巴利原文 ‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako; Yo sukkāya adāsi bhojanaṃ, sabbaganthehi vippamuttiyā’’ti .
11. 吉拉经显示巴利原文
11. Cīrāsuttaṃ
245 如是我闻:一时,世尊住在王舍城的竹林园喂松鼠处。那时,有一位优婆塞向吉拉比丘尼供养了衣袍。当时,对吉拉比丘尼深具信心的一个夜叉,在王舍城中穿街过巷,遍行十字路口,在那时诵出了这首偈颂:显示巴利原文
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññataro upāsako cīrāya bhikkhuniyā cīvaraṃ adāsi. Atha kho cīrāya bhikkhuniyā abhippasanno yakkho rājagahe rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ upasaṅkamitvā tāyaṃ velāyaṃ imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“这位优婆塞确实积了广大福,实在具足智慧:
他向已从一切束缚中解脱的吉拉供养了衣袍。”
显示巴利原文 ‘‘Puññaṃ vata pasavi bahuṃ, sappañño vatāyaṃ upāsako; Yo cīrāya adāsi cīvaraṃ, sabbayogehi vippamuttiyā’’ti .
12. 旷野夜叉经显示巴利原文
12. Āḷavakasuttaṃ
246 如是我闻:一时,世尊住在阿罗维的旷野夜叉住处。那时,旷野夜叉来到世尊前,对世尊说:“出去,沙门!”世尊说:“善哉,贤友。”便出去了。夜叉又说:“进来,沙门!”世尊说:“善哉,贤友。”便进来了。第二次,旷野夜叉又对世尊说:“出去,沙门!”世尊说:“善哉,贤友。”便出去了。夜叉又说:“进来,沙门!”世尊说:“善哉,贤友。”便进来了。第三次,旷野夜叉又对世尊说:“出去,沙门!”世尊说:“善哉,贤友。”便出去了。夜叉又说:“进来,沙门!”世尊说:“善哉,贤友。”便进来了。到第四次,旷野夜叉又对世尊说:“出去,沙门!”世尊说:“贤友,我不再出去了。你想做什么,便做吧。”夜叉说:“沙门,我要问你一个问题。如果你不回答我,我就扰乱你的心,或者击碎你的心脏,或者抓住你的双脚,把你扔到恒河对岸去。”世尊说:“贤友,在整个含天、魔、梵的世间中,在包括沙门、婆罗门、天与人的众生里,我看不到有谁能扰乱我的心,或者击碎我的心脏,或者抓住我的双脚,把我扔到恒河对岸去。不过,贤友,你想问什么就问吧。”显示巴利原文
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā āḷaviyaṃ viharati āḷavakassa yakkhassa bhavane. Atha kho āḷavako yakkho yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Dutiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Tatiyampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā nikkhami. ‘‘Pavisa, samaṇā’’ti. ‘‘Sādhāvuso’’ti bhagavā pāvisi. Catutthampi kho āḷavako yakkho bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘nikkhama, samaṇā’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, nikkhamissāmi. Yaṃ te karaṇīyaṃ taṃ karohī’’ti. ‘‘Pañhaṃ taṃ, samaṇa, pucchissāmi. Sace me na byākarissasi, cittaṃ vā te khipissāmi, hadayaṃ vā te phālessāmi, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipissāmī’’ti. ‘‘Na khvāhaṃ taṃ, āvuso, passāmi sadevake loke samārake sabrahmake sassamaṇabrāhmaṇiyā pajāya sadevamanussāya, ye me cittaṃ vā khipeyya hadayaṃ vā phāleyya, pādesu vā gahetvā pāragaṅgāya khipeyya. Api ca tvaṃ, āvuso, puccha yadā kaṅkhasī’’ti .
诸味之中,何者最为甘美?怎样生活的人,才堪称活得最殊胜?
真实,实为诸味中最甜美者;以智慧生活的人,便被誉为活得最殊胜。
凭信心渡过瀑流,以不放逸渡过海洋;
以精进超越苦,以慧而得清净。
深信阿拉汉们的法,为证得涅槃;
渴求听闻者,若不放逸、明辨,便能获得慧。
行为端正、勇于担当、勤奋努力的人,能获得财富;
以真实语赢得美誉,以布施维系朋友;
如此从这一世往下一世,死后便无忧愁。
具备这四种法的具信心在家人,
即真实、调御、坚定与布施,彼于身坏命终之后,无所忧戚。
“是否还能寻得比真实、调御、布施与忍辱更殊胜的呢?”
因此,我将次第游行,从村至村,从城至城,
礼敬正自觉者,亦礼敬法之善妙法性。
显示巴利原文 ‘‘Kiṃsūdha vittaṃ purisassa seṭṭhaṃ, kiṃsu suciṇṇaṃ sukhamāvahāti; Kiṃsu have sādutaraṃ rasānaṃ, kathaṃjīviṃ jīvitamāhu seṭṭha’’nti. ‘‘Saddhīdha vittaṃ purissa seṭṭhaṃ, dhammo suciṇṇo sukhamāvahāti; Saccaṃ have sādutaraṃ rasānaṃ, paññājīviṃ jīvitamāhu seṭṭha’’nti. ‘‘Kathaṃsu tarati oghaṃ, kathaṃsu tarati aṇṇavaṃ; Kathaṃsu dukkhamacceti, kathaṃsu parisujjhatī’’ti. ‘‘Saddhāya tarati oghaṃ, appamādena aṇṇavaṃ; Vīriyena dukkhamacceti, paññāya parisujjhatī’’ti. ‘‘Kathaṃsu labhate paññaṃ, kathaṃsu vindate dhanaṃ; Kathaṃsu kittiṃ pappoti, kathaṃ mittāni ganthati; Asmā lokā paraṃ lokaṃ, kathaṃ pecca na socatī’’ti. ‘‘Saddahāno arahataṃ, dhammaṃ nibbānapattiyā; Sussūsaṃ labhate paññaṃ, appamatto vicakkhaṇo. ‘‘Patirūpakārī dhuravā, uṭṭhātā vindate dhanaṃ; Saccena kittiṃ pappoti, dadaṃ mittāni ganthati; Asmā lokā paraṃ lokaṃ, evaṃ pecca na socati. ‘‘Yassete caturo dhammā, saddhassa gharamesino; Saccaṃ dammo dhiti cāgo, sa ve pecca na socati. ‘‘Iṅgha aññepi pucchassu, puthū samaṇabrāhmaṇe; Yadi saccā dammā cāgā, khantyā bhiyyodha vijjatī’’ti. ‘‘Kathaṃ nu dāni puccheyyaṃ, puthū samaṇabrāhmaṇe; Yohaṃ ajja pajānāmi, yo attho samparāyiko. ‘‘Atthāya vata me buddho, vāsāyāḷavimāgamā ; Yohaṃ ajja pajānāmi, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ. ‘‘So ahaṃ vicarissāmi, gāmā gāmaṃ purā puraṃ; Namassamāno sambuddhaṃ, dhammassa ca sudhammata’’nti.
其摄颂如下:显示巴利原文
Tassuddānaṃ –
因达咖、萨迦、针毛,玛尼跋德与萨努,
毕央嘎拉、布那跋苏、给孤独,苏咖两篇,质哩与阿罗毗咖——总为十二部。
显示巴利原文 Indako sakka sūci ca, maṇibhaddo ca sānu ca; Piyaṅkara punabbasu sudatto ca, dve sukkā cīraāḷavīti dvādasa.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
这组在讲什么 这一组专门围绕佛陀与各种 夜叉(非人、精灵、鬼魅) 的互动展开。有的夜叉怀有敌意、恐吓试探,有的则是天真的崇拜者或护法,还有的是来请教甚深法义。通过这些相遇,经文展示了佛陀以不害的慈心、如实的智慧降伏傲慢、化解恐惧,并引导夜叉走向善法与解脱,毫不涉神秘降魔的暴力,始终落实在调伏心与业的教法上。
出场人物 / 对告众 Pali 中文(经文用名) 角色 Indaka 因达咖 夜叉;以偈问佛陀结生与身成问题 Sūciloma 针毛 夜叉;以身体逼靠、语言恐吓世尊,后问贪嗔根源 Khara 粗恶 夜叉;与针毛一同出现,轻视佛陀为“小沙门” Āḷavaka 阿拉瓦咖 夜叉;以出入游戏戏弄世尊,后听取法义皈依 Mānibhadda 玛尼跋德 夜叉;说偈请益,得出“心乐不害方离怨”的教导 Sīvaka 西瓦咖 夜叉;隐身引导恐惧的给孤独长者前往见佛 Piyaṅkaramātā 毕央嘎拉母 夜叉女;呵止啼儿聆听阿那律诵法句 Puṇṇā 布那跋苏母 夜叉女;教令子息安静,赞叹听法胜于爱恋亲属 Anāthapiṇḍiko gahapati 给孤独 居士;夜中感召前往寒林见佛,由夜叉鼓励前行 Anuruddha 阿那律 比丘;凌晨诵法句,引夜叉女感悟
核心法义(白话+重点) 这一组反复强调 面对恐惧、贪嗔、死亡和未知力量时,真正的安稳不靠驱邪法术,而靠内心清净与慧见 。夜叉的恐吓、贪爱乃至毁谤,都成为佛陀借机说法、点明心为苦因的契机。
代表性经文如《针毛经》中,夜叉以扔到恒河对岸威胁,佛陀答:“贤友,我在含天的世间中,也看不到任何能扰乱我心、击破我心脏者。”随后讲解:“贪与嗔从此而起,不喜、喜、毛竖从此而生……如蔓藤蔓延于林中。” →
拆开看:佛陀毫不愤怒、不回避,反而直指恐惧和贪嗔一律“从此心起”。心若熄灭了爱渴,就如拔藤断根,不再有烦恼蔓延的土壤。夜叉本身不是问题,心中那未调伏的贪嗔才是真正的鬼魅。
→ 要旨:善恶果报与解脱,皆源于心的运作;面对内在的“夜叉”——贪嗔痴,以念与慧生活,才是超越一切恐惧乃至轮回的根本。
关键术语锚 Pali 中文(经文用名) 为何易错 **sati** 念 / 具念 非泛指记忆,在此强调现前觉知与不放逸;《玛尼跋德经》说“具念者常吉祥”,绝非仅把事记住,而是全天候守心不着。 **saddhā** 信 非盲信;在《阿拉瓦咖经》中被列为“最上财富”,具体指“信受阿拉汉的法,为了证得涅槃”,是以实证为方向的信任。 **citta** 心 能被“扰乱”“击破”的心,也是可调伏、得寂静的心;经文多次点出情绪风暴的策源地在心,非在外界鬼怪。 **upekkhā** 舍 / 不染着 在对话中表现为不为侮辱与威吓动摇的寂静,不是冷漠,而是离贪嗔的平衡;如佛陀面对威胁全然不动。 **saṃyojana** 结 / 结缚 《苏咖经》赞叹从“一切结解脱”;此地泛指十结,正是夜叉戏论的底色——人被结所缚,才被内外“鬼”戏弄。
代表经(本组重点) 1. 《因达咖经》 – 夜叉问胎中结生之迷,佛答羯罗蓝等次第身相,立即转向母食资养,以现见缘起破玄想。
2. 《针毛经》 – 充满肢体威逼与心理恐吓,佛陀从容反诘“贪嗔从何起”,将夜叉挑战变成心灵解剖。
3. 《萨努经》 – 近事女哭唤被夜叉捉去的儿子,夜叉借机告诫莫作恶业、莫贪欲还俗,透出善夜叉的护法相。
4. 《给孤独长者经》 – 给孤独夜行恐惧得夜叉鼓励,终于见佛;佛告寂灭依止者常安眠,此即无恐惧的根本。
5. 《阿拉瓦咖经》 – 本组最长、最完整:夜叉以进出游戏后问“如何度瀑流”,佛以“信度瀑流、不放逸度海、精进克苦、慧得清净”作结,夜叉随即皈依,场面极具收摄力。