大集会经
7. Mahāsamayasuttaṃ
165 段
331如是我闻:一时,世尊住在释迦(Sakka)国迦毗罗卫(Kapilavatthu)的大林(Mahāvana),与约五百位比丘组成的大比丘僧团一起,全都是阿拉汉。十方世界的大多数天人都聚集而来,为瞻礼世尊与比丘僧团。其时,有四位净居天的天人心中生起如是念头:“世尊住在释迦国迦毗罗卫的大林,与约五百位比丘组成的大比丘僧团一起,全都是阿拉汉;十方世界的大多数天人都聚集前来,为瞻礼世尊与比丘僧团。我们何不也往诣世尊?到已,各自在世尊面前说一偈颂。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi; dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca. Atha kho catunnaṃ suddhāvāsakāyikānaṃ devatānaṃ etadahosi – ‘‘ayaṃ kho bhagavā sakkesu viharati kapilavatthusmiṃ mahāvane mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ pañcamattehi bhikkhusatehi sabbeheva arahantehi; dasahi ca lokadhātūhi devatā yebhuyyena sannipatitā honti bhagavantaṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca. Yaṃnūna mayampi yena bhagavā tenupasaṅkameyyāma; upasaṅkamitvā bhagavato santike paccekaṃ gāthaṃ bhāseyyāmā’’ti.
332那时,就如一位力士屈伸手臂那样,那些天人从净居天消失,出现在世尊面前。他们向世尊顶礼后,立于一旁。站立一旁的一位天人,在世尊前诵出此偈——
Atha kho tā devatā seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya , evameva suddhāvāsesu devesu antarahitā bhagavato purato pāturahesuṃ. Atha kho tā devatā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhaṃsu. Ekamantaṃ ṭhitā kho ekā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“林野中有大集会,诸天神众已聚集;
我等来此正法集会,为瞻仰无敌之僧团。”
‘‘Mahāsamayo pavanasmiṃ, devakāyā samāgatā; Āgatamha imaṃ dhammasamayaṃ, dakkhitāye aparājitasaṅgha’’nti.
那时,另一位天神在世尊面前诵出此偈:
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“‘彼处诸比丘,入于定中,调直自心;
犹如御者执持缰绳,智者守护诸根。’
‘‘Tatra bhikkhavo samādahaṃsu, cittamattano ujukaṃ akaṃsu ; Sārathīva nettāni gahetvā, indriyāni rakkhanti paṇḍitā’’ti.
那时,另一位天神在世尊面前诵出此偈:
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“断除桩,断除闩,拔去因陀罗柱,不为所动;
他们清净无垢,由具眼者善加调御,如良象而行。”
‘‘Chetvā khīlaṃ chetvā palighaṃ, indakhīlaṃ ūhacca manejā; Te caranti suddhā vimalā, cakkhumatā sudantā susunāgā’’ti.
那时,另一位天神在世尊面前诵出此偈:
Atha kho aparā devatā bhagavato santike imaṃ gāthaṃ abhāsi –
“凡是已皈依佛陀者,不堕恶趣地;
舍此人身已,便充盈天众。”
‘‘Yekeci buddhaṃ saraṇaṃ gatāse, na te gamissanti apāyabhūmiṃ; Pahāya mānusaṃ dehaṃ, devakāyaṃ paripūressantī’’ti.
333那时,世尊告诉比丘们:“诸比丘,十方世界的大多数天众已经聚集而来,为的是瞻仰如来及比丘僧团。诸比丘,过去世的那些阿拉汉、正自觉者世尊们,他们身边聚集的天众,最多也如同我今日这般。诸比丘,未来世的那些阿拉汉、正自觉者世尊们,他们身边聚集的天众,最多也必将如同我今日这般。诸比丘,我将宣说诸天神的名号;诸比丘,我将称述诸天神的名号;诸比丘,我将开示诸天神的名号。你们仔细聆听,善加作意,我就要说了。”那些比丘应道:“是的,尊者。”
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi – ‘‘yebhuyyena, bhikkhave, dasasu lokadhātūsu devatā sannipatitā honti , tathāgataṃ dassanāya bhikkhusaṅghañca . Yepi te, bhikkhave, ahesuṃ atītamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṃ etaṃparamāyeva devatā sannipatitā ahesuṃ seyyathāpi mayhaṃ etarahi. Yepi te, bhikkhave, bhavissanti anāgatamaddhānaṃ arahanto sammāsambuddhā, tesampi bhagavantānaṃ etaṃparamāyeva devatā sannipatitā bhavissanti seyyathāpi mayhaṃ etarahi. Ācikkhissāmi, bhikkhave, devakāyānaṃ nāmāni; kittayissāmi, bhikkhave, devakāyānaṃ nāmāni; desessāmi, bhikkhave, devakāyānaṃ nāmāni. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasikarotha, bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ.
334世尊如是宣说:
Bhagavā etadavoca –
“我将诵出偈颂:地居天人所依之处,
他们安住于山腹洞窟,精勤专注,心得定止。
“如同众多狮子寂然潜伏,已降伏毛竖之怖;
他们心地明亮清净,澄净无扰。”
导师了知迦毗罗卫林中,有逾五百人众,
于是导师便对乐住于法的弟子们说:
“诸天神众已到来,比丘们,你们应当了知他们。”
那些比丘听闻佛陀的教示后,便心生精勤。
他们生起了照见非人众的智慧。
有些见到一百位,有些见到一千位,乃至七十位;
有些见到十万非人众;
有些则见到无量之众,遍满一切方位。
具眼者以证智了知、辨明这一切后,
于是,世尊召唤爱乐教法的弟子:
“诸天神众已来临,比丘们,你们应当了知他们。”
我将以言辞,次第为你们称扬赞叹。
‘‘Silokamanukassāmi, yattha bhummā tadassitā; Ye sitā girigabbharaṃ, pahitattā samāhitā. ‘‘Puthūsīhāva sallīnā, lomahaṃsābhisambhuno; Odātamanasā suddhā, vippasannamanāvilā’’ . Bhiyyo pañcasate ñatvā, vane kāpilavatthave; Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate. ‘‘Devakāyā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo’’; Te ca ātappamakaruṃ, sutvā buddhassa sāsanaṃ. Tesaṃ pāturahu ñāṇaṃ, amanussānadassanaṃ; Appeke satamaddakkhuṃ, sahassaṃ atha sattariṃ. Sataṃ eke sahassānaṃ, amanussānamaddasuṃ; Appekenantamaddakkhuṃ , disā sabbā phuṭā ahuṃ. Tañca sabbaṃ abhiññāya, vavatthitvāna cakkhumā; Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate. ‘‘Devakāyā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo; Ye vohaṃ kittayissāmi, girāhi anupubbaso.
335“有七千位地居夜叉,皆为迦毗罗卫之众。
‘‘Sattasahassā te yakkhā, bhummā kāpilavatthavā.
具足神通、光明、容色与名声;
他们满心欢喜,来到比丘的林间集会。
“六千位雪山夜叉(Hemavata),形色各不相同,
具足神通,光明照耀,容色端严,美誉远扬;
他们满心欢喜,来到林中比丘的集会。
“来自沙答吉拉(Sātāgira)夜叉与三千夜叉,形色各异,
具足神通,具足光辉,容貌端严,盛名远扬;
满怀欢喜,他们前往林中比丘的集会。
“如是,这些一万六千位夜叉,形色各别,
具足神通,具足光辉,具足容色,具足名声;
欢喜地来到林中比丘的集会。
“来自韦萨米达(Vessāmitta)山的五百位夜叉,容色种种,
他们具足神通与光明,容貌端严,声名远扬。
心怀欢喜,前往林中比丘的集会之处。
“王舍城(Rājagaha)的昆比拉(Kumbhīra),以韦富罗山为住处;
更有超过十万的夜叉恭敬随侍于他;
王舍城的昆比拉,也来到林中的集会。
Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Chasahassā hemavatā, yakkhā nānattavaṇṇino; Iddhimanto jutīmanto , vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Sātāgirā tisahassā, yakkhā nānattavaṇṇino; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Iccete soḷasasahassā, yakkhā nānattavaṇṇino; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Vessāmittā pañcasatā, yakkhā nānattavaṇṇino; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Kumbhīro rājagahiko, vepullassa nivesanaṃ; Bhiyyo naṃ satasahassaṃ, yakkhānaṃ payirupāsati; Kumbhīro rājagahiko, sopāgā samitiṃ vanaṃ.
336“东方,由持国天王统领。
‘‘Purimañca disaṃ rājā, dhataraṭṭho pasāsati.
“他子嗣众多,皆名因陀罗,具大力量;
具神通,耀光辉,容貌庄严,声名远扬;
欢喜而来,至比丘林中集会。
“南方由增长天王统领其土;
他是鸠槃荼之主,具大威德的大王。
“他拥有众多子,皆名因陀罗——具大威力。
具足神通、光辉、容色与名声;
满怀欢喜,前来赴比丘的林中集会。
“西方广目天王,统御彼方;
他是诸龙之主,为大国王,具足荣光。
“他子嗣众多,皆名因陀罗,具大威力。
他们具足神通,身光显耀,容貌端严,名声远扬。
他们满怀欢喜,正向林中的比丘集会而来。
“北方由多闻天王王统领,
他是诸夜叉之主,威德显赫的大王。
“他子嗣众多,皆名因陀罗,具大威力;
他们具足神通,具足光耀,具足美貌,具足名声;
他们欢喜踊跃,来到林中的比丘集会。
“东方持国天王,南方增长天王,
西方广目天王,北方多闻天王。
“此四大王,围绕四方,
在迦毗罗卫的林中,光芒灿烂地伫立。
Gandhabbānaṃ adhipati, mahārājā yasassiso. ‘‘Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Dakkhiṇañca disaṃ rājā, virūḷho taṃ pasāsati ; Kumbhaṇḍānaṃ adhipati, mahārājā yasassiso. ‘‘Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Pacchimañca disaṃ rājā, virūpakkho pasāsati; Nāgānañca adhipati, mahārājā yasassiso. ‘‘Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Uttarañca disaṃ rājā, kuvero taṃ pasāsati; Yakkhānañca adhipati, mahārājā yasassiso. ‘‘Puttāpi tassa bahavo, indanāmā mahabbalā; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Purimaṃ disaṃ dhataraṭṭho, dakkhiṇena virūḷhako; Pacchimena virūpakkho, kuvero uttaraṃ disaṃ. ‘‘Cattāro te mahārājā, samantā caturo disā; Daddallamānā aṭṭhaṃsu, vane kāpilavatthave.
337“他们的幻术奴仆前来,欺诳狡诈之辈——
‘‘Tesaṃ māyāvino dāsā, āguṃ vañcanikā saṭhā.
“参达那(Candana)、咖玛塞塔(Kāmaseṭṭha)、金奴甘杜(Kinnughaṇḍu)、尼甘杜(Nighaṇḍu),
“巴那达(Panāda)、欧巴曼尼亚(Opamañña),以及天之御者玛德离,
“乾闼婆质多塞那(Cittasena)、那喇(Naḷa)王与迦内萨跋(Janesabha),
五髻(Pañcasikha)、提姆巴鲁(Timbaru)与日光天女,亦一同前来。
“这些及其他诸王,乾闼婆众与其王,
皆大欢喜,前来赴比丘的林中集会。
Māyā kuṭeṇḍu viṭeṇḍu , viṭucca viṭuṭo saha. ‘‘Candano kāmaseṭṭho ca, kinnighaṇḍu nighaṇḍu ca; Panādo opamañño ca, devasūto ca mātali. ‘‘Cittaseno ca gandhabbo, naḷorājā janesabho ; Āgā pañcasikho ceva, timbarū sūriyavaccasā . ‘‘Ete caññe ca rājāno, gandhabbā saha rājubhi; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
338“接着,那伽娑湖(Nāgasa)的龙、毗舍离(Vesālī)的龙,以及达恰西罗的龙一同来到。
‘‘Athāguṃ nāgasā nāgā, vesālā sahatacchakā.
“耶牟那河(Yamunā)之龙、持国天之龙,威光赫赫而来;
大龙王埃拉瓦纳(Erāvaṇo),也来到了林中的集会。
“那些以强力捕捉龙王的天鸟——天上的再生鸟,具足清净的眼目——
从空中飞入树林的中央,名为彩金翅鸟。
“那时,诸龙王已得无畏,佛陀使其从金翅鸟获得了安宁;
龙与金翅鸟以柔和之声相召,一同皈依于佛陀。
Kambalassatarā āguṃ, pāyāgā saha ñātibhi. ‘‘Yāmunā dhataraṭṭhā ca, āgū nāgā yasassino; Erāvaṇo mahānāgo, sopāgā samitiṃ vanaṃ. ‘‘Ye nāgarāje sahasā haranti, dibbā dijā pakkhi visuddhacakkhū; Vehāyasā te vanamajjhapattā, citrā supaṇṇā iti tesa nāmaṃ. ‘‘Abhayaṃ tadā nāgarājānamāsi, supaṇṇato khemamakāsi buddho; Saṇhāhi vācāhi upavhayantā, nāgā supaṇṇā saraṇamakaṃsu buddhaṃ.
339“‘为执金刚杵者所败,居于大海的阿修罗——’
‘‘Jitā vajirahatthena, samuddaṃ asurāsitā.
“有极为可怖的咖拉甘迦,还有名为达那韦笈萨的持弓阿修罗们,
韦巴奇提(Vepacitti)罗与苏吉帝,巴哈拉达与那目奇。
“跋利的百位儿子,皆名为维罗遮那;
巴离的军队武装齐备,便向罗睺贤者进发;
尊者,此时正是比丘们林中集会之时。
Bhātaro vāsavassete, iddhimanto yasassino. ‘‘Kālakañcā mahābhismā , asurā dānaveghasā; Vepacitti sucitti ca, pahārādo namucī saha. ‘‘Satañca baliputtānaṃ, sabbe verocanāmakā; Sannayhitvā balisenaṃ , rāhubhaddamupāgamuṃ; Samayodāni bhaddante, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ.
340“那时,水、地、火、风的天神们都来到了那里。
‘‘Āpo ca devā pathavī, tejo vāyo tadāgamuṃ.
瓦卢纳天神、瓦拉那天神,以及苏摩天神与亚萨天神一同前来。
“慈身天神、悲身天神,这些声名显赫的天神也来到了。
这十类天神,皆现种种容色。
“他们具足神通,光芒璀璨,容貌庄严,声名远扬;
满怀欢喜,来到比丘众集会之林。
“文度天神、萨哈离天神、无等天神,以及两类夜摩天神。
依止月亮的天神们,以月为前导而来。
“依止太阳的天神们,以日为前导而来。
依止星宿的天神以星宿为前导,曼达瓦拉哈卡云神也来了。
“诸瓦苏天神中最殊胜的跋沙瓦——即帝释天神、施与者——也来了;
这十类天神,皆现种种容色。
“具足神通,身光赫奕,容貌端严,声名远闻;
他们欢喜踊跃,前来林中比丘的集会。
“其后,萨哈跋天神们前来,光耀如火焰之巅;
阿利塔咖与罗阇,身光如木槵子花。
“瓦卢纳天神与萨哈昙摩天神,以及阿周答天神、阿那者咖天神;
苏雷亚与卢吉拉前来,帝释天神的侍从天神们也前来;
这十类天神,皆现种种容色。
“具足神通,光辉灿烂,容色端严,名声显赫;
满怀喜悦,来至比丘集会之林。
“三摩那天神与大三摩那天神、摩奴沙天神与摩奴苏多摩天神也来了;
戏忘天神与意忿天神也都来了。
“随后,哈拉耶天神与赤衣天神也都来了;
波罗伽与大波罗伽,这些声名远播的天神前来;
这十类天神,皆现种种容色;
“他们具足神通,光明显赫,容颜庄严,声名远扬;
满怀欢喜,他们前来参加林间的比丘集会。
“苏咖、咖兰跋(Karambhā)、阿卢那,与韦哈那萨一同前来;
名为欧答答笈哈的上首天神来了,名为维遮卡那(明辨)的天神也来了。
“萨达玛答天神、哈拉笈阇天神,以及声名显赫的弥萨咖天神;
天王巴君那(Pajjunna)发出雷鸣而来,向诸方降雨。
“这十类天神,皆现种种容色;
具足神通、光耀、庄严、大名声;
满怀欢喜,他们前来这林中比丘的集会。
“凯密亚天神、住兜率天城的天神、住夜摩天界的天神,以及声名显赫的咖塔咖天神,
览比答迦天神、拉马塞达天神、乔提那摩天神、阿萨瓦天神;
化乐天(Nimmānaratino)的天神前来,他化自在天的天神也前来。
“这十类天神,皆现种种容色;
他们具足神通,身光晃耀,容貌端严,名声远扬;
满心欢喜,前往比丘集会之林。
“这六十个天神部类,皆现种种容色;
他们依名次第而来,其余类似者也一同前来。
“已断除生、无碍者,已度越暴流、无漏者;
我等当见此度暴流之龙,犹如明月超越黑暗。
Varuṇā vāraṇā devā, somo ca yasasā saha. ‘‘Mettā karuṇā kāyikā, āguṃ devā yasassino; Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino. ‘‘Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Veṇḍudevā sahali ca , asamā ca duve yamā; Candassūpanisā devā, candamāguṃ purakkhatvā. ‘‘Sūriyassūpanisā devā, sūriyamāguṃ purakkhatvā; Nakkhattāni purakkhatvā, āguṃ mandavalāhakā. ‘‘Vasūnaṃ vāsavo seṭṭho, sakkopāgā purindado; Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino. ‘‘Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Athāguṃ sahabhū devā, jalamaggisikhāriva; Ariṭṭhakā ca rojā ca, umāpupphanibhāsino. ‘‘Varuṇā sahadhammā ca, accutā ca anejakā; Sūleyyarucirā āguṃ, āguṃ vāsavanesino; Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino. ‘‘Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Samānā mahāsamanā, mānusā mānusuttamā; Khiḍḍāpadosikā āguṃ, āguṃ manopadosikā. ‘‘Athāguṃ harayo devā, ye ca lohitavāsino; Pāragā mahāpāragā, āguṃ devā yasassino; Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino. ‘‘Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Sukkā karambhā aruṇā, āguṃ veghanasā saha; Odātagayhā pāmokkhā, āguṃ devā vicakkhaṇā. ‘‘Sadāmattā hāragajā, missakā ca yasassino; Thanayaṃ āga pajjunno, yo disā abhivassati. ‘‘Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Khemiyā tusitā yāmā, kaṭṭhakā ca yasassino; Lambītakā lāmaseṭṭhā, jotināmā ca āsavā; Nimmānaratino āguṃ, athāguṃ paranimmitā. ‘‘Dasete dasadhā kāyā, sabbe nānattavaṇṇino; Iddhimanto jutimanto, vaṇṇavanto yasassino; Modamānā abhikkāmuṃ, bhikkhūnaṃ samitiṃ vanaṃ. ‘‘Saṭṭhete devanikāyā, sabbe nānattavaṇṇino; Nāmanvayena āgacchuṃ , ye caññe sadisā saha. ‘‘‘Pavuṭṭhajātimakhilaṃ , oghatiṇṇamanāsavaṃ; Dakkhemoghataraṃ nāgaṃ, candaṃva asitātigaṃ’.
341“苏梵天神与巴拉麻答梵天神,偕同具神通者之子,一同到来。
‘‘Subrahmā paramatto ca , puttā iddhimato saha.
常童子梵天神与帝萨(Tissā)大梵天王,亦赴林间集会。
“于千个梵天界中,大梵天王超然卓立。
他由化生而出,光明赫奕,身形令人敬畏,声名显赫。
“有十位自在的大梵天王来到此处,各自掌握自在之力;
在他们中央,哈利答大梵天王在随从簇拥下到来。
Sanaṅkumāro tisso ca, sopāga samitiṃ vanaṃ. ‘‘Sahassaṃ brahmalokānaṃ, mahābrahmābhitiṭṭhati; Upapanno jutimanto, bhismākāyo yasassiso. ‘‘Dasettha issarā āguṃ, paccekavasavattino; Tesañca majjhato āga, hārito parivārito.
342“一切皆已前来——以帝释天神为首的诸天神与梵天神都已到齐;
‘‘Te ca sabbe abhikkante, sainde deve sabrahmake.
魔军亦至:且看黑者的愚痴。
“‘来啊!捉拿他们,捆绑他们!令其被贪欲所缚!’
四面合围,勿使一人逃脱。
“如是,黑者大将——魔罗于彼处派遣大军;
以掌击地,发出可怖畏声。
“犹如雨季的云,雷鸣电闪,降下大雨;
那时他退转回去,愤怒失控,难以自制。
343具眼者以证智了知这一切,并善为决断。
于是,世尊对乐于教法的弟子们说:
“魔军已至,诸比丘,你们应当觉知他们。”
那些比丘听闻佛陀的教示,即生起精勤。
军队从离染者面前溃散,他们连一根汗毛都不曾动摇。
“一切战斗胜者,超越怖畏,声名远扬;
他们与诸众生同欢悦,这些弟子在人间享有盛誉。”
Mārasenā abhikkāmi, passa kaṇhassa mandiyaṃ. ‘‘‘Etha gaṇhatha bandhatha, rāgena baddhamatthu vo; Samantā parivāretha, mā vo muñcittha koci naṃ’. ‘‘Iti tattha mahāseno, kaṇho senaṃ apesayi; Pāṇinā talamāhacca, saraṃ katvāna bheravaṃ. ‘‘Yathā pāvussako megho, thanayanto savijjuko; + Tadā so paccudāvatti, saṅkuddho asayaṃvase . Tañca sabbaṃ abhiññāya, vavatthitvāna cakkhumā. Tato āmantayī satthā, sāvake sāsane rate. ‘‘Mārasenā abhikkantā, te vijānātha bhikkhavo; Te ca ātappamakaruṃ, sutvā buddhassa sāsanaṃ; Vītarāgehi pakkāmuṃ, nesaṃ lomāpi iñjayuṃ. ‘‘‘Sabbe vijitasaṅgāmā, bhayātītā yasassino; Modanti saha bhūtehi, sāvakā te janesutā’’ti.
━━ 归纳讲解,仅供参考 ━━
事件
十方世界无量天人聚集而来,为瞻仰世尊与比丘僧团。四位净居天人见此盛况,心中生念,随即从天宫消失,现身佛前,各说一首偈颂。佛陀随后告诉众比丘,无论是过去还是未来诸佛,其身旁聚集的天人皆如今天一样多,并开始一一宣说前来集会的诸天神众名号。
经文摘要
天人云集于佛前(缘起)→ 佛陀揭示此乃诸佛常法(授记)→ 佛陀逐一述说天众名号,以示大会之庄严(核心开示)。
中心思想(白话 + 重点拆解)
1. 宇宙级的见证书
这部经不讲枯燥的理论,它描绘了一场宇宙级的盛大聚会。当佛陀证悟后,不只是人间的五百位圣者弟子围绕着他,十方世界、各种各样的天神都成群结队地来了,有地上的夜叉、海里的龙、天上的神。这就像一个终极证明:一位觉者出现于世,是整个宇宙的大事,超越了人神界限,自然会感召所有有智慧的生命前来礼敬。
2. 过去、现在、未来的铁律
佛陀没有直接夸耀眼前的盛况,而是说:“过去世的阿拉汉、正自觉者们,其身旁所聚集的天人,亦如我今日者…未来世…亦将如我今日者。” 这不是个人崇拜,佛陀把这件事说成了一条法界的规律,他自己只是这条规律在当下的显现。
→ 拆开看: 这段话把重点从“释迦牟尼这个人很厉害”,转移到了“成为正自觉者”这个状态本身所具有的无上价值。重点不是神话人格,而是那个觉醒的状态会带来全宇宙的共鸣。
3. 一份“名册”的深意
佛陀接下来做什么?他没有讲深奥的道理,而是开始唱颂诸天神的名号:“东方之王名叫持国……龙王来……水天、风天亦前来。” 这一长串名单,就像一份宇宙嘉宾签到表。这份名册意味着,解脱的智慧不是空洞的,它是具体到每一个生命、每一个族群都能感受到的珍宝。最后落脚在:“具眼者以证智了知一切,作了决定后”,进行开示。
→ 一句话要旨: 佛法的珍贵,不在于神话地位的彰显,而在于它是一条无论天、人、龙、神,过去、现在、未来,都共同寻求并见证的觉醒之路。
关键术语锚
- deva = 天 / 天神 / 天人
- 易错点: 容易理解为造物主。此类众生是因善业福报而生于天界,寿命极长、神力广大,但仍在三界轮回之中,非永恒不灭。
- saraṇa = 皈依 / 庇护所
- 易错点: 容易理解为社交式的“入教”仪式。本经天人云集不是来臣服,而是来寻求真正的安稳处。是源自内在的认可,不是外在的身份绑定。
- āsava = 漏 / 烦恼
- 易错点: 容易与普通的情绪烦躁划等号。经中强调弟子“皆是阿拉汉”,意味着他们彻底断除了所有深层的、像污染源一样的烦恼,这是天人聚集的真正核心力量,而非神迹。
- loka = 世间 / 世界
- 易错点: 容易只想到地球。此处的“十方世界”甚至涵盖了天界、龙宫等,是指由不同业力构成的各种生命层次的总和。