第四 苏玛那品
4. Sumanavaggo
第一 苏玛那经
1. Sumanasuttaṃ
31一时……乃至……祇树给孤独园。那时,苏玛那公主在五百辆车、五百位公主的环绕下,来到世尊的处所;抵达后,她礼敬世尊,退坐一面。在一旁坐下的苏玛那公主这样对世尊说:
Ekaṃ samayaṃ…pe… anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho sumanā rājakumārī pañcahi rathasatehi pañcahi rājakumārisatehi parivutā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho sumanā rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca –
“尊者!在此,世尊有两位弟子——他们信心同等、戒行同等、智慧同等,其中一位是施者,另一位是非施者。他们身坏命终后,都往生善趣、天界。尊者,当他们成为天人时,他们之间是否会有差别、会有不同呢?”
‘‘Idhassu, bhante, bhagavato dve sāvakā samasaddhā samasīlā samapaññā – eko dāyako, eko adāyako. Te kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjeyyuṃ. Devabhūtānaṃ pana nesaṃ , bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti?
“会有差别的,苏玛那。”世尊说,“苏玛那,那位施者,当他成为天人时,在五个方面胜过那位非施者——以天寿、以天色、以天乐、以天名声、以天威势。苏玛那,那位施者,当他成为天人时,便是以这五个方面胜过了那位非施者。”
‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ devabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – dibbena āyunā, dibbena vaṇṇena, dibbena sukhena, dibbena yasena, dibbena ādhipateyyena. Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ devabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti’’.
“尊者,如果他们从那里死后转生到此处,当他们成为人时,可还会有差别、有不同吗?” “会有,苏玛那。”世尊答道,“苏玛那,那位布施者,投生为人之后,在五个方面胜过那位不布施者——在人间的寿命、容貌、快乐、名声与权位上,他都更胜一筹。苏玛那,那位布施者,再生为人时,便是从这五个方面胜过了不布施者。”
‘‘Sace pana te, bhante, tato cutā itthattaṃ āgacchanti, manussabhūtānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ manussabhūto samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – mānusakena āyunā, mānusakena vaṇṇena, mānusakena sukhena, mānusakena yasena, mānusakena ādhipateyyena. Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ manussabhūto samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti’’.
“尊者,如果两人都从在家生活出家而为无家者,当他们出家之后,可还会有差别、有不同吗?” “会有,苏玛那。”世尊说,“苏玛那,那位布施者,出家之后,在五个方面胜过那位不布施者:常受邀请而受用衣服,不被邀请时则少;常受邀请而受用钵食,不被邀请时则少;常受邀请而受用住所,不被邀请时则少;常受邀请而受用病者所需的医药资具,不被邀请时则少。那些与他共住的梵行者,多对他施以可意的身行,少施以不可意的;多对他施以可意的语行,少施以不可意的;多对他施以可意的意行,少施以不可意的;多供养他可意的供养,少供养不可意的。苏玛那,那位布施者,出家之后,便是在这五个方面胜过了不布施者。”
‘‘Sace pana te, bhante, ubho agārasmā anagāriyaṃ pabbajanti, pabbajitānaṃ pana nesaṃ, bhante , siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Siyā, sumane’’ti bhagavā avoca – ‘‘yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ pabbajito samāno pañcahi ṭhānehi adhigaṇhāti – yācitova bahulaṃ cīvaraṃ paribhuñjati appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ piṇḍapātaṃ paribhuñjati appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ senāsanaṃ paribhuñjati appaṃ ayācito, yācitova bahulaṃ gilānappaccayabhesajjaparikkhāraṃ paribhuñjati appaṃ ayācito. Yehi kho pana sabrahmacārīhi saddhiṃ viharati tyassa manāpeneva bahulaṃ kāyakammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpeneva bahulaṃ vacīkammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpeneva bahulaṃ manokammena samudācaranti appaṃ amanāpena, manāpaṃyeva bahulaṃ upahāraṃ upaharanti appaṃ amanāpaṃ . Yo so, sumane, dāyako so amuṃ adāyakaṃ pabbajito samāno imehi pañcahi ṭhānehi adhigaṇhātī’’ti.
“尊者,如果两人都证得了阿拉汉果,当他们证得阿拉汉果之后,可还会有差别、有不同吗?” “苏玛那,在此处,就解脱而言,我说解脱与解脱之间,没有丝毫差别。”
‘‘Sace pana te, bhante, ubho arahattaṃ pāpuṇanti, arahattappattānaṃ pana nesaṃ, bhante, siyā viseso, siyā nānākaraṇa’’nti? ‘‘Ettha kho panesāhaṃ, sumane, na kiñci nānākaraṇaṃ vadāmi, yadidaṃ vimuttiyā vimutti’’nti .
“不可思议啊,尊者!真是前所未有啊,尊者!尊者,这确实值得布施,值得行诸福德。因为福德对生为天人者有助益,对生为人者有助益,对出家者也有助益。”“正是如此,苏玛那!苏玛那,确实值得布施,值得行诸福德。福德对生为天人者有助益,对生为人者有助益,对出家者也有助益。”
‘‘Acchariyaṃ, bhante, abbhutaṃ, bhante! Yāvañcidaṃ, bhante, alameva dānāni dātuṃ alaṃ puññāni kātuṃ; yatra hi nāma devabhūtassāpi upakārāni puññāni, manussabhūtassāpi upakārāni puññāni, pabbajitassāpi upakārāni puññānī’’ti. ‘‘Evametaṃ, sumane! Alañhi, sumane, dānāni dātuṃ alaṃ puññāni kātuṃ! Devabhūtassāpi upakārāni puññāni, manussabhūtassāpi upakārāni puññāni, pabbajitassāpi upakārāni puññānī’’ti .
世尊如此说。善逝、导师说完这番话后,接着又说:
Idamavoca bhagavā. Idaṃ vatvāna sugato athāparaṃ etadavoca satthā –
“宛如无瑕的明月,运行于虚空之中;
以光明胜过世间一切星宿。
同样地,具足戒行、有信心的士夫,
以布施胜过世间一切悭吝之人。
犹如那雷鸣的云,披着闪电之鬘,具足百眼;
它倾泻甘霖,令高地与低地悉皆充溢。
正是如此,那位具足正见的正自觉者弟子,
贤智者以五事胜过悭吝者。
‘‘Yathāpi cando vimalo, gacchaṃ ākāsadhātuyā; Sabbe tārāgaṇe loke, ābhāya atirocati. ‘‘Tatheva sīlasampanno, saddho purisapuggalo; Sabbe maccharino loke, cāgena atirocati. ‘‘Yathāpi megho thanayaṃ, vijjumālī satakkaku; Thalaṃ ninnañca pūreti, abhivassaṃ vasundharaṃ. ‘‘Evaṃ dassanasampanno, sammāsambuddhasāvako; Macchariṃ adhigaṇhāti, pañcaṭhānehi paṇḍito. ‘‘Āyunā yasasā ceva , vaṇṇena ca sukhena ca;
他为财富所环绕,命终之后,于天界欢喜。」第一经。
Sa ve bhogaparibyūḷho , pecca sagge pamodatī’’ti. paṭhamaṃ;
2. 准帝经
2. Cundīsuttaṃ
32一时,世尊住在王舍城的竹林栗鼠饲养处。那时,准帝王女由五百辆车和五百位少女前后围绕,前往世尊的住处。抵达后,向世尊礼敬,退坐一面。退坐一面后,准帝王女对世尊这样说:
Ekaṃ samayaṃ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho cundī rājakumārī pañcahi rathasatehi pañcahi ca kumārisatehi parivutā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinnā kho cundī rājakumārī bhagavantaṃ etadavoca –
「尊者,我们的兄弟名为准陀王子,他如此说:『无论是女人或男人,已皈依佛、已皈依法、已皈依僧团,离杀生、离不与取、离欲邪行、离妄语、离放逸之因的诸酒类,他身坏命终后只生于善趣,不生于恶趣。』尊者,我问世尊:『尊者,对什么样的导师有信,身坏命终后只生于善趣,不生于恶趣?对什么样的法有信,身坏命终后只生于善趣,不生于恶趣?对什么样的僧团有信,身坏命终后只生于善趣,不生于恶趣?圆满什么样的诸戒,身坏命终后只生于善趣,不生于恶趣?』」
‘‘Amhākaṃ, bhante, bhātā cundo nāma rājakumāro, so evamāha – ‘yadeva so hoti itthī vā puriso vā buddhaṃ saraṇaṃ gato, dhammaṃ saraṇaṃ gato, saṅghaṃ saraṇaṃ gato, pāṇātipātā paṭivirato, adinnādānā paṭivirato, kāmesumicchācārā paṭivirato, musāvādā paṭivirato, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato, so kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggati’nti. Sāhaṃ, bhante, bhagavantaṃ pucchāmi – ‘kathaṃrūpe kho, bhante, satthari pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpe dhamme pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpe saṅghe pasanno kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggatiṃ? Kathaṃrūpesu sīlesu paripūrakārī kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃyeva upapajjati, no duggati’’’nti?
准帝,所有众生——无论是无足、二足、四足或多足,有色或无色,有想、无想或非想非非想——如来被尊为其中的最上者,是阿拉汉、正自觉者。准帝,凡于佛陀生起净信者,便是于最上者生起净信。而于最上者生起净信,所得果报亦是最上。
‘‘Yāvatā, cundi, sattā apadā vā dvipadā vā catuppadā vā bahuppadā vā rūpino vā arūpino vā saññino vā asaññino vā nevasaññināsaññino vā, tathāgato tesaṃ aggamakkhāyati arahaṃ sammāsambuddho. Ye kho, cundi, buddhe pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.
准帝,一切有为法中,圣八支道被尊为最上。准帝,凡于圣八支道生起净信者,便是于最上者生起净信。而于最上者生起净信,所得果报亦是最上。
‘‘Yāvatā, cundi, dhammā saṅkhatā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo tesaṃ aggamakkhāyati. Ye, cundi, ariye aṭṭhaṅgike magge pasannā, agge te pasannā, agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.
准帝,一切有为或无为法中,离贪被尊为最上,这便是——憍慢的调伏、渴爱的去除、执着的根除、轮回的断灭、爱尽、离贪、灭、涅槃。准帝,凡于离贪法生起净信者,便是于最上者生起净信。而于最上者生起净信,所得果报亦是最上。
‘‘Yāvatā , cundi, dhammā saṅkhatā vā asaṅkhatā vā, virāgo tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – madanimmadano pipāsavinayo ālayasamugghāto vaṭṭupacchedo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Ye kho, cundi , virāge dhamme pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.
准帝,无论何种僧团或团体,如来声闻僧团都被誉为其中最上者,即四双人、八辈之士。这世尊的声闻僧团,是应供养者、应供奉者、应施者、应合掌礼敬者,是世间无上的福田。准帝,凡于僧团生净信者,便是于最上者生净信。于最上者生净信者,果报亦是最上。
‘‘Yāvatā, cundi, saṅghā vā gaṇā vā, tathāgatasāvakasaṅgho tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – cattāri purisayugāni aṭṭha purisapuggalā, esa bhagavato sāvakasaṅgho āhuneyyo pāhuneyyo dakkhiṇeyyo añjalikaraṇīyo anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassa. Ye kho, cundi, saṅghe pasannā, agge te pasannā. Agge kho pana pasannānaṃ aggo vipāko hoti.
“准陀,于诸戒中,圣者所喜爱之戒为最上,即不破损、无缺漏、无瑕疵、无杂秽、自在、智者所称赞、不被执取、导向禅定。准陀,凡是于圣者所喜爱之戒中圆满修习者,便是最上的圆满行者。于最上的圆满行者,果报亦是最上。”
‘‘Yāvatā, cundi, sīlāni, ariyakantāni sīlāni tesaṃ aggamakkhāyati, yadidaṃ – akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṃvattanikāni. Ye kho, cundi, ariyakantesu sīlesu paripūrakārino, agge te paripūrakārino. Agge kho pana paripūrakārīnaṃ aggo vipāko hotī’’ti.
于最上者生净信,了知最上之法者;
对最上的诸佛净信者,即是应供中无上者。
对最上者行布施,最上的福德便增长;
最上的寿命与容色,名声、称誉、快乐与力量。
‘‘Aggato ve pasannānaṃ, aggaṃ dhammaṃ vijānataṃ; Agge buddhe pasannānaṃ, dakkhiṇeyye anuttare. ‘‘Agge dhamme pasannānaṃ, virāgūpasame sukhe; Agge saṅghe pasannānaṃ, puññakkhette anuttare. ‘‘Aggasmiṃ dānaṃ dadataṃ, aggaṃ puññaṃ pavaḍḍhati; Aggaṃ āyu ca vaṇṇo ca, yaso kitti sukhaṃ balaṃ. ‘‘Aggassa dātā medhāvī, aggadhammasamāhito;
成为天人或人,达到最上而欢喜。”第二经。
Devabhūto manusso vā, aggappatto pamodatī’’ti. dutiyaṃ;
3. 郁伽哈经
3. Uggahasuttaṃ
33一时,世尊住在跋地的阇提亚林。那时,门达迦之孙郁伽哈来到世尊跟前,到后礼敬世尊,在一旁坐下。在一旁坐下的门达迦之孙郁伽哈对世尊这样说:
Ekaṃ samayaṃ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane. Atha kho uggaho meṇḍakanattā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca –
“尊者,请世尊明日与随行比丘共四人,接受我的食物供养。”世尊默然应允。那时,门达迦之孙郁伽哈了知世尊已应允,便从座而起,礼敬世尊,右绕而去。
‘‘Adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya attacatuttho bhatta’’nti . Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi.
那夜过后,世尊于午前时分著衣,持钵与衣,前往门达迦之孙郁伽哈的住处。到达后,在敷设好的座位上坐下。那时,门达迦之孙郁伽哈以精致的硬食与软食亲手供养世尊,令其饱满。门达迦之孙郁伽哈见世尊食毕,手已离钵,便坐在一旁。坐在一旁的门达迦之孙郁伽哈对世尊这样说:“尊者,这些少女即将出嫁。尊者,请世尊教诫她们;尊者,请世尊开示她们,那将为她们带来长夜的利益与安乐。”
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena uggahassa meṇḍakanattuno nivesanaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho uggaho meṇḍakanattā bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘imā me, bhante, kumāriyo patikulāni gamissanti. Ovadatu tāsaṃ, bhante, bhagavā; anusāsatu tāsaṃ, bhante, bhagavā, yaṃ tāsaṃ assa dīgharattaṃ hitāya sukhāyā’’ti.
那时,世尊对众少女这样说道:“因此,少女们,你们应当如此学:‘父母为了你们的利益、为了你们的福祉,出于悲悯,将你们托付给丈夫。你们应当对他早起晚睡,听从吩咐,言谈合意,言语柔和。’少女们,你们应如此修学。”
Atha kho bhagavā tā kumāriyo etadavoca – ‘‘tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yassa vo mātāpitaro bhattuno dassanti atthakāmā hitesino anukampakā anukampaṃ upādāya, tassa bhavissāma pubbuṭṭhāyiniyo pacchānipātiniyo kiṃkārapaṭissāviniyo manāpacāriniyo piyavādiniyo’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ.
因此,少女们,你们应当这样学:凡是丈夫所尊敬的人——无论是母亲、父亲,或是沙门、婆罗门,我们都应当敬重、尊重、恭敬、供养他们,当他们到来时,应以座位与饮水殷勤接待。少女们,你们应当这样学。
‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘ye te bhattu garuno bhavissanti mātāti vā pitāti vā samaṇabrāhmaṇāti vā, te sakkarissāma garuṃ karissāma mānessāma pūjessāma abbhāgate ca āsanodakena paṭipūjessāmā’ti . Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ.
“因此,少女们,你们应当这样学:凡是丈夫家中的手工劳作,无论是处理羊毛还是棉花,我们都要善巧灵巧、毫不懈怠,具备相应的方法与思辨,有能力去做,有能力妥善安排。少女们,你们应当这样学。”
‘‘Tasmātiha , kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘ye te bhattu abbhantarā kammantā uṇṇāti vā kappāsāti vā, tattha dakkhā bhavissāma analasā , tatrupāyāya vīmaṃsāya samannāgatā, alaṃ kātuṃ alaṃ saṃvidhātu’nti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ.
“因此,少女们,你们应当这样学:凡是丈夫家中的内部眷属——无论是奴仆、差役还是工人,对于他们所做的,我们知道那是已做的;对于未做的,我们知道那是未做的;对于患病者,我们知道他们体力的强弱;并且,我们应当按份分配嚼食与啖食给他们。少女们,你们应当这样学。”
‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yo so bhattu abbhantaro antojano dāsāti vā pessāti vā kammakarāti vā, tesaṃ katañca katato jānissāma akatañca akatato jānissāma, gilānakānañca balābalaṃ jānissāma, khādanīyaṃ bhojanīyañcassa paccaṃsena saṃvibhajissāmā’ti . Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ.
“因此,少女们,你们应当这样学:‘凡是丈夫带来的财物、谷物、银钱、黄金,我们都以守护和保管来妥善照料;对此,我们不轻浮、不偷盗、不酗酒、不挥霍。’少女们,你们应当这样学。少女们,具足这五法的女人,身坏命终后,便会往生到可意身诸天的同伴中。”
‘‘Tasmātiha, kumāriyo, evaṃ sikkhitabbaṃ – ‘yaṃ bhattā āharissati dhanaṃ vā dhaññaṃ vā rajataṃ vā jātarūpaṃ vā, taṃ ārakkhena guttiyā sampādessāma, tattha ca bhavissāma adhuttī athenī asoṇḍī avināsikāyo’ti. Evañhi vo, kumāriyo, sikkhitabbaṃ. Imehi kho, kumāriyo, pañcahi dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa bhedā paraṃ maraṇā manāpakāyikānaṃ devānaṃ sahabyataṃ upapajjatī’’ti.
凡是恒常养育她,常恒精勤、热忱不懈的人;
带来一切欲乐的丈夫,她决不轻视。
妻子也不应以嫉妒的举止,破坏丈夫的安乐;
贤慧的女性,礼敬丈夫所尊重的一切人。
她勤勉早起,毫不懈怠,善于摄受眷属;
她行丈夫所悦意的事,守护所积聚的财物。
如此而行的女人,随顺丈夫的意愿;
那些名为‘可意’的天人,她往生彼处。」第三。
‘‘Yo naṃ bharati sabbadā, niccaṃ ātāpi ussuko; Sabbakāmaharaṃ posaṃ, bhattāraṃ nātimaññati. ‘‘Na cāpi sotthi bhattāraṃ, issācārena rosaye; Bhattu ca garuno sabbe, paṭipūjeti paṇḍitā. ‘‘Uṭṭhāhikā analasā, saṅgahitaparijjanā; Bhattu manāpaṃ carati, sambhataṃ anurakkhati. ‘‘Yā evaṃ vattatī nārī, bhattuchandavasānugā; Manāpā nāma te devā, yattha sā upapajjatī’’ti. tatiyaṃ;
四 狮子将军经
4. Sīhasenāpatisuttaṃ
34一时,世尊住在毗舍离大林的重阁讲堂。那时,狮子将军来见世尊。他来到世尊面前,礼敬世尊,然后坐在一旁。坐定之后,狮子将军对世尊说:“尊者,世尊能否开示现前可见的布施果报呢?”
Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ. Atha kho sīho senāpati yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘sakkā nu kho, bhante, bhagavā sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ paññāpetu’’nti?
“可以的,狮子。”世尊回答说,“狮子,布施者、施主为众人所喜爱、所悦纳。狮子,布施者、施主为众人所喜爱、所悦纳,这本身就是现前可见的布施果报。
‘‘Sakkā, sīhā’’ti bhagavā avoca – ‘‘dāyako, sīha, dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo. Yampi, sīha, dāyako dānapati bahuno janassa piyo hoti manāpo, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ.
西哈,再者,善人与善士亲近施者与施主。西哈,善人与善士亲近施者与施主,这正是现见的布施果报。
‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyakaṃ dānapatiṃ santo sappurisā bhajanti. Yampi, sīha, dāyakaṃ dānapatiṃ santo sappurisā bhajanti, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ.
西哈,再者,施者与施主的善名称扬四方。西哈,施者与施主的善名称扬四方,这正是现见的布施果报。
‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyakassa dānapatino kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati. Yampi, sīha, dāyakassa dānapatino kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ.
西哈,再者,施者与施主无论进入任何集会——无论是刹帝利集会、婆罗门集会、居士集会,还是沙门集会——都从容自信,毫无畏怯。西哈,施者与施主无论进入任何集会——无论是刹帝利集会、婆罗门集会、居士集会,还是沙门集会——都从容自信,毫无畏怯,这正是现见的布施果报。
‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto. Yampi, sīha, dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamati – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamati amaṅkubhūto, idampi sandiṭṭhikaṃ dānaphalaṃ.
“再者,西哈,施者与施主在身坏命终之后,会往生于善趣、天界。西哈,施者与施主在身坏命终之后,往生善趣、天界——这便是来世的布施果报。”
‘‘Puna caparaṃ, sīha, dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Yampi, sīha, dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati, idaṃ samparāyikaṃ dānaphala’’nti.
世尊说完后,西哈将军便对世尊说:“尊者,世尊所开示的这四种现见的布施果报,我并非凭着对世尊的信仰而接受,而是自己亲知亲见的。尊者,我是施者、施主,为众人所喜爱、所悦纳。尊者,我是施者、施主,善人与善士亲近我。尊者,我是施者、施主,我的善名已传扬开来:‘西哈将军是施者、作者、僧团的供养者。’尊者,我是施者、施主,无论前往哪一类集会——或是刹帝利集会,或是婆罗门集会,或是居士集会,或是沙门集会——我都充满自信地前往,全无畏惧。尊者,世尊所开示的这四种现见的布施果报,我并非凭着对世尊的信仰而接受,而是自己亲知亲见的。然而,尊者,当世尊对我这样说:‘西哈,施者与施主在身坏命终之后,会往生于善趣、天界’时,这便不是我所知的了。对此,我凭着对世尊的信仰而行。”“正是如此,西哈,正是如此,西哈!施者与施主在身坏命终之后,会往生于善趣、天界。”
Evaṃ vutte sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sandiṭṭhikāni dānaphalāni akkhātāni, nāhaṃ ettha bhagavato saddhāya gacchāmi; ahaṃ petāni jānāmi. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati bahuno janassa piyo manāpo. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati; maṃ santo sappurisā bhajanti. Ahaṃ, bhante, dāyako dānapati; mayhaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato – ‘sīho senāpati dāyako kārako saṅghupaṭṭhāko’ti. Ahaṃ, bhante , dāyako dānapati yaṃ yadeva parisaṃ upasaṅkamāmi – yadi khattiyaparisaṃ yadi brāhmaṇaparisaṃ yadi gahapatiparisaṃ yadi samaṇaparisaṃ – visārado upasaṅkamāmi amaṅkubhūto. Yānimāni, bhante, bhagavatā cattāri sandiṭṭhikāni dānaphalāni akkhātāni, nāhaṃ ettha bhagavato saddhāya gacchāmi; ahaṃ petāni jānāmi. Yañca kho maṃ, bhante, bhagavā evamāha – ‘dāyako, sīha, dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatī’ti, etāhaṃ na jānāmi; ettha ca panāhaṃ bhagavato saddhāya gacchāmī’’ti. ‘‘Evametaṃ, sīha, evametaṃ, sīha! Dāyako dānapati kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjatī’’ti.
他获得称誉,声望增长;
他无所畏惧,入于大众之中;
不悭吝者,成为自信之人。
因此,贤智者施与布施,
为求安乐,调伏悭吝之垢;
他们便长夜安住于三十三天,
他们与诸天人共处,享乐其中。
“他们已具足因缘、已修善业,从此处命终后,”
“自身光明,游历于难达那园;”
“他们在那里欢喜、游乐、喜悦,”
“具足五种欲功德;”
“依循了如者阿西答的言语之后,”
「善逝的声闻在天界欢喜。」第四。
‘‘Dadaṃ piyo hoti bhajanti naṃ bahū, Kittiñca pappoti yaso ca vaḍḍhati ; Amaṅkubhūto parisaṃ vigāhati, Visārado hoti naro amaccharī. ‘‘Tasmā hi dānāni dadanti paṇḍitā, Vineyya maccheramalaṃ sukhesino; Te dīgharattaṃ tidive patiṭṭhitā, Devānaṃ sahabyagatā ramanti te . ‘‘Katāvakāsā katakusalā ito cutā , Sayaṃpabhā anuvicaranti nandanaṃ ; Te tattha nandanti ramanti modare, Samappitā kāmaguṇehi pañcahi; ‘‘Katvāna vākyaṃ asitassa tādino, Ramanti sagge sugatassa sāvakā’’ti. catutthaṃ;
5. 布施功德经
5. Dānānisaṃsasuttaṃ
35「比丘们!布施有五种功德。是哪五种?为众人所喜爱、所悦纳;良善之士亲近;善美名声远扬;不违在家之法;身坏命终后,往生善趣、天界。比丘们!这就是布施的五种功德。」
‘‘Pañcime , bhikkhave, dāne ānisaṃsā. Katame pañca? Bahuno janassa piyo hoti manāpo; santo sappurisā bhajanti; kalyāṇo kittisaddo abbhuggacchati; gihidhammā anapagato hoti; kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca dāne ānisaṃsā’’ti.
“布施者得人爱敬,随顺善士之法;”
寂静者、自制者与梵行者,恒常亲近于他,
他们为他宣说能除一切苦的法;
他于此了知那法,便无漏而般涅槃。」
‘‘Dadamāno piyo hoti, sataṃ dhammaṃ anukkamaṃ; Santo naṃ sadā bhajanti , saññatā brahmacārayo. ‘‘Te tassa dhammaṃ desenti, sabbadukkhāpanūdanaṃ; Yaṃ so dhammaṃ idhaññāya, parinibbāti anāsavo’’ti. pañcamaṃ;
6. 时施经
6. Kāladānasuttaṃ
36「诸比丘!有五种应时之施。哪五种?施与来者,施与去者,施与病者,于饥馑时布施;将新谷和新果首先供奉于持戒者。诸比丘!这便是五种应时之施。」
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, kāladānāni. Katamāni pañca? Āgantukassa dānaṃ deti; gamikassa dānaṃ deti; gilānassa dānaṃ deti; dubbhikkhe dānaṃ deti; yāni tāni navasassāni navaphalāni tāni paṭhamaṃ sīlavantesu patiṭṭhāpeti. Imāni kho, bhikkhave, pañca kāladānānī’’ti.
具智慧者适时行施,慷慨之人远离悭吝;
适时施与圣者,施与如是正直之人;
其心清净明澈者,所施之供养广大;
那些在此随喜的人,或是亲身服务的人;
布施的功德不会因此减损,他们也同样是福德的分享者。
因此,应以不退缩的心行布施,于该处所施者有大果报;
‘‘Kāle dadanti sappaññā, vadaññū vītamaccharā; Kālena dinnaṃ ariyesu, ujubhūtesu tādisu. ‘‘Vippasannamanā tassa, vipulā hoti dakkhiṇā; Ye tattha anumodanti, veyyāvaccaṃ karonti vā; Na tena dakkhiṇā ūnā, tepi puññassa bhāgino. ‘‘Tasmā dade appaṭivānacitto, yattha dinnaṃ mahapphalaṃ;
「福德在来世,是众生的依怙。」第六经。
Puññāni paralokasmiṃ, patiṭṭhā honti pāṇina’’nti. chaṭṭhaṃ;
9. 食物经
9. Bhojanasuttaṃ
37「诸比丘,布施食物的人,便是给予受者五种事物。哪五种?给予寿命,给予容色,给予快乐,给予力量,给予辩才。他给予寿命之后,便得享天界或人间的寿命;给予容色之后,便得享天界或人间的容色;给予快乐之后,便得享天界或人间的快乐;给予力量之后,便得享天界或人间的力量;给予辩才之后,便得享天界或人间的辩才。诸比丘,布施食物的人,便是将这五种事物给予受者。」
‘‘Bhojanaṃ , bhikkhave, dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ pañca ṭhānāni deti. Katamāni pañca? Āyuṃ deti, vaṇṇaṃ deti, sukhaṃ deti, balaṃ deti, paṭibhānaṃ deti. Āyuṃ kho pana datvā āyussa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; vaṇṇaṃ datvā vaṇṇassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; sukhaṃ datvā sukhassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; balaṃ datvā balassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā; paṭibhānaṃ datvā paṭibhānassa bhāgī hoti dibbassa vā mānusassa vā. Bhojanaṃ, bhikkhave, dadamāno dāyako paṭiggāhakānaṃ imāni pañca ṭhānāni detī’’ti.
贤智者施与寿命、力、色与辩才;
具慧者施与乐,便得乐。
‘‘Āyudo balado dhīro, vaṇṇado paṭibhānado; Sukhassa dātā medhāvī, sukhaṃ so adhigacchati. ‘‘Āyuṃ datvā balaṃ vaṇṇaṃ, sukhañca paṭibhānakaṃ ;
无论生于何处,他都长寿、具足名声。第七经。
Dīghāyu yasavā hoti, yattha yatthūpapajjatī’’ti. sattamaṃ;
第八 信经
8. Saddhasuttaṃ
38「诸比丘!有信的善男子有这五种利益。哪五种?诸比丘!凡世间那些寂静的善人,他们首先怜愍有信者,不如是怜愍无信者;他们首先亲近有信者,不如是亲近无信者;他们首先接受有信者,不如是接受无信者;他们首先为有信者说法,不如是为无信者说法;有信者身坏命终后往生善趣、天界。诸比丘!这些是有信的善男子的五种利益。」
‘‘Pañcime , bhikkhave, saddhe kulaputte ānisaṃsā. Katame pañca? Ye te, bhikkhave, loke santo sappurisā te saddhaññeva paṭhamaṃ anukampantā anukampanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ upasaṅkamantā upasaṅkamanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ paṭiggaṇhantā paṭiggaṇhanti, no tathā assaddhaṃ; saddhaññeva paṭhamaṃ dhammaṃ desentā desenti, no tathā assaddhaṃ; saddho kāyassa bhedā paraṃ maraṇā sugatiṃ saggaṃ lokaṃ upapajjati. Ime kho, bhikkhave, pañca saddhe kulaputte ānisaṃsā.
“诸比丘!譬如在沃野的十字路口,有一棵大榕树,周遍成为群鸟的依怙处;同样地,诸比丘!具信的善男子也成为众多人的依怙处,即比丘、比丘尼、优婆塞、优婆夷。”
‘‘Seyyathāpi, bhikkhave, subhūmiyaṃ catumahāpathe mahānigrodho samantā pakkhīnaṃ paṭisaraṇaṃ hoti; evamevaṃ kho, bhikkhave, saddho kulaputto bahuno janassa paṭisaraṇaṃ hoti bhikkhūnaṃ bhikkhunīnaṃ upāsakānaṃ upāsikāna’’nti.
“枝、叶、果实悉皆具足,树干粗壮的大树;”
“根基坚固、果实丰足,成为群鸟的依止处。”
“于可意的处所,飞鸟聚集;”
“寻求荫凉者前往荫凉处,需要果实者受用果实。”
“同样地,戒行具足、有信之人,”
谦逊柔和、不僵硬,温顺、友善、柔软。
离贪、离嗔、离痴,无漏者;
这些乃是世间的福田,人们亲近这样的善士。
他们为他开示法,能除一切苦,
他于此了知此法,无漏般涅槃。」第八
‘‘Sākhāpattaphalūpeto , khandhimāva mahādumo; Mūlavā phalasampanno, patiṭṭhā hoti pakkhinaṃ. ‘‘Manorame āyatane, sevanti naṃ vihaṅgamā; Chāyaṃ chāyatthikā yanti, phalatthā phalabhojino. ‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ purisapuggalaṃ; Nivātavuttiṃ atthaddhaṃ, sorataṃ sakhilaṃ muduṃ. ‘‘Vītarāgā vītadosā, vītamohā anāsavā; Puññakkhettāni lokasmiṃ, sevanti tādisaṃ naraṃ. ‘‘Te tassa dhammaṃ desenti, sabbadukkhāpanūdanaṃ; Yaṃ so dhammaṃ idhaññāya, parinibbāti anāsavo’’ti. aṭṭhamaṃ;
9. 子经
9. Puttasuttaṃ
39诸比丘!父母观察到五种因由,希望儿子出生于家族中。哪五种?“受养育之后,他将奉养我们;或为我们做事;家族的血脉得以长久延续;他将继承遗产;再者,他会为过世的亡者行布施供养。”诸比丘!父母正是观察到这五种因由,希望儿子出生于家族中。
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamānaṃ. Katamāni pañca? Bhato vā no bharissati; kiccaṃ vā no karissati; kulavaṃso ciraṃ ṭhassati; dāyajjaṃ paṭipajjissati; atha vā pana petānaṃ kālaṅkatānaṃ dakkhiṇaṃ anuppadassatīti. Imāni kho, bhikkhave, pañca ṭhānāni sampassantā mātāpitaro puttaṃ icchanti kule jāyamāna’’nti.
智者观察到五种因由,而希望有儿子:
“受养育之后,他将奉养我们,或为我们做事,
家族世系得以长久延续,他亦能继承遗产,
又或将为逝去的先人布施供养。
明见这些理由,智者遂希求子嗣;
因此,善良的善士,正是知恩、感恩与报恩之人。
他们奉养父母,忆念往昔所受的抚育;
他们为父母尽应尽之责,正如父母从前为他们所做的那样。
‘‘Pañca ṭhānāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā; Bhato vā no bharissati, kiccaṃ vā no karissati. ‘‘Kulavaṃso ciraṃ tiṭṭhe, dāyajjaṃ paṭipajjati; Atha vā pana petānaṃ, dakkhiṇaṃ anuppadassati. ‘‘Ṭhānānetāni sampassaṃ, puttaṃ icchanti paṇḍitā; Tasmā santo sappurisā, kataññū katavedino. ‘‘Bharanti mātāpitaro, pubbe katamanussaraṃ; Karonti nesaṃ kiccāni, yathā taṃ pubbakārinaṃ. ‘‘Ovādakārī bhataposī, kulavaṃsaṃ ahāpayaṃ;
具足信心,具足戒行,这样的儿子值得赞叹。」第九经。
Saddho sīlena sampanno, putto hoti pasaṃsiyo’’ti. navamaṃ;
10. 大沙罗子经
10. Mahāsālaputtasuttaṃ
40“诸比丘,依止雪山王,大树依五种方式而得增长。哪五种?枝叶得增长;树皮得增长;外皮得增长;软木得增长;心材得增长。诸比丘,依止雪山王,大树依这五种而得增长。同样地,诸比丘,依止具足信心的族姓子,家人依五种方式而得增长。哪五种?信得增长;戒得增长;闻得增长;施得增长;慧得增长。诸比丘,依止具足信心的族姓子,家人依这五种而得增长。”
‘‘Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Katamāhi pañcahi? Sākhāpattapalāsena vaḍḍhanti; tacena vaḍḍhanti; papaṭikāya vaḍḍhanti; pheggunā vaḍḍhanti; sārena vaḍḍhanti. Himavantaṃ, bhikkhave, pabbatarājaṃ nissāya mahāsālā imāhi pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhanti. Evamevaṃ kho, bhikkhave, saddhaṃ kulaputtaṃ nissāya antojano pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhati. Katamāhi pañcahi? Saddhāya vaḍḍhati; sīlena vaḍḍhati; sutena vaḍḍhati; cāgena vaḍḍhati; paññāya vaḍḍhati. Saddhaṃ, bhikkhave, kulaputtaṃ nissāya antojano imāhi pañcahi vaḍḍhīhi vaḍḍhatī’’ti.
犹如岩山,在广大丛林之中;
依止那座山,林中大树得以茁壮成长。
同样地,这位具戒、有信的善男子,
其子女、妻儿与亲属,皆依他而得增长;
大臣与眷属众,以及那些随他而活者。
那些持戒者所具的戒行、布施与善行,
有智慧的人见到后,便会随学。
‘‘Yathā hi pabbato selo, araññasmiṃ brahāvane; Taṃ rukkhā upanissāya, vaḍḍhante te vanappatī. ‘‘Tatheva sīlasampannaṃ, saddhaṃ kulaputtaṃ imaṃ ; Upanissāya vaḍḍhanti, puttadārā ca bandhavā; Amaccā ñātisaṅghā ca, ye cassa anujīvino. ‘‘Tyassa sīlavato sīlaṃ, cāgaṃ sucaritāni ca; Passamānānukubbanti, ye bhavanti vicakkhaṇā. ‘‘Imaṃ dhammaṃ caritvāna, maggaṃ sugatigāminaṃ;
喜乐者于天界中,喜爱欲者得喜乐。”第十经
Nandino devalokasmiṃ, modanti kāmakāmino’’ti. dasamaṃ;
须摩那品第四
Sumanavaggo catuttho.
须摩那、军地、郁伽哈、狮子,乃至布施之功德;
适时食、正信,以及儿子与沙喇——凡此十者。
Sumanā cundī uggaho, sīho dānānisaṃsako; Kālabhojanasaddhā ca, puttasālehi te dasāti.