(7) 2. 念处品
(7) 2. Satipaṭṭhānavaggo
1. 学处羸弱经
1. Sikkhādubbalyasuttaṃ
63诸比丘,有这五种学处的弱点。哪五种?杀生,不与取,欲邪行,妄语,以及成为放逸之缘的诸酒类。诸比丘,这便是五种学处的弱点。
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, sikkhādubbalyāni. Katamāni pañca? Pāṇātipāto, adinnādānaṃ, kāmesumicchācāro, musāvādo, surāmerayamajjapamādaṭṭhānaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca sikkhādubbalyāni.
诸比丘,为了断除这五种学处的弱点,应当修习四念处。哪四种呢?诸比丘,比丘于身随观身而住,具足热诚、正知、正念,调伏世间的贪忧;于受……于心……于法随观法而住,具足热诚、正知、正念,调伏世间的贪忧。为了断除这五种学处的弱点,诸比丘,应当修习这四念处。第一。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ sikkhādubbalyānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Paṭhamaṃ.
2. 盖经
2. Nīvaraṇasuttaṃ
64诸比丘,有五种盖。哪五种呢?欲贪盖、嗔恚盖、昏沉睡眠盖、掉举追悔盖、疑盖——诸比丘,这便是五种盖。
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, nīvaraṇāni. Katamāni pañca? Kāmacchandanīvaraṇaṃ, byāpādanīvaraṇaṃ, thinamiddhanīvaraṇaṃ , uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ, vicikicchānīvaraṇaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca nīvaraṇāni.
诸比丘,为断除这五种盖,当修习四念处。哪四种呢?诸比丘,于此,比丘于身随观身而住,炽然、正知、具念,调伏世间之贪忧;于受……于此,比丘于心……于法随观法而住,炽然、正知、具念,调伏世间之贪忧。诸比丘,为断除这五种盖,当修习此四念处。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ nīvaraṇānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dutiyaṃ.
第3经 欲贪经
3. Kāmaguṇasuttaṃ
65诸比丘,有此五种欲绳。何等为五?眼所识的色,可喜、可爱、合意、悦意,伴随诸欲、能引染着;耳所识的声……乃至……身所识的触,同样皆是可喜、可爱、合意、悦意,伴随诸欲、能引染着。诸比丘,这便是五种欲绳。
‘‘Pañcime, bhikkhave, kāmaguṇā. Katame pañca? Cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotaviññeyyā saddā…pe… ghānaviññeyyā gandhā… jivhāviññeyyā rasā… kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho, bhikkhave, pañca kāmaguṇā.
诸比丘,为了断除此五种欲绳……应当修习此四念处。第三。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ kāmaguṇānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Tatiyaṃ.
第四 取蕴经
4. Upādānakkhandhasuttaṃ
66诸比丘,有五种取蕴。哪五种?色取蕴、受取蕴、想取蕴、行取蕴、识取蕴。诸比丘,这就是五取蕴。
‘‘Pañcime, bhikkhave, upādānakkhandhā. Katame pañca? Rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho – ime kho, bhikkhave, pañcupādānakkhandhā.
诸比丘,为断除此五取蕴……当修习此四念处。第四。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ upādānakkhandhānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Catutthaṃ.
5. 下分经
5. Orambhāgiyasuttaṃ
67“诸比丘,有五种下分结。何等为五?有身见、疑、戒禁取、欲贪、瞋恚。诸比丘,这便是五下分结。”
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, orambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso, kāmacchando, byāpādo – imāni kho, bhikkhave, pañcorambhāgiyāni saṃyojanāni.
诸比丘,为断此五下分结……当修习四念处。第五。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ orambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Pañcamaṃ.
68“诸比丘,有五种趣。哪五种?地狱、畜生界、饿鬼界、人、天——诸比丘,这便是五种趣。”
‘‘Pañcimā, bhikkhave, gatiyo. Katamā pañca? Nirayo, tiracchānayoni , pettivisayo, manussā, devā – imā kho, bhikkhave, pañca gatiyo.
诸比丘,为断除此五趣……应修习四念处。第六。
‘‘Imāsaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ gatīnaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Chaṭṭhaṃ.
第七 悭经
7. Macchariyasuttaṃ
69诸比丘,有此五种悭。哪五种?住处悭、家悭、利养悭、赞叹悭、法悭。诸比丘,这便是五种悭。
‘‘Pañcimāni, bhikkhave, macchariyāni. Katamāni pañca? Āvāsamacchariyaṃ, kulamacchariyaṃ, lābhamacchariyaṃ, vaṇṇamacchariyaṃ, dhammamacchariyaṃ – imāni kho, bhikkhave, pañca macchariyāni.
诸比丘,为断除此五悭……应修习此四念处。第七经。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ macchariyānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Sattamaṃ.
第八 上分经
8. Uddhambhāgiyasuttaṃ
70诸比丘,有五种上分结。哪五种呢?色贪、无色贪、慢、掉举、无明。诸比丘,这就是五种上分结。
‘‘Pañcimāni , bhikkhave, uddhambhāgiyāni saṃyojanāni. Katamāni pañca? Rūparāgo, arūparāgo, māno, uddhaccaṃ, avijjā – imāni kho, bhikkhave, pañcuddhambhāgiyāni saṃyojanāni.
诸比丘,为断除此五上分结……应当修习四念处。第八。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ uddhambhāgiyānaṃ saṃyojanānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Aṭṭhamaṃ.
第九 心荒芜经
9. Cetokhilasuttaṃ
71诸比丘,有此五种心荒芜。哪五种?诸比丘,于此,有比丘于导师怀疑、犹豫,不信解、不净信。诸比丘,凡比丘于导师怀疑、犹豫,不信解、不净信者,其心则不趋向热诚、勤修、恒常、精勤。其心不趋向热诚、勤修、恒常、精勤者,此即第一心荒芜。
‘‘Pañcime , bhikkhave, cetokhilā . Katame pañca? Idha bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati. Yo so, bhikkhave, bhikkhu satthari kaṅkhati vicikicchati nādhimuccati na sampasīdati, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya , ayaṃ paṭhamo cetokhilo.
再者,诸比丘,有比丘于法怀疑……于僧团怀疑……于学处怀疑……于同梵行者心怀忿怒、不悦,内心受创,荒芜滋生。诸比丘,凡比丘于同梵行者心怀忿怒、不悦,内心受创,荒芜滋生者,其心则不趋向热诚、专修、恒常、精勤。其心不趋向热诚、专修、恒常、精勤者,此为第五心荒芜。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhamme kaṅkhati…pe… saṅghe kaṅkhati… sikkhāya kaṅkhati… sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto. Yo so, bhikkhave, bhikkhu sabrahmacārīsu kupito hoti anattamano āhatacitto khilajāto, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetokhilo.
诸比丘,为断除此五种心荒芜,应当修习此四念处。」第九。
‘‘Imesaṃ, kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetokhilānaṃ pahānāya…pe… ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Navamaṃ.
10. 心缚经
10. Cetasovinibandhasuttaṃ
72诸比丘,有五种心束缚。哪五种呢?比丘于欲未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱。诸比丘,若有比丘于欲未离贪、未离欲、未离爱、未离渴、未离热恼、未离渴爱,其心便不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第一心束缚。
‘‘Pañcime , bhikkhave, cetasovinibandhā . Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho. Yo so, bhikkhave, bhikkhu kāmesu avītarāgo hoti avigatacchando avigatapemo avigatapipāso avigatapariḷāho avigatataṇho, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ paṭhamo cetasovinibandho.
再者,诸比丘,比丘于身未离贪……于色未离贪……随心所欲饱食之后,耽著于卧乐、躺卧之乐、睡眠之乐而住……为投生某一类天众而修梵行,心想:‘我凭借此戒、此誓愿、此苦行、此梵行,将成为天或某天。’诸比丘,若有比丘为投生某一类天众而修梵行,心想:‘我凭借此戒、此誓愿、此苦行、此梵行,将成为天或某天。’其心便不倾向于热诚、专修、恒常、精勤。心不倾向于热诚、专修、恒常、精勤者,这是第五心束缚。诸比丘,这便是五种心束缚。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu kāye avītarāgo hoti…pe… rūpe avītarāgo hoti… yāvadatthaṃ udarāvadehakaṃ bhuñjitvā seyyasukhaṃ passasukhaṃ middhasukhaṃ anuyutto viharati … aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti. Yo so, bhikkhave, bhikkhu aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati – ‘imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā’ti, tassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya. Yassa cittaṃ na namati ātappāya anuyogāya sātaccāya padhānāya, ayaṃ pañcamo cetasovinibandho. Ime kho, bhikkhave, pañca cetasovinibandhā.
诸比丘,为断此五心缚,当修习四念处。哪四种呢?诸比丘,此处,比丘于身随观身而住,精勤、正知、具念,除世贪忧;于受……于心……于法随观法而住,精勤、正知、具念,除世贪忧。诸比丘,为断此五心缚,当修习此四念处。」第十。
‘‘Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā. Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ; vedanāsu…pe… citte…pe… dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṃ. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ cetasovinibandhānaṃ pahānāya ime cattāro satipaṭṭhānā bhāvetabbā’’ti. Dasamaṃ.
念处品第二
Satipaṭṭhānavaggo dutiyo.
“学、盖、欲,蕴、五下分结与趣;”
悭为上分结中的第八,心荒芜与束缚。
Sikkhā nīvaraṇākāmā, khandhā ca orambhāgiyā gati; Maccheraṃ uddhambhāgiyā aṭṭhamaṃ, cetokhilā vinibandhāti.