3. 无上品显示巴利原文
3. Anuttariyavaggo
1. 沙马咖经显示巴利原文
1. Sāmakasuttaṃ
21 一时,世尊住在释迦国的沙马咖村莲池边。那时,有一位天人在后夜将尽之际,以绝美的容色遍照整座莲池,来到世尊跟前。到后,向世尊礼敬,站在一旁。站在一旁的那位天人对世尊这样说——显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā sakkesu viharati sāmagāmake pokkharaṇiyāyaṃ. Atha kho aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ pokkharaṇiyaṃ obhāsetvā yena bhagavā tenupasaṅkami ; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho sā devatā bhagavantaṃ etadavoca –
“尊者,这三法导致比丘衰退。哪三种?乐作事、乐言谈、乐睡眠——尊者,这三法导致比丘衰退。”那位天人说此语,导师认可了。那时,那位天人心想“导师认可我了”,便礼敬世尊,右绕之后,就在那里消失。显示巴利原文
‘‘Tayome, bhante, dhammā bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame tayo? Kammārāmatā, bhassārāmatā , niddārāmatā – ime kho, bhante, tayo dhammā bhikkhuno parihānāya saṃvattantī’’ti. Idamavoca sā devatā. Samanuñño satthā ahosi. Atha kho sā devatā ‘‘samanuñño me satthā’’ti bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi.
那时,世尊于那夜过后召唤比丘们:“诸比丘,昨夜,有一位天人于深夜时分,以殊妙的容色照亮整座莲池,来到我所在之处;来后,向我礼敬,立于一面。诸比丘,立于一旁的那位天人对我这样说:‘尊者,这三法导致比丘衰退。哪三种?乐作事、乐言谈、乐睡眠——尊者,这三法导致比丘衰退。’诸比丘,那位天人说此语后,向我礼敬,右绕已,即于彼处消失。诸比丘,这对你们而言是无所得、是难得,连天人也知道你们正从诸善法中衰退。”显示巴利原文
Atha kho bhagavā tassā rattiyā accayena bhikkhū āmantesi – ‘‘imaṃ, bhikkhave, rattiṃ aññatarā devatā abhikkantāya rattiyā abhikkantavaṇṇā kevalakappaṃ pokkharaṇiyaṃ obhāsetvā yenāhaṃ tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā maṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Ekamantaṃ ṭhitā kho, bhikkhave, sā devatā maṃ etadavoca – ‘tayome, bhante, dhammā bhikkhuno parihānāya saṃvattanti. Katame tayo? Kammārāmatā, bhassārāmatā, niddārāmatā – ime kho, bhante, tayo dhammā bhikkhuno parihānāya saṃvattantī’ti. Idamavoca, bhikkhave, sā devatā. Idaṃ vatvā maṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā tatthevantaradhāyi. Tesaṃ vo , bhikkhave, alābhā tesaṃ dulladdhaṃ, ye vo devatāpi jānanti kusalehi dhammehi parihāyamāne’’.
“诸比丘,我将宣说另外三种导致衰退的法。你们仔细听,善作意!我将宣说。”“是的,尊者。”那些比丘回答世尊。世尊这样说道:“诸比丘,哪三种是导致衰退的法?乐群聚、难劝诫、恶友——诸比丘,这就是三种导致衰退的法。”显示巴利原文
‘‘Aparepi, bhikkhave, tayo parihāniye dhamme desessāmi. Taṃ suṇātha, sādhukaṃ manasi karotha; bhāsissāmī’’ti. ‘‘Evaṃ, bhante’’ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca – ‘‘katame ca, bhikkhave, tayo parihāniyā dhammā? Saṅgaṇikārāmatā, dovacassatā, pāpamittatā – ime kho, bhikkhave, tayo parihāniyā dhammā’’.
“诸比丘,过去世中,凡于善法有所衰退者,皆由此六法而衰退。诸比丘,未来世中,凡将于善法有所衰退者,也由此六法而衰退。诸比丘,现在世中,凡于善法有所衰退者,同样由此六法而衰退。第一。”显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ parihāyiṃsu kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi parihāyiṃsu kusalehi dhammehi. Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ parihāyissanti kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi parihāyissanti kusalehi dhammehi. Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi parihāyanti kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi parihāyanti kusalehi dhammehī’’ti. Paṭhamaṃ.
第二 不退法经显示巴利原文
2. Aparihāniyasuttaṃ
22 “诸比丘,我将宣说六种不退法,你们谛听……诸比丘,哪些是六种不退法?不乐造作,不乐言谈,不乐睡眠,不乐群聚,易于受教,亲近善友。诸比丘,这些就是六种不退法。”显示巴利原文
‘‘Chayime, bhikkhave, aparihāniye dhamme desessāmi, taṃ suṇātha…pe… katame ca, bhikkhave, cha aparihāniyā dhammā? Na kammārāmatā, na bhassārāmatā, na niddārāmatā, na saṅgaṇikārāmatā, sovacassatā, kalyāṇamittatā – ime kho, bhikkhave, cha aparihāniyā dhammā.
诸比丘,任何在过去世未曾从诸善法衰退者,全都依此六法而未衰退于善法。诸比丘,任何在未来世将不衰退于善法者,全都依此六法而将不衰退于善法。诸比丘,任何在现在未曾从诸善法衰退者,全都依此六法而未衰退于善法。第二。显示巴利原文
‘‘Ye hi keci, bhikkhave, atītamaddhānaṃ na parihāyiṃsu kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi na parihāyiṃsu kusalehi dhammehi. Yepi hi keci, bhikkhave, anāgatamaddhānaṃ na parihāyissanti kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi na parihāyissanti kusalehi dhammehi. Yepi hi keci, bhikkhave, etarahi na parihāyanti kusalehi dhammehi, sabbete imeheva chahi dhammehi na parihāyanti kusalehi dhammehī’’ti. Dutiyaṃ.
3. 怖畏经显示巴利原文
3. Bhayasuttaṃ
23 “诸比丘,‘怖畏’,这是诸欲的同义语;诸比丘,‘苦’,这是诸欲的同义语;诸比丘,‘病’,这是诸欲的同义语;诸比丘,‘痈’,这是诸欲的同义语;诸比丘,‘系缚’,这是诸欲的同义语;诸比丘,‘泥沼’,这是诸欲的同义语。”显示巴利原文
‘‘‘Bhaya’nti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘dukkha’nti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘rogo’ti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘gaṇḍo’ti, bhikkhave , kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘saṅgo’ti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ; ‘paṅko’ti, bhikkhave, kāmānametaṃ adhivacanaṃ.
“诸比丘!为何称诸欲为‘恐惧’?诸比丘,因染着欲贪、被欲贪所缚者,不能从现世的恐惧中解脱,也不能从来世的恐惧中解脱,故此,‘恐惧’是诸欲的同义语。诸比丘!为何称诸欲为‘苦’……‘病’……‘疮’……‘束缚’……‘泥沼’?诸比丘,因染着欲贪、被欲贪所缚者,不能从现世的泥沼中解脱,也不能从来世的泥沼中解脱,故此,‘泥沼’是诸欲的同义语。”显示巴利原文
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, ‘bhaya’nti kāmānametaṃ adhivacanaṃ? Kāmarāgarattāyaṃ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi bhayā na parimuccati, samparāyikāpi bhayā na parimuccati, tasmā ‘bhaya’nti kāmānametaṃ adhivacanaṃ. Kasmā ca, bhikkhave, dukkhanti…pe… rogoti… gaṇḍoti… saṅgoti… paṅkoti kāmānametaṃ adhivacanaṃ? Kāmarāgarattāyaṃ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi paṅkā na parimuccati, samparāyikāpi paṅkā na parimuccati, tasmā ‘paṅko’ti kāmānametaṃ adhivacana’’nti.
恐惧、苦、病、疮,以及束缚与泥沼,
这些便是所说的诸欲,凡夫于中而生贪著。
见到执取中的怖畏,与生死的根源;
无执取者便得解脱,于生死灭尽。
显示巴利原文 ‘‘Bhayaṃ dukkhaṃ rogo gaṇḍo, saṅgo paṅko ca ubhayaṃ; Ete kāmā pavuccanti, yattha satto puthujjano. ‘‘Upādāne bhayaṃ disvā, jātimaraṇasambhave; Anupādā vimuccanti, jātimaraṇasaṅkhaye. ‘‘Te khemappattā sukhino, diṭṭhadhammābhinibbutā;
已超越一切怨敌与怖畏,超越一切苦。」第三经。显示巴利原文
Sabbaverabhayātītā , sabbadukkhaṃ upaccagu’’nti. tatiyaṃ;
4. 雪山经显示巴利原文
4. Himavantasuttaṃ
24 「诸比丘!具足六法的比丘,能粉碎雪山王,何况卑劣的无明!哪六种呢?诸比丘!于此,有比丘善巧入定,善巧住定,善巧出定,善巧调适定,善巧于定之行境,善巧于定之决意。诸比丘!具足此六法的比丘,能粉碎雪山王,何况卑劣的无明!」第四经。显示巴利原文
‘‘Chahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu himavantaṃ pabbatarājaṃ padāleyya, ko pana vādo chavāya avijjāya! Katamehi chahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu samādhissa samāpattikusalo hoti, samādhissa ṭhitikusalo hoti, samādhissa vuṭṭhānakusalo hoti, samādhissa kallitakusalo hoti, samādhissa gocarakusalo hoti, samādhissa abhinīhārakusalo hoti. Imehi kho, bhikkhave, chahi dhammehi samannāgato bhikkhu himavantaṃ pabbatarājaṃ padāleyya, ko pana vādo chavāya avijjāyā’’ti! Catutthaṃ.
随念处经显示巴利原文
5. Anussatiṭṭhānasuttaṃ
25 诸比丘,有这六种随念处。哪六种呢?诸比丘,于此,圣弟子随念如来:‘如此,彼世尊是阿拉汉、正自觉者、明行具足、善逝、世间解、无上调御丈夫、天人师、佛陀、世尊。’诸比丘,当圣弟子随念如来时,那时他的心便不被贪所缠缚,不被嗔所缠缚,不被痴所缠缚;那时他的心全然正直,已出离、已解脱、已脱离贪著。诸比丘,‘贪著’乃是五欲功德的同义语。诸比丘,以此为所缘,有些众生即于此而得清净。显示巴利原文
‘‘Chayimāni , bhikkhave, anussatiṭṭhānāni. Katamāni cha? Idha, bhikkhave, ariyasāvako tathāgataṃ anussarati – ‘itipi so bhagavā…pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako tathāgataṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti.
“再者,诸比丘,圣弟子随念法——‘法是世尊所善说……(中略)……智者应当各自证知。’诸比丘,当圣弟子随念法时,那时他的心便不被贪所缠缚,不被嗔所缠缚,不被痴所缠缚;那时他的心全然正直,已出离、已解脱、已脱离贪著。诸比丘,‘贪著’乃是五欲功德的同义语。诸比丘,以此为所缘,有些众生即于此而得清净。”显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako dhammaṃ anussarati – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo…pe… paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako dhammaṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti ; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti.
“再者,诸比丘!圣弟子随念僧团:‘世尊的声闻僧团是善行道者……是世间无上的福田。’诸比丘!当圣弟子随念僧团时,那时,他的心不为贪所缠缚,不为嗔所缠缚,不为痴所缠缚;那时,他的心正直而住,已出离、解脱、脱离贪着。诸比丘!‘贪着’正是五欲功德的同义词。诸比丘!以此为所缘,有些众生便这样得以清净。”显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako saṅghaṃ anussarati – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako saṅghaṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti.
“再者,诸比丘!圣弟子随念自己的戒——无毁坏……导向定。诸比丘!当圣弟子随念戒时,那时,他的心不为贪所缠缚,不为嗔所缠缚,不为痴所缠缚;那时,他的心正直而住,已出离、解脱、脱离贪着。诸比丘!‘贪着’正是五欲功德的同义词。诸比丘!以此为所缘,有些众生便这样得以清净。”显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni…pe… samādhisaṃvattanikāni. Yasmiṃ, bhikkhave, samaye ariyasāvako sīlaṃ anussarati, nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti.
“再者,诸比丘!圣弟子随念自己的布施:‘我确实得利!我确实善得!……乐于乞求、乐于布施分享。’诸比丘!当圣弟子随念布施时,那时,他的心不为贪所缠缚,不为嗔所缠缚,不为痴所缠缚;那时,他的心正直而住,已出离、解脱、脱离贪着。诸比丘!‘贪着’正是五欲功德的同义词。诸比丘!以此为所缘,有些众生便这样得以清净。”显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako attano cāgaṃ anussarati – ‘lābhā vata me! Suladdhaṃ vata me…pe… yācayogo dānasaṃvibhāgarato’ti. Yasmiṃ…pe… evamidhekacce sattā visujjhanti.
再者,诸比丘!圣弟子随念诸天:‘有四大王天,有三十三天,有夜摩天,有兜率天,有化乐天,有他化自在天,有梵身天,有更高之上的诸天。那些天人具足如是的信,由此处死后生于彼处;我亦具足如是的信。那些天人具足如是的戒,由此处死后生于彼处;我亦具足如是的戒。那些天人具足如是的多闻,由此处死后生于彼处;我亦具足如是的多闻。那些天人具足如是的布施,由此处死后生于彼处;我亦具足如是的布施。那些天人具足如是的慧,由此处死后生于彼处;我亦具足如是的慧。’显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ariyasāvako devatā anussarati – ‘santi devā cātumahārājikā , santi devā tāvatiṃsā, santi devā yāmā, santi devā tusitā, santi devā nimmānaratino, santi devā paranimmitavasavattino, santi devā brahmakāyikā , santi devā tatuttari. Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tattha upapannā; mayhampi tathārūpā saddhā saṃvijjati. Yathārūpena sīlena… sutena… cāgena… paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tattha upapannā; mayhampi tathārūpā paññā saṃvijjatī’’’ ti.
诸比丘!当圣弟子随念自己与那些天人的信、戒、多闻、舍、慧时,其心不为贪所缠扰,不为嗔所缠扰,不为痴所缠扰;那时,其心正直,已从贪着中出离、解脱、脱出。诸比丘!这五种欲乐,即名为‘贪着’。诸比丘!有些众生也依此随念为所缘,而得到清净。诸比丘!这些便是六随念处。第五。显示巴利原文
‘‘Yasmiṃ , bhikkhave, samaye ariyasāvako attano ca tāsañca devatānaṃ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, bhikkhave, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Idampi kho, bhikkhave, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visujjhanti. Imāni kho, bhikkhave, cha anussatiṭṭhānānī’’ti. Pañcamaṃ.
第六 大迦旃延经显示巴利原文
6. Mahākaccānasuttaṃ
26 那时,具寿大迦旃延对比丘们说:“贤友比丘们!”“贤友!”那些比丘回应具寿大迦旃延。具寿大迦旃延这样说道:“贤友们,真是稀有!贤友们,真是未曾有!那位知者、见者、阿拉汉、正自觉者世尊,竟能在狭窄中觉知到开阔的空间,为令众生清净,为度越忧愁与悲伤,为灭没痛苦与忧恼,为证得正理,为现证涅槃,那即是这六随念处。显示巴利原文
Tatra kho āyasmā mahākaccāno bhikkhū āmantesi – ‘‘āvuso bhikkhave’’ti. ‘‘Āvuso’’ti kho te bhikkhū āyasmato mahākaccānassa paccassosuṃ. Āyasmā mahākaccāno etadavoca – ‘‘acchariyaṃ, āvuso; abbhutaṃ, āvuso! Yāvañcidaṃ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sambādhe okāsādhigamo anubuddho sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ cha anussatiṭṭhānāni.
“哪六种呢?贤友,在此,圣弟子随念如来:‘那世尊是阿拉汉、正自觉者……天人师、佛陀、世尊。’贤友,当圣弟子随念如来时,在那时候,他的心不被贪所缠缚,不被嗔所缠缚,不被痴所缠缚;在那时候,他的心只是正直的,已出离、已解脱、已从贪著中出离。贤友,‘贪著’正是五欲功德的同义词。贤友,那位圣弟子全然以如虚空般的心而住——广大的、无量的、无怨的、无害的。贤友,以此作为所缘,这样在此便有一些众生成为清净法者。显示巴利原文
‘‘Katamāni cha? Idhāvuso, ariyasāvako tathāgataṃ anussarati – ‘itipi so bhagavā …pe… satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako tathāgataṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
“再者,贤友,圣弟子随念法:‘法是世尊善说的……是智者各自证知的。’贤友,当圣弟子随念法时,在那时候,他的心不被贪所缠缚,不被嗔所缠缚,不被痴所缠缚;在那时候,他的心只是正直的,已出离、已解脱、已从贪著中出离。贤友,‘贪著’正是五欲功德的同义词。贤友,那位圣弟子全然以如虚空般的心而住——广大的、无量的、无怨的、无害的。贤友,以此作为所缘,这样在此便有一些众生成为清净法者。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako dhammaṃ anussarati – ‘svākkhāto bhagavatā dhammo…pe… paccattaṃ veditabbo viññūhī’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako dhammaṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena . Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
“再者,贤友们,圣弟子随念僧团:‘世尊的声闻僧团是善行道者……乃至……是世间的无上福田。’贤友们,当圣弟子随念僧团时,其时,他的心不为贪所缠缚,不为嗔所缠缚,不为痴所缠缚;其时心唯有正直,已出离、已解脱、已脱离贪著。贤友们,‘贪著’即是五欲功德的同义语。贤友们,那位圣弟子即住于如虚空般的心——广大、殊胜、无量、无怨、无害。贤友们,即依此所缘,有些众生便这样成为清净法者。”显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako saṅghaṃ anussarati – ‘suppaṭipanno bhagavato sāvakasaṅgho…pe… anuttaraṃ puññakkhettaṃ lokassā’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako saṅghaṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
“再者,贤友们,圣弟子随念自己的戒:‘无毁……乃至……能导向定。’贤友们,当圣弟子随念自己的戒时,其时,他的心不为贪所缠缚,不为嗔所缠缚,不为痴所缠缚;其时心唯有正直,已出离、已解脱、已脱离贪著。贤友们,‘贪著’即是五欲功德的同义语。贤友们,那位圣弟子即住于如虚空般的心——广大、殊胜、无量、无怨、无害。贤友们,即依此所缘,有些众生便这样成为清净法者。”显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako attano sīlāni anussarati akhaṇḍāni…pe… samādhisaṃvattanikāni. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako attano sīlaṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
“再者,贤友们,圣弟子随念自己的布施:‘我得善利,我得善得……乃至……有求必应,乐于施舍分享。’贤友们,当圣弟子随念自己的布施时,其时,他的心不为贪所缠缚,不为嗔所缠缚,不为痴所缠缚;其时心唯有正直,已出离、已解脱、已脱离贪著。贤友们,‘贪著’即是五欲功德的同义语。贤友们,那位圣弟子即住于如虚空般的心——广大、殊胜、无量、无怨、无害。贤友们,即依此所缘,有些众生便这样成为清净法者。”显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako attano cāgaṃ anussarati – ‘lābhā vata me, suladdhaṃ vata me…pe… yācayogo dānasaṃvibhāgarato’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako attano cāgaṃ anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
复次,贤友们,圣弟子随念诸天:‘有四大王天众,有……乃至更上诸天。那些诸天具足如是的信,从此处死后生于彼处;我亦具足如是的信。那些诸天具足如是的戒……具足如是的多闻……具足如是的布施……具足如是的慧,从此处死后生于彼处;我亦具足如是的慧。’贤友们,当圣弟子随念自己与诸天的信、戒、多闻、布施、慧时,其时,他的心不被贪所缠缚,不被嗔所缠缚,不被痴所缠缚;于彼时分,其心正直,已出离、已解脱、已超越贪着。贤友们,‘贪着’正是五欲功德的同义语。贤友们,彼圣弟子能以犹如虚空般的心而安住——广大、无量、无怨、无害。贤友们,以此所缘,便有些众生如是而得清净。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, āvuso, ariyasāvako devatā anussarati – ‘santi devā cātumahārājikā, santi devā…pe… tatuttari. Yathārūpāya saddhāya samannāgatā tā devatā ito cutā tattha upapannā; mayhampi tathārūpā saddhā saṃvijjati . Yathārūpena sīlena…pe… sutena… cāgena… paññāya samannāgatā tā devatā ito cutā tattha upapannā; mayhampi tathārūpā paññā saṃvijjatī’ti. Yasmiṃ, āvuso, samaye ariyasāvako attano ca tāsañca devatānaṃ saddhañca sīlañca sutañca cāgañca paññañca anussarati nevassa tasmiṃ samaye rāgapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti , na dosapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti, na mohapariyuṭṭhitaṃ cittaṃ hoti; ujugatamevassa tasmiṃ samaye cittaṃ hoti, nikkhantaṃ muttaṃ vuṭṭhitaṃ gedhamhā. ‘Gedho’ti kho, āvuso, pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Sa kho so, āvuso, ariyasāvako sabbaso ākāsasamena cetasā viharati vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjena. Idampi kho, āvuso, ārammaṇaṃ karitvā evamidhekacce sattā visuddhidhammā bhavanti.
贤友们,这真是奇妙!贤友们,这真是未曾有!那位知者、见者、阿拉汉、正自觉者世尊,竟在困逼之中证悟了开阔之途,为众生清净,为超越愁悲,为苦忧的灭没,为证得正理,为作证涅槃——那正是这六随念处。第六。显示巴利原文
‘‘Acchariyaṃ , āvuso; abbhutaṃ, āvuso! Yāvañcidaṃ tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena sambādhe okāsādhigamo anubuddho sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ cha anussatiṭṭhānānī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
第七 第一时经显示巴利原文
7. Paṭhamasamayasuttaṃ
27 那时,有一位比丘来到世尊这里。到了之后,礼敬世尊,在一旁坐下。在一旁坐下后,那位比丘对世尊这样说:“尊者,有哪几种情况应当去拜见可意的比丘呢?”“比丘,有这六种时机应当去拜见可意的比丘。”显示巴利原文
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘kati nu kho, bhante, samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti? ‘‘Chayime, bhikkhu, samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ’’.
“哪六种呢?比丘,当比丘的心被欲贪缠缚、为欲贪所占据,对已生起的欲贪不能如实地了知出离时,此时便应当去拜见可意的比丘,对他这样说:‘贤友,我的心被欲贪缠缚、为欲贪所占据,对已生起的欲贪不能如实地了知出离。贤友,善哉,请您为我说示断除欲贪之法。’那位可意的比丘便为他说示断除欲贪之法。比丘,这是前去拜见可意的比丘的第一种时机。”显示巴利原文
‘‘Katame cha? Idha, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, paṭhamo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
“再者,比丘,当比丘的心被嗔恚缠缚、为嗔恚所占据,对已生起的嗔恚不能如实地了知出离时,此时便应当去拜见可意的比丘,对他这样说:‘贤友,我的心被嗔恚缠缚、为嗔恚所占据,对已生起的嗔恚不能如实地了知出离。贤友,善哉,请您为我说示断除嗔恚之法。’那位可意的比丘便为他说示断除嗔恚之法。比丘,这是前去拜见可意的比丘的第二种时机。”显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi byāpādaparetena, uppannassa ca byāpādassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, byāpādassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu byāpādassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, dutiyo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
再者,比丘,当一位比丘的心为昏沉睡眠所缠缚,为昏沉睡眠所支配,对于已生起的昏沉睡眠不能如实地了知其出离时,应在那时前往修习心的比丘处,这样对他说:‘贤友,我的心为昏沉睡眠所缠缚,为昏沉睡眠所支配,对于已生起的昏沉睡眠不能如实地了知其出离。具寿,善哉,请您为我说示断除昏沉睡眠之法。’那位修习心的比丘便为他开示断除昏沉睡眠之法。比丘,这便是前去亲近修习心的比丘的第三个时机。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi thinamiddhaparetena, uppannassa ca thinamiddhassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, thinamiddhassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu thinamiddhassa pahānāya dhammaṃ deseti . Ayaṃ, bhikkhu, tatiyo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
再者,比丘,当一位比丘的心为掉举与追悔所缠缚,为掉举与追悔所支配,对于已生起的掉举与追悔不能如实地了知其出离时,应在那时前往修习心的比丘处,这样对他说:‘贤友,我的心为掉举与追悔所缠缚,为掉举与追悔所支配,对于已生起的掉举与追悔不能如实地了知其出离。具寿,善哉,请您为我说示断除掉举与追悔之法。’那位修习心的比丘便为他开示断除掉举与追悔之法。比丘,这便是前去亲近修习心的比丘的第四个时机。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi uddhaccakukkuccaparetena, uppannassa ca uddhaccakukkuccassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, uddhaccakukkuccassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu uddhaccakukkuccassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, catuttho samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
再者,比丘,当一位比丘的心为疑所缠缚,为疑所支配,对于已生起的疑不能如实地了知其出离时,应在那时前往修习心的比丘处,这样对他说:‘贤友,我的心为疑所缠缚,为疑所支配,对于已生起的疑不能如实地了知其出离。具寿,善哉,请您为我说示断除疑之法。’那位修习心的比丘便为他开示断除疑之法。比丘,这便是前去亲近修习心的比丘的第五个时机。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ, āvuso, vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharāmi vicikicchāparetena, uppannāya ca vicikicchāya nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, vicikicchāya pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu vicikicchāya pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, pañcamo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
再者,比丘们,当比丘不知道那个相——依止何相、作意何相,能令诸漏无间灭尽——在那时,便应前往意所修习的比丘处,对他这样说:‘贤友,我不知那个相——依止何相、作意何相,能令诸漏无间灭尽。具寿,善哉,请为我说示灭尽诸漏之法。’那位意所修习的比丘便为他说示灭尽诸漏之法。比丘们,这是前往见意所修习的比丘的第六个时机。比丘们,这些就是前往见意所修习的比丘的六个时机。第七经。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti taṃ nimittaṃ nappajānāti tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti, taṃ nimittaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me, āyasmā, āsavānaṃ khayāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu āsavānaṃ khayāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, chaṭṭho samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Ime kho, bhikkhu, cha samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti. Sattamaṃ.
第二时经显示巴利原文
8. Dutiyasamayasuttaṃ
28 一时,众多长老比丘住在波罗奈的仙人堕处鹿野苑。那时,长老比丘们于午后乞食归来,在圆堂中集会共坐,生起这样的谈论:“贤友们,什么是前往见意所修习的比丘的时机呢?”显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ sambahulā therā bhikkhū bārāṇasiyaṃ viharanti isipatane migadāye. Atha kho tesaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi – ‘‘ko nu kho, āvuso, samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti?
如是说时,有一位比丘对诸长老比丘说:“贤友们,当修心比丘于午后托钵归来,洗足之后,结跏趺坐,端身正念,令念住现前时——那正是前往拜见修心比丘的时机。”显示巴利原文
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu there bhikkhū etadavoca – ‘‘yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
如是说时,另一位比丘对那位比丘说:“贤友,那时并非前去拜见修心比丘的时候。贤友,当修心比丘午后乞食归来,洗足之后,结跏趺坐,端身正念,令念住现前而安坐时,他行走的疲劳尚未止息,用餐的疲劳也尚未止息。因此,那时并非前去拜见修心比丘的时候。贤友,当修心比丘在傍晚时分,从宴坐中出来,在住所的荫凉处结跏趺坐,端身正念,令念住现前而安坐时,那才是前去拜见修心比丘的时候。”显示巴利原文
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso , so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkanto pāde pakkhāletvā nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, cārittakilamathopissa tasmiṃ samaye appaṭippassaddho hoti, bhattakilamathopissa tasmiṃ samaye appaṭippassaddho hoti. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito vihārapacchāyāyaṃ nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
如是说时,另一位比丘又对那位比丘说:“贤友,那时并非前去拜见修心比丘的时候。贤友,当修心比丘在傍晚时分,从宴坐中出来,在住所的荫凉处结跏趺坐,端身正念,令念住现前时,他在白日所修习的定相,便会在那时现前。因此,那时并非前去拜见修心比丘的时候。贤友,当修心比丘在夜尽黎明时分起来,结跏趺坐,端身正念,令念住现前时,那才是前去拜见修心比丘的时候。”显示巴利原文
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito vihārapacchāyāyaṃ nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, yadevassa divā samādhinimittaṃ manasikataṃ hoti tadevassa tasmiṃ samaye samudācarati. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
如是说时,某位比丘对那位比丘这样说:“贤友,那并非拜见值得心修习的比丘的时候。贤友,当值得心修习的比丘于黎明时分起身,结跏趺坐,挺直身躯,安立正念于面前而就坐时,那时他的身体饱含食素,易于思惟诸佛教诫。因此,那并非拜见值得心修习的比丘的时候。”显示巴利原文
Evaṃ vutte aññataro bhikkhu taṃ bhikkhuṃ etadavoca – ‘‘na kho, āvuso, so samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ. Yasmiṃ, āvuso, samaye manobhāvanīyo bhikkhu rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya nisinno hoti pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā, ojaṭṭhāyissa tasmiṃ samaye kāyo hoti phāsussa hoti buddhānaṃ sāsanaṃ manasi kātuṃ. Tasmā so asamayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’nti.
如是说时,具寿大迦旃延对众长老比丘这样说:“贤友们,这是我亲从世尊面前听闻、亲从世尊领受的:‘诸比丘,这六个时候,是应当前去拜见值得心修习的比丘的时候。’”显示巴利原文
Evaṃ vutte āyasmā mahākaccāno there bhikkhū etadavoca – ‘‘sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘chayime, bhikkhu, samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ’’’.
“哪六个呢?比丘,若一位比丘其心被欲贪缠缚、被欲贪制伏,对已生起的欲贪不能如实了知其出离,此时,他应当前去拜见那位值得心修习的比丘,并对他这样说:‘贤友,我的心被欲贪缠缚、被欲贪制伏,对已生起的欲贪不能如实了知其出离。善哉!愿具寿为我说断除欲贪的法。’那位值得心修习的比丘便为他说断除欲贪的法。比丘,这是第一个应当前去拜见值得心修习的比丘的时机。”显示巴利原文
‘‘Katame cha? Idha, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharati kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā viharāmi kāmarāgaparetena, uppannassa ca kāmarāgassa nissaraṇaṃ yathābhūtaṃ nappajānāmi. Sādhu vata me āyasmā kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu kāmarāgassa pahānāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, paṭhamo samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
再者,比丘,若比丘住于心被嗔恨所缠缚的状态……住于心被昏沉睡眠所缠缚的状态……住于心被掉举追悔所缠缚的状态……住于心被疑所缠缚的状态……他对于由何种相、作意何种相而能无间灭尽诸漏的那个相,不知不见——在那时候,便应前往值得心修习的比丘,对他这样说:‘贤友,对于由何种相、作意何种相而能无间灭尽诸漏,我不知不见那个相。善哉,愿尊者为我宣说灭尽诸漏之法。’那位值得心修习的比丘便为他宣说灭尽诸漏之法。比丘,这是前往面见值得心修习的比丘的第六个时机。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhu, yasmiṃ samaye bhikkhu byāpādapariyuṭṭhitena cetasā viharati…pe… thinamiddhapariyuṭṭhitena cetasā viharati… uddhaccakukkuccapariyuṭṭhitena cetasā viharati… vicikicchāpariyuṭṭhitena cetasā viharati… yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti, taṃ nimittaṃ na jānāti na passati, tasmiṃ samaye manobhāvanīyo bhikkhu upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo – ‘ahaṃ kho, āvuso, yaṃ nimittaṃ āgamma yaṃ nimittaṃ manasikaroto anantarā āsavānaṃ khayo hoti taṃ nimittaṃ na jānāmi na passāmi. Sādhu vata me āyasmā āsavānaṃ khayāya dhammaṃ desetū’ti. Tassa manobhāvanīyo bhikkhu āsavānaṃ khayāya dhammaṃ deseti. Ayaṃ, bhikkhu, chaṭṭho samayo manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamituṃ.
“贤友们,这是我从世尊面前亲闻、从面前领受的:‘比丘们,这六个时候,便是前去面见值得心修习的比丘之时。’” 第八经。显示巴利原文
‘‘Sammukhā metaṃ, āvuso, bhagavato sutaṃ sammukhā paṭiggahitaṃ – ‘ime kho, bhikkhu, cha samayā manobhāvanīyassa bhikkhuno dassanāya upasaṅkamitu’’’nti. Aṭṭhamaṃ.
9. 优陀夷经显示巴利原文
9. Udāyīsuttaṃ
29 那时,世尊唤具寿优陀夷: “优陀夷,有多少随念处呢?” 这样说后,具寿优陀夷默然。世尊第二次唤具寿优陀夷: “优陀夷,有多少随念处呢?” 具寿优陀夷再次默然。世尊第三次唤具寿优陀夷: “优陀夷,有多少随念处呢?” 具寿优陀夷依旧默然。显示巴利原文
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ āmantesi – ‘‘kati nu kho, udāyi, anussatiṭṭhānānī’’ti? Evaṃ vutte āyasmā udāyī tuṇhī ahosi. Dutiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ āmantesi – ‘‘kati nu kho, udāyi, anussatiṭṭhānānī’’ti? Dutiyampi kho āyasmā udāyī tuṇhī ahosi. Tatiyampi kho bhagavā āyasmantaṃ udāyiṃ āmantesi – ‘‘kati nu kho, udāyi, anussatiṭṭhānānī’’ti? Tatiyampi kho āyasmā udāyī tuṇhī ahosi.
那时,具寿阿难对具寿优陀夷说: “贤友优陀夷,导师在唤你。” “贤友阿难,我听见世尊了。尊者,于此,比丘随念种种过去生,即:一生、二生……乃至……他如此随念有行相、有详情的种种过去生。尊者,这是一种随念处。”显示巴利原文
Atha kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ etadavoca – ‘‘satthā taṃ, āvuso udāyi, āmantesī’’ti. ‘‘Suṇomahaṃ , āvuso ānanda, bhagavato. Idha , bhante, bhikkhu anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati – seyyathidaṃ ekampi jātiṃ dvepi jātiyo…pe…. Iti sākāraṃ sauddesaṃ anekavihitaṃ pubbenivāsaṃ anussarati. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhāna’’nti.
于是,世尊对具寿阿难说: “阿难,我早已知道:‘这愚人优陀夷并非志于增上心而住。’阿难,有几种随念处呢?”显示巴利原文
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi – ‘‘aññāsiṃ kho ahaṃ, ānanda – ‘nevāyaṃ udāyī moghapuriso adhicittaṃ anuyutto viharatī’ti. Kati nu kho, ānanda, anussatiṭṭhānānī’’ti?
“尊者,有五种随念处。哪五种呢?尊者,在此,一位比丘离诸欲……乃至……进入并安住于第三禅那。尊者,这个随念处如此修习、如此反复修习,能导向现法乐住。”显示巴利原文
‘‘Pañca, bhante, anussatiṭṭhānāni. Katamāni pañca? Idha, bhante, bhikkhu vivicceva kāmehi…pe… tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ diṭṭhadhammasukhavihārāya saṃvattati.
其次,尊者,比丘作意光明想,并确立日间想:如同在白昼一样,在夜间也是如此;如同在夜间一样,在白昼也是如此。如此,他以敞开无覆的心,修习充满光明的心。尊者,这个随念处如此修习、如此反复修习,能导向获得智与见。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhikkhu ālokasaññaṃ manasi karoti, divā saññaṃ adhiṭṭhāti, yathā divā tathā rattiṃ, yathā rattiṃ tathā divā; iti vivaṭena cetasā apariyonaddhena sappabhāsaṃ cittaṃ bhāveti. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ ñāṇadassanappaṭilābhāya saṃvattati.
其次,尊者,比丘审视此身,从脚掌以上、头发顶端以下,以皮肤为边界,遍满种种不净:‘于此身中,有发、毛、爪、齿、皮、肉、筋、骨、骨髓、肾脏、心脏、肝脏、肋膜、脾脏、肺脏、肠、肠间膜、胃中物、粪便、胆汁、痰、脓、血、汗、脂肪、泪、油脂、唾液、鼻涕、关节滑液、尿液。’ 尊者,这个随念处如此修习、如此反复修习,能导向断除欲贪。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhikkhu imameva kāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūraṃ nānappakārassa asucino paccavekkhati – ‘atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā mutta’nti. Idaṃ, bhante , anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ kāmarāgappahānāya saṃvattati.
再者,尊者,比丘如见弃于墓地的尸体——死一日、两日或三日,肿胀、青瘀、腐烂。他将此身与之对照,作如是思惟:‘此身亦是如此之法,具如此之性,终不能超越于此。’显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhikkhu seyyathāpi passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ vinīlakaṃ vipubbakajātaṃ. So imameva kāyaṃ evaṃ upasaṃharati – ‘ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatīto’’’ti .
或如见弃于墓地的尸体,被乌鸦、鹰、鹫、狗、豺所啖食,或被种种生物所食。他将此身与之对照,作如是思惟:‘此身亦是如此之法,具如此之性,终不能超越于此。’显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi vā pana passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ kākehi vā khajjamānaṃ kulalehi vā khajjamānaṃ gijjhehi vā khajjamānaṃ sunakhehi vā khajjamānaṃ siṅgālehi vā khajjamānaṃ vividhehi vā pāṇakajātehi khajjamānaṃ. So imameva kāyaṃ evaṃ upasaṃharati – ‘ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatīto’’’ti.
或如见弃于墓地的尸体:骨锁相连,有肉有血,以筋系缚……骨锁相连,无肉而有血染,以筋系缚……骨锁相连,离肉离血,以筋系缚。骸骨离散,不相连属,散向四方:一处手骨,一处足骨,一处胫骨,一处股骨,一处髋骨,一处肋骨,一处脊骨,一处肩骨,一处颈骨,一处颌骨,一处齿骨,一处颅骨。骨色白,如螺贝;骨积经年;骨已朽败,化为粉末。他如是观照此身:‘此身亦是如此之法,具如此之性,终不能超越于此。’尊者,此随念处如此修习、如此多修,能导向我慢的根除。显示巴利原文
‘‘Seyyathāpi vā pana passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍitaṃ aṭṭhikasaṅkhalikaṃ samaṃsalohitaṃ nhārusambandhaṃ…pe… aṭṭhikasaṅkhalikaṃ nimmaṃsalohitamakkhitaṃ nhārusambandhaṃ… aṭṭhikasaṅkhalikaṃ apagatamaṃsalohitaṃ nhārusambandhaṃ. Aṭṭhikāni apagatasambandhāni disāvidisāvikkhittāni , aññena hatthaṭṭhikaṃ aññena pādaṭṭhikaṃ aññena jaṅghaṭṭhikaṃ aññena ūruṭṭhikaṃ aññena kaṭiṭṭhikaṃ aññena phāsukaṭṭhikaṃ aññena piṭṭhikaṇṭakaṭṭhikaṃ aññena khandhaṭṭhikaṃ aññena gīvaṭṭhikaṃ aññena hanukaṭṭhikaṃ aññena dantakaṭṭhikaṃ aññena sīsakaṭāhaṃ , aṭṭhikāni setāni saṅkhavaṇṇappaṭibhāgāni aṭṭhikāni puñjakitāni terovassikāni aṭṭhikāni pūtīni cuṇṇakajātāni. So imameva kāyaṃ evaṃ upasaṃharati – ‘ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatīto’ti. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ asmimānasamugghātāya saṃvattati.
再者,尊者,比丘由舍断乐……乃至……具足住于第四禅那。尊者,这个随念处如此修习、如此多修,能导向通达种种界。尊者,这些即是五个随念处。显示巴利原文
‘‘Puna caparaṃ, bhante, bhikkhu sukhassa ca pahānā…pe… catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Idaṃ, bhante, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ anekadhātupaṭivedhāya saṃvattati. Imāni kho, bhante, pañca anussatiṭṭhānānī’’ti.
善哉,善哉,阿难!既如此,阿难,你当受持这第六个随念处。阿难,于此,比丘正念前进、正念后退、正念站立、正念坐下、正念卧下、正念于所作业。阿难,这个随念处如此修习、如此多修,便导向念与正知。显示巴利原文
‘‘Sādhu, sādhu, ānanda! Tena hi tvaṃ, ānanda, idampi chaṭṭhaṃ anussatiṭṭhānaṃ dhārehi. Idhānanda, bhikkhu satova abhikkamati satova paṭikkamati satova tiṭṭhati satova nisīdati satova seyyaṃ kappeti satova kammaṃ adhiṭṭhāti. Idaṃ, ānanda, anussatiṭṭhānaṃ evaṃ bhāvitaṃ evaṃ bahulīkataṃ satisampajaññāya saṃvattatī’’ti. Navamaṃ.
10. 无上经显示巴利原文
10. Anuttariyasuttaṃ
30 诸比丘,有六种无上。哪六种?见无上、闻无上、利得无上、学无上、奉侍无上、随念无上。显示巴利原文
‘‘Chayimāni, bhikkhave, anuttariyāni. Katamāni cha? Dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ, pāricariyānuttariyaṃ, anussatānuttariyanti.
诸比丘,什么是见无上?在此,有人为了见象宝而前往观看,为了见马宝而前往观看,为了见摩尼宝而前往观看,或为了见种种或高或低的事物而前往;又或者为了见邪见、邪行的沙门或婆罗门而前往。诸比丘,这种见是存在的,我不说没有。然而,这种见是低劣的、粗俗的、凡夫的、非圣者的、没有利益的,不能导向厌离、离贪、灭尽、寂止、证智、正觉、涅槃。然而,诸比丘,若有人带着深切的信心、深切的爱乐,一向净信,为了见而前往见如来或如来弟子——诸比丘,这种见才是无上的见,是为了有情众生的清净,为了超越愁悲,为了灭除苦与忧,为了获得真理,为了作证涅槃。这就是带着深切的信心、深切的爱乐,一向净信,为了见而前往见如来或如来弟子。诸比丘,这便称为见无上。这就是见无上。显示巴利原文
‘‘Katamañca , bhikkhave, dassanānuttariyaṃ? Idha, bhikkhave, ekacco hatthiratanampi dassanāya gacchati, assaratanampi dassanāya gacchati, maṇiratanampi dassanāya gacchati, uccāvacaṃ vā pana dassanāya gacchati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ dassanāya gacchati. Atthetaṃ, bhikkhave, dassanaṃ; netaṃ natthīti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, dassanaṃ hīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā dassanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, dassanānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā dassanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, dassanānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ.
什么是闻无上?诸比丘,在此,有人为了听鼓声而前往听闻,为了听琵琶声而前往听闻,为了听歌声而前往听闻,或为了听种种高低之声而前往听闻;又或者为了听闻邪见、邪行的沙门或婆罗门的说法而前往。诸比丘,这种闻是存在的,我不说没有。然而,这种闻是低劣的、粗俗的、凡夫的、非圣者的、没有利益的,不能导向厌离、离贪、灭尽、寂止、证智、正觉、涅槃。然而,诸比丘,若有人具足信心、具足爱乐,一向净信,为了闻法而前往听闻如来或如来弟子——诸比丘,这种闻才是无上的闻,是为了有情众生的清净,为了超越愁悲,为了灭除苦与忧,为了获得真理,为了作证涅槃。这就是具足信心、具足爱乐,一向净信,为了闻法而前往听闻如来或如来弟子。诸比丘,这便称为闻无上。以上是见无上与闻无上。显示巴利原文
‘‘Savanānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco bherisaddampi savanāya gacchati, vīṇāsaddampi savanāya gacchati, gītasaddampi savanāya gacchati, uccāvacaṃ vā pana savanāya gacchati, samaṇassa vā brāhmaṇassa vā micchādiṭṭhikassa micchāpaṭipannassa dhammassavanāya gacchati. Atthetaṃ, bhikkhave, savanaṃ; netaṃ natthīti vadāmi. Tañca kho etaṃ, bhikkhave, savanaṃ hīnaṃ gammaṃ pothujjanikaṃ anariyaṃ anatthasaṃhitaṃ, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammassavanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, savanānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgatassa vā tathāgatasāvakassa vā dhammassavanāya gacchati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, savanānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ.
“如何为利得无上?诸比丘,于此,有人既获子嗣之利得,亦获妻室之利得,复获财物之利得,乃至获得种种高下不等的利得;又于邪见、邪行的沙门或婆罗门处生起信心。诸比丘,这些利得并非没有,我不说它不存在。然而,诸比丘,此类利得是低劣的、粗浅的、属于凡夫的、非圣的、无真舍利益的,不导向厌离、不导向离贪、不导向灭尽、不导向寂止、不导向证智、不导向正觉、不导向涅槃。诸比丘,若有于如来或如来弟子生起信心,具足信、具足爱,一向趣入、净信者——诸比丘,此即诸利得中的无上者:为众生之清净、为超越忧愁与悲伤、为苦忧之灭尽、为证得正理、为作证涅槃,即于如来或如来弟子生起信心,具足信、具足爱,一向趣入、净信者。诸比丘,此方称利得无上。如此是见无上、闻无上、利得无上。显示巴利原文
‘‘Lābhānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puttalābhampi labhati, dāralābhampi labhati, dhanalābhampi labhati, uccāvacaṃ vā pana lābhaṃ labhati, samaṇe vā brāhmaṇe vā micchādiṭṭhike micchāpaṭipanne saddhaṃ paṭilabhati. Attheso, bhikkhave, lābho; neso natthīti vadāmi. So ca kho eso, bhikkhave, lābho hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgate vā tathāgatasāvake vā saddhaṃ paṭilabhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, lābhānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgate vā tathāgatasāvake vā saddhaṃ paṭilabhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, lābhānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ.
“如何为学无上?诸比丘,于此,有人研学象术,研学马术,研学车术,研学弓术,研学剑术,乃至研学种种高下不等的技艺;又或从学于邪见、邪行的沙门或婆罗门。诸比丘,这些修学并非没有,我不说它不存在。然而,诸比丘,此类修学是低劣的、粗浅的、属于凡夫的、非圣的、无真舍利益的,不导向厌离、不导向离贪、不导向灭尽、不导向寂止、不导向证智、不导向正觉、不导向涅槃。诸比丘,若有于如来所宣说的法与律中,修学增上戒、修学增上心、修学增上慧,具足信、具足爱,一向趣入、净信者——诸比丘,此即诸修学中的无上者:为众生之清净、为超越忧愁与悲伤、为苦忧之灭尽、为证得正理、为作证涅槃,即于如来所宣说的法与律中,修学增上戒、修学增上心、修学增上慧,具足信、具足爱,一向趣入、净信者。诸比丘,此方称学无上。如此是见无上、闻无上、利得无上、学无上。显示巴利原文
‘‘Sikkhānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco hatthismimpi sikkhati, assasmimpi sikkhati, rathasmimpi sikkhati, dhanusmimpi sikkhati, tharusmimpi sikkhati, uccāvacaṃ vā pana sikkhati, samaṇassa vā brāhmaṇassa vā micchādiṭṭhikassa micchāpaṭipannassa sikkhati. Atthesā, bhikkhave, sikkhā; nesā natthīti vadāmi. Sā ca kho esā, bhikkhave, sikkhā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṃhitā, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgatappavedite dhammavinaye adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, sikkhānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya , yadidaṃ tathāgatappavedite dhammavinaye adhisīlampi sikkhati, adhicittampi sikkhati, adhipaññampi sikkhati, niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, sikkhānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ.
“如何为奉侍无上?诸比丘,于此,有人奉侍刹帝利,奉侍婆罗门,奉侍居士,乃至奉侍种种高下不等之人;又或奉侍邪见、邪行的沙门或婆罗门。诸比丘,这些奉侍并非没有,我不说它不存在。然而,诸比丘,此类奉侍是低劣的、粗浅的、属于凡夫的、非圣的、无真舍利益的,不导向厌离……(中略)……不导向涅槃。诸比丘,若有奉侍如来或如来弟子,具足信、具足爱,一向趣入、净信者——诸比丘,此即诸奉侍中的无上者:为众生之清净、为超越忧愁与悲伤、为苦忧之灭尽、为证得正理、为作证涅槃,即奉侍如来或如来弟子,具足信、具足爱,一向趣入、净信者。诸比丘,此方称奉侍无上。如此是见无上、闻无上、利得无上、学无上、奉侍无上。显示巴利原文
‘‘Pāricariyānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco khattiyampi paricarati, brāhmaṇampi paricarati, gahapatimpi paricarati, uccāvacaṃ vā pana paricarati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ paricarati. Atthesā, bhikkhave, pāricariyā; nesā natthīti vadāmi. Sā ca kho esā, bhikkhave, pāricariyā hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṃhitā, na nibbidāya…pe… na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā paricarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno , etadānuttariyaṃ, bhikkhave, pāricariyānaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā paricarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, pāricariyānuttariyaṃ. Iti dassanānuttariyaṃ, savanānuttariyaṃ, lābhānuttariyaṃ, sikkhānuttariyaṃ, pāricariyānuttariyaṃ.
“诸比丘,何为随念无上?在此,有人随念得子、得妻、得财,或随念种种高低的利得,或随念邪见、邪行的沙门或婆罗门。诸比丘,这固然是随念,我并非说它不存在。然而,诸比丘,这种随念是低劣、粗俗、凡夫、非圣、无益的,不导向厌离,不导向离贪,不导向灭,不导向寂止,不导向证智,不导向正觉,不导向涅槃。诸比丘,若有人随念如来或如来的声闻弟子,具备坚固的信、坚固的爱,一向趣入、净信者,诸比丘,这就是随念的无上,为了众生的清净,为了超越愁悲,为了灭尽苦忧,为了获得正理,为了现证涅槃——即是随念如来或如来的声闻弟子,具备坚固的信、坚固的爱,一向趣入、净信者。诸比丘,这称为随念无上。诸比丘,这些就是六种无上。”显示巴利原文
‘‘Anussatānuttariyañca kathaṃ hoti? Idha, bhikkhave, ekacco puttalābhampi anussarati, dāralābhampi anussarati, dhanalābhampi anussarati, uccāvacaṃ vā pana lābhaṃ anussarati, samaṇaṃ vā brāhmaṇaṃ vā micchādiṭṭhikaṃ micchāpaṭipannaṃ anussarati. Atthesā, bhikkhave, anussati; nesā natthīti vadāmi. Sā ca kho esā, bhikkhave, anussati hīnā gammā pothujjanikā anariyā anatthasaṃhitā, na nibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṃvattati. Yo ca kho, bhikkhave, tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā anussarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno, etadānuttariyaṃ, bhikkhave, anussatīnaṃ sattānaṃ visuddhiyā sokaparidevānaṃ samatikkamāya dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya ñāyassa adhigamāya nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ tathāgataṃ vā tathāgatasāvakaṃ vā anussarati niviṭṭhasaddho niviṭṭhapemo ekantagato abhippasanno. Idaṃ vuccati, bhikkhave, anussatānuttariyaṃ. Imāni kho, bhikkhave, cha anuttariyānī’’ti.
侍奉之责已确立,他们修习随念;
与远离相应,安稳而趣向不死。
显示巴利原文 ‘‘Ye dassanānuttaraṃ laddhā , savanañca anuttaraṃ; Lābhānuttariyaṃ laddhā, sikkhānuttariye ratā . ‘‘Upaṭṭhitā pāricariyā, bhāvayanti anussatiṃ; Vivekappaṭisaṃyuttaṃ, khemaṃ amatagāminiṃ. ‘‘Appamāde pamuditā, nipakā sīlasaṃvutā;
他们适时证得,于苦灭尽之处。」第十经显示巴利原文
Te ve kālena paccenti , yattha dukkhaṃ nirujjhatī’’ti. dasamaṃ;
无上品第三显示巴利原文
Anuttariyavaggo tatiyo.
沙马咖于不退转,忆念雪山除恐惧;
迦旃延与二时,优陀夷以无上。
显示巴利原文 Sāmako aparihāniyo, bhayaṃ himavānussati; Kaccāno dve ca samayā, udāyī anuttariyenāti.