(16) 1. 正法品
(16) 1. Saddhammavaggo
1. 第一正性决定经
1. Paṭhamasammattaniyāmasuttaṃ
151“诸比丘!具足五法者,纵使听闻正法,亦不能于善法趣入正性决定。何等为五?轻蔑说法,轻蔑说法者,轻蔑自己,心散乱而听法,心不专一而不如理作意。诸比丘!具足此五法者,纵使听闻正法,亦不能于善法趣入正性决定。”
‘‘Pañcahi , bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhoti, vikkhittacitto dhammaṃ suṇāti, anekaggacitto ayoniso ca manasi karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.
诸比丘!具足五法者,听闻正法时,便能于善法趣入正性决定。何等为五?不轻蔑说法,不轻蔑说法者,不轻蔑自己,心不散乱而听法,心专一而如理作意。诸比丘!具足此五法者,听闻正法时,便能于善法趣入正性决定。第一
‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Na kathaṃ paribhoti, na kathikaṃ paribhoti, na attānaṃ paribhoti, avikkhittacitto dhammaṃ suṇāti, ekaggacitto yoniso ca manasi karoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Paṭhamaṃ.
第二正性决定经
2. Dutiyasammattaniyāmasuttaṃ
152“比丘们,成就五法者,即使听闻正法,亦不能于善法中趣入正性决定。哪五种法呢?轻慢所说之法、轻慢说法者、轻慢自己,智慧下劣、愚钝犹如哑羊,于未了知处而自以为知。比丘们,成就此五法者,即使听闻正法,亦不能于善法中趣入正性决定。”
‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Kathaṃ paribhoti, kathikaṃ paribhoti, attānaṃ paribhoti, duppañño hoti jaḷo eḷamūgo, anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho , bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.
比丘们,成就五法者,听闻正法时,便能于善法中趣入正性决定。哪五种法呢?不轻慢所说之法、不轻慢说法者、不轻慢自己,具足智慧、不愚钝、非如哑羊,于未了知处不自以为知。比丘们,成就此五法者,听闻正法时,便能于善法中趣入正性决定。
‘‘Pañcahi , bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Na kathaṃ paribhoti, na kathikaṃ paribhoti, na attānaṃ paribhoti, paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo, na anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Dutiyaṃ.
第三正性决定经
3. Tatiyasammattaniyāmasuttaṃ
153“诸比丘!具足五法者,即使听闻正法,也无法于善法上趣入正性决定。哪五种法?以轻蔑心听法,为轻蔑所缠缚;以挑剔心听法,专寻过失;对说法者心怀恼害,心结坚硬;劣慧、愚钝、如哑羊之辈;于未解处自以为知。诸比丘!具足这五法者,即使听闻正法,也无法于善法上趣入正性决定。”
‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Makkhī dhammaṃ suṇāti makkhapariyuṭṭhito, upārambhacitto dhammaṃ suṇāti randhagavesī, dhammadesake āhatacitto hoti khīlajāto , duppañño hoti jaḷo eḷamūgo, anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇantopi saddhammaṃ abhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ.
诸比丘!具足五法者,听闻正法时,则能于善法上趣入正性决定。哪五种法?以不轻蔑心听法,不为轻蔑所缠缚;以不挑剔心听法,不寻过失;对说法者心无恼害,心不坚硬;有慧、不愚钝、非如哑羊;于未解处不故作知。诸比丘!具足这五法者,听闻正法时,则能于善法上趣入正性决定。
‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammattaṃ. Katamehi pañcahi? Amakkhī dhammaṃ suṇāti na makkhapariyuṭṭhito, anupārambhacitto dhammaṃ suṇāti na randhagavesī, dhammadesake anāhatacitto hoti akhīlajāto, paññavā hoti ajaḷo aneḷamūgo, na anaññāte aññātamānī hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato suṇanto saddhammaṃ bhabbo niyāmaṃ okkamituṃ kusalesu dhammesu sammatta’’nti. Tatiyaṃ.
4. 正法隐没经·第一
4. Paṭhamasaddhammasammosasuttaṃ
154“诸比丘,有这五法,会导向正法的混乱与消失。哪五种呢?诸比丘,在此,比丘们不恭敬地听闻法,不恭敬地学习法,不恭敬地忆持法,不恭敬地审察已忆持之法的义理,不恭敬地了知义理与法后随法而行。诸比丘,正是这五法,导向正法的混乱与消失。”
‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū na sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, na sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, na sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, na sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.
“诸比丘,有这五法,会导向正法的住立、不混乱、不消失。哪五种呢?诸比丘,在此,比丘们恭敬地听闻法,恭敬地学习法,恭敬地忆持法,恭敬地审察已忆持之法的义理,恭敬地了知义理与法后随法而行。诸比丘,正是这五法,导向正法的住立、不混乱、不消失。”
‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū sakkaccaṃ dhammaṃ suṇanti, sakkaccaṃ dhammaṃ pariyāpuṇanti, sakkaccaṃ dhammaṃ dhārenti, sakkaccaṃ dhātānaṃ dhammānaṃ atthaṃ upaparikkhanti, sakkaccaṃ atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammaṃ paṭipajjanti. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Catutthaṃ.
第二正法隐没经
5. Dutiyasaddhammasammosasuttaṃ
155诸比丘,有五种法,能令正法混乱、隐没。哪五种呢?诸比丘,在此,比丘们不学习法:契经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、吠陀罗。诸比丘,这便是能令正法混乱、隐没的第一法。
‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ na pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们不依所闻、所学的法,为他人详细开示。诸比丘,这便是能令正法混乱、隐没的第二法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paresaṃ desenti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们不依所闻、所学的法,详细教导他人读诵。诸比丘,这便是能令正法混乱、隐没的第三法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena paraṃ vācenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们对于所听闻、所学持的法,不作详细地背诵。诸比丘,这是导致正法混淆、灭没的第四种法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na vitthārena sajjhāyaṃ karonti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们对于所听闻、所学持的法,不以心随寻、不以心随伺、不以意观察。诸比丘,这是导致正法混淆、灭没的第五种法。诸比丘,正是这五种法导致正法的混淆与灭没。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ na cetasā anuvitakkenti anuvicārenti manasānupekkhanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.
诸比丘,有这五法,能导向正法的住立、不混淆、不灭没。哪五种法呢?诸比丘,在此,比丘们学习法——经、应颂、记说、偈颂、自说、如是语、本生、未曾有法、方广。诸比丘,这是导向正法的住立、不混淆、不灭没的第一种法。
‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū dhammaṃ pariyāpuṇanti – suttaṃ, geyyaṃ, veyyākaraṇaṃ, gāthaṃ, udānaṃ, itivuttakaṃ, jātakaṃ, abbhutadhammaṃ, vedallaṃ. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们依所闻、依所学,详尽地为他人宣说法义。诸比丘,这是令正法住立、不忘失、不隐没的第二法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paresaṃ desenti. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们依所闻、依所学,详尽地教他人读诵法义。诸比丘,这是令正法住立、不忘失、不隐没的第三法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena paraṃ vācenti. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们依所闻、依所学,详尽地自己诵习法义。诸比丘,这是令正法住立、不忘失、不隐没的第四法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave , bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ vitthārena sajjhāyaṃ karonti. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们对如所闻、如所学的法,以心寻思、以心推究、以意审察。诸比丘,这是令正法住立、不散失、不隐没的第五法。诸比丘,这五法能令正法住立、不散失、不隐没。是为第五经。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū yathāsutaṃ yathāpariyattaṃ dhammaṃ cetasā anuvitakkenti anuvicārenti manasānupekkhanti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Pañcamaṃ.
6. 第三正法混乱经
6. Tatiyasaddhammasammosasuttaṃ
156诸比丘,有此五法,能令正法混乱、隐没。哪五种呢?诸比丘,在此,比丘们学习义持错误的经典,文句错置。诸比丘,文句错置者,其义理亦难以通达。诸比丘,这是导致正法混乱、隐没的第一法。
‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū duggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti dunnikkhittehi padabyañjanehi . Dunnikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi dunnayo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,有比丘难以教诫,具备导致难教的种种法,不能堪忍,不善领受教诫。诸比丘,这是导致正法混淆、消失的第二法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū dubbacā honti, dovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, akkhamā appadakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,那些多闻、通达传承、持法、持律、持论母的比丘们,不恭敬地教导他人经典。随着他们去世,经典便断了根源,无所依怙。诸比丘,这是导致正法混淆、消失的第三法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te na sakkaccaṃ suttantaṃ paraṃ vācenti; tesaṃ accayena chinnamūlako suttanto hoti appaṭisaraṇo. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,长老比丘们喜好奢侈、懈怠,率先退堕,于远离中舍弃了精勤,不发起精进来求证未证得的、获得未获得的、作证未作证的。后辈众人随学他们的榜样,也喜好奢侈、懈怠,率先退堕,于远离中舍弃精勤,不发起精进来求证未证得的、获得未获得的、作证未作证的。诸比丘,这是导致正法混淆、消失的第四法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, therā bhikkhū bāhulikā honti sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā , na vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti bāhulikā sāthalikā okkamane pubbaṅgamā paviveke nikkhittadhurā, na vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati.
“再者,诸比丘,当僧团破裂时,彼此之间便有辱骂、诽谤、排斥与舍弃。于此之中,未信者不能生信,已信者中也有部分人退失信心。诸比丘,这便是导致正法混乱、消失的第五种法。诸比丘,这五种法正是导致正法混乱、消失者。”
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho bhinno hoti. Saṅghe kho pana, bhikkhave, bhinne aññamaññaṃ akkosā ca honti, aññamaññaṃ paribhāsā ca honti, aññamaññaṃ parikkhepā ca honti, aññamaññaṃ pariccajanā ca honti. Tattha appasannā ceva nappasīdanti, pasannānañca ekaccānaṃ aññathattaṃ hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa sammosāya antaradhānāya saṃvattanti.
诸比丘,有五法能令正法久住、不混乱、不消失。哪五法呢?诸比丘,在此,比丘们学习正确领受的经典,文句善为安立。诸比丘,文句善安立,其义理便易于把握。诸比丘,这是能令正法久住、不混乱、不消失的第一法。
‘‘Pañcime, bhikkhave, dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattanti. Katame pañca? Idha, bhikkhave, bhikkhū suggahitaṃ suttantaṃ pariyāpuṇanti sunikkhittehi padabyañjanehi. Sunikkhittassa, bhikkhave, padabyañjanassa atthopi sunayo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, paṭhamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘,比丘们易受劝导,具足易受劝导的素质,堪于忍耐,善纳教诫。诸比丘,这是能令正法久住、不混乱、不消失的第二法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhū suvacā honti sovacassakaraṇehi dhammehi samannāgatā, khamā padakkhiṇaggāhino anusāsaniṃ. Ayaṃ, bhikkhave, dutiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘!那些多闻、通晓阿含、持法、持律、持本母的比丘,他们恭敬地为他人教授经典。在他们去世后,经典不至断绝根本,仍有所依归。诸比丘,这是令正法住立、不混乱、不消失的第三法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, ye te bhikkhū bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā, te sakkaccaṃ suttantaṃ paraṃ vācenti; tesaṃ accayena na chinnamūlako suttanto hoti sappaṭisaraṇo. Ayaṃ, bhikkhave, tatiyo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘!诸长老比丘不贪多、不懈怠,远离懈怠,以远离而住为前导,为得所未得、达所未达、证所未证而策发精进。后辈随其行迹,同样不贪多、不懈怠,远离懈怠,以远离为前导,为得所未得、达所未达、证所未证而策发精进。诸比丘,这是令正法住立、不混乱、不消失的第四法。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, therā bhikkhū na bāhulikā honti na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā; vīriyaṃ ārabhanti appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Tesaṃ pacchimā janatā diṭṭhānugatiṃ āpajjati. Sāpi hoti na bāhulikā na sāthalikā, okkamane nikkhittadhurā paviveke pubbaṅgamā, vīriyaṃ ārabhati appattassa pattiyā anadhigatassa adhigamāya asacchikatassa sacchikiriyāya. Ayaṃ, bhikkhave, catuttho dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati.
再者,诸比丘!僧团和合,彼此欢悦、无诤,同诵戒经,安乐而住。诸比丘,和合的僧团中,无相互辱骂,无相互诽谤,无相互排斥,亦无相互舍弃。于其中,未生信者生起信心,已生信者信心增上。诸比丘,这是令正法住立、不混乱、不消失的第五法。诸比丘,此五法能令正法住立、不混乱、不消失。
‘‘Puna caparaṃ, bhikkhave, saṅgho samaggo sammodamāno avivadamāno ekuddeso phāsuṃ viharati. Saṅghe kho pana, bhikkhave, samagge na ceva aññamaññaṃ akkosā honti, na ca aññamaññaṃ paribhāsā honti, na ca aññamaññaṃ parikkhepā honti, na ca aññamaññaṃ pariccajanā honti. Tattha appasannā ceva pasīdanti, pasannānañca bhiyyobhāvo hoti. Ayaṃ, bhikkhave, pañcamo dhammo saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattati. Ime kho, bhikkhave, pañca dhammā saddhammassa ṭhitiyā asammosāya anantaradhānāya saṃvattantī’’ti. Chaṭṭhaṃ.
第七 难说经
7. Dukkathāsuttaṃ
157诸比丘!若以人比人,对五种人说法是难说的。哪五种呢?诸比丘,对无信者说信法,是难说的;对破戒者说戒法,是难说的;对少闻者说多闻法,是难说的;对悭吝者说布施法,是难说的;对劣慧者说慧法,是难说的。
‘‘Pañcannaṃ , bhikkhave, puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ? Assaddhassa, bhikkhave, saddhākathā dukkathā; dussīlassa sīlakathā dukkathā; appassutassa bāhusaccakathā dukkathā; maccharissa cāgakathā dukkathā; duppaññassa paññākathā dukkathā.
诸比丘!为何对无信者说信法是难说的?诸比丘,当对无信者解说信法时,他便恼怒、怨恨、固执、不满,表现出愤怒、嗔恚与不悦。这是什么原因呢?诸比丘,因为他在自己身上看不见信之成就,也不能由此而生起喜乐。因此,对无信者说信法,是难说的。
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, assaddhassa saddhākathā dukkathā? Assaddho, bhikkhave, saddhākathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, saddhāsampadaṃ attani na samanupassati , na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā assaddhassa saddhākathā dukkathā.
诸比丘,为何对破戒者谈论戒法,是件难事?诸比丘,对破戒者谈论戒法时,他便会恼怒、生气、怨恨、固执,显露愤怒、嗔恚与不满。这是什么原因呢?诸比丘,因为他在自身中见不到戒的成就,也无法从中获得喜悦。因此,对破戒者谈论戒法,实为难事。
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, dussīlassa sīlakathā dukkathā? Dussīlo, bhikkhave, sīlakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so , bhikkhave, sīlasampadaṃ attani na samanupassati na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā dussīlassa sīlakathā dukkathā.
诸比丘,为何对少闻者谈论多闻,是件难事?诸比丘,对少闻者谈论多闻时,他便会恼怒、生气、怨恨、固执,显露愤怒、嗔恚与不满。这是什么原因呢?诸比丘,因为他在自身中见不到闻的成就,也无法从中获得喜悦。因此,对少闻者谈论多闻,实为难事。
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, appassutassa bāhusaccakathā dukkathā? Appassuto, bhikkhave, bāhusaccakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sutasampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā appassutassa bāhusaccakathā dukkathā.
诸比丘,为何对悭吝者谈论布施,是件难事?诸比丘,对悭吝者谈论布施时,他便会恼怒、生气、怨恨、固执,显露愤怒、嗔恚与不满。这是什么原因呢?诸比丘,因为他在自身中见不到布施的成就,也无法从中获得喜悦。因此,对悭吝者谈论布施,实为难事。
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, maccharissa cāgakathā dukkathā? Maccharī, bhikkhave, cāgakathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti . Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, cāgasampadaṃ attani na samanupassati na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā maccharissa cāgakathā dukkathā.
“诸比丘,为何与劣慧者谈论慧是难谈的呢?诸比丘,劣慧者在被谈及慧时,便会恼怒、生气、嗔恨、固执,显露出愤怒、嗔恨与不满。那是什么原因呢?诸比丘,因为他在自身中不见慧的成就,也无法由此因缘获得喜悦。因此,与劣慧者谈论慧是难谈的。诸比丘,依人相比,这五种人是难谈之人。”
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, duppaññassa paññākathā dukkathā? Duppañño, bhikkhave, paññākathāya kacchamānāya abhisajjati kuppati byāpajjati patitthīyati kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, paññāsampadaṃ attani na samanupassati, na ca labhati tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā duppaññassa paññākathā dukkathā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ puggalānaṃ kathā dukkathā puggale puggalaṃ upanidhāya.
“诸比丘,有五种人,与之谈论是善谈的,依人相比。哪五种呢?诸比丘,对有信者谈论信,是善谈的;对持戒者谈论戒,是善谈的;对多闻者谈论多闻,是善谈的;对乐施者谈论布施,是善谈的;对有慧者谈论慧,是善谈的。”
‘‘Pañcannaṃ, bhikkhave, puggalānaṃ kathā sukathā puggale puggalaṃ upanidhāya. Katamesaṃ pañcannaṃ? Saddhassa, bhikkhave, saddhākathā sukathā; sīlavato sīlakathā sukathā; bahussutassa bāhusaccakathā sukathā; cāgavato cāgakathā sukathā; paññavato paññākathā sukathā.
“诸比丘,为何对有信者谈论信是善谈的呢?诸比丘,有信者在被谈及信时,不会恼怒、不会生气、不会嗔恨、不会固执,也不会显露出愤怒、嗔恨与不满。那是什么原因呢?诸比丘,因为他在自身中见到了信的成就,并能由此因缘获得喜悦。因此,对有信者谈论信是善谈的。”
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, saddhassa saddhākathā sukathā? Saddho, bhikkhave, saddhākathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, saddhāsampadaṃ attani samanupassati labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ . Tasmā saddhassa saddhākathā sukathā.
“诸比丘,为何对持戒者论说戒,是善妙之谈呢?诸比丘,持戒者在被论及戒时,不会粘着,不会恼怒,不会憎恶,不会固执,也不会显露怒气、嗔意与不满。那是什么原因呢?诸比丘,因为他在自身中见到了戒的成就,并由此因缘获得欢喜与喜悦。因此,对持戒者论说戒,是善妙之谈。”
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, sīlavato sīlakathā sukathā? Sīlavā, bhikkhave, sīlakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sīlasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā sīlavato sīlakathā sukathā.
“诸比丘,为何对多闻者论说多闻,是善妙之谈呢?诸比丘,多闻者在被论及多闻时,不会粘着,不会恼怒,不会憎恶,不会固执,也不会显露怒气、嗔意与不满。那是什么原因呢?诸比丘,因为他在自身中见到了多闻的成就,并由此因缘获得欢喜与喜悦。因此,对多闻者论说多闻,是善妙之谈。”
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, bahussutassa bāhusaccakathā sukathā? Bahussuto, bhikkhave, bāhusaccakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, sutasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā bahussutassa bāhusaccakathā sukathā.
“诸比丘,为何对乐施者论说布施,是善妙之谈呢?诸比丘,乐施者在被论及布施时,不会粘着,不会恼怒,不会憎恶,不会固执,也不会显露怒气、嗔意与不满。那是什么原因呢?诸比丘,因为他在自身中见到了布施的成就,并由此因缘获得欢喜与喜悦。因此,对乐施者论说布施,是善妙之谈。”
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, cāgavato cāgakathā sukathā? Cāgavā, bhikkhave, cāgakathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, cāgasampadaṃ attani samanupassati, labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā cāgavato cāgakathā sukathā.
诸比丘,为什么与有慧者谈论慧是善谈?诸比丘,有慧者在被人论及慧时,不执著、不动怒、不嗔恨、不固执,不流露愤怒、嗔恨与不满。那是什么原因呢?诸比丘,因为他在自己身上见到了慧的成就,并从中获得喜悦。因此,与有慧者谈论慧是善谈的。诸比丘,对这五种人谈论是善谈的,视人而谈。”第七经
‘‘Kasmā ca, bhikkhave, paññavato paññākathā sukathā? Paññavā, bhikkhave, paññākathāya kacchamānāya nābhisajjati na kuppati na byāpajjati na patitthīyati na kopañca dosañca appaccayañca pātukaroti. Taṃ kissa hetu? Tañhi so, bhikkhave, paññāsampadaṃ attani samanupassati labhati ca tatonidānaṃ pītipāmojjaṃ. Tasmā paññavato paññākathā sukathā. Imesaṃ kho, bhikkhave, pañcannaṃ puggalānaṃ kathā sukathā puggale puggalaṃ upanidhāyā’’ti. Sattamaṃ.
8. 羞愧经
8. Sārajjasuttaṃ
158“诸比丘,具足五法的比丘会陷入羞愧畏惧。哪五种法呢?诸比丘,在此,比丘无信、破戒、寡闻、懈怠、愚钝。诸比丘,具足这五种法的比丘,便会陷入羞愧畏惧。
‘‘Pañcahi, bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu sārajjaṃ okkanto hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu assaddho hoti, dussīlo hoti, appassuto hoti, kusīto hoti, dupañño hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi, dhammehi samannāgato bhikkhu sārajjaṃ okkanto hoti.
诸比丘,具足五法的比丘无所畏惧。哪五种?诸比丘,于此,比丘有信、持戒、多闻、精进、具慧。诸比丘,具足此五法的比丘无所畏惧。第八经。
‘‘Pañcahi , bhikkhave, dhammehi samannāgato bhikkhu visārado hoti. Katamehi pañcahi? Idha, bhikkhave, bhikkhu saddho hoti, sīlavā hoti, bahussuto hoti, āraddhavīriyo hoti, paññavā hoti. Imehi kho, bhikkhave, pañcahi dhammehi samannāgato bhikkhu visārado hotī’’ti. Aṭṭhamaṃ.
9. 优陀夷经
9. Udāyīsuttaṃ
159如是我闻:一时,世尊住在憍赏弥城的瞿师罗园。那时,具寿优陀夷正被众多在家众围绕,坐着说法。具寿阿难看见具寿优陀夷被众多在家众围绕,坐着说法。见后,便去世尊那里,到了之后,礼敬世尊,坐在一旁。坐在一旁的具寿阿难对世尊这样说:“尊者,具寿优陀夷正被众多在家众围绕说法。”
Evaṃ me sutaṃ – ekaṃ samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desento nisinno hoti. Addasā kho āyasmā ānando āyasmantaṃ udāyiṃ mahatiyā gihiparisāya parivutaṃ dhammaṃ desentaṃ nisinnaṃ. Disvā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi. Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā ānando bhagavantaṃ etadavoca – ‘‘āyasmā, bhante, udāyī mahatiyā gihiparisāya parivuto dhammaṃ desetī’’ti .
「阿难,为人说法并非易事。阿难,为人说法者,应当先于内心确立五种法,然后再说法。哪五种?『我当次第说法』——应如此为他人说法;『我当显示理趣说法』——应如此为他人说法;『我当以悲悯说法』——应如此为他人说法;『我当不为利养说法』——应如此为他人说法;『我当不伤害自他而说法』——应如此为他人说法。阿难,为人说法并非易事。阿难,为人说法者,应当先于内心确立这五法,然后再说法。」第九经。
‘‘Na kho, ānanda , sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Paresaṃ, ānanda, dhammaṃ desentena pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo. Katame pañca? ‘Anupubbiṃ kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘pariyāyadassāvī kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘anuddayataṃ paṭicca kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘na āmisantaro kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo; ‘attānañca parañca anupahacca kathaṃ kathessāmī’ti paresaṃ dhammo desetabbo. Na kho, ānanda, sukaraṃ paresaṃ dhammaṃ desetuṃ. Paresaṃ, ānanda, dhammaṃ desentena ime pañca dhamme ajjhattaṃ upaṭṭhāpetvā paresaṃ dhammo desetabbo’’ti. Navamaṃ.
难以遣除经
10. Duppaṭivinodayasuttaṃ
160「诸比丘,有五种已生起的法,难以遣除。哪五种?已生起的贪,难以遣除;已生起的嗔,难以遣除;已生起的痴,难以遣除;已生起的辩才,难以遣除;已生起的游行心,难以遣除。诸比丘,这些便是五种已生起而难以遣除的法。」第十经。
‘‘Pañcime, bhikkhave, uppannā duppaṭivinodayā. Katame pañca? Uppanno rāgo duppaṭivinodayo, uppanno doso duppaṭivinodayo, uppanno moho duppaṭivinodayo, uppannaṃ paṭibhānaṃ duppaṭivinodayaṃ, uppannaṃ gamikacittaṃ duppaṭivinodayaṃ. Ime kho, bhikkhave, pañca uppannā duppaṭivinodayā’’ti. Dasamaṃ.
正法品第一
Saddhammavaggo paṭhamo.
三种正性决定,三种正法混乱;
难说与怯弱,优陀夷,实难遣除。
Tayo sammattaniyāmā, tayo saddhammasammosā; Dukkathā ceva sārajjaṃ, udāyidubbinodayāti.