第二偈颂集
Dutiyagāthāsaṅgaṇikaṃ
诤事分别解释 · 10 段
对举罪等提问与回答的注释
Codanādipucchāvissajjanāvaṇṇanā
359359. 在第二首偈颂的注释中,“举罪是为了什么目的”等提问,是优波离长老提出的。“举罪是为了忆念”等回答,则是世尊所说的。也有人说,优波离长老是自己提问之后,又自己作了回答。
359. Dutiyagāthāsaṅgaṇikāya ‘‘codanā kimatthāyā’’tiādikā pucchā upālittherena katā. ‘‘Codanā sāraṇatthāyā’’tiādivissajjanaṃ bhagavatā vuttaṃ. Upālitthero sayameva pucchitvā vissajjanaṃ akāsītipi vadanti.
把握意趣,是指把握他们的审察,也就是把握经师长老和持律长老的意趣。各自作出判决并使之成立,意思是:先了解他们各自的意思,再把由他们引出的主张也掌握下来,以便完成判决。
Mantaggahaṇanti tesaṃ vicāraṇāgahaṇaṃ, suttantikattherānaṃ, vinayadharattherānañca adhippāyagahaṇanti attho. Pāṭekkaṃ vinicchayasanniṭṭhāpanatthanti tesaṃ paccekaṃ adhippāyaṃ ñatvā tehi samuṭṭhāpitanayampi gahetvā vinicchayapariyosāpanatthanti adhippāyo.
长老就像在教诫站在面前的某位审察者一样,用“不要急着说”等话,讲说了审察者应当遵守的行仪。
‘‘Mā kho turito abhaṇī’’tiādinā abhimukhe ṭhitaṃ kañci anuvijjakaṃ ovadantena viya therena anuvijjakavattaṃ kathitaṃ.
“追问行仪”指的是追问的次第。不过,因为即使在违犯一切学处的场合,这个次第也必须按照各条学处相应地进行,所以称为“随顺学处”。“毁坏自己的趣向”是指毁坏自己往生善趣的道路。
Anuyuñjanavattanti anuyujjanakkamaṃ, taṃ pana yasmā sabbasikkhāpadavītikkamavisayepi taṃtaṃsikkhāpadānulomena kattabbaṃ, tasmā ‘‘sikkhāpadānulomika’’nti vuttaṃ. Attano gatiṃ nāsetīti attano sugatigamanaṃ vināseti.
“随顺”这个词是表示状态的词,所以注释里说:“‘随顺’就是指言说的随顺。”在“以行仪随顺”这一句里,也是同样的理解方式。“以行仪随顺”就是指以行为举止来随顺,意思是与行为举止相符合的承诺。因此注释里说“他以行仪……”等等。
Anusandhita-saddo bhāvasādhanoti āha ‘‘anusandhitanti kathānusandhī’’ti. Vattānusandhitenāti etthāpi eseva nayo. Vattānusandhitenāti ācārānusandhinā, ācārena saddhiṃ samentiyā paṭiññāyāti attho. Tenāha ‘‘yā assa vattenā’’tiādi.
巴利圣典中说的“故意犯戒”等,是就比丘和比丘尼而说的,用来显示无惭与有惭的相状,因为在一切方面,学处的管辖完全属于他们。不过,对于沙弥等共通的情况,故意违犯各自对应的学处等,也应当了知为无惭与有惭的相状。
Pāḷiyaṃ sañcicca āpattintiādi alajjilajjilakkhaṇaṃ bhikkhubhikkhunīnaṃ vasena vuttaṃ tesaññeva sabbappakārato sikkhāpadādhikārattā. Sāmaṇerādīnampi sādhāraṇavasena pana sañcicca yathāsakaṃ sikkhāpadavītikkamanādikaṃ alajjilajjilakkhaṇaṃ veditabbaṃ.
“不知言说随顺”是指:不知道怎样让言语与被举罪者和审查者之间的交谈相衔接。当他们就某一事由说出话时,自己不加以审察,只说出自己中意的话,与所讨论的意义毫无关联,这就是其含义。“也不知裁决随顺之语”是指:与审查者所作的犯或不犯之裁决相应、相关联的言语。
Kathānusandhivacananti cuditakaanuvijjakānaṃ kathāya anusandhiyuttaṃ vacanaṃ na jānāti, tehi ekasmiṃ kāraṇe vutte sayaṃ taṃ asallakkhetvā attano abhirucitameva asambandhitatthanti attho. Vinicchayānusandhivacanañcāti anuvijjakena katassa āpattānāpattivinicchayassa anuguṇaṃ, sambandhavacanañca.
对举罪等问答的注释终
