第十 比丘尼犍度
10. Bhikkhunikkhandhako
摩诃波阇波提·瞿昙弥事缘注释
Mahāpajāpatigotamīvatthukathāvaṇṇanā
403在《比丘尼犍度》中,“因女性出家之故”一语,是显示正法于五百年后不得流布的原因。此处采纳了犍度诵者依据“干观漏尽者”而主张的“一千年”等说法。然而在《长部注疏》中则说:“以证得无碍解者住世一千年,以具六神通者住世一千年,以具三明者住世一千年,以干观者住世一千年,以持巴帝摩卡者住世一千年。”《增支部注疏》与《相应部注疏》中亦有不同说法。这些说法虽彼此相违,但导师(佛音)在撰写时,皆依各诵者之见,将载于锡兰注疏中的说法加以采纳记录。因为这类说法上的矛盾,既不会导致教法的衰损,也无法加以厘清。唯有胜义上的矛盾,才须依经教等方式加以厘清;至于说法路径上的矛盾,则不必如此。
403. Bhikkhunikkhandhake ‘‘mātugāmassa pabbajitattā’’ti idaṃ pañcavassasatato uddhaṃ saddhammassa appavattanakāraṇadassanaṃ. Sukkhavipassakakhīṇāsavavasena vassasahassantiādi khandhakabhāṇakānaṃ mataṃ gahetvā vuttaṃ. Dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ pana ‘‘paṭisambhidāppattehi vassasahassaṃ aṭṭhāsi, chaḷabhiññehi vassasahassaṃ, tevijjehi vassasahassaṃ, sukkhavipassakehi vassasahassaṃ, pātimokkhehi vassasahassaṃ aṭṭhāsī’’ti (dī. ni. aṭṭha. 3.161) vuttaṃ. Aṅguttara (a. ni. aṭṭha. 3.8.51) -saṃyuttaṭṭhakathāsupi (saṃ. ni. aṭṭha. 2.2.156) aññathāva vuttaṃ, taṃ sabbaṃ aññamaññaviruddhampi taṃtaṃbhāṇakānaṃ matena likhitasīhaḷaṭṭhakathāsu āgatanayameva gahetvā ācariyena likhitaṃ īdise kathāvirodhe sāsanaparihāniyā abhāvato, sodhanupāyābhāvā ca. Paramatthavirodho eva hi suttādinayena sodhanīyo, na kathāmaggavirodhoti.
比丘尼具足戒许可论注释
Bhikkhunīupasampadānujānanakathāvaṇṇanā
404-8经文中的“自从……之日”,指“在那一天”。“那时”,指“就在同一天”。“轻蔑后”,指“作出轻视不敬之举后”。
404-8. Pāḷiyaṃ yadaggenāti yasmiṃ divase. Tadāti tasmiṃyeva divase. Vimānetvāti avamānaṃ katvā.
410-1“导向犯戒者”,指已犯戒者。“业分别”,指《附随》中的业分别部分。
410-1.Āpattigāminiyoti āpattiṃ āpannāyo. Kammavibhaṅgeti parivāre kammavibhaṅge (pari. 482 ādayo).
413-5经文中的“两三位比丘尼”,指由两位或三位比丘尼。“不告知”,指不告知诵巴帝摩卡者。
413-5. Pāḷiyaṃ dve tisso bhikkhuniyoti dvīhi tīhi bhikkhunīhi. Na ārocentīti pātimokkhuddesakassa na ārocenti.
416“布辫”是指将多片布条合在一起所编成的辫状物。
416.Dussaveṇiyāti anekadussapaṭṭe ekato katvā kataveṇiyā.
417“标记”指如钵上刻纹等用以显示差别的色彩或图样。“出售”即贩卖。“弯曲固定物”指用于固定肋部硬挺弯曲处的绑带。
417.Visesakanti pattalekhādivaṇṇavisesaṃ. Pakiṇantīti vikkiṇanti. Namanakanti pāsukaṭṭhinamanakabandhanaṃ.
422-5“卷起”是指系好腰带后所穿的下衣样式。“三依”是指因为她们无法获得树下住处的缘故,而就三种依止所作的说法。
422-5.Saṃvelliyanti kacchaṃ bandhitvā nivāsanaṃ. Tayo nissayeti rukkhamūlasenāsanassa tāsaṃ alabbhanato vuttaṃ.
426-8“八位比丘尼依长幼次序遮止”者,意为八位比丘尼依戒腊次第接纳,而遮止后至的顺序,并非他人,此是义。“提出举罪”者,有说此义为行使权威。
426-8.Aṭṭheva bhikkhuniyo yathāvuḍḍhaṃ paṭibāhantīti aṭṭha bhikkhuniyo vuḍḍhapaṭipāṭiyāva gaṇhantiyo āgatapaṭipāṭiṃ paṭibāhanti, nāññāti attho. Anuvādaṃ paṭṭhapentīti issariyaṃ pavattentīti atthaṃ vadanti.
430“以比丘为使者”者,即以比丘为使者。“以在学尼为使者”者,即以在学尼为使者。
430.Bhikkhudūtenāti bhikkhunā dūtabhūtena. Sikkhamānadūtenāti sikkhamānāya dūtāya.
431“不许可”者,即不能。“新作”者,指未经征询“请允作新作后居住”而将僧团土地给予住处。
431.Na sammatīti nappahoti. Navakammanti ‘‘navakammaṃ katvā vasatū’’ti apaloketvā saṅghikabhūmiyā okāsadānaṃ.
432-6432–6.“疑有胎”者,指难以辨识的胎。“妇女渡口”者,指妇女共用的渡口。
432-6.Sannisinnagabbhāti duviññeyyagabbhā. Mahilātittheti itthīnaṃ sādhāraṇatitthe.