第7篇·咖提那犍度巴利
7. Kathinakkhandhako
准许咖提那衣之说的注释巴利
Kathinānujānanakathāvaṇṇanā
306 在《咖提那篇》里说“以首为要”,意思是以精勤为要。“咖提那”是坚固的意思,因为它有能力将五种利益包含其中。说“那将是他们的”是合适的,这里不说“那是你们的”,而说“他们的”,这样表达才妥当。凡是已敷设咖提那的人,不只是你们,其他已敷设咖提那的人也包括在内,意思是“那将是他们的”。另一种理解是,“vo”这个词是把当时在场的、不在场的以及未来的比丘全部合在一起说的,意思是“你们的”。“那将是他们的”在这里,“那”应结合为“他们的”。因此说:“诸比丘,这些五种(利益)将适用于已敷设咖提那的你们。”
“亡者衣”是死者的衣。关于“以已住雨安居为据”这句,是对后住雨安居者也共通适用的,所以说“在前雨安居时进入雨安居,在第一次被邀请时被邀请者获得”。至于“已进入者不得”这句,是就后住雨安居者而说的。巴利
306. Kathinakkhandhake sīsavasenāti padhānavasena. Kathinanti pañcānisaṃse antokaraṇasamatthatāya thiranti attho. So nesaṃ bhavissatīti yujjatīti ‘‘so tumhāka’’nti avatvā ‘‘nesa’’nti vacanaṃ yujjati. Ye atthatakathināti na kevalaṃ tumhākameva, ye aññepi atthatakathinā, tesaṃ bhavissatīti attho. Atha vā voti tadā sammukhībhūtehi saddhiṃ asammukhībhūte ca anāgate ca bhikkhū sabbe ekato sampiṇḍetvā vuttaṃ, tumhākanti attho. So nesanti ettha so tesanti yojetabbaṃ. Tenāha ‘‘atthatakathinānaṃ vo, bhikkhave, imāni pañca kappissantī’’ti. Matakacīvaranti matassa cīvaraṃ. ‘‘Vutthavassavasenā’’ti idaṃ pacchimavassaṃvutthānampi sādhāraṇanti āha ‘‘purimikāya vassaṃ upagantvā paṭhamapavāraṇāya pavāritā labhantī’’ti. Upagatā vā na labhantīti pacchimikāya vutthavassepi sandhāya vuttaṃ.
“沾有污垢的衣”是指还没洗过的布。用“不能不做”这句话,是在说明:如果心存不敬,就犯恶作。巴利
Khalimakkhitasāṭakoti ahatavatthaṃ sandhāya vuttaṃ. ‘‘Akātuṃ na labbhatī’’ti iminā anādariye sati dukkaṭanti dīpeti.
“征求同意之后”这一句,是为了说明:那些想布施的人,如果不把(衣)给其他已住雨安居的比丘,应当怎么做。如果问:这样一来,岂不是没有通过甘马语来布施吗?所以回答说“然而甘马语……”等等。意思是:就像咖提那衣一样,不能用甘马语来布施,所以只有在征求同意之后才能布施。巴利
‘‘Apaloketvā’’ti idaṃ aññesaṃ vassaṃvutthabhikkhūnaṃ adatvā dātukāmehi kattabbavidhidassanaṃ. Yadi evaṃ kammavācāya eva dānaṃ avuttanti āha ‘‘kammavācā panā’’tiādi. Kathinacīvaraṃ viya kammavācāya dātuṃ na vaṭṭatīti apaloketvāva dātabbanti adhippāyo.
308 “大土地”是指范围广大,因为具有二十四种行相,所以说是广大。“五”是指五片。其余各项也是同样的道理。“第一衬布”是指不同于咖提那衣的、自己本来就有的衬布。所谓“做成腹衬布后仅以缝制”,有人解释说,这是把坚固破旧的衬布合在一起缝制的说法。这是为了显示《大筏疏》和《库伦德》中所说的内容,只是文字上有差别,意义上没有不同,就是为了说明这一点。也有人说,这是为了显示此义而作的。“仅以背部顺风接合”,就是仅从纵向接合顺风。“仅以腹部顺风接合”,就是仅从横向接合顺风。“以夜间舍”,就是因过夜而舍。巴利
308.Mahābhūmikanti mahāvisayaṃ, catuvīsatiākāravantatāya mahāvitthārikanti vuttaṃ hoti. Pañcakanti pañcakhaṇḍaṃ. Eseva nayo sesesupi. Paṭhamacimilikāti kathinavatthato aññā attano pakaticimilikā. Kucchicimilikaṃ katvā sibbitamattenāti thirajiṇṇānaṃ cimilikānaṃ ekato katvā sibbanassetaṃ adhivacananti vadanti. Mahāpaccariyaṃ, kurundiyañca vuttavacananti dassanaṃ, byañjanato eva bhedo, na atthatoti dassanatthaṃ katantipi vadanti. Piṭṭhianuvātāropanamattenāti dīghato anuvātassa āropanamattena. Kucchianuvātāropanamattenāti puthulato anuvātassa āropanamattena. Rattinissaggiyenāti rattiatikkantena.
309 “手布衣”是指极其破旧的布衣。至于“并非以此……”等说法,意思是:即使不把随附而来的文句在此处引出并加以说明,敷设咖提那衣者所应了解的内容也不会有所减损,因为那一切都已在此处说过了。巴利
309.Hatavatthakasāṭakenāti atijiṇṇasāṭako. Na hi tenātiādīsu tena parivārāgatapāṭhena idha ānetvā avuccamānena kathinatthārakassa jānitabbesu na kiñci parihāyati, tassa sabbassa idheva vuttattāti adhippāyo.
310 “如母”就是“母论”,这里应当理解为带有“如”这个意思的ka后缀。为了说明由此成立的含义,才说“母论就是诸母”等等。“此”指的是这个母论。其实,离去终结的咖提那出界本身就是自行生起的,所以用这种无分别的方便说法称之为“母论”,因为它是到离去时才生起的;又因为不存在与这个出界相分离的母论,阐明这一点的圣典也可以称为“母论”。那圣典也正是因为开示离去终结的出界,才被称为“离去终结”。其余的出界也是同样的道理。这里所说的“离去”,应当理解为越出近行界。巴利
310. Mātā viyāti mātikā, ivatthe ka-paccayo daṭṭhabbo. Tena siddhamatthaṃ dassento āha ‘‘mātikāti mātaro’’tiādi. Assāti etissā mātikāya. Pakkamanantiko kathinubbhāro eva hi sayaṃ attano uppajjatīti evamabhedūpacārena ‘‘mātikā’’ti vutto ubbhārasseva pakkamanante samuppattito, tabbinimuttāya ca mātikāya abhāvā, tappakāsikāpi cettha pāḷi ‘‘mātikā’’ti vattuṃ yujjati. Sāpi hi pakkamanantikubbhārappakāsanena ‘‘pakkamanantikā’’ti vuttā. Eseva nayo sesubbhāresupi. Pakkamananti cettha upacārasīmātikkamanaṃ daṭṭhabbaṃ.
持取七法的注释巴利
Ādāyasattakakathāvaṇṇanā
311 “不再来”这一句,是为了说明住所系缚被断除的原因。因为在五个月的衣时里,有时候如果以“不再来”的心越过了近行界,住所系缚就断了。对于已经走到外近行界的人来说,只要在任何地方生起“不再来”的心,系缚当下就断。先说衣系缚断除,是因为在因“不再来”而离开之前,衣就已经完成了,所以才这样说——也就是经文里说的“持已作之衣”。对于已经敷设了咖提那的比丘来说,只要他心里还存着“我要从僧团或施主家等处得到衣”这种对衣的期望,或者对已经拿到的布,借助助伴具足等条件而生起“我要裁制成桑喀帝等”这种想做的念头,那么衣系缚就还没有断。可是,当因为所求之处完全得不到衣等,对衣的期望消失了;或者已经拿到的布做完了;或者衣丢失毁坏了;或者对衣完全不再关心,想做的念头也没有了——这时候,衣系缚就断了。巴利
311.‘‘Na puna āgamissa’’nti idaṃ āvāsapalibodhupacchedakāraṇadassanaṃ. Pañcasu hi cīvaramāsesu yadā kadāci na paccessanti cittena upacārasīmātikkamena āvāsapalibodho chijjati. Paccessanti bahiupacāragatassa pana yattha katthaci na paccessanti citte uppannamatte chijjati. Paṭhamaṃ cīvarapalibodho chijjatīti na paccessanti pakkamanato puretarameva cīvarassa niṭṭhitattā vuttaṃ. ‘‘Katacīvaramādāyā’’ti hi vuttaṃ. Atthatakathinassa hi bhikkhuno yāva ‘‘saṅghato vā dāyakakulādito vā cīvaraṃ labhissāmī’’ti cīvarāsā vā laddhavatthānaṃ sahāyasampadādiyogaṃ labhitvā saṅghāṭiādibhāvena ‘‘chinditvā karissāmī’’ti karaṇicchā vā pavattati, tāva cīvarapalibodho anupacchinno eva. Yadā pana yathāpatthitaṭṭhānato cīvarādīnaṃ sabbathā alābhena vā cīvarāsā ceva laddhānaṃ katvā niṭṭhānena vā naṭṭhavinaṭṭhādibhāvena vā cīvare nirapekkhatāya vā karaṇicchā ca vigacchati, tadā cīvarapalibodho upacchinno hoti.
这位比丘在此处,是通过“拿了已经做好的衣”这句话来说明的。应当这样理解:在上面所说的一切地方,都是依据巴利圣典文句的顺序,先说它们先断,后说后断。总之,只有把这两种障碍都断除,才算咖提那出界,不是只断其中一种。为了说明这两种障碍或是先后次第断除、或是在同一刹那断除,才安立了这八个纲目,应当知道。“在界内”这句话,是因为衣完成的那一刻就已经断了,所以才这样说。“他们不会让人做这件衣”,因为对衣的期待离去故,显示制作系缚亦断除。凡因少欲或无需求而完全不领受衣者,对已到界外的人而言,因完全没有衣系缚,仅凭断定“不再来”即应当知为判定缘的咖提那出界。这里“彼”是指系缚的断除,“此”是指断除期望的咖提那出界;这个含义已经在其他地方详细说过,这里则没有说,这是上下文之间的关联。巴利
So ca idha ‘‘katacīvaraṃ ādāyā’’ti vacanena pakāsito. Evaṃ upari sabbattha pāḷivacanakkamaṃ nissāya nesaṃ paṭhamaṃ, pacchā ca upacchijjanaṃ vuttanti daṭṭhabbaṃ. Sabbathāpi ca imesaṃ ubhinnaṃ palibodhānaṃ upacchedeneva kathinubbhāro, na ekassa. Tesañca pubbāpariyena, ekakkhaṇe ca upacchijjanaṃ dassetuṃ imā aṭṭha mātikā ṭhapitāti veditabbā. Antosīmāyanti cīvaraniṭṭhānakkhaṇeyeva chinnattā vuttaṃ. Nevimaṃ cīvaraṃ kāressanti cīvare apekkhāya vigatattā karaṇapalibodhassāpi upacchinnataṃ dasseti. Yo pana appicchatāya vā anatthikatāya vā sabbathā cīvaraṃ na sampaṭicchati, tassa bahisīmāgatassa sabbathāpi cīvarapalibodhābhāvena na paccessanti sanniṭṭhānamattena sanniṭṭhānantiko kathinubbhāro veditabbo. So panāti palibodhupacchedo. Ayaṃ panāti āsāvacchedako kathinubbhāro visuṃ vitthāretvā vutto, idha na vuttoti sambandho.
“不因期望而得”的意思是:以前从来没有生起过“我们将在哪一家得到衣”这样的期望,而在这种期望还没生起的地方,不管在哪里得到了衣,这就是这里的意思。“因期望而不得”的意思是:在曾经期望过的地方反而得不到。“这里没有说”是指在紧接“随闻”的部分没有说。“在那里”是指在“越界者”那种情况里。所谓“越界者”,是因为超过了以衣期望的截止日来计算的界限而产生的。有些人认为“超出界外的时间就是越界”,照他们那样说,即使在界内近处,衣的时间超过也会成为不被认可的出罪,这是不合理的。所以应当知道:不管在哪里,时间超过就是越界。在这里,巴利圣典中“已作衣者”这一说法只是举例而已;即使衣还没有做成,因为时间超过也会成为越界者,而且两种障碍会同时断除。同样,在其他地方也应当随其可能,即使缺少各种具体的限定语,也要了知出罪和断除障碍的方式。“在同时出罪时,两种障碍不先不后同时断除”,这是针对未作衣者可能生起决意的情况而说的;即使其中缺少任何一种,也仍然是同时出罪。巴利
Anāsāya labhatīti ‘‘yasmiṃ kule cīvaraṃ labhissāmā’’ti āsā anuppannapubbā, tattha cīvarāsāya anuppannaṭṭhāne yattha katthaci labhatīti attho. Āsāya na labhatīti āsīsitaṭṭhāne na labhatīti attho. Idha na vuttoti idha savanantikānantare na vutto. Tatthāti tasmiṃ sīmātikkantike. Sīmātikkantiko nāma cīvaramāsānaṃ pariyantadivasasaṅkhātāya sīmāya atikkamanato sañjāto. Keci ‘‘bahisīmāya kālātikkamo sīmātikkamo’’ti maññanti, tesaṃ antoupacāre cīvarakālātikkamepi kathinubbhāro asammato nāma siyāti na cetaṃ yuttaṃ. Tasmā yattha katthaci kālātikkamo sīmātikkamoti veditabbo. Ettha ca pāḷiyaṃ ‘‘katacīvaro’’ti idaṃ upalakkhaṇamattaṃ, akatacīvarassapi kālātikkamena sīmātikkantiko hoti, dve ca palibodhā ekato chijjanti. Evaṃ aññatthāpi yathāsambhavaṃ taṃtaṃ visesanābhāvepi kathinubbhāratā, palibodhupacchedappakāro ca veditabbo. ‘‘Sahubbhāre dvepi palibodhā apubbaṃ acarimaṃ chijjantī’’ti idaṃ akatacīvarassa paccessanti adhiṭṭhānasambhavapakkhaṃ sandhāya vuttaṃ, tesu aññatarābhāvepi sahubbhārova hoti.
312-325 312-325. 持取转起和取去转起是一样的,只是这里前缀不同。因此说“在持取转起中……同样……只是显示了那些”。因为衣未完成时不存在离去边,所以说“随其可能”。正因如此,在衣未完成转起中只说了六种出罪;而当衣已在手中时,期望断绝不可能发生,所以在这些转起中无论哪里都没有提到它,而是单独说明。在这里,于未完成转起中,依取去转起和持取转起的方式,说了两个六法转起。巴利
312-325. Samādāyavāro ādāyavārasadisova. Upasaggamevettha viseso. Tenāha ‘‘puna samādāyavārepi…pe… teyeva dassitā’’ti . Vippakatacīvare pakkamanantikassa abhāvato ‘‘yathāsambhava’’nti vuttaṃ. Teneva vippakatacīvaravāre chaḷeva ubbhārā vuttā, cīvare hatthagate ca āsāvacchedikassa asambhavā, so etesu vāresu yattha katthaci na vutto, visuññeva vutto. Vippakatavāre cettha ādāyavārasamādāyavāravasena dve chakkavārā vuttā.
接下来,依据完成、聚集和失去这三种情况,展示了三个三法组。其中,在第三个三法组里说的“未决意”,是指没有以“我会返回”或“我不会返回”这样的方式去决意,意思就是没有这样作意。第三个三法组之后,又展示了一个六法组。这样一来,三个三法组加一个六法组,就是前面所说的第一个十五法组。按照这个方法,应当知道第二个十五法组等等。巴利
Tato paraṃ niṭṭhānasanniṭṭhānanāsanantikānaṃ vasena tīṇi tikāni dassitāni. Tattha tatiyattike anadhiṭṭhitenāti ‘‘paccessaṃ, na paccessa’’nti evaṃ anadhiṭṭhitena, na evaṃ manasikatvāti attho. Tatiyattikato pana paraṃ ekaṃ chakkaṃ dassitaṃ. Evaṃ tīṇi tikāni, ekaṃ chakkañcāti paṭhamaṃ pannarasakaṃ vuttaṃ, iminā nayena dutiyapannarasakādīni veditabbāni.
在《期望十二法》的经文里,说到已到界外者的迦絺那出罪时,那些比丘也因对衣的期望等,衣的障碍一直持续到衣完成为止。所以经文说:“那位已到界外的人听说:‘据说在那个住处,迦絺那已经出罪了’……乃至……这就是闻缘的迦絺那出罪。”在这里要知道:在听到的那一刹那,住处的障碍先断除;衣完成之后,衣的障碍才断除。巴利
Pāḷiyaṃ āsādvādasake bahisīmāgatassa kathinuddhāresu tesampi cīvarāsādivasena cīvarapalibodho yāva cīvaraniṭṭhānā tiṭṭhatīti āha ‘‘so bahisīmāgato suṇāti ‘ubbhataṃ kira tasmiṃ āvāse kathinanti…pe… savanantiko kathinuddhāro’’’ti. Ettha ca savanakkhaṇe āvāsapalibodho paṭhamaṃ chijjati, niṭṭhite cīvarapalibodhoti veditabbo.
在“前往某方者九法”中,“前往某方者离去”是指他不返回地离去,由此表明不存在住处障碍。正因如此,才说:在雨安居完成后的住处,若再次前往而衣刚完成,即是完成边界的迦絺那出罪。“不轻视衣的分与”这句话,显示他具有衣障碍;“不轻视”就是“怀有期望”的意思。其余文句容易理解。巴利
Disaṃgamikanavake disaṃgamiko pakkamatīti na paccessanti pakkamati, iminā āvāsapalibodhābhāvo dassito hoti. Teneva vassaṃvutthāvāse puna gantvā cīvaraniṭṭhāpitamatte niṭṭhānantiko kathinuddhāro vutto. ‘‘Cīvarapaṭivisaṃ apavilāyamāno’’ti iminā cīvarapalibodhasamaṅgikattamassa dasseti, apavilāyamānoti ākaṅkhamāno. Sesaṃ suviññeyyameva.