八、行仪犍度
8. Vattakkhandhakaṃ
来客行仪说的注释
Āgantukavattakathāvaṇṇanā
356-357“外衣上部”者,指桑喀帝的上部,即门扇上方的部位,这是其含义。“应展开”者,指为了晾晒,应在阳光下展开。“应令礼敬”者,若是问其戒腊,若是年少者,他自己便会礼敬,此时即是以此方式被令礼敬。“应注视”者,即应观察。“如分”者,指不超越先前所规定的区域范围。“脉络”者,指蜘蛛网。“从高处”者,指从房屋的高处开始,首先应清扫高处,这是所说的。
356-357. Vattakkhandhake uparipiṭṭhitoti piṭṭhisaṅghāṭassa uparibhāgato, dvārabāhassa uparipadesatoti attho. Vissajjetabbanti sukkhāpanatthaṃ ātape vissajjitabbaṃ. Abhivādāpetabboti tassa vasse pucchite yadi daharo hoti, sayameva vandissati, tadā imināva vandāpito nāma hoti. Nilloketabboti oloketabbo. Yathābhāganti pubbe paññattaṃ padesabhāgaṃ anatikkamitvā. Santānakanti uṇṇanābhisuttaṃ. Ullokāti gehassa uparibhāgato paṭṭhāya, paṭhamaṃ uparibhāgo sammajjitabboti vuttaṃ hoti.
住处者行仪说的注释
Āvāsikavattakathāvaṇṇanā
359“大住处”者,指如大寺一般规模宏大的住处。
359.Mahāāvāseti mahāvihārasadise mahāāvāse.
随喜行仪说的注释
Anumodanavattakathāvaṇṇanā
362“第五”中的“坐”,指为作随喜而坐。“近坐交谈”,指在众人聚集时所作的周边谈话。
362.Pañcame nisinneti anumodanatthāya nisinne. Upanisinnakathā nāma bahūsu sannipatitesu parikathākathanaṃ.
食堂行仪说的注释
Bhattaggavattakathāvaṇṇanā
364“人们施食处”,指人们带着妻儿居住并施食的地方。“指洗手水”,指用餐者饭后洗手的水。因此说:“然而,中间口渴者……不应洗手。”但在有些写本中,写作“饮水后不应洗手”,我们认为应取“应洗手”的读法。否则,在说完“这是指洗手水而说‘尚未有水’”之后,便无法得出“然而,中间口渴者”等处所显示的差别。若有人认为:“‘上座尚未接水’是指接饮用水,还是接洗手水?为了断除这个疑惑,才说‘这是指洗手水而说’等”,那也不对,因为那里根本不存在疑惑。因为不能理解为世尊会告诫“只要别人还未用完餐,就不应饮水”。如果那是指接饮用水,就不该只用一个“水”字;而且在注释中说明“这是指洗手水而说”之后,为了显示排除的情况,只应说“然而,中间口渴者或喉咙卡住者应饮水”,而不应说“饮水后不应洗手”。“坐于门边者”,指坐在门附近。
364.Manussānaṃ parivisanaṭṭhānanti yattha manussā saputtadārā āvasitvā denti. Hatthadhovanaudakaṃ sandhāyāti bhuttāvissa bhojanāvasāne hatthadhovanaudakaṃ sandhāya. Tenevāha ‘‘antarā pipāsitena pana…pe… hatthā na dhovitabbā’’ti. Potthakesu pana ‘‘pānīyaṃ pivitvā hatthā na dhovitabbā’’ti likhanti, ‘‘hatthā dhovitabbā’’ti pāṭhena bhavitabbanti amhākaṃ khanti. Aññathā ‘‘na tāva udakanti idaṃ hatthadhovanaudakaṃ sandhāya vutta’’nti vatvā ‘‘antarā pipāsitena panā’’tiādinā vuttaviseso na upalabbhati. Atha mataṃ ‘‘na tāva therena udakaṃ paṭiggahetabbanti idaṃ kiṃ pānīyapaṭiggahaṇaṃ sandhāya vuttaṃ, udāhu hatthadhovanaudakaggahaṇaṃ sandhāyāti āsaṅkānivattanatthaṃ ‘idaṃ hatthadhovanaudakaṃ sandhāya vutta’ntiādi kathita’’nti, tañca na, tattha āsaṅkāya eva asambhavato. Na hi bhagavā ‘‘yāva aññe na bhuttāvino honti, tāva pānīyaṃ na pātabba’’nti vakkhatīti sakkā viññātuṃ. Yadi cetaṃ pānīyapaṭiggahaṇaṃ sandhāya vuttaṃ, ‘‘na tāva therena udakaṃ paṭiggahetabba’’nti udakasaddappayogo ca na kattabbo siyā, aṭṭhakathāyañca ‘‘idaṃ hatthadhovanaudakaṃ sandhāya vutta’’nti vatvā tena nivattitabbamatthaṃ dassentena ‘‘antarā pipāsitena pana gale vilaggāmisena vā pānīyaṃ pivitabba’’nti ettakameva vattabbaṃ, ‘‘pānīyaṃ pivitvā hatthā na dhovitabbā’’ti evaṃ pana na vattabbanti. Dhure nisinnā hontīti dvārasamīpe nisinnā honti.
托钵者行仪说的注释
Piṇḍacārikavattakathāvaṇṇanā
366“执取”,指抓取。“或令停”,指说“请停下,尊者”而使其停下。
366.Parāmasatīti gaṇhāti. Ṭhapeti vāti ‘‘tiṭṭhatha, bhante’’ti vadantī ṭhapeti nāma.
住林者行仪说的注释
Āraññikavattakathāvaṇṇanā
367“尊者,今日与何星宿相合?”如此问时,便是在问星宿,即今日月亮与何星宿相合。
367.Kenajja, bhante, yuttanti kena nakkhattena ajja cando yuttoti evaṃ vadantena nakkhattaṃ pucchitaṃ hoti.
住处行仪论的注释
Senāsanavattakathāvaṇṇanā
369-370“庭院”:指露天处。“未告知年长者”:此处他们说,应在年长者的房间及其附近告知。食堂等处也当同样遵行,意思是,在食堂等处,授与教诫等也应在告知后进行。
369-370.Aṅgaṇeti abbhokāse. Na vuḍḍhaṃ anāpucchāti ettha tassa ovarake tadupacāre ca āpucchitabbanti vadanti. Bhojanasālādīsupi evameva paṭipajjitabbanti bhojanasālādīsupi uddesadānādi āpucchitvāva kātabbanti attho.
厕所行仪论的注释
Vaccakuṭivattakathāvaṇṇanā
373-374“此处过于暴露”:指此处因无灌木等遮蔽而过于显露。“为常行之处”:指为自己常行之处。“或个人的地方”:是就自己的住处而言。此处其余内容容易理解。
373-374.Idaṃativivaṭanti idaṃ ṭhānaṃ gumbādīhi appaṭicchannattā ativiya pakāsanaṃ. Nibaddhagamanatthāyāti attano nibaddhagamanatthāya. Puggalikaṭṭhānaṃ vāti attano vihāraṃ sandhāya vuttaṃ. Sesamettha suviññeyyameva.
在此行仪犍度中所记载的,是来客、住处者、离去者、随喜、食堂、托钵者、住林者、住处、暖房、厕所、和尚、阿阇梨、共住弟子、内住弟子等十四种行仪,名为十四大行仪。此外,应知另有其他如针对受呵责者等应时而行的八十篇章行仪。然而,《结文》中所说“仅此十四大行仪,以未摄之摄而摄时,即为八十篇章行仪”,此说不可取。
Imasmiṃ vattakkhandhake āgatāni āgantukāvāsikagamiyānumodanabhattaggapiṇḍacārikāraññika senāsana jantāghara vaccakuṭi upajjhācariya saddhivihārika antevāsikavattāni cuddasa mahāvattāni nāma, ito aññāni pana kadāci tajjanīyakammakatādikāleyeva caritabbāni asīti khandhakavattānīti veditabbāni. Gaṇṭhipadesu pana ‘‘imāniyeva cuddasa mahāvattāni aggahitaggahaṇena gahiyamānāni asīti khandhakavattāānī’’ti vuttaṃ, taṃ na gahetabbaṃ.