第9犍度 巴帝摩卡建立犍度巴利
9. Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhakaṃ
请求诵读巴帝摩卡的讨论巴利
Pātimokkhuddesayācanakathā
383 383. 在遮止巴帝摩卡这一篇章中——“nandimukhiyā rattiyā”(欢颜之夜)的意思是:即使在破晓时分,夜晚也显得像带着欢悦的面容,因此说“nandimukhiyā rattiyā”。“Antopūti”(内腐)是指自心相续中因烦恼腐坏而内在腐坏。“Avassuta”(漏泄)是指因烦恼流漏而漏泄。“Kasambukajāta”(秽生)是指因过失杂染而成为污秽之物。至于“乃至被抓住手臂”这句话,是为了说明:只要听到“阿难,此众不清净”这句话,他就应当离开;如果不这样离开,这个愚人乃至被人抓住手臂才会罢休,这是为了显示此事之稀奇。巴利
383. Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhake – (nandimukhiyā rattiyāti aruṇuṭṭhitakālepi hi nandimukhā viya ratti khāyati. Tenāha ‘‘nandimukhiyā rattiyā’’ti. Antopūtinti attacittasantāne kilesapūtibhāvena antopūtiṃ. Avassutanti kilesavassanavasena avassutaṃ. Kasambukajātanti ākiṇṇadosatāya saṃkiliṭṭhajātaṃ.) Yāva bāhāgahaṇāpi nāmāti ‘‘aparisuddhā ānanda parisā’’ti vacanaṃ sutvāyeva hi tena pakkamitabbaṃ siyā, evaṃ apakkamitvā yāva bāhāgahaṇāpi nāma so moghapuriso āgamessati, acchariyamidanti dasseti.
384 不是一开始就深,而是渐渐变深,这就是“非骤然陡深”的意思。“住法不越岸”,是说波浪退落时形成的沟壑,不会越过岸边界限。“推送至岸”,是从岸边推出去,意思是把它推上岸。“通达胜智”,是指证得阿拉汉果。巴利
384.Na āyatakeneva papātoti na paṭhamameva gambhīro; anupubbena gambhīroti attho. Ṭhitadhammo velaṃ nātivattatīti vīcīnaṃ osakkanakandaraṃ mariyādavelaṃ nātikkamati. Tīraṃ vāhetīti tīrato appeti; ussāretīti attho. Aññāpaṭivedhoti arahattappatti.
385 385.“覆藏者更漏”,意思是:犯了戒罪之后又把它遮盖起来,就会再犯一条新的戒罪,这句话就是针对这种情况说的。“开显者不漏”,意思是:犯了戒罪之后就去公开表白,就不会再犯别的戒罪,这句话就是针对这种情况说的。巴利
385.Channamativassatīti āpattiṃ āpajjitvā paṭicchādento aññaṃ navaṃ āpattiṃ āpajjati idametaṃ sandhāya vuttaṃ. Vivaṭaṃ nātivassatīti āpattiṃ āpajjitvā vivaranto aññaṃ nāpajjati idametaṃ sandhāya vuttaṃ.
关于适合听巴帝摩卡的开示巴利
Pātimokkhasavanārahakathā
386 386. 对于“已置巴帝摩卡”这句话,在这里,无论是先前置下还是随后置下,都不算已置;只有在恰当的时机置下,才叫作已置。因此,在“尊者们,请僧团听我说,今天是十五伍波萨他,如果僧团已到适时,僧团应行伍波萨他”这段诵词中,诵到“re”音之前,都应该置下,因为这正是恰当的时机。而诵到“yya”音时才置下,就叫作随后置下。如果在“请听我说”还没开始时就已经置下,就叫作先前置下。巴利
386.Ṭhapitaṃhoti pātimokkhanti ettha pure vā pacchā vā ṭhapitampi aṭṭhapitaṃ hoti, khette ṭhapitameva pana ṭhapitaṃ nāma hoti. Tasmā ‘‘suṇātu me, bhante saṅgho, ajjuposatho pannaraso, yadi saṅghassa pattakallaṃ, saṅgho uposathaṃ kareyyā’’ti ettha yāva re-kāraṃ bhaṇati, tāva ṭhapetabbaṃ, idañhi khettaṃ. Yya-kāre pana vutte ṭhapentena pacchā ṭhapitaṃ nāma hoti. ‘‘Suṇātu me’’ti anāraddheyeva ṭhapentena pure ṭhapitaṃ hoti.
关于如法与不如法地搁置巴帝摩卡(别解脱戒)的讨论巴利
Dhammikādhammikapātimokkhaṭṭhapanakathā
387 有人以毫无根据的戒行败坏为理由遮止巴帝摩卡时,不管那个人实际上有没有犯那种戒行败坏,只要遮止者是基于无根据的认知,那就是无根据的遮止。所谓“已犯未犯”,是把已犯和未犯两种情况合在一起说的。巴利
387.Amūlikāyasīlavipattiyā pātimokkhaṃ ṭhapeti akatāyāti tena puggalena sā vipatti katā vā hotu akatā vā, pātimokkhaṭṭhapanakassa saññāamūlikavasena amūlikā hoti. Katākatāyāti katañca akatañca ubhayaṃ gahetvā vuttaṃ.
不参与如法的和合——因为想破坏僧团的事务,当僧团正在做甘马时,他既不来参加,也不表示同意,即使在场也当场反对,因此犯恶作罪。这样一来,对于这位同样有罪的人,巴帝摩卡就被遮止了。提出异议——就是提出“这个甘马应当重做”,因此以翻案罪犯巴吉帝亚罪。这样一来,对于这位同样有罪的人,巴帝摩卡也被遮止了。巴利
Dhammikaṃ sāmaggiṃ na upetīti kammaṃ kopetukāmatāya saṅghassa kamme karīyamāne neva āgacchati, na chandaṃ deti, sammukhībhūtova paṭikkosati, tena dukkaṭaṃ āpajjati. Iccassāpi sāpattikasseva pātimokkhaṃ ṭhapitaṃ hoti. Paccādiyatīti ‘‘puna kātabbaṃ kamma’’nti paccādiyati, tena ukkoṭanakena pācittiyaṃ āpajjati. Iccassāpi sāpattikasseva pātimokkhaṃ ṭhapitaṃ hoti.
关于如法遮止巴帝摩卡的讨论巴利
Dhammikapātimokkhaṭṭhapanakathā
388 “以哪些行相、哪些特征、哪些征象”这里应当知道,在道与非道等方面,有行相等名称。“以所见、以所闻、以该怀疑”这里,所见和所闻就是经典中已有的内容。如果因为那些所见所闻而生起怀疑,就是针对这一点而说“以该怀疑”。巴利
388.Yehi ākārehi yehi liṅgehi yehi nimittehīti ettha maggenamaggapaṭipādanādīsu ākārādisaññā veditabbā. Tena diṭṭhena tena sutena tāya parisaṅkāyāti ettha diṭṭhañca sutañca pāḷiyaṃ āgatameva. Sace pana tehi diṭṭhasutehi parisaṅkaṃ uppādeyya, taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘tāya parisaṅkāyā’’ti.
关于自我执取之支的讨论巴利
Attādānaaṅgakathā
398 “想要执取自己的执取事”这句话里,想要净化教法的比丘自己承担的那件诤事,就称为自己的执取事。“不是时候执取这件自己的执取事”这句话里,王难、贼难、饥馑难、雨季,这就是非时;与此相反就是适时。巴利
398.Attādānaṃ ādātukāmenāti ettha sāsanaṃ sodhetukāmo bhikkhu yaṃ adhikaraṇaṃ attanā ādiyati, taṃ attādānanti vuccati. Akālo imaṃ attādānaṃ ādātunti ettha rājabhayaṃ corabhayaṃ dubbhikkhabhayaṃ vassārattoti ayaṃ akālo, viparīto kālo.
这个自取事是不真实的,意思是:这是不存在的——比如我把非法执取为法,把法执取为非法;把非律执取为律,把律执取为非律;把破戒的人执取为持戒的人,把持戒的人执取为破戒的人。反过来,就应该知道是真实的。这个自取事不带来义利,意思是:在这里,如果它导致危及生命或危及梵行,这就是不带来义利;反过来,就叫做带来义利。巴利
Abhūtaṃ idaṃ attādānanti asantamidaṃ, mayā adhammo vā dhammoti, dhammo vā adhammoti, avinayo vā vinayoti, vinayo vā avinayoti, dussīlo vā puggalo sīlavāti, sīlavā vā dussīloti gahitoti attho; vipariyāyena bhūtaṃ veditabbaṃ. Anatthasaṃhitaṃ idaṃ attādānanti ettha yaṃ jīvitantarāyāya vā brahmacariyantarāyāya vā saṃvattati, idaṃ anatthasaṃhitaṃ, viparītaṃ atthasaṃhitaṃ nāma.
有时候,比如遇到王难之类的情况,根本没办法得到能支持自己这一方的比丘,针对这种情况才说“我将得不到熟识、亲密的比丘”。但有时候,比如在安稳、食物充足的地方,就能得到,针对这种情况则说“我将能得到”。巴利
Na labhissāmi sandiṭṭhe sambhatte bhikkhūti appekadā hi rājabhayādīsu evarūpā attano pakkhassa upatthambhakā bhikkhū laddhuṃ na sakkā honti, taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘na labhissāmī’’ti . Appekadā pana khemasubhikkhādīsu laddhuṃ sakkā honti, taṃ sandhāya ‘‘labhissāmī’’ti vuttaṃ.
僧团将会因为这个原因而产生纷争——就像憍赏弥的比丘们那样,纷争、口角、争斗、争论和僧团分裂将会发生。后来也会成为不令人追悔的事:大迦叶长老惩治了老年才出家的苏跋达之后举行五百结集,亚萨尊者在十事诤事中惩治了一万比丘之后举行七百结集,摩嘎离之子·帝萨长老惩治了六万比丘之后举行一千结集——这些事后成为忆念之因,并且使教法像离垢的日月一样光辉庄严。巴利
Bhavissati saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍananti kosambakānaṃ viya bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo ca bhavissatīti. Pacchāpi avippaṭisārakaraṃ bhavissatīti subhaddaṃ vuḍḍhapabbajitaṃ niggahetvā pañcasatikasaṅgītiṃ karontassa mahākassapattherasseva, dasavatthuke adhikaraṇe dasabhikkhusahassāni niggahetvā sattasatikasaṅgītiṃ karontassa āyasmato yasasseva, saṭṭhibhikkhusahassāni niggahetvā sahassikasaṅgītiṃ karontassa moggaliputtatissattherasseva ca pacchā samanussaraṇakaraṇaṃ hoti, sāsanassa ca vigatupakkilesacandimasūriyasassirikatāya saṃvattati.
举罪者应当省察的法义讨论巴利
Codakenapaccavekkhitabbadhammakathā
399 在“无缺、无片肉”等说法中:如果他在家人或出家人当中打了任何人,或者他为在家人做了切开疮疖之类的医疗行为,那么他的身行就像被白蚁啃过的棕榈叶一样,有缺口,而且因为随处都可能被人抓住拉扯,所以是“有片肉”。反过来,就是“无缺、无片肉”。至于语行,则因为妄语、恶骂、离间语、无根诽谤等而有缺口、有片肉;反过来,就是无缺、无片肉。巴利
399.Acchiddena appaṭimaṃsenātiādīsu yena gahaṭṭhapabbajitesu yo koci pahaṭo vā hoti, gihīnaṃ gaṇḍaphālanādīni vejjakammāni vā katāni, tassa kāyasamācāro upacikāhi khāyitatālapaṇṇamiva chiddo ca paṭimāsituṃ yattha katthaci gahetvā ākaḍḍhituṃ sakkuṇeyyatāya sappaṭimaṃso ca hoti, viparīto acchiddo appaṭimaṃsoti veditabboti. Vacīsamācāro pana musāvādaomasavādapesuññaamūlakānuddhaṃsanādīhi chiddo ca sappaṭimaṃso ca hoti, viparīto acchiddo appaṭimaṃso.
“我的心有慈吗?”——这是指通过断除障碍、专心修习业处而证得的慈心。“无嗔”是指没有嗔恨,意思是靠镇伏的方式把嗔恨摧毁了。至于“贤友,这是世尊在哪里说的?”意思是问:这条学处是在哪座城市说的?巴利
Mettaṃ nu kho me cittanti palibodhe chinditvā kammaṭṭhānabhāvanānuyogena adhigataṃ mettacittaṃ. Anāghātanti āghātavirahitaṃ, vikkhambhanavasena vihatāghātanti attho. Idaṃ panāvuso kattha vuttaṃ bhagavatāti idaṃ sikkhāpadaṃ katarasmiṃ nagare vuttanti attho.
举罪者应当提出的事论巴利
Codakenaupaṭṭhāpetabbakathā
400 在“适时而说”等说法中,如果有人先取得对方同意之后才举罪,这就叫适时而说。如果在僧团中间、在大众中间、在筹室、粥堂、经行处、乞食道、座堂等处,或者在被侍者围绕的时候举罪,这就叫非时而说。以真实而说,就叫如实而说。如果说:“喂,长老、惯于混在人群中的人、粪扫衣者、说法者,你这样做合适吗?”这就是以粗恶语而说。如果基于正当理由而说:“尊者,您是长老、惯于混在人群中的人、粪扫衣者、说法者,您这样做合适吗?”这就是以柔和语而说。基于正当理由而说,就叫以有义利语而说。“我将以慈心说,而不是以嗔心说”,就是先安住慈心然后再说,不是以恶心而说。巴利
400.Kālenavakkhāmītiādīsu eko ekaṃ okāsaṃ kāretvā codento kālena vadati nāma. Saṅghamajjhagaṇamajjhasalākaggayāguaggavitakkamāḷakabhikkhācāramaggaāsanasālādīsu upaṭṭhākehi parivāritakkhaṇe vā codento akālena vadati nāma. Tacchena vadanto bhūtena vadati nāma. ‘‘Ambho mahallaka, parisāvacara, paṃsukūlika, dhammakathika, patirūpaṃ tava ida’’nti vadanto pharusena vadati nāma. Kāraṇanissitaṃ pana katvā ‘‘bhante mahallakattha, parisāvacarā, paṃsukūlikā, dhammakathikattha, patirūpaṃ tumhākaṃ ida’’nti vadanto saṇhenavadati nāma. Kāraṇanissitaṃ katvā vadanto atthasaṃhitena vadati nāma. Mettacitto vakkhāmi no dosantaroti mettacittaṃ upaṭṭhapetvā vakkhāmi, na duṭṭhacitto hutvā.
关于举罪者与被举罪者的论述巴利
Codakacuditakapaṭisaṃyuttakathā
401 “内心作意”就是在自己心里生起。“悲悯性”就是悲的状态。通过这个词,显示出悲以及悲的前分。“寻求利益”就是寻求利益。“同情”就是与那个利益相联结。通过这两项,显示出慈以及慈的前分。“出罪”就是让人从罪中出来,安立在清净的境地。指出事由、提醒对方、让他承认,然后按照他所承认的来做甘马,这就叫以律为先。这五种法,就是前面按悲悯性等方式所说的这些,应当先在心里作意这五种法,然后才去举罪他人。巴利
401.Ajjhattaṃ manasikaritvāti attano citte uppādetvā. Kāruññatāti karuṇābhāvo. Iminā karuṇañca karuṇāpubbabhāgañca dasseti. Hitesitāti hitagavesanatā. Anukampitāti tena hitena saṃyojanatā. Dvīhipi mettañca mettāpubbabhāgañca dasseti. Āpattivuṭṭhānatāti āpattito vuṭṭhāpetvā suddhante patiṭṭhāpanā. Vatthuṃ codetvā sāretvā paṭiññaṃ āropetvā yathāpaṭiññāya kammakaraṇaṃ vinayapurekkhāratā nāma. Ime pañca dhammeti ye ete kāruññatātiādinā nayena vuttā, ime pañca dhamme ajjhattaṃ manasi karitvā paro codetabboti.
“于真实与不动摇”指的是言语真实和不动摇。因为被指出过失者应当说真话,也不该生气。意思是:自己不该发怒,也不该去刺激别人。其余各处都很清楚明了。巴利
Sacce ca akuppe cāti vacīsacce ca akuppanatāya ca. Cuditakena hi saccañca vattabbaṃ, kopo ca na kātabbo. Neva attanā kujjhitabbo, na paro ghaṭṭetabboti attho. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.