11. 五百篇义注
6 段
十一、五百结集犍度
11. Pañcasatikakkhandhakaṃ
微小及次微小学处论
Khuddānukhuddakasikkhāpadakathā
441在《五百结集犍度》中,“除四波罗夷外,其余是微小及次微小学处”等语,是一种方便之说,用以显示并未捨弃任何一条学处,而应将一切学处悉皆摄受。所谓“Idaṃ vo samaṇānaṃ”,此处“vo”即“samaṇānaṃ”(沙门们的),仅为凑足音节而添加。
441. Pañcasatikakkhandhake – cattāri pārājikāni ṭhapetvā avasesāni khuddānukhuddakānīti evamādi ekasikkhāpadampi apariccajitvā sabbesaṃ saṅgahetabbabhāvadassanatthaṃ pariyāyena vuttaṃ. Idaṃ vo samaṇānanti idaṃ samaṇānaṃ. Padapūraṇamatte vokāro.
443“Idampi te āvuso ānanda dukkaṭaṃ”一语,是长老们出于呵责说“你所做的这件事是恶作”,并非指犯戒。因为他们并非不知犯与不犯,而且刚刚才这样宣告:“僧团不制定尚未制定的,也不废除已经制定的”。“Desehi taṃ dukkaṭaṃ”一语,也是针对“是的,尊者,我做了那件恶作”这样的承认而说,指的是那件恶作,并非指发露犯戒。然而,长老既非失念,亦非不敬而未问,所以未觉察到其中有恶作,于是说“我未见那恶作”,以示对长老们的恭敬,然后说“然而,我出于对诸位尊者的尊重,发露那件恶作”。意思是:如你们所说,我如此承认。其余四处也依此类推。此处其余应知之事,已在因缘注释中说过。
443.Idampi te āvuso ānanda dukkaṭanti ‘‘idaṃ tayā duṭṭhu kata’’nti kevalaṃ garahantehi therehi vuttaṃ , na āpattiṃ sandhāya vuttaṃ. Na hi te āpattānāpattiṃ na jānanti. Idāneva cetaṃ anussāvitaṃ – ‘‘saṅgho apaññattaṃ na paññapeti, paññattaṃ na samucchindatī’’ti. Desehi taṃ dukkaṭanti idampi ca ‘‘āma, bhante, duṭṭhu mayā kata’’nti evaṃ paṭijānāhi, taṃ dukkaṭanti idaṃ sandhāya vuttaṃ, na āpattidesanaṃ. Thero pana yasmā asatiyā na pucchi na anādarena, tasmā tattha duṭṭhukatabhāvampi asallakkhento ‘‘nāhaṃ taṃ dukkaṭaṃ passāmī’’ti vatvā theresu gāravaṃ dassento ‘‘apicāyasmantānaṃ sandhāya desemi taṃ dukkaṭa’’nti āha. Yathā tumhe vadatha, tathā paṭijānāmīti vuttaṃ hoti. Eseva nayo avasesesu catūsu ṭhānesu. Sesamettha yaṃ vattabbaṃ siyā, taṃ nidānavaṇṇanāyameva vuttaṃ.
微小及次微小学处论终。
五百结集犍度注释终。
