11. 五百篇义注
6 段
第11集·五百结集犍度
11. Pañcasatikakkhandhakaṃ
关于微细和随微细学处的讨论
Khuddānukhuddakasikkhāpadakathā
441在《五百结集犍度》中,像“除了四条波罗夷,其余都是微小和次微小的小学处”这样的话,是以一种间接的方式说的,目的是表明:并没有舍弃任何一条学处,而是一切学处都应当被摄受。至于“Idaṃ vo samaṇānaṃ”这句话,意思是“这是沙门们的”。“vo”这个词只是用来补足音节而已。
441. Pañcasatikakkhandhake – cattāri pārājikāni ṭhapetvā avasesāni khuddānukhuddakānīti evamādi ekasikkhāpadampi apariccajitvā sabbesaṃ saṅgahetabbabhāvadassanatthaṃ pariyāyena vuttaṃ. Idaṃ vo samaṇānanti idaṃ samaṇānaṃ. Padapūraṇamatte vokāro.
443“贤友阿难,这也是你的恶作。”这句话,只是长老们带着呵责说“这件事你做得很糟”,并不是在说犯戒。因为他们不可能不知道犯戒和不犯戒。而且刚才才宣告过:“僧团不制定还没制定的戒,也不废除已经制定的戒。”“发露那件恶作”这句话,是针对“是的,尊者,我做得很糟”这样承认而说的,指的是那件恶作,并不是指发露犯戒。至于那位长老,他既不是因为失念,也不是因为不恭敬才没问,所以他没有觉察到其中有做得很糟这件事,就说“我没看到那件恶作”,以此表达对长老们的恭敬,然后说“不过,我是出于对诸位尊者的尊重,才发露那件恶作”。意思就是:如你们所说,我就这样承认。其余四处也是同样的道理。这里其余该说明的内容,已经在因缘注释中说过了。
443.Idampi te āvuso ānanda dukkaṭanti ‘‘idaṃ tayā duṭṭhu kata’’nti kevalaṃ garahantehi therehi vuttaṃ , na āpattiṃ sandhāya vuttaṃ. Na hi te āpattānāpattiṃ na jānanti. Idāneva cetaṃ anussāvitaṃ – ‘‘saṅgho apaññattaṃ na paññapeti, paññattaṃ na samucchindatī’’ti. Desehi taṃ dukkaṭanti idampi ca ‘‘āma, bhante, duṭṭhu mayā kata’’nti evaṃ paṭijānāhi, taṃ dukkaṭanti idaṃ sandhāya vuttaṃ, na āpattidesanaṃ. Thero pana yasmā asatiyā na pucchi na anādarena, tasmā tattha duṭṭhukatabhāvampi asallakkhento ‘‘nāhaṃ taṃ dukkaṭaṃ passāmī’’ti vatvā theresu gāravaṃ dassento ‘‘apicāyasmantānaṃ sandhāya desemi taṃ dukkaṭa’’nti āha. Yathā tumhe vadatha, tathā paṭijānāmīti vuttaṃ hoti. Eseva nayo avasesesu catūsu ṭhānesu. Sesamettha yaṃ vattabbaṃ siyā, taṃ nidānavaṇṇanāyameva vuttaṃ.
关于微细和随微细学处的讨论到此结束。
五百结集犍度注释终。
