礼敬彼世尊、阿拉汉、正自觉者
律藏· 小品义注巴利
Namo tassa bhagavato arahato sammāsambuddhassa · Vinayapiṭake · Cūḷavagga-aṭṭhakathā
1. 甘马篇集义注
37 段
甘马犍度巴利
1. Kammakkhandhakaṃ
呵责甘马的讨论巴利
Tajjanīyakammakathā
1 在《小品》的第一〈甘马犍度〉里,先说“潘杜咖罗希德咖”:般度卡和洛希达卡,是六群比丘中的两个人;依附他们的人也被叫作“潘杜咖罗希德咖”。“Balavābalavaṃ paṭimantethā”的意思是“你们要强有力地回辩”。“Alamatthatarā”的意思是“更有能力”。巴利
1. Cūḷavaggassa paṭhame kammakkhandhake tāva paṇḍukalohitakāti paṇḍuko ceva lohitako cāti chabbaggiyesu dve janā; tesaṃ nissitakāpi paṇḍukalohitakātveva paññāyanti. Balavābalavaṃ paṭimantethāti suṭṭhubalavaṃ paṭivadatha. Alamatthatarāti samatthatarā.
非法甘马十二种论巴利
Adhammakammadvādasakakathā
4 在“非当面作”等当中,指的是未获得僧团、法、律、人当面而作;未询问被举罪者而作;未获得他承认而作。“Adesanāgāminiyā”指的是巴拉基格罪或桑喀地谢思罪。在这里,前面三个三法中,把“非法作”“别众作”等分别与每一项结合,就说了九个三法。这样一来,总共有十二个三法。从相反的一面来说,在善法方面也说了同样的这十二个三法。巴利
4.Asammukhākatantiādīsu saṅghadhammavinayapuggalasammukhānaṃ vinā kataṃ, cuditakaṃ appaṭipucchitvā kataṃ, tasseva appaṭiññāya kataṃ. Adesanāgāminiyāti pārājikāpattiyā vā saṅghādisesāpattiyā vā. Ettha purimakesu tīsu tikesu nava padā adhammenakataṃ vaggenakatanti imehi saddhiṃ ekekaṃ gahetvā nava tikā vuttā. Evaṃ sabbepi dvādasa tikā honti. Paṭipakkhavasena sukkapakkhesupi eteyeva dvādasa tikā vuttā.
6 “不适当的在家交往”是指:与出家人身份不相称的、像一起嬉笑之类的在家交往。巴利
6.Ananulomikehigihisaṃsaggehīti pabbajitānaṃ ananucchavikehi sahasokitādīhi gihisaṃsaggehi.
比丘们,关于“三种……”这段话,是为了说明:哪怕只具备其中一条条件,也可以作呵责甘马。因为呵责甘马特别以制造纷争为条件,依止甘马以屡屡犯戒为条件,驱出甘马以污损俗家为条件。但在三条条件中,用任何一条都可以作所有甘马。如果这样的话,那么瞻波犍度里所说的——“对适合呵责甘马的人作依止甘马……乃至……让适合达上的人出罪;优波离,像这样就是非法甘马、非律甘马,僧团也因此有过失”——岂不是矛盾了?这并不矛盾。为什么?因为语义不同。“对适合呵责甘马的人”这句话,意思是对甘马作出决断;“比丘们,三种……”这句话,意思是条件的存在。所以,当僧团集合起来,作出决断“我们为这位比丘作这种甘马”时,他就叫作适合此甘马的人。依照这个特征,对适合呵责等甘马的人作依止等甘马,应当知道这是非法甘马,也是非律甘马。但如果有人在制造纷争等条件中具备其中任何一条,僧团若愿意,就可以在允许的条件和甘马中,用任何一条条件确定任何一种甘马,使那位比丘成为适合甘马的人,然后作甘马。这就是这里的结论。这样,前后就一致了。巴利
Tiṇṇaṃ, bhikkhave, bhikkhūnantiādi ekekenāpi aṅgena tajjanīyakammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti dassanatthaṃ vuttaṃ. Tajjanīyassa hi visesena bhaṇḍanakārakattaṃ aṅgaṃ, niyassassa abhiṇhāpattikattaṃ, pabbājanīyassa kuladūsakattaṃ vuttaṃ. Imesu pana tīsu aṅgesu yena kenaci sabbānipi kātuṃ vaṭṭati. Yadi evaṃ yaṃ campeyyakkhandhake vuttaṃ – ‘‘tajjanīyakammārahassa niyassakammaṃ karoti…pe… upasampadārahaṃ abbheti; evaṃ kho upāli adhammakammaṃ hoti avinayakammaṃ, evañca pana saṅgho sātisāro hotī’’ti idaṃ virujjhatīti. Idañca na virujjhati. Kasmā? Vacanatthanānattato, ‘‘tajjanīyakammārahassā’’ti imassa hi vacanassa kammasanniṭṭhānaṃ attho. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave’’tiādivacanassa aṅgasambhavo, tasmā yadā saṅghena sannipatitvā ‘‘idaṃ nāma imassa bhikkhuno kammaṃ karomā’’ti sanniṭṭhānaṃ kataṃ hoti, tadā kammāraho nāma hoti. Tassa iminā lakkhaṇena tajjanīyādikammārahassa niyassakammādikaraṇaṃ adhammakammañceva avinayakammañcāti veditabbaṃ. Yassa pana bhaṇḍanakārakādīsu aṅgesu aññataraṃ aṅgaṃ atthi, tassa ākaṅkhamāno saṅgho yathānuññātesu aṅgesu ca kammesu ca yena kenaci aṅgena yaṃkiñci kammaṃ vavatthapetvā taṃ bhikkhuṃ kammārahaṃ katvā kammaṃ kareyya. Ayamettha vinicchayo. Evaṃ pubbenāparaṃ sameti.
在这里,虽然呵责甘马的甘马语是针对制造纷争的人而说的,但是,当对愚痴、不聪明、经常犯戒的人作呵责甘马时,就应该按照愚痴、不聪明这一点来作甘马语。这样,甘马才是依据真实的事由而作,而不是依据其他甘马的事由。为什么?因为这也是被允许的。这个道理在所有地方都适用。十八种正行的事目,我们将在别住犍度中解释。巴利
Tattha kiñcāpi tajjanīyakamme bhaṇḍanakārakavasena kammavācā vuttā, atha kho bālassa abyattassa āpattibahulassa tajjanīyakammaṃ karontena bālaabyattavaseneva kammavācā kātabbā . Evañhi bhūtena vatthunā kataṃ kammaṃ hoti, na ca aññassa kammassa vatthunā. Kasmā? Yasmā idampi anuññātanti. Esa nayo sabbattha. Aṭṭhārasa sammāvattanavatthūni pārivāsikakkhandhake vaṇṇayissāma.
不应让它止息的十八种等论巴利
Nappaṭippassambhetabbaaṭṭhārasakādikathā
8 “毛发下垂”是指身上的毛都平伏下来;意思是比丘们随顺听从。“从事度脱”中,“度脱”是指为那些解脱的人而设的;意思是他们奉行那能借以出离、解脱的十八种正行。要履行这些行仪多久呢?十天或五天。因为在这甘马犍度中,只要这么多时间,行仪就算履行圆满了。巴利
8.Lomaṃpātentīti pannalomā honti; bhikkhū anuvattantīti attho. Netthāraṃ vattantīti nittharantānaṃ etanti netthāraṃ; yena sakkā nissāraṇā nittharituṃ, taṃ aṭṭhārasavidhaṃ sammāvattanaṃ vattantīti attho. Kittakaṃ kālaṃ vattaṃ pūretabbanti? Dasa vā pañca vā divasāni. Imasmiñhi kammakkhandhake ettakena vattaṃ pūritameva hoti.
尼雅萨甘马论巴利
Niyassakammakathā
11 在谢亚萨卡事件中,“apissu bhikkhū pakatā”是说比丘们一直都忙碌。其余部分和呵责甘马中所说的相同。巴利
11. Seyyasakavatthusmiṃ – apissu bhikkhū pakatāti apissu bhikkhū niccaṃ byāvaṭā honti. Sesaṃ tajjanīye vuttasadisameva.
驱出甘马论巴利
Pabbājanīyakammakathā
21 关于阿萨吉与富那婆苏迦这件事,在桑喀地谢思的注释中已经说过了。巴利
21. Assajipunabbasukavatthu saṅghādisesavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ.
27 27. 在“以身戏笑”等句里,这里所谓的“身戏笑”就是指身体的嬉戏。剩下两个词也是同样的道理。所谓“身非行”,就是指通过身门违犯所制定的学处。剩下两个词也是同样的道理。所谓“身损害”,就是指以不修学的方式损害通过身门所制定的学处;意思是破坏、毁灭。剩下两个词也是同样的道理。所谓“身邪命”,就是指靠被禁止的医业等来谋生,比如煮油、煮阿利塔等。所谓“语邪命”,就是指为在家人接受并传达消息等。所谓“身语邪命”,就是兼有两者。其余与呵责甘马中所说相同。巴利
27.Kāyikena davenātiādīsu panettha kāyiko davo nāma kāyakīḷā vuccati. Sesapadadvayepi eseva nayo. Kāyiko anācāro nāma kāyadvāre paññattasikkhāpadavītikkamo vuccati . Sesadvayepi eseva nayo. Kāyikaṃ upaghātikaṃ nāma kāyadvāre paññattasikkhāpadassa asikkhanabhāvena upahananaṃ vuccati; nāsanaṃ vināsananti attho. Sesadvayepi eseva nayo. Kāyiko micchājīvo nāma paṭikkhittavejjakammādivasena telapacanaariṭṭhapacanādīni. Vācasiko micchājīvo nāma gihīnaṃ sāsanasampaṭicchanārocanādīni. Kāyikavācasiko nāma tadubhayaṃ. Sesaṃ tajjanīye vuttanayameva.
应思甘马论巴利
Paṭisāraṇīyakammakathā
33 33. 不过在须达摩事中——“anapaloketvā”就是没有事先告知。“Etadavocā”是说:他问“居士,你给长老们准备了什么?”让人把一切都打开来看过之后,才说了这话。“Ekā ca kho idha natthi yadidaṃ tilasaṃguḷikā”意思是:这里唯独没有那种叫“芝麻团”的东西,也就是被称为“芝麻碎”的,这里没有。据说那位居士的家族中,最早有一位是做糕饼的。长老想拿他的出身来讥讽他,所以这样说。“Yadeva kiñcī”的意思是:舍弃了这么多佛语珍宝,却偏偏只说芝麻团之类的话。又用雏鸡的譬喻来说明这一点:“就像它既不学乌鸦叫,也不学鸡叫,你也是这样,既不说比丘的话,也不说在家人的话。”巴利
33. Sudhammavatthusmiṃ pana – anapaloketvāti na āpucchitvā. Etadavocāti kiṃ te gahapati therānaṃ paṭiyattanti sabbaṃ vivarāpetvā disvā etaṃ avoca. Ekā ca kho idha natthi yadidaṃ tilasaṃguḷikāti yā ayaṃ tilasakkhalikā nāma vuccati, sā natthīti attho. Tassa kira gahapatino vaṃse ādimhi eko pūviyo ahosi. Tena naṃ thero jātiyā khuṃsetukāmo evamāha. Yadeva kiñcīti evaṃ bahuṃ buddhavacanaṃ ratanaṃ pahāya kiñcideva tilasaṃguḷikāvacanaṃ bhāsitaṃ. Kukkuṭapotakaudāharaṇena idaṃ dasseti ‘‘yathā so neva kākavassitaṃ na kukkuṭavassitaṃ akāsi, evaṃ tayāpi neva bhikkhuvacanaṃ na gihivacanaṃ vutta’’nti.
非法业等十二种论巴利
Adhammakammādidvādasakakathā
37 “非当面作”等三集,和前面所说的完全一样。巴利
37.Asammukhā katantiādayo tikā vuttappakārā eva.
39 具足支分与前面所说的那些不同。其中,为了使他人得不到利养而这样不断努力、精勤奔走,就叫做“为令他人不得利养而谋求”。这个道理也适用于“无义”等说法。其中,“无义”是指利益的破坏。“无住处”是指在那个地方没有住所。“在家人面前说佛陀的坏话”,就是当着在家人的面讲佛陀的过失。“不如实履行如法的承诺”,就是不像自己所承诺的那样去做;比如答应了雨安居的住处却不去,或者做出其他类似的事情。“五位比丘”等话,是为了说明即使只具备一个支分,也足以构成做甘马的资格。这里其余的内容,有的意思浅显易懂,有的则与呵责甘马中所说的一致。巴利
39. Aṅgasamannāgamo purimehi asadiso. Tattha yathā lābhaṃ na labhanti; evaṃ parisakkanto parakkamanto alābhāya parisakkati nāma. Esa nayo anatthādīsu. Tattha anatthoti atthabhaṅgo. Anāvāsoti tasmiṃ ṭhāne avasanaṃ. Gihīnaṃ buddhassa avaṇṇanti gihīnaṃ santike buddhassa avaṇṇaṃ bhāsati. Dhammikaṃ paṭissavaṃ na saccāpetīti yathā sacco hoti, evaṃ na karoti; vassāvāsaṃ paṭissuṇitvā na gacchati, aññaṃ vā evarūpaṃ karoti. Pañcannaṃ bhikkhavetiādi ekaṅgenapi kammārahabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Sesamettha uttānatthañceva, tajjanīye ca vuttanayameva.
关于不见罪而作举罪甘马的讨论巴利
Āpattiyā adassane ukkhepanīyakammakathā
46 46. 关于恰那事:比丘们,要把住处的次第辗转相告,并在所有住处宣告。巴利
46. Channavatthusmiṃ – āvāsaparamparañca bhikkhave saṃsathāti sabbāvāsesu ārocetha.
50 对于“制造纷争者”等情形,因纷争等缘由而犯的罪,对其举罪判定该罪之后,必须只以“不见该罪”为由作甘马。三集的内容正如前面所说。巴利
50.Bhaṇḍanakārakotiādīsu bhaṇḍanādipaccayā āpannaṃ āpattiṃ ropetvā tassā adassaneyeva kammaṃ kātabbaṃ. Tikā vuttappakārā eva.
51 51. 在正确行持这一项中,有四十三条行持。其中,“不应被扰乱”是指不应被举罪。“比丘不应被诸比丘”是指一位比丘不应被其他比丘离间。“不应持在家之幢”是指不应穿白衣、未割截边缘的衣和有花边的衣。“不应持外道之幢”是指不应穿吉祥草衣等。“不应被冒犯”是指不应被轻慢。“内或外”是指精舍的内或外。“不应以外道等”这三句意思很明白。其余的一切,我们将在别住犍度中解释。其余部分与呵责甘马中所说的方法相同。对于不忏悔罪而作举罪甘马,与此相似。巴利
51. Sammāvattanāyaṃ panettha tecattālīsa vattāni. Tattha na anuddhaṃsetabboti na codetabbo. Na bhikkhu bhikkhūhīti añño bhikkhu aññehi bhikkhūhi na bhinditabbo. Na gihiddhajoti odātavatthāni acchinnadasapupphadasāni ca na dhāretabbāni. Na titthiyaddhajoti kusacīrādīni na dhāretabbāni. Na āsādetabboti na apasādetabbo. Anto vā bahi vāti vihārassa anto vā bahi vā. Na titthiyādipadattayaṃ uttānameva . Sesaṃ sabbaṃ pārivāsikakkhandhake vaṇṇayissāma. Sesaṃ tajjanīye vuttanayameva. Āpattiyā appaṭikamme ukkhepanīyakammaṃ iminā sadisameva.
65 阿利塔事在小注里已经说过。在“制造纷争者”等条目中,他依止哪一种邪见而制造纷争等,就应当在他尚未舍弃那邪见期间作甘马。其余部分,和呵责甘马里所说的一样。因为在正确行持方面,这里也确实只有四十三种行持。巴利
65. Ariṭṭhavatthu khuddakavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ. ‘‘Bhaṇḍanakārako’’tiādīsu yaṃ diṭṭhiṃ nissāya bhaṇḍanādīni karoti, tassā appaṭinissaggeyeva kammaṃ kātabbaṃ. Sesaṃ tajjanīye vuttanayameva. Sammāvattanāyampi hi idha tecattālīsaṃyeva vattānīti.