小品注疏显示巴利原文
Cūḷavagga-aṭṭhakathā
一、羯磨犍度显示巴利原文
1. Kammakkhandhakaṃ
呵责羯磨论显示巴利原文
Tajjanīyakammakathā
1 1. 在《小品》的第一〈羯磨犍度〉中,首先,“般度迦洛希达卡”即般度卡与洛希达卡,他们是六群比丘中的两位;依止他们的人也被称为“般度迦洛希达卡”。“Balavābalavaṃ paṭimantethā”意为“你们应有力地答辩”。“Alamatthatarā”意为“更有能力者”。显示巴利原文
1. Cūḷavaggassa paṭhame kammakkhandhake tāva paṇḍukalohitakāti paṇḍuko ceva lohitako cāti chabbaggiyesu dve janā; tesaṃ nissitakāpi paṇḍukalohitakātveva paññāyanti. Balavābalavaṃ paṭimantethāti suṭṭhubalavaṃ paṭivadatha. Alamatthatarāti samatthatarā.
非法羯磨十二种论显示巴利原文
Adhammakammadvādasakakathā
4 4. 在“非面前作”等之中,指缺失僧面前、法面前、律面前、人面前而作;未询问被举罪者而作;未得彼承认而作。“Adesanāgāminiyā”指波罗夷罪或桑喀地谢沙罪。在此,前三个三法中,将“非法作”、“别众作”等与每一法结合,宣说了九个三法。如是,总计有十二个三法。从相反的方面来说,在善法方面也宣说了同样的十二个三法。显示巴利原文
4.Asammukhākatantiādīsu saṅghadhammavinayapuggalasammukhānaṃ vinā kataṃ, cuditakaṃ appaṭipucchitvā kataṃ, tasseva appaṭiññāya kataṃ. Adesanāgāminiyāti pārājikāpattiyā vā saṅghādisesāpattiyā vā. Ettha purimakesu tīsu tikesu nava padā adhammenakataṃ vaggenakatanti imehi saddhiṃ ekekaṃ gahetvā nava tikā vuttā. Evaṃ sabbepi dvādasa tikā honti. Paṭipakkhavasena sukkapakkhesupi eteyeva dvādasa tikā vuttā.
6 “不适当的在家交往”:指与出家人不相应的、如共欢笑等类的在家交往。显示巴利原文
6.Ananulomikehigihisaṃsaggehīti pabbajitānaṃ ananucchavikehi sahasokitādīhi gihisaṃsaggehi.
“诸比丘,三种……”等语,是为了说明即使仅以其中一种条件,也可以作呵责羯磨。因为呵责羯磨的特有条件是制造纷争,依止甘马的条件是屡屡犯戒,驱出羯磨的条件是污损俗家。然而,在这三种条件中,以任何一种条件都可以作所有羯磨。若如此,瞻波犍度中所说:“对适合呵责羯磨者作依止甘马……乃至……令适合具足戒者出罪;优波离,像这样的羯磨是非法羯磨、非律羯磨,僧团亦有过失。”这岂不矛盾?这并不矛盾。何以故?因语义不同。“对适合呵责羯磨者”此语的意义是羯磨的决断;而“诸比丘,三种……”等语的意义是条件的存在。因此,当僧团聚集而决断“我们为此比丘作此羯磨”时,他便名为适合此羯磨者。以此特征,对适合呵责等羯磨者作依止等羯磨,应知是非法羯磨且非律羯磨。然而,若有人在制造纷争等条件中具有任何一条条件,僧团若愿意,可在所允许的条件与羯磨中,以任何一条条件确定任何一种羯磨,令该比丘成为适合羯磨者而作羯磨。这是此处的结论。如此,前后便无矛盾。显示巴利原文
Tiṇṇaṃ, bhikkhave, bhikkhūnantiādi ekekenāpi aṅgena tajjanīyakammaṃ kātuṃ vaṭṭatīti dassanatthaṃ vuttaṃ. Tajjanīyassa hi visesena bhaṇḍanakārakattaṃ aṅgaṃ, niyassassa abhiṇhāpattikattaṃ, pabbājanīyassa kuladūsakattaṃ vuttaṃ. Imesu pana tīsu aṅgesu yena kenaci sabbānipi kātuṃ vaṭṭati. Yadi evaṃ yaṃ campeyyakkhandhake vuttaṃ – ‘‘tajjanīyakammārahassa niyassakammaṃ karoti…pe… upasampadārahaṃ abbheti; evaṃ kho upāli adhammakammaṃ hoti avinayakammaṃ, evañca pana saṅgho sātisāro hotī’’ti idaṃ virujjhatīti. Idañca na virujjhati. Kasmā? Vacanatthanānattato, ‘‘tajjanīyakammārahassā’’ti imassa hi vacanassa kammasanniṭṭhānaṃ attho. ‘‘Tiṇṇaṃ, bhikkhave’’tiādivacanassa aṅgasambhavo, tasmā yadā saṅghena sannipatitvā ‘‘idaṃ nāma imassa bhikkhuno kammaṃ karomā’’ti sanniṭṭhānaṃ kataṃ hoti, tadā kammāraho nāma hoti. Tassa iminā lakkhaṇena tajjanīyādikammārahassa niyassakammādikaraṇaṃ adhammakammañceva avinayakammañcāti veditabbaṃ. Yassa pana bhaṇḍanakārakādīsu aṅgesu aññataraṃ aṅgaṃ atthi, tassa ākaṅkhamāno saṅgho yathānuññātesu aṅgesu ca kammesu ca yena kenaci aṅgena yaṃkiñci kammaṃ vavatthapetvā taṃ bhikkhuṃ kammārahaṃ katvā kammaṃ kareyya. Ayamettha vinicchayo. Evaṃ pubbenāparaṃ sameti.
在此,虽然呵责羯磨的甘马语是依制造纷争的事由而说,但是,若对愚痴、不聪明、多犯戒者作呵责羯磨,应依愚痴、不聪明的事由来作甘马语。如此,是以真实事由而作的羯磨,而不是以其他羯磨的事由。为什么呢?因为这也是被允许的。这个道理适用于一切处。十八种正行事将在别住犍度中解释。显示巴利原文
Tattha kiñcāpi tajjanīyakamme bhaṇḍanakārakavasena kammavācā vuttā, atha kho bālassa abyattassa āpattibahulassa tajjanīyakammaṃ karontena bālaabyattavaseneva kammavācā kātabbā . Evañhi bhūtena vatthunā kataṃ kammaṃ hoti, na ca aññassa kammassa vatthunā. Kasmā? Yasmā idampi anuññātanti. Esa nayo sabbattha. Aṭṭhārasa sammāvattanavatthūni pārivāsikakkhandhake vaṇṇayissāma.
不应令止息十八种等论显示巴利原文
Nappaṭippassambhetabbaaṭṭhārasakādikathā
8 “Lomaṃ pātentī”意为令毛发竖立,这是比丘们随顺的意思。“Netthāraṃ vattantī”中,“netthāraṃ”指能度脱者,即奉行那能出离度脱的十八种正行事之意。应履行行事多久?十天或五天。在此羯磨犍度中,以此期限便完成行事。显示巴利原文
8.Lomaṃpātentīti pannalomā honti; bhikkhū anuvattantīti attho. Netthāraṃ vattantīti nittharantānaṃ etanti netthāraṃ; yena sakkā nissāraṇā nittharituṃ, taṃ aṭṭhārasavidhaṃ sammāvattanaṃ vattantīti attho. Kittakaṃ kālaṃ vattaṃ pūretabbanti? Dasa vā pañca vā divasāni. Imasmiñhi kammakkhandhake ettakena vattaṃ pūritameva hoti.
依止甘马论显示巴利原文
Niyassakammakathā
11 在卧具事中——“apissu bhikkhū pakatā”意指比丘们常忙碌。其余内容与呵责羯磨中所说相似。显示巴利原文
11. Seyyasakavatthusmiṃ – apissu bhikkhū pakatāti apissu bhikkhū niccaṃ byāvaṭā honti. Sesaṃ tajjanīye vuttasadisameva.
驱出羯磨论显示巴利原文
Pabbājanīyakammakathā
21 阿沙基及富那婆苏迦事,在桑喀地谢沙的注释中已有说明。显示巴利原文
21. Assajipunabbasukavatthu saṅghādisesavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ.
27 27. 在“以身戏笑”等句中,此处“身戏笑”指身体的游戏。余二句同理。“身非行”指以身门违犯所制学处。余二句同理。“身损害”指以身门不学而损害所制学处,即破坏、毁灭之意。余二句同理。“身邪命”指依被禁止的医业等为生,如煮油、煮阿利吒等;“语邪命”指为在家人传达教法等;“身语邪命”指兼有两者。其余与呵责羯磨中所说相同。显示巴利原文
27.Kāyikena davenātiādīsu panettha kāyiko davo nāma kāyakīḷā vuccati. Sesapadadvayepi eseva nayo. Kāyiko anācāro nāma kāyadvāre paññattasikkhāpadavītikkamo vuccati . Sesadvayepi eseva nayo. Kāyikaṃ upaghātikaṃ nāma kāyadvāre paññattasikkhāpadassa asikkhanabhāvena upahananaṃ vuccati; nāsanaṃ vināsananti attho. Sesadvayepi eseva nayo. Kāyiko micchājīvo nāma paṭikkhittavejjakammādivasena telapacanaariṭṭhapacanādīni. Vācasiko micchājīvo nāma gihīnaṃ sāsanasampaṭicchanārocanādīni. Kāyikavācasiko nāma tadubhayaṃ. Sesaṃ tajjanīye vuttanayameva.
令忆念羯磨论显示巴利原文
Paṭisāraṇīyakammakathā
33 33. 在善法事中——“anapaloketvā”意为“未先告知”。“Etadavocā”是世尊问:“居士,你为长老们准备了什么?”令其全部揭开检视后,说了此语。“Ekā ca kho idha natthi yadidaṃ tilasaṃguḷikā”意为:这里唯独没有所谓“芝麻团”,即名为“芝麻壳”之物。据说,那位居士家族中最初有一位制糕饼者。长老想以出身来讥毁他,故如此说。“Yadeva kiñcī”的意思是说:舍弃如此众多的佛语宝藏,却只叙说芝麻团之类的话。又以雏鸡的譬喻说明:“正如他既不发乌鸦之声,也不出鸡鸣,你也是如此,既不说比丘语,也不说在家语。”显示巴利原文
33. Sudhammavatthusmiṃ pana – anapaloketvāti na āpucchitvā. Etadavocāti kiṃ te gahapati therānaṃ paṭiyattanti sabbaṃ vivarāpetvā disvā etaṃ avoca. Ekā ca kho idha natthi yadidaṃ tilasaṃguḷikāti yā ayaṃ tilasakkhalikā nāma vuccati, sā natthīti attho. Tassa kira gahapatino vaṃse ādimhi eko pūviyo ahosi. Tena naṃ thero jātiyā khuṃsetukāmo evamāha. Yadeva kiñcīti evaṃ bahuṃ buddhavacanaṃ ratanaṃ pahāya kiñcideva tilasaṃguḷikāvacanaṃ bhāsitaṃ. Kukkuṭapotakaudāharaṇena idaṃ dasseti ‘‘yathā so neva kākavassitaṃ na kukkuṭavassitaṃ akāsi, evaṃ tayāpi neva bhikkhuvacanaṃ na gihivacanaṃ vutta’’nti.
非法羯磨等十二种论显示巴利原文
Adhammakammādidvādasakakathā
37 37. “非面前作”等三种法,如前所述。显示巴利原文
37.Asammukhā katantiādayo tikā vuttappakārā eva.
39 39. 具足支分与前述不同。其中,若未得利养,如此努力、精进却不得利养,即名为“为无所得而努力”。此理亦适用于“无义”等。其中,“无义”指利益的损毁。“无住处”指于该处无有住所。“在家人面前说佛陀坏话”,即于诸在家众面前宣说佛陀的过恶。“不如实履行如法的承诺”,即不依所许而如实去作,例如承诺于雨安居时提供住所后却不去,或作其他类似之事。“五位比丘”等语,是为显示即使仅具一支分,也足以构成应作羯磨的资格而说。其余在此处,既有意义明显的,也有在呵责羯磨中已说过的同样方法。显示巴利原文
39. Aṅgasamannāgamo purimehi asadiso. Tattha yathā lābhaṃ na labhanti; evaṃ parisakkanto parakkamanto alābhāya parisakkati nāma. Esa nayo anatthādīsu. Tattha anatthoti atthabhaṅgo. Anāvāsoti tasmiṃ ṭhāne avasanaṃ. Gihīnaṃ buddhassa avaṇṇanti gihīnaṃ santike buddhassa avaṇṇaṃ bhāsati. Dhammikaṃ paṭissavaṃ na saccāpetīti yathā sacco hoti, evaṃ na karoti; vassāvāsaṃ paṭissuṇitvā na gacchati, aññaṃ vā evarūpaṃ karoti. Pañcannaṃ bhikkhavetiādi ekaṅgenapi kammārahabhāvadassanatthaṃ vuttaṃ. Sesamettha uttānatthañceva, tajjanīye ca vuttanayameva.
对不见罪而作举罪甘马之论显示巴利原文
Āpattiyā adassane ukkhepanīyakammakathā
46 46. 于阐那事中:“诸比丘,应辗转告知住处次第,并于一切住处中宣告。”显示巴利原文
46. Channavatthusmiṃ – āvāsaparamparañca bhikkhave saṃsathāti sabbāvāsesu ārocetha.
50 50. 于“制造纷争者”等中,因纷争等缘而犯的罪,令其忏悔该罪后,唯因不见该罪而应作羯磨。三法正如上说。显示巴利原文
50.Bhaṇḍanakārakotiādīsu bhaṇḍanādipaccayā āpannaṃ āpattiṃ ropetvā tassā adassaneyeva kammaṃ kātabbaṃ. Tikā vuttappakārā eva.
51 51. 在正确行持中,有这四十三条行持。其中,“不应被扰乱”指不应被举罪。“比丘不应被诸比丘”指一位比丘不应被其他比丘所离间。“不应持在家之幢”指不应穿着白衣及未割截、带长缘的衣。“不应持外道之幢”指不应穿着吉祥草衣等。“不应被冒犯”指不应被轻慢。“内或外”指精舍的内外。“不应以外道等”三句意义明显。其余的一切,我们将在别住犍度中解释。其余的部分,与呵责羯磨中所说的方法相同。对于不忏悔罪而作举罪甘马,与此相似。显示巴利原文
51. Sammāvattanāyaṃ panettha tecattālīsa vattāni. Tattha na anuddhaṃsetabboti na codetabbo. Na bhikkhu bhikkhūhīti añño bhikkhu aññehi bhikkhūhi na bhinditabbo. Na gihiddhajoti odātavatthāni acchinnadasapupphadasāni ca na dhāretabbāni. Na titthiyaddhajoti kusacīrādīni na dhāretabbāni. Na āsādetabboti na apasādetabbo. Anto vā bahi vāti vihārassa anto vā bahi vā. Na titthiyādipadattayaṃ uttānameva . Sesaṃ sabbaṃ pārivāsikakkhandhake vaṇṇayissāma. Sesaṃ tajjanīye vuttanayameva. Āpattiyā appaṭikamme ukkhepanīyakammaṃ iminā sadisameva.
65 65. 阿利吒事已在小注中说明。在“制造纷争者”等情形中,若依某邪见而制造纷争等,只因他不舍弃该邪见,才应作羯磨。其余部分,与呵责羯磨中所说的方法相同。因为在这里的正确行持中,也正有四十三种行持。显示巴利原文
65. Ariṭṭhavatthu khuddakavaṇṇanāyaṃ vuttaṃ. ‘‘Bhaṇḍanakārako’’tiādīsu yaṃ diṭṭhiṃ nissāya bhaṇḍanādīni karoti, tassā appaṭinissaggeyeva kammaṃ kātabbaṃ. Sesaṃ tajjanīye vuttanayameva. Sammāvattanāyampi hi idha tecattālīsaṃyeva vattānīti.