29. 施叶品
29. Paṇṇadāyakavaggo
1-10. 《施叶长老譬喻》等的注释
1-10. Paṇṇadāyakattheraapadānādivaṇṇanā
1-2在第二十九品的初譬喻中,“施叶食物”的意思是:为了享用乳叶等食物,我坐在叶屋里;也就是说,我这样安住着。“近坐、寂静的我”是指:在叶屋里就近而坐、寂静存在的我。“大仙前来”的意思是:因追寻宏大的戒蕴等功德,故称大仙。“世间之光、世间之灯——悉达多佛、世尊前来”,是指他来到了我的身边。“坐在叶席上”的意思是:他走近,坐在叶子铺成的席子上;为了让他咀嚼,我供养了蒸过的叶子。——这便是上下文关联的含义。
1-2. Ekūnatiṃsatime vagge paṭhamāpadāne paṇṇabhojanabhojanoti khīrapaṇṇādibhojanassa bhuñjanatthāya paṇṇasālāya nisinno amhi bhavāmīti attho. Upaviṭṭhañca maṃ santanti paṇṇasālāyaṃ upaviṭṭhaṃ santaṃ vijjamānaṃ maṃ. Upāgacchi mahāisīti mahante sīlādikhandhe esanato mahāisi. Lokapajjoto lokapadīpo siddhattho bhagavā upagacchi, mama samīpaṃ agamāsīti attho. Nisinnassa paṇṇasanthareti upagantvā paṇṇasanthare nisinnassa khādanatthāya seditaṃ paṇṇaṃ mayā dinnanti sambandho.
5-7在第二譬喻中,“心似须弥山般寂静,相如大地般相称的悉达多世尊”——此是文句关联。“从定中起”意为:从灭尽定中出定,即出离、独处而住的意思。“为乞食而近侍我”是指:世尊在乞食之时,心中思维:“今日若有人施我任何物品,彼将得大果报。”他正坐着,我来到他的近前——这便是“近侍”之意,即来到身边。从“诃梨勒果……乃至……法若沙果”,所有这些果实,都是我以清净信心供养给悲悯一切世间的悉达多大仙的——这是句中的义理。
5-7. Dutiyāpadāne sinerusamasantoso dharaṇīsamasādiso siddhattho bhagavāti sambandho. Vuṭṭhahitvā samādhimhāti nirodhasamāpattito vuṭṭhahitvā visuṃ hutvāti attho. Bhikkhāya mamupaṭṭhitoti bhikkhācāravelāya ‘‘ajja mama yo koci kiñci dānaṃ dadāti, tassa mahapphala’’nti cintetvā nisinnassa mama santikaṃ samīpaṃ upaṭṭhito samīpamāgatoti attho. Harītakaṃ…pe… phārusakaphalāni cāti evaṃ sabbaṃ taṃ phalaṃ sabbalokānukampino tassa siddhatthassa mahesissa mayā vippasannena cetasā dinnanti attho.
11-12在第三譬喻中,“如狮行于林”意为:犹如在林中行走的狮王,悉达多世尊也那样行走——此是关联。“如牛王骏马”的意思是:牛王有四种,即vasabho、nisabho、visabho、āsabho。其中,统御百牛的王称为vasabho,统御千牛的王称为nisabho,统御十万牛的王称为visabho,统御百千俱胝牛的王称为āsabho。而这里将āsabho说为“nisabho”,意谓如良马般无畏、稳固的牛王。“如辉耀的迦拘陀树”意为:就如同那被花朵与嫩叶装点、璀璨闪耀的迦拘陀树一般,我看到人中最英伟、人中至尊、最殊胜的悉达多世尊走来,便满怀信心,以清净心迎接他——这是这句话的意思。
11-12. Tatiyāpadāne sīhaṃ yathā vanacaranti vane caramānaṃ sīharājaṃ iva caramānaṃ siddhatthaṃ bhagavantanti sambandho. Nisabhājāniyaṃ yathāti vasabho, nisabho, visabho, āsabhoti cattāro gavajeṭṭhakā. Tesu gavasatassa jeṭṭhako vasabho, gavasahassassa jeṭṭhako nisabho, gavasatasahassassa jeṭṭhako visabho, gavakoṭisatasahassassa jeṭṭhako āsabho. Idha pana āsabho ‘‘nisabho’’ti vutto, ājānīyaṃ abhītaṃ niccalaṃ usabharājaṃ ivāti attho. Kakudhaṃ vilasantaṃvāti pupphapallavehi sobhamānaṃ kakudharukkhaṃ iva narāsabhaṃ narānaṃ āsabhaṃ uttamaṃ āgacchantaṃ siddhatthaṃ bhagavantaṃ disvā saddhāya sampayuttattā vippasannena cetasā paccuggamanaṃ akāsinti attho.
从第四譬喻至第十譬喻,义甚明了,故不赘释。
Catutthāpadānādīni dasamāvasānāni suviññeyyānevāti.