5.布萨犍度
5. Uposathavaggo
1-8. 简要布萨经等注
1-8. Saṃkhittūposathasuttādivaṇṇanā
41-4841-48. 第五(品)的第一等(经)无需说明。第六(经)(《相应部注疏》1.1.165):“它有五支,故称‘五支’;五支本身即‘五支的’,指那‘五支的’(乐器)。”大达达里琴及维纳琴的特殊类型也仅是绷紧的,因此以“在以皮革包裹的(乐器)中”作了限定。单面乐器为罐鼓、大达达里鼓等;双面乐器为大鼓、小鼓等。成为皮革包裹后加以捆缚,即绷紧与张开。完全包裹指四角框鼓和帕纳瓦鼓等。牛面号等亦归此类。“竹管等”:通过“等”字含摄螺贝等。“善敲击等”:指善敲击的象牙板、铜板、石板与木板的敲击等。其中,善敲击即象牙制的板;铜板为铜制;石制并以铁片敲击发声的敲击板,即石板与木板敲击。善调弦者:即妥善准备好的。在量上:指不紧不松之中,即适中的调弦程度。善巧者:即熟练精通者。其熟练显现令人悦意,故说“美好”。令染著:即令生起贪染。确实喜爱:即确实合意。不厌离:即不排斥,由于带来耳之快乐,故成可喜爱者。
41-48. Pañcamassa paṭhamādīsu natthi vattabbaṃ. Chaṭṭhe (saṃ. ni. ṭī. 1.1.165) pañca aṅgāni etassāti pañcaṅgaṃ, pañcaṅgameva pañcaṅgikaṃ, tassa pañcaṅgikassa. Mahatī daddarī vīṇāvisesopi ātatamevāti ‘‘cammapariyonaddhesū’’ti visesanaṃ kataṃ. Ekatalatūriyaṃ kumbhathunadaddarikādi. Ubhayatalaṃ bherimudiṅgādi. Cammapariyonaddhaṃ hutvā vinibaddhaṃ ātatavitataṃ. Sabbaso pariyonaddhaṃ nāma caturassaambaṇaṃ paṇavādi ca. Gomukhīādīnampi ettheva saṅgaho daṭṭhabbo. Vaṃsādīti ādi-saddena saṅkhādīnaṃ saṅgaho. Sammādīti sammatāḷakaṃsatāḷasilāsalākatāḷādi. Tattha sammatāḷaṃ nāma dantamayatāḷaṃ. Kaṃsatāḷaṃ lohamayaṃ. Silāmayaṃ ayopattena ca vādanatāḷaṃ silāsalākatāḷaṃ. Sumucchitassāti suṭṭhu paṭiyattassa. Pamāṇeti nātidaḷhanātisithilasaṅkhāte majjhime mucchanāpamāṇe. Chekoti paṭu paṭṭho. So cassa paṭubhāvo manoharoti āha ‘‘sundaro’’ti. Rañjetunti rāgaṃ uppādetuṃ. Khamatevāti rocateva. Na nibbindatīti na tajjeti, sotasukhabhāvato piyāyitabbova hoti.
「不轻视丈夫」:即不抛弃丈夫,纵然心中亦不希求其他男子。「勤奋者」:具备奋起精进。「不懈怠者」:不懒惰。「摄受眷属者」:通过尊重等,以及在节日等时机应当送出的可意礼物等派遣方式,摄受眷属。此处“眷属”指丈夫与自己双方的亲属。「所积集的」:从事农耕、经商等后带回的财富。第七、第八(经)意义明显易懂。
Bhattāraṃ nātimaññatīti sāmikaṃ muñcitvā aññaṃ manasāpi na pattheti. Uṭṭhāhikāti uṭṭhānavīriyasampannā. Analasāti nikkosajjā. Saṅgahitaparijjanāti sammānanādīhi ceva chaṇādīsu pesetabba-piyabhaṇḍādipaṇṇākārapesanādīhi ca saṅgahitaparijanā. Idha parijano nāma sāmikassa ceva attano ca ñātijano. Sambhatanti kasivaṇijjādīni katvā ābhatadhanaṃ. Sattamaṭṭhamāni uttānatthāni.
9-10. 第一现世经等注
9-10. Paṭhamaidhalokikasuttādivaṇṇanā
49-5049-50. 第九(经)中,「为现世胜利」:为了征服现世、为了战胜它。因为若通过避开现法的不利而战胜它,由此即成就彼义利,这样的人便称为“为现世胜利而行持者”,因为他镇伏怨敌、成就自义。故说“此世间已奋发”。(此带来称赞,而此称赞之带来,应视为通过名声之音在现世令诸声闻心生喜悦,并带来易调伏性。)「善加安排作业者」:不逾越煮粥煮饭时间等,对其妥善从事,即善加安排作业。「为他世胜利」:为了征服他世、为了战胜它。因为若通过避开来世的不利而战胜它,由此即成就彼义利,这样的人便称为“为他世胜利而行持者”。其余一切处意义皆明显。
49-50. Navame idhalokavijayāyāti idhalokavijinanatthāya abhibhavatthāya. Yo hi diṭṭhadhammikaṃ anatthaṃ parivajjanavasena abhibhavati, tato eva tadatthaṃ sampādeti, so idhalokavijayāya paṭipanno nāma hoti paccatthikaniggaṇhanato sadatthasampādanato ca. Tenāha ‘‘ayaṃsa loko āraddho hotī’’ti. (Pasaṃsāvahato tayidaṃ pasaṃsāvahanaṃ kittisaddena idhaloke saddānaṃ cittatosanaviddheyyabhāvāpādanena ca hotīti daṭṭhabbaṃ.) Susaṃvihitakammantoti yāgubhattapacanakālādīni anatikkamitvā tassa tassa sādhukaṃ karaṇena suṭṭhu saṃvihitakammanto. Paralokavijayāyāti paralokassa vijinanatthāya abhibhavatthāya. Yo hi samparāyikaṃ anatthaṃ parivajjanavasena abhibhavati, tato eva tadatthaṃ sampādeti, so paralokavijayāya paṭipanno nāma hoti. Sesaṃ sabbattha uttānameva.
第二五十经
2. Dutiyapaṇṇāsakaṃ