31. 阿拉汉果品复注
17 段
第8品 阿拉汉品
8. Arahattavaggo
《苦经》等经的注释
1-3. Dukkhasuttādivaṇṇanā
75-7775-77. 第八品的第一经等,没有什么可说的。第三经中说的“三种诈取事”,是指依缘受用、周边攀谈、示现威仪这三种诈取事。“抬高”,就是用“大富者、大船主、大施主”之类的话来吹捧奉承。“贬低”,就是用“这人活着有什么用?他不过是个吃种子过活的”这样的话来轻蔑贬损。
75-77. Aṭṭhamassa paṭhamādīsu natthi vattabbaṃ. Tatiye tividhaṃ kuhanavatthunti paccayappaṭisevanasāmantajappanairiyāpathappavattanasaṅkhātaṃ tividhaṃ kuhanavatthuṃ. Ukkhipitvāti ‘‘mahākuṭumbiko mahānāviko mahādānapatī’’tiādinā paggaṇhitvā lapanaṃ. Avakkhipitvāti ‘‘kiṃ imassa jīvitaṃ, bījabhojano nāmāya’’nti hīḷetvā lapanaṃ.
《苦经》等经的注释终
《乐与喜悦经》的注释
4. Sukhasomanassasuttavaṇṇanā
78在第四经中,对于前面所说的法等内容,说“他多住于乐与喜悦”,是因为以烦恼为特征的苦不会渗入他。他拥有很多身体上的乐和心上的喜悦,所以叫“多乐与喜悦”。因为果看起来像是和它混在一起,所以叫“源”,也就是唯一的原因。“他”指前面所说的那位比丘。“圆满”就是没有欠缺、没有剩余。
78. Catutthe yathāvuttadhammādīsu tassa kilesanimittaṃ dukkhaṃ anavassananti ‘‘sukhasomanassabahulo viharatī’’ti vuttaṃ. Kāyikasukhañceva cetasikasomanassañca bahulaṃ assāti sukhasomanassabahulo. Yavati tena phalaṃ missitaṃ viya hotīti yoni, ekantikaṃ kāraṇaṃ. Assāti yathāvuttassa bhikkhuno. Paripuṇṇanti avikalaṃ anavasesaṃ.
《乐与喜悦经》注释终
第5篇《证得经》的注释
5. Adhigamasuttavaṇṇanā
7979. 在第五经中,“到来”是指依靠它,善或不善就会到来,也就是善与不善生起的原因。这里说的“善”是指对“到来”善巧,即这样对法作意时,了知善或不善法会增长。“离去”是指依靠它,善或不善就会离去,也就是那些善与不善不再生起的原因。这里说的“善”是指对“离去”善巧,即这样对法作意时,了知善或不善法不会增长。“方便善巧”是指具备在适当情况下生起的智慧。而且,当紧急事务或危险发生时,为了对治它,应当通过了解在适当情况下生起的原因来了知这一点。
79. Pañcame āgacchanti etena kusalā vā akusalā vāti āgamanaṃ, kusalākusalānaṃ uppattikāraṇaṃ. Tattha kusaloti āgamanakusalo. Evaṃ dhamme manasikaroto kusalā vā akusalā vā dhammā abhivaḍḍhantīti evaṃ jānanto. Apagacchanti kusalā vā akusalā vā etenāti apagamanaṃ. Tesaṃ eva anuppattikāraṇaṃ, tattha kusaloti apagamanakusalo. Evaṃ dhamme manasikaroto kusalā vā akusalā vā dhammā nābhivaḍḍhantīti evaṃ jānanto. Upāyakusaloti ṭhānuppattikapaññāsamannāgato. Idañca accāyikakicce vā bhaye vā uppanne tassa tikicchanatthaṃ ṭhānuppattiyā kāraṇajānanavasena veditabbaṃ.
《证得经》的注释终
6-7. 《大性经》等经的注释
6-7. Mahantattasuttādivaṇṇanā
80-8180-81. 第六经中,“到达”是指烦恼已经来到。第七经则很浅显易懂。
80-81. Chaṭṭhe sampatteti kilese sampatte. Sattamaṃ uttānameva.
《大经》等经的注释终
第8到10经:第二地狱经等的注释
8-10. Dutiyanirayasuttādivaṇṇanā
82-84第八经里说的“身轻率等”,这个“等”字把语轻率和意轻率也包括进去了。第九经等则意思很明白。
82-84. Aṭṭhame kāyapāgabbhiyādīhīti ādi-saddena vacīpāgabbhiyaṃ manopāgabbhiyañca saṅgaṇhāti. Navamādīni uttānatthāneva.
《第二地狱经》等经的注释终
《阿拉汉品》的注释终
