第五品 迦拘陀品
(10) 5. Kakudhavaggo
1-2. 两篇成就经的注释
1-2. Sampadāsuttadvayavaṇṇanā
91-9291-92. 第五品的第一篇经文讲述了五种混合的成就。第二篇经文中,前四种为混合,第五种唯独属于世间。
91-92. Pañcamassa paṭhame pañca sampadā missikā kathitā. Dutiye purimā catasso missikā, pañcamī lokikāva.
3. 记说经的注释
3. Byākaraṇasuttavaṇṇanā
9393. 第三篇经文中,“余记说”即指对阿拉汉果的记说。“由于愚钝的状态”:因处于愚钝而产生的无知。“由于极度愚痴的状态”:因极其愚痴的状态。“记说其他”是指说出“我已证得阿拉汉果”这样的话。“被欲望所破坏者”是指被贪欲征服之人。“以增上慢”:凭借已证得的慢心。“正确地”是指依正因、正理与正当的理由。
93. Tatiye aññābyākaraṇānīti arahattabyākaraṇāni. Mandattāti mandabhāvena aññāṇena. Momūhattāti atimūḷhabhāvena. Aññaṃ byākarotīti arahattaṃ pattosmīti katheti. Icchāpakatoti icchāya abhibhūto. Adhimānenāti adhigatamānena. Sammadevāti hetunā nayena kāraṇeneva.
4-5. 安住轻利经等的注释
4-5. Phāsuvihārasuttādivaṇṇanā
94-9594-95. 第四篇经文中,“安住轻利”指安乐住。第五篇经文中,“不动”是指阿拉汉果。
94-95. Catutthe phāsuvihārāti sukhavihārā. Pañcame akuppanti arahattaṃ.
6. 多闻持法者经的注释
6. Sutadharasuttavaṇṇanā
96第六篇经文中,「少事业」指少经营。「少事务」指少有需要做的事。「易养」指容易安乐地养育、容易养护。「善知足」指出于三种知足而善知足。「于活命资具」即对于生活所需品。「少食」指吃得少。「不贪腹食」指没有贪腹的状态,即没有大食性,专精修习。「不昏沉」即不多睡眠。第七、第八两篇经文含义明显。
96. Chaṭṭhe appaṭṭhoti appasamārambho. Appakiccoti appakaraṇīyo. Subharoti sukhena bharitabbo suposo. Susantosoti tīhi santosehi suṭṭhu santoso. Jīvitaparikkhāresūti jīvitasambhāresu. Appāhāroti mandāhāro. Anodarikattanti na odarikabhāvaṃ amahagghasabhāvaṃ anuyutto. Appamiddhoti na bahuniddo. Sattamaṭṭhamāni uttānatthāni.
《狮子经》注释
9. Sīhasuttavaṇṇanā
99第九句:「他恭敬地布施,不是不恭敬地」指不轻视、不偏离目标地布施,而不是因为轻视而偏离目标。「愿我的努力不白费」:我所做的努力,愿我所作的努力不白费;意思是不要有人说“一只狮子站起来打猫,却偏离了目标”这样的话。「贫穷者与尼沙陀」:这里,食物(anna)指大麦饭。以此为负担者,称为“贫穷者”,这是乞丐的名称。“尼沙陀”指捕鸟者。如此,即使对于这类最下等的乞丐与捕鸟者,他依然恭敬地布施。
99. Navame sakkaccaññeva deti no asakkaccanti anavaññāya avirajjhitvāva deti, no avaññāya virajjhitvā. Mā me yoggapatho nassāti mayā katayoggapatho mayhaṃ mā nassatu, ‘‘eko sīho uṭṭhāya biḷāraṃ paharanto virajjhitvā paharī’’ti evaṃ vattāro mā hontūti attho. Annabhāranesādānanti ettha annaṃ vuccati yavabhattaṃ, taṃ bhāro etesanti annabhārā. Yācakānaṃ etaṃ nāmaṃ. Nesādā vuccanti sākuṇikā. Iti sabbapacchimāya koṭiyā etesaṃ yācakanesādānampi sakkaccameva deseti.
《迦拘陀长老经》注释
10. Kakudhatherasuttavaṇṇanā
100第十句:「获得有身」即获得身体。「两或三个摩揭陀田庄」:这里,摩揭陀田庄有小的、中等的、大的。小田庄:这边四十牛吼地,那边四十牛吼地,合计为一俱卢舍。中等田庄:这边一俱卢舍,那边一俱卢舍,合计为半由旬。大田庄:这边一俱卢舍半,那边一俱卢舍半,合计为三俱卢舍。其中,若以小田庄计算,则为三个;若以小与中等田庄合计,则为两个田庄,这便是他的身体。因为他的身体有三俱卢舍之量。「我将护持」指我将养护、保护。「保护这」指保护此。「愚人」指空虚之人。「不应有他的」指不应属于他。「我们会说」指我们会讲述。「他尊重」指他行尊敬。「你们所作,你们自己以此将知晓」指这个人所作的,这个人自己将因这业而为人所知。其余各处意思都明显。
100. Dasame attabhāvapaṭilābhoti sarīrapaṭilābho. Dve vā tīṇi vā māgadhakāni gāmakkhettānīti ettha māgadhikaṃ gāmakkhettaṃ atthi khuddakaṃ, atthi majjhimaṃ, atthi mahantaṃ. Khuddakaṃ gāmakkhettaṃ ito cattālīsaṃ usabhāni, ito cattālīsanti gāvutaṃ hoti, majjhimaṃ ito gāvutaṃ, ito gāvutanti aḍḍhayojanaṃ hoti, mahantaṃ ito diyaḍḍhagāvutaṃ, ito diyaḍḍhagāvutanti tigāvutaṃ hoti. Tesu khuddakena gāmakkhettena tīṇi, khuddakena ca majjhimena ca dve gāmakkhettāni tassa attabhāvo. Tigāvutañhissa sarīraṃ. Pariharissāmīti paṭijaggissāmi gopayissāmi. Rakkhassetanti rakkhassu etaṃ. Moghapurisoti tucchapuriso. Nāssassāti na etassa bhaveyya. Samudācareyyāmāti katheyyāma. Sammannatīti sammānaṃ karoti. Yaṃ tumo karissati tumova tena paññāyissatīti yaṃ esa karissati, esova tena kammena pākaṭo bhavissati. Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti.
第三分五十经
3. Tatiyapaṇṇāsakaṃ