第八品 阿罗汉品显示巴利原文
8. Arahattavaggo
1. 《苦经》注释显示巴利原文
1. Dukkhasuttavaṇṇanā
75 第八品第一经中,「有恼害的」(savighāta)指具有伤害性、带来灾难的。「有热恼的」(sapariḷāha)指伴随身心热恼的。「可期望的」(pāṭikaṅkhā)指所应希求、必定现起的事物。显示巴利原文
75. Aṭṭhamassa paṭhame savighātanti saupaghātaṃ sopaddavaṃ. Sapariḷāhanti kāyikacetasikena pariḷāhena sapariḷāhaṃ. Pāṭikaṅkhāti icchitabbā avassaṃbhāvinī.
2. 《阿罗汉经》注释显示巴利原文
2. Arahattasuttavaṇṇanā
76 第二经中,「慢」(māna)指因出身等而生起的自恃。「卑慢」(omāna)指“我是低劣者”的慢心。「过慢」(atimāna)指以超越他人为相而转起的高慢。「增上慢」(adhimāna)指对于并未证得的,生起已证的慢心。「顽固」(thambha)指由嗔恚与慢所导致的僵直状态。「过卑慢」(atinipāta)指对于低劣者,生起“我是低劣者”的慢心。显示巴利原文
76. Dutiye mānanti jātiādīhi maññanaṃ. Omānanti hīnohamasmīti mānaṃ. Atimānanti atikkamitvā pavattaṃ accuṇṇatimānaṃ. Adhimānanti adhigatamānaṃ. Thambhanti kodhamānehi thaddhabhāvaṃ. Atinipātanti hīnassa hīnohamasmīti mānaṃ.
3. 《超人法经》注释显示巴利原文
3. Uttarimanussadhammasuttavaṇṇanā
77 第三经中,「超人法」(uttarimanussadhammā)指超越人法之法。「堪能成就圣位的殊胜智见」(alamariyañāṇadassanavisesa)指足以成就圣者状态的殊胜智见,也就是四道与四果的意思。「欺诳」(kuhana)指三种欺诳事。「饶舌」(lapana)指因贪求利养而褒贬他人的言说。显示巴利原文
77. Tatiye uttarimanussadhammāti manussadhammato uttari. Alamariyañāṇadassanavisesanti ariyabhāvaṃ kātuṃ samatthaṃ ñāṇadassanavisesaṃ, cattāro magge cattāri ca phalānīti attho. Kuhananti tividhaṃ kuhanavatthuṃ. Lapananti lābhatthikatāya ukkhipitvā avakkhipitvā vā lapanaṃ.
4. 《乐喜悦经》注释显示巴利原文
4. Sukhasomanassasuttavaṇṇanā
78 第四经中,「他的因缘已被激发」(yoni cassa āraddhā hoti):指他的因缘条件已完全圆满、被他善加把握。「法乐者」(dhammārāmo):于法中得喜悦。「乐于修习者」(bhāvanārāmo):于修习中感到喜悦,或者说在修习时即喜悦。「乐于断除者」(pahānārāmo):于断除烦恼中感到喜悦,或者说在断除时即喜悦。「乐于远离者」(pavivekārāmo):于三种远离中感到喜悦。「乐于无恼害者」(abyāpajjhārāmo):于无恼害、无苦的状态中感到喜悦。「乐于无戏论者」(nippapañcārāmo):于名为无戏论的涅槃中感到喜悦。显示巴利原文
78. Catutthe yoni cassa āraddhā hotīti kāraṇañcassa paripuṇṇaṃ paggahitaṃ hoti. Dhammārāmoti dhamme ratiṃ vindati. Bhāvanāya ramati, bhāvento vā ramatīti bhāvanārāmo. Pahāne ramati, pajahanto vā ramatīti pahānārāmo. Tividhe paviveke ramatīti pavivekārāmo. Abyāpajjhe niddukkhabhāve ramatīti abyāpajjhārāmo. Nippapañcasaṅkhāte nibbāne ramatīti nippapañcārāmo.
5. 《证得经》注释显示巴利原文
5. Adhigamasuttavaṇṇanā
79 第五经中,「不善来」(na āyakusalo):指不善于如何前来。「不善去」(na apāyakusalo):指不善于如何离去。「欲」(Chanda):指想要做某事的欲愿。「不守护」(Na ārakkhatī):指不加以保护、不加维护。显示巴利原文
79. Pañcame na āyakusaloti na āgamanakusalo. Na apāyakusaloti na apagamanakusalo. Chandanti kattukamyatāchandaṃ. Na ārakkhatīti na rakkhati.
6. 《大我经》注释显示巴利原文
6. Mahantattasuttavaṇṇanā
80 第六经中,「多光」(ālokabahulo):指拥有丰富的智慧之光。「多修习」(yogabahulo):指经常致力于修习。「多智」(vedabahulo):指内心充满喜悦与欢悦。「多不满足」(asantuṭṭhibahulo):指于善法从不感到满足。「未曾放下重担者」(anikkhittadhuro):指不放下重担,持续策励精进。「并进一步向上提升」(Uttari ca patāretī):指于现在及未来皆不断付出精进。第七经含义明显。显示巴利原文
80. Chaṭṭhe ālokabahuloti ñāṇālokabahulo. Yogabahuloti yoge bahulaṃ karoti. Vedabahuloti pītipāmojjabahulo. Asantuṭṭhibahuloti kusaladhammesu asantuṭṭho. Anikkhittadhuroti aṭṭhapitadhuro paggahitavīriyo. Uttari ca patāretīti sampati ca uttariñca vīriyaṃ karoteva. Sattamaṃ uttānameva.
8-10. 《第二地狱经》等注释显示巴利原文
8-10. Dutiyanirayasuttādivaṇṇanā
82-84 第八经中,「厚颜者」指具有身体上的粗鲁等特征。第九经义理明显。第十经中,「有恼者」指被多欲引生的贪苦所恼害。其余各处义理明显。显示巴利原文
82-84. Aṭṭhame pagabbhoti kāyapāgabbhiyādīhi samannāgato. Navamaṃ uttānatthameva. Dasame vighātavāti mahicchataṃ nissāya uppannena lobhadukkhena dukkhito. Sesaṃ sabbattha uttānamevāti.