(23) 3. 远行品显示巴利原文
(23) 3. Dīghacārikavaggo
1. 第一远行经注释显示巴利原文
1. Paṭhamadīghacārikasuttavaṇṇanā
221 在第三品第一经中,「不稳定的行」(anavatthacārikanti):指行止不定。「不能清净所闻」(Sutaṃ na pariyodapetīti):意为,他所有的听闻,不能令其清净。即使少有听闻,也不会因智慧而生起喜悦,于法未得通达。「善稳定行」(Samavatthacāreti):指善能稳定安住而行。第二经意义显了。显示巴利原文
221. Tatiyassa paṭhame anavatthacārikanti avavatthitacārikaṃ. Sutaṃ na pariyodapetīti yampissa sutaṃ atthi, taṃ pariyodapetuṃ na sakkoti. Sutenekaccena avisārado hotīti thokathokena sutena vijjamānenāpi ñāṇena somanassappatto na hoti. Samavatthacāreti samavatthitacāre. Dutiyaṃ uttānatthameva.
3-4. 过久住处经等注释显示巴利原文
3-4. Atinivāsasuttādivaṇṇanā
223-224 在第三经中,「多资具」(bahubhaṇḍoti):指有很多随行物品。「多药」(bahubhesajjoti):指因拥有很多酥油、生酥等而成为多药者。「纠缠」(byattoti):指被系缚。「混杂」(saṃsaṭṭhoti):指以五种交往方式混杂而住。「不随顺的」(ananulomikenāti):指与教法不相称。在第四经中,「吝于称赞」(vaṇṇamaccharīti):指吝啬功德。「吝于法」(dhammamaccharīti):指吝于教理知识。显示巴利原文
223-224. Tatiye bahubhaṇḍoti bahuparikkhāro. Bahubhesajjoti sappinavanītādīnaṃ bahutāya bahubhesajjo. Byattoti byāsatto. Saṃsaṭṭhoti pañcavidhena saṃsaggena saṃsaṭṭho hutvā. Ananulomikenāti sāsanassa ananucchavikena. Catutthe vaṇṇamaccharīti guṇamaccharī. Dhammamaccharīti pariyattimaccharī.
5-6. 护者家经等注释显示巴利原文
5-6. Kulūpakasuttādivaṇṇanā
225-226 225-226. 在第五经中,「犯不告而入村」是指违犯该学处所定的罪:受请并已饱食的比丘,未告知其他比丘,于食前或午后行入俗家,即犯此罪。「独处坐」等过失,应依各学处了知。第六经中,「过度时」指超过适当的时间限度。第七经义理自明。显示巴利原文
225-226. Pañcame anāmantacāre āpajjatīti ‘‘nimantito sabhatto samāno santaṃ bhikkhuṃ anāpucchā purebhattaṃ vā pacchābhattaṃ vā kulesu cārittaṃ āpajjeyyā’’ti sikkhāpade (pārā. 294) vuttaṃ āpattiṃ āpajjati. Raho nisajjāyātiādīnipi tesaṃ tesaṃ sikkhāpadānaṃ vasena veditabbāni. Chaṭṭhe ativelanti atikkantapamāṇakālaṃ. Sattamaṃ uttānameva.
8. 逾午食经注释显示巴利原文
8. Ussūrabhattasuttavaṇṇanā
228 在第八经中,「逾午食」是指过了正午才吃的食物。「不合时宜地供养」意为:该供粥时不供粥,该供硬食时不供硬食,该供正餐时不供正餐——由于错过了适当的用餐时间,故称不合时宜地供养,实则是随自心意而行布施。由此,那些人家对来到自己家里的人也如此照做。依家族传承而应受供养的天神们,只有在合适的时间得到供养时,才会给予守护与保护,不兴扰恼;若在不恰当的时间得到食物,他们便认为“这些人不把我们放在眼里”,于是便不再施予守护。显示巴利原文
228. Aṭṭhame ussūrabhatteti atidivāpacanabhatte. Na kālena paṭipūjentīti yāgukāle yāguṃ, khajjakakāle khajjakaṃ , bhojanakāle bhojanaṃ apacantā yuttappayuttakālassa atināmitattā na kālena paṭipūjenti, attano citteneva denti nāma. Tato tepi tesu attano gehaṃ āgatesu tatheva karonti. Kulapaveṇiyā āgatā balipaṭiggāhikā devatāpi yuttappayuttakālena lābhaṃ labhamānāyeva rakkhanti gopayanti pīḷaṃ akatvā. Akāle labhamānā pana ‘‘ime amhesu anādarā’’ti ārakkhaṃ na karonti.
沙门、婆罗门也会这样想:“去这些人家,用餐时间竟无食物,他们直到正午时分才布施。”因此,对于应作的吉祥或不吉祥等事,他们便干脆不做了。所谓「背离而消极怠工」,意思是:“我们从清晨便一无所得,被饥饿逼恼,实在无法劳作。”于是便放下工作,坐下休息。「食物失去滋养」是指:非时食用的食物,不能将营养输布全身。关于白分(善的方面),依前说的相反道理即可了知。显示巴利原文
Samaṇabrāhmaṇāpi ‘‘etesaṃ gehe bhojanavelāya bhojanaṃ na hoti, ṭhitamajjhanhike dentī’’ti maṅgalāmaṅgalesu kātabbaṃ na karonti. Vimukhā kammaṃ karontīti ‘‘pāto kiñci na labhāma, khudāya paṭipīḷitā kammaṃ kātuṃ na sakkomā’’ti kammaṃ vissajjetvā nisīdanti. Anojavantaṃ hotīti akāle bhuttaṃ ojaṃ harituṃ na sakkoti. Sukkapakkho vuttavipallāsena veditabbo.
第九:第一黑蛇经的注释显示巴利原文
9. Paṭhamakaṇhasappasuttavaṇṇanā
229 在第九经中,「有怖畏者」指贪睡、沉于大睡之人。「可怖畏」:因依止他会生起怖畏,故称可怖畏。「伤害朋友者」:即使对曾提供饮食的朋友,他也同样加以背叛与伤害。于女人,亦同此理。显示巴利原文
229. Navame sabhīrūti saniddo mahāniddaṃ niddāyati. Sappaṭibhayoti taṃ nissāya bhayaṃ uppajjati, tasmā sappaṭibhayo. Mittadubbhīti pānabhojanadāyakampi mittaṃ dubbhati hiṃsati. Mātugāmepi eseva nayo.
第十:第二黑蛇经的注释显示巴利原文
10. Dutiyakaṇhasappasuttavaṇṇanā
230 在第十经中,「剧毒者」指具猛烈毒性者。「双舌者」指舌头分叉为二。「剧毒性」:由拥有剧毒而呈现的状态。其余两种情形亦同此理。显示巴利原文
230. Dasame ghoravisoti kakkhaḷaviso. Dujjivhoti dvidhā bhinnajivho. Ghoravisatāti ghoravisatāya. Sesadvayepi eseva nayo.