(7) 2. 乐品义注
14 段
第二品:乐品的注释
(7) 2. Sukhavaggavaṇṇanā
65第二品第一偈颂中:“在家乐”,指在家众以一切欲乐成就为根本的乐;“出家乐”,指出家众以出家为根本的乐。
65. Dutiyassa paṭhame gihisukhanti gihīnaṃ sabbakāmanipphattimūlakaṃ sukhaṃ. Pabbajitasukhanti pabbajitānaṃ pabbajjāmūlakaṃ sukhaṃ.
66第二偈颂中:“欲乐”,指缘于诸欲而生起的乐;“出离乐”:“出离”即指出家,是缘于出家而生起的乐。
66. Dutiye kāmasukhanti kāme ārabbha uppajjanakasukhaṃ. Nekkhammasukhanti nekkhammaṃ vuccati pabbajjā, taṃ ārabbha uppajjanakasukhaṃ.
67第三首偈颂中:「依著乐」,指三地之乐;「无依著乐」,指出世间之乐。
67. Tatiye upadhisukhanti tebhūmakasukhaṃ. Nirupadhisukhanti lokuttarasukhaṃ.
68第四首偈颂中:「有漏乐」,指以诸漏为缘的轮转之乐;「无漏乐」,指不以诸漏为缘的还灭之乐。
68. Catutthe sāsavasukhanti āsavānaṃ paccayabhūtaṃ vaṭṭasukhaṃ. Anāsavasukhanti tesaṃ apaccayabhūtaṃ vivaṭṭasukhaṃ.
69第五首偈颂中:「有染乐」,指有杂染、趣向轮转之乐;「无染乐」,指无杂染、趣向还灭之乐。
69. Pañcame sāmisanti saṃkilesaṃ vaṭṭagāmisukhaṃ. Nirāmisanti nikkilesaṃ vivaṭṭagāmisukhaṃ.
70第六首偈颂中:「圣乐」,即非凡夫之乐;「非圣乐」,即凡夫之乐。
70. Chaṭṭhe ariyasukhanti aputhujjanasukhaṃ. Anariyasukhanti puthujjanasukhaṃ.
71第七首偈颂中:「身乐」,指与身识俱生之乐;「心乐」,指意门之乐。此乐被说为世间与出世间的混合。
71. Sattame kāyikanti kāyaviññāṇasahajātaṃ. Cetasikanti manodvārikasukhaṃ. Taṃ lokiyalokuttaramissakaṃ kathitaṃ.
72第八首偈颂中:「有喜乐」,指第一、第二禅那之乐;「无喜乐」,指第三、第四禅那之乐。于此,于世间有喜乐中,世间无喜乐为最上;于出世间有喜乐中,出世间无喜乐为最上。如是,应知在不破除地之差别的情况下,了知此为最上。
72. Aṭṭhame sappītikanti paṭhamadutiyajjhānasukhaṃ. Nippītikanti tatiyacatutthajjhānasukhaṃ. Tattha lokiyasappītikato lokiyanippītikaṃ, lokuttarasappītikato ca lokuttaranippītikaṃ agganti evaṃ bhummantaraṃ abhinditvā aggabhāvo veditabbo.
73第九首偈颂中:「悦乐」,指三种禅那中的乐。「舍乐」,指第四禅那之乐。
73. Navame sātasukhanti tīsu jhānesu sukhaṃ. Upekkhāsukhanti catutthajjhānasukhaṃ.
74第十首偈颂中:「定乐」,指证得安止定或近行定之乐。「非定乐」,指未证得此二种定之乐。
74. Dasame samādhisukhanti appanaṃ vā upacāraṃ vā pattasukhaṃ. Asamādhisukhanti tadubhayaṃ appattasukhaṃ.
75第十一首偈颂中:「有喜所缘」,指观察两种有喜禅那者所生之乐。于「无喜所缘」中,亦以此法了知。第十二首偈颂中,亦应以此方法了知义理。
75. Ekādasame sappītikārammaṇanti sappītikaṃ jhānadvayaṃ paccavekkhantassa uppannasukhaṃ. Nippītikārammaṇepi eseva nayo. Dvādasamepi imināva upāyena attho veditabbo.
77第十三首偈颂中:「色所缘」,指色界第四禅那的所缘,或是缘于任何色而生起者。「无色所缘」,指无色界禅那的所缘,或是缘于任何无色而生起者。
77. Terasame rūpārammaṇanti rūpāvacaracatutthajjhānārammaṇaṃ, yaṃkiñci rūpaṃ ārabbha uppajjanakaṃ vā. Arūpārammaṇanti arūpāvacarajjhānārammaṇaṃ, yaṃkiñci arūpaṃ ārabbha uppajjanakaṃ vāti.
第二 乐品
