(14)4. 人品类
(14) 4. Puggalavaggo
1. 《结经》的注释
1. Saṃyojanasuttavaṇṇanā
131131. 第四品第一经。“得再生的结”,是指那些结让人在死后无间就获得再生。“得有的结”,是指能作为再生有之生起条件的结。“一来者”这个说法,是针对那些结还没断尽的圣者当中最高的一类而说的。不过,中般涅槃者并没有中间的再生,但他在那里所证入的禅那属于善法,所以就被算作“再生有之缘”。因此,对他而说“得再生的结已断,得有的结未断”。另外,就下分结中尚未断除的部分,对一来者不加区分地通说为“下分结未断”。这里其余的内容容易理解。
131. Catutthassa paṭhame upapattipaṭilābhiyānīti yehi anantarā upapattiṃ paṭilabhati. Bhavapaṭilābhiyānīti upapattibhavassa paṭilābhāya paccayāni. Sakadāgāmissāti idaṃ appahīnasaṃyojanesu ariyesu uttamakoṭiyā gahitaṃ. Yasmā pana antarāparinibbāyissa antarā upapatti natthi, yaṃ pana so tattha jhānaṃ samāpajjati, taṃ kusalattā ‘‘upapattibhavassa paccayo’’ teva saṅkhyaṃ gacchati. Tasmāssa ‘‘upapattipaṭilābhiyāni saṃyojanāni pahīnāni, bhavapaṭilābhiyāni saṃyojanāni appahīnānī’’ti vuttaṃ. Orambhāgiyesu ca appahīnaṃ upādāya sakadāgāmissa avisesena ‘‘orambhāgiyāni saṃyojanāni appahīnānī’’ti vuttaṃ. Sesamettha uttānameva.
2. 《辩才经》的注释
2. Paṭibhānasuttavaṇṇanā
132132. 在第二经中,当有人讲解“有合宜的辩才,而非无碍的辩才”这个问题时,他只说合宜的话,但说得不快,只是慢慢地讲——这就是它的意思。按照这个方法,所有词句都应如此理解。
132. Dutiye yuttappaṭibhāno no muttappaṭibhānoti pañhaṃ kathento yuttameva katheti, sīghaṃ pana na katheti, saṇikameva kathetīti attho. Iminā nayena sabbapadāni veditabbāni.
3. 《速通达者经》的注释
3. Ugghaṭitaññūsuttavaṇṇanā
133在第三经里,应当通过这部经来了解四种人之间的差别。
133. Tatiye catunnampi puggalānaṃ iminā suttena viseso veditabbo –
什么是“略解知者”这种人?如果有人在法刚一被宣说时,就当下通达法、获得法现观,这种人就叫“略解知者”。什么是“广解知者”这种人?如果有人在义理被详细分别解说时,才通达法、获得法现观,这种人就叫“广解知者”。什么是“可引导者”这种人?如果有人通过听开示、请教提问、如理作意,并亲近、结交、侍奉善知识,逐步渐次地通达法、获得法现观,这种人就叫“可引导者”。什么是“文句为最者”这种人?如果有人虽然大量听闻、大量讲说、大量记持、大量读诵,却在这一生中始终无法通达法、获得法现观,这种人就叫“文句为最者”。
‘‘Katamo ca puggalo ugghaṭitaññū, yassa puggalassa saha udāhaṭavelāya dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo ugghaṭitaññū. Katamo ca puggalo vipañcitaññū, yassa puggalassa vitthārena atthe vibhajiyamāne dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo vipañcitaññū. Katamo ca puggalo neyyo, yassa puggalassa uddesato paripucchato yonisomanasikaroto kalyāṇamitte sevato bhajato payirupāsato anupubbena dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo neyyo. Katamo ca puggalo padaparamo, yassa puggalassa bahumpi suṇato bahumpi bhaṇato bahumpi dhārayato bahumpi vācayato na tāya jātiyā dhammābhisamayo hoti, ayaṃ vuccati puggalo padaparamo’’ti (pu. pa. 148-151).
4. 《精勤果经》的注释
4. Uṭṭhānaphalasuttavaṇṇanā
134134. 在第四经中,有人仅凭努力精进勉强度过一天,得到一点那精进所带来的等流果,便以此维持生活;然而他依靠这种精进,并未获得任何福业之果。这种人称为“靠精进果活命的人”,而非“靠业果活命的人”。然而从四大王天开始,所有天人都不需努力精进,仅靠福业之果而活,因此他们是“靠业果活命的人”,而非“靠精进果活命的人”。国王、大臣等人,则既是“靠精进果活命的人”,也是“靠业果活命的人”。地狱众生既不是“靠精进果活命的人”,也不是“靠业果活命的人”。在这部经里,所说的“业果”正是指福业之果,而地狱众生没有这个。
134. Catutthe uṭṭhānavīriyeneva divasaṃ vītināmetvā tassa nissandaphalamattaṃ kiñcideva labhitvā jīvikaṃ kappeti, taṃ pana uṭṭhānaṃ āgamma kiñci puññaphalaṃ nappaṭilabhati , ayaṃ uṭṭhānaphalūpajīvī na kammaphalūpajīvī nāma. Cātumahārājike pana deve ādiṃ katvā sabbepi devā uṭṭhānavīriyena vinā puññaphalasseva upajīvanato kammaphalūpajīvino na uṭṭhānaphalūpajīvino nāma. Rājarājamahāmattādayo uṭṭhānaphalūpajīvino ca kammaphalūpajīvino ca. Nerayikasattā neva uṭṭhānaphalūpajīvino na kammaphalūpajīvino. Imasmiṃ sutte puññaphalameva kammaphalanti adhippetaṃ, tañca tesaṃ natthi.
5. 《有罪经》的注释
5. Sāvajjasuttavaṇṇanā
135135. 在第五部中,第一类是愚痴无闻凡夫,第二类是偶尔行善的世间凡夫,第三类是入流者,一来者和不来者也归在这一类里。第四类是漏已尽的人,因为他确实完全没有过失。
135. Pañcame paṭhamo andhabālaputhujjano, dutiyo antarantarā kusalakārako lokiyaputhujjano, tatiyo sotāpanno, sakadāgāmianāgāminopi eteneva saṅgahitā. Catuttho khīṇāsavo. So hi ekanteneva anavajjo.
第6到第7节:关于《戒经》等的注释
6-7. Sīlasuttādivaṇṇanā
136-137136-137. 在第六个(部分)里,第一类是世间的普通人;第二类是纯观行的入流者与一来者;第三类是不来者。因为不来者即使只在一刹那间,也必定会获得与投生之相相应的禅那,所以即使是纯观行的不来者,在定这方面也算是圆满的。第四类则只是漏尽者。因为漏尽者已经断尽了一切与戒等相违背的烦恼,所以在一切方面都称为圆满者。在第七个(部分)里,各类人的划分也应当依照第六个(部分)所说的方式来理解。
136-137. Chaṭṭhe paṭhamo lokiyamahājano, dutiyo sukkhavipassako sotāpanno ca sakadāgāmī ca, tatiyo anāgāmī. So hi yasmā taṅkhaṇikampi upapattinimittakaṃ jhānaṃ paṭilabhatiyeva, tasmā sukkhavipassakopi samādhismiṃ paripūrakārīyeva. Catuttho khīṇāsavoyeva . So hi sabbesaṃ sīlādipaccanīkānaṃ pahīnattā sabbattha paripūrakārī nāma. Sattamepi chaṭṭhe vuttanayeneva puggalaparicchedo veditabbo.
8. 《不近经》的注释
8. Nikaṭṭhasuttavaṇṇanā
138第八部中,“身已远离”是指身体已经离开。“心未远离”是指心已经进入。也就是说,身体确实已经离开了村子;可是心呢,纵然人住在林野里,心仍然进了村子。应当依照这个方法,在一切处了知其中的含义。
138. Aṭṭhame nikaṭṭhakāyoti niggatakāyo. Anikaṭṭhacittoti anupaviṭṭhacitto. Kāyeneva gāmato nikkhanto, cittena araññe vasantopi gāmameva paviṭṭhoti vuttaṃ hoti. Iminā nayena sabbattha attho veditabbo.
第9篇《说法者经》的注释
9. Dhammakathikasuttavaṇṇanā
139139. 第九经中,“不相合”是指意义上没有关联。“不是善的”是指不聪明。“合与不合”是指依止于义或不依止于义。一切处都应这样理解其含义。
139. Navame asahitanti atthena asaṃyuttaṃ. Na kusalā hotīti na chekā hoti. Sahitāsahitassāti atthanissitassa vā anissitassa vā. Evaṃ sabbattha attho veditabbo.
第10篇《论者经》的注释
10. Vādīsuttavaṇṇanā
140第十个(问题)里,“从义理上走向耗尽”的意思是:被问到注释时,他的义理就走向耗尽、彻底消尽,没办法讲说。“不是从文句上”则是说:他的文句仍然继续流转,不会耗尽。这个道理在一切地方都一样。
140. Dasame atthato pariyādānaṃ gacchatīti aṭṭhakathaṃ pucchito pariyādānaṃ parikkhayaṃ gacchati, kathetuṃ na sakkoti. No byañjanatoti byañjanaṃ panassa pavattati na pariyādiyati. Eseva nayo sabbatthāti.