44. 凯西品义注
(12) 2. Kesivaggo
18 段
《给斯经》的注释
1. Kesisuttavaṇṇanā
111111. 第二品第一经中,“凯西”是他的名字。“调御应被调御之马者”指调马师。关于“以柔和调御”等:先对他做适当的恭敬,用美食供养,喂甜饮,以柔和的话语对待而加以调伏,这叫作以柔和调御;用绑膝、套口笼等方法,以及用刺棒穿刺、鞭打和粗恶语来调伏,这叫作以严厉调御;时而用前者、时而用后者来调伏,这叫作以柔和与严厉调御。
111. Dutiyassa paṭhame kesīti tassa nāmaṃ. Assadamme sāretīti assadammasārathi. Saṇhenapi vinetītiādīsu tassa anucchavikaṃ sakkāraṃ katvā subhojanaṃ bhojetvā madhurapānaṃ pāyetvā muduvacanena samudācaritvā damento saṇhena dameti nāma, jāṇubandhanamukhabandhanādīhi ceva patodavijjhanakasābhighātapharusavacanehi ca damento pharusena dameti nāma, kālena kālaṃ tadubhayaṃ karonto saṇhapharusena dameti nāma.
《速度经》的注释
2. Javasuttavaṇṇanā
112在第二部经的注释中,“ajjavena”指的是正直的状态。“javenāti”指的是脚步的速度。“khantiyāti”指的是忍耐,也就是安忍。“soraccenāti”指的是清净的戒行。在补特伽罗的美德特质中,“javenāti”指的是智慧的速度。这里其余的内容意思很浅显易懂。
112. Dutiye ajjavenāti ujukabhāvena. Javenāti padavegena. Khantiyāti adhivāsanakkhantiyā. Soraccenāti sucibhāvasīlena. Puggalaguṇaṅgesu javenāti ñāṇajavena. Sesamettha uttānatthameva.
3.《刺棒经》的注释
3. Patodasuttavaṇṇanā
113在第三经的注释中,“刺棒之影”指的是为了刺击而举起的刺棒的影子。“警觉起来”是指以“我应当把握住速度”这样的觉察而警觉。“生起悚惧”就是进入悚惧状态。“毛孔被刺穿”是指被刺棒的刺击穿透到毛孔,遍体如同被刺穿。“皮肤被刺穿”是指被刺棒刺破表皮和皮肤而穿透。“骨头被刺穿”是指被刺棒刺穿骨头而穿透。“以身”是指以名身。“最高真理”是指涅槃。“作证”就是亲见。“以慧”是指与观相应的道慧。
113. Tatiye patodacchāyanti vijjhanatthaṃ ukkhittassa patodassa chāyaṃ. Saṃvijjatīti ‘‘javo me gahetabbo’’ti sallakkhaṇavasena saṃvijjati. Saṃvegaṃ āpajjatīti saṃvegaṃ paṭipajjati lomavedhaviddhoti lomakūpe patodavedhena viddhamatto. Cammavedhaviddhoti chavicammaṃ chindantena patodavedhena viddho. Aṭṭhivedhaviddhoti aṭṭhiṃ bhindantena vedhena viddho. Kāyenāti nāmakāyena. Paramasaccanti nibbānaṃ. Sacchikarotīti passati. Paññāyāti sahavipassanāya maggapaññāya.
4. 《龙经》的注释
4. Nāgasuttavaṇṇanā
114114. 在第四经的注释中,“aṭṭhiṃ katvāti”意思是“成为有意图的”,也就是成为坚定有志者。“tiṇavaninnādasaddānanti”这里,tiṇava 是一种鼓,ninnādasaddo 是低沉混响的声音,也就是一切声音混杂在一起的大声响。关于虻等,“ḍaṃsā”是牛虻,“makasā”就是蚊子。“khippaññeva gantā hotīti”是说:圆满了戒、定、慧、解脱、解脱知见之后,就很快成为能去(涅槃)的人。
114. Catutthe aṭṭhiṃ katvāti aṭṭhiko hutvā. Tiṇavaninnādasaddānanti ettha tiṇavoti ḍiṇḍimo, ninnādasaddoti sabbesampi ekatomissito mahāsaddo. Ḍaṃsādīsu ḍaṃsāti piṅgalamakkhikā, makasā makasāva. Khippaññeva gantā hotīti sīlasamādhipaññāvimuttivimuttiñāṇadassanāni pūretvā sīghameva gantā hoti.
《处经》的注释
5. Ṭhānasuttavaṇṇanā
115115. 第五项中的“处”是指原因、理由。“导致无益”是指带来不利、导致退步。在这里应当知道:第一类是有苦、有恼害的恶业,包括挖陷阱、捕鱼、破墙入室等;第二类应当知道是共同生活的在家人中清除弃花者等的职业行为,以及涂抹石灰、覆盖屋顶、清扫不净处等行为;第三类应当知道是饮酒、涂香、佩戴花鬘等行为,以及因贪著滋味而进行的杀生等行为;第四类应当知道是在前往听闻正法时,带着干净的衣服、花鬘、香料等前去,礼拜佛塔、礼拜菩提树,听闻甘美的法义开示,受持五戒——像这样与喜悦相应的善业。“purisathāme”是指在男子的智慧力中。其余两项也是同样的道理。
115. Pañcame ṭhānānīti kāraṇāni. Anatthāya saṃvattatīti ahitāya avaḍḍhiyā saṃvattati. Ettha ca paṭhamaṃ opātakkhaṇanamacchabandhanasandhicchedanādibhedaṃ sadukkhaṃ savighātaṃ pāpakammaṃ veditabbaṃ, dutiyaṃ samajīvikānaṃ gihīnaṃ pupphacchaḍḍakādikammaṃ sudhākoṭṭana-gehacchādanaasuciṭṭhānasammajjanādikammañca veditabbaṃ, tatiyaṃ surāpānagandhavilepanamālāpiḷandhanādikammañceva assādavasena pavattaṃ pāṇātipātādikammañca veditabbaṃ, catutthaṃ dhammassavanatthāya gamanakāle suddhavatthacchādana-mālāgandhādīnaṃ ādāya gamanaṃ cetiyavandanaṃ bodhivandanaṃ madhuradhammakathāsavanaṃ pañcasīlasamādānanti evamādīsu somanassasampayuttaṃ kusalakammaṃ veditabbaṃ. Purisathāmeti purisassa ñāṇathāmasmiṃ. Sesadvayepi eseva nayo.
《不放逸经》的注释
6. Appamādasuttavaṇṇanā
116第六经中,“yato kho”的意思是“当……的时候”。“samparāyikassa”这个说法只是一种教法上的表达方式而已。不过,漏已尽的人既不害怕来世的死亡,也不害怕现世的死亡。这里指的就是漏已尽的人。但也有人说:“因为经文中说‘已修习正见’,所以从入流者开始,一切圣者都包括在内。”
116. Chaṭṭhe yato khoti yadā kho. Samparāyikassāti desanāmattametaṃ, khīṇāsavo pana neva samparāyikassa, na diṭṭhadhammikassa maraṇassa bhāyati. Sova idha adhippeto. Keci pana ‘‘sammādiṭṭhi bhāvitāti vacanato sotāpannaṃ ādiṃ katvā sabbepi ariyā adhippetā’’ti vadanti.
第7篇《守护经》的注释
7. Ārakkhasuttavaṇṇanā
117在第七经中,“以自相应”是指与自己相应、与自己相称的,意思是“怀着想利益之心”。“可染着之法”是指成为贪的缘的那些法。“诸法”是指种种自性,也就是可意的所缘。一切处都应这样理解。“不染着”是指不因见解而染着。其余语句也依此类推。“也不会因沙门的话语而随行”,意思是不会因为沙门、外道的话语,就舍弃自己的见解,依照他们的见解而行。这里所指的同样是漏尽者。
117. Sattame attarūpenāti attano anurūpena anucchavikena, hitakāmenāti attho. Rajanīyesūti rāgassa paccayabhūtesu. Dhammesūti sabhāvesu, iṭṭhārammaṇesūti attho. Evaṃ sabbattha nayo veditabbo. Na rajjatīti diṭṭhivasena na rajjati. Sesapadesupi eseva nayo. Na ca pana samaṇavacanahetupi gacchatīti samaṇānaṃ paravādīnaṃ vacanahetupi attano diṭṭhiṃ pahāya tesaṃ diṭṭhivasena na gacchatīti attho. Idhāpi khīṇāsavova adhippeto.
《悚惧等三经》的注释
8-10. Saṃvejanīyādisuttattayavaṇṇanā
118-120118-120. 在第八经中,“应当被看见的”指值得去看的。“能引发悚惧的”指能让人生起悚惧的。在第九经中,“生的怖畏”指因“生”而生起的怖畏。其余词句也按同样的方式理解。在第十经中,“火的怖畏”指因火而生起的怖畏。其余词句也按同样的方式理解。
118-120. Aṭṭhame dassanīyānīti passitabbayuttakāni. Saṃvejanīyānīti saṃvegajanakāni. Navame jātibhayanti jātiṃ ārabbha uppajjanakabhayaṃ. Sesapadesupi eseva nayo. Dasame aggibhayanti aggiṃ paṭicca uppajjanakabhayaṃ. Sesapadesupi eseva nayo.