凯西品
(12) 2. Kesivaggo
《凯西经》注
1. Kesisuttavaṇṇanā
111111. 第二品第一经中:「kesī」是他的名字。「assadamme sāretī」意为调御应被调御之马者,即调马师。关于「以柔和调御」等:先对他表示适当的敬重,以精美的食物供养,以甘甜的饮
料解渴,再用柔和的话语相待而加以调伏,这称为「以柔和调御」;用绑膝、套口笼等方法,以及用刺棒穿刺、鞭打和说粗恶语来调伏,则称为「以严厉调御」;有时两者并用而调伏,则称「以柔和与严厉调御」。
111. Dutiyassa paṭhame kesīti tassa nāmaṃ. Assadamme sāretīti assadammasārathi. Saṇhenapi vinetītiādīsu tassa anucchavikaṃ sakkāraṃ katvā subhojanaṃ bhojetvā madhurapānaṃ pāyetvā muduvacanena samudācaritvā damento saṇhena dameti nāma, jāṇubandhanamukhabandhanādīhi ceva patodavijjhanakasābhighātapharusavacanehi ca damento pharusena dameti nāma, kālena kālaṃ tadubhayaṃ karonto saṇhapharusena dameti nāma.
《速度经》注
2. Javasuttavaṇṇanā
112在第二经中,「ajjavena」指正直的状态。「javenāti」指脚程的速度。「khantiyāti」指忍耐,即安忍。「soraccenāti」指清净的戒行。在补特伽罗的美德中,「javenāti」指智慧的速度。这里其余的意思容易明白。
112. Dutiye ajjavenāti ujukabhāvena. Javenāti padavegena. Khantiyāti adhivāsanakkhantiyā. Soraccenāti sucibhāvasīlena. Puggalaguṇaṅgesu javenāti ñāṇajavena. Sesamettha uttānatthameva.
《刺棒经》注
3. Patodasuttavaṇṇanā
113在第三经中,「patodacchāya」指为刺击而举起的刺棒之影。「saṃvijjatī」指依‘当把握速度’的觉知而警觉起来。「saṃvegaṃ āpajjatī」指生起悚惧。「lomavedhaviddho」指被刺棒刺穿毛孔而穿透。「cammavedhaviddho」指被刺棒刺破皮肤而穿透。「aṭṭhivedhaviddho」指被刺棒刺穿骨头而穿透。「kāyenā」指名身。「paramasaccanti」指涅槃。「sacchikarotīti」指作证,即亲见。「paññāyāti」指与观相应的道慧。
113. Tatiye patodacchāyanti vijjhanatthaṃ ukkhittassa patodassa chāyaṃ. Saṃvijjatīti ‘‘javo me gahetabbo’’ti sallakkhaṇavasena saṃvijjati. Saṃvegaṃ āpajjatīti saṃvegaṃ paṭipajjati lomavedhaviddhoti lomakūpe patodavedhena viddhamatto. Cammavedhaviddhoti chavicammaṃ chindantena patodavedhena viddho. Aṭṭhivedhaviddhoti aṭṭhiṃ bhindantena vedhena viddho. Kāyenāti nāmakāyena. Paramasaccanti nibbānaṃ. Sacchikarotīti passati. Paññāyāti sahavipassanāya maggapaññāya.
《象经》注
4. Nāgasuttavaṇṇanā
114在第四经中,「aṭṭhiṃ katvāti」意为骨立,即瘦得皮包骨。「tiṇavaninnādasaddānanti」中,tiṇava 指一种鼓,ninnādasaddo 指低沉的声音,即一切声音混合而成的大音声。关于虻等,「ḍaṃsā」为牛虻,「makasā」为蚊子。「khippaññeva gantā hotīti」是说:圆满戒、定、慧、解脱、解脱知见之后,便迅速成为前往涅槃之人。
114. Catutthe aṭṭhiṃ katvāti aṭṭhiko hutvā. Tiṇavaninnādasaddānanti ettha tiṇavoti ḍiṇḍimo, ninnādasaddoti sabbesampi ekatomissito mahāsaddo. Ḍaṃsādīsu ḍaṃsāti piṅgalamakkhikā, makasā makasāva. Khippaññeva gantā hotīti sīlasamādhipaññāvimuttivimuttiñāṇadassanāni pūretvā sīghameva gantā hoti.
《处经》注
5. Ṭhānasuttavaṇṇanā
115在第五经中,「ṭhānānīti」指因,即原因。「anatthāya saṃvattatī」意思是会带来不利,导致退步。在此,第一类应理解为挖陷阱、捕鱼、截断道路等类的恶业,这些伴有痛苦和恼害;第二类应理解为共同生活的在家人所做的丢弃花朵等事务,以及涂抹灰泥、覆盖房屋、清扫不净处等;第三类应理解为饮酒、涂香、佩戴花鬘等,以及因贪著滋味而行的杀生等业;第四类应理解为为听闻正法而前往时,穿着洁净的衣服,手持花与香等前去,礼拜佛塔、礼拜菩提树,听闻甘美的法语,受持五戒——像这样与喜悦相应的善业。「purisathāme」是指在男子智慧力的能力中。其余两项也是如此的道理。
115. Pañcame ṭhānānīti kāraṇāni. Anatthāya saṃvattatīti ahitāya avaḍḍhiyā saṃvattati. Ettha ca paṭhamaṃ opātakkhaṇanamacchabandhanasandhicchedanādibhedaṃ sadukkhaṃ savighātaṃ pāpakammaṃ veditabbaṃ, dutiyaṃ samajīvikānaṃ gihīnaṃ pupphacchaḍḍakādikammaṃ sudhākoṭṭana-gehacchādanaasuciṭṭhānasammajjanādikammañca veditabbaṃ, tatiyaṃ surāpānagandhavilepanamālāpiḷandhanādikammañceva assādavasena pavattaṃ pāṇātipātādikammañca veditabbaṃ, catutthaṃ dhammassavanatthāya gamanakāle suddhavatthacchādana-mālāgandhādīnaṃ ādāya gamanaṃ cetiyavandanaṃ bodhivandanaṃ madhuradhammakathāsavanaṃ pañcasīlasamādānanti evamādīsu somanassasampayuttaṃ kusalakammaṃ veditabbaṃ. Purisathāmeti purisassa ñāṇathāmasmiṃ. Sesadvayepi eseva nayo.
《不放逸经》注
6. Appamādasuttavaṇṇanā
116在第六经中,「yato kho」指从什么时候开始,即“在什么时候”。「samparāyikassāti」这仅是一种说法而已。然而,漏尽者既不害怕关乎来世的死亡,也不害怕关乎现法的死亡。这里所指的正是漏尽者。但也有人这样说:“因为提到了‘已修习正见’,所以从入流者开始,一切圣者都涵盖在内。”
116. Chaṭṭhe yato khoti yadā kho. Samparāyikassāti desanāmattametaṃ, khīṇāsavo pana neva samparāyikassa, na diṭṭhadhammikassa maraṇassa bhāyati. Sova idha adhippeto. Keci pana ‘‘sammādiṭṭhi bhāvitāti vacanato sotāpannaṃ ādiṃ katvā sabbepi ariyā adhippetā’’ti vadanti.
《守护经》注
7. Ārakkhasuttavaṇṇanā
117在第七经中,「attarūpena」指与自身相合、相称的,意思是“为求利益者”。「rajanīyesu」即成为贪之缘的那些法。这里的「dhammesu」指种种自性,即可意的所缘。一切处都应当如此理解。「na rajjatī」即不因见解而染着。其余语句也依此类推。「也不会因沙门的话语而随行」,意为不会因为沙门或外道的话语而舍弃自己的见解,转而依从他们的见解行事。此处所指的仍是漏尽者。
117. Sattame attarūpenāti attano anurūpena anucchavikena, hitakāmenāti attho. Rajanīyesūti rāgassa paccayabhūtesu. Dhammesūti sabhāvesu, iṭṭhārammaṇesūti attho. Evaṃ sabbattha nayo veditabbo. Na rajjatīti diṭṭhivasena na rajjati. Sesapadesupi eseva nayo. Na ca pana samaṇavacanahetupi gacchatīti samaṇānaṃ paravādīnaṃ vacanahetupi attano diṭṭhiṃ pahāya tesaṃ diṭṭhivasena na gacchatīti attho. Idhāpi khīṇāsavova adhippeto.
《悚惧等三经》注
8-10. Saṃvejanīyādisuttattayavaṇṇanā
118-120118-120. 在第八经中,‘dassanīyānīti’意为应当观看的(事物)。‘saṃvejanīyānīti’意为能引发悚惧的(事物)。在第九经中,‘jātibhayanti’意为缘于‘生’而生起的怖畏。对其余词句的解说也依此类推。在第十经中,‘aggibhayanti’意为缘于火而生起的怖畏。对其余词句的解说也依此类推。
118-120. Aṭṭhame dassanīyānīti passitabbayuttakāni. Saṃvejanīyānīti saṃvegajanakāni. Navame jātibhayanti jātiṃ ārabbha uppajjanakabhayaṃ. Sesapadesupi eseva nayo. Dasame aggibhayanti aggiṃ paṭicca uppajjanakabhayaṃ. Sesapadesupi eseva nayo.