7. 罗睺罗相应复注
7. Rāhulasaṃyuttaṃ
全篇 25 段
1-8. 眼经等注释
1-8. Cakkhusuttādivaṇṇanā
188-195188-195.“独住者”:在四种姿势中都是独自一人而住。“远离处”:就是远离的地方,所以说“无声”。“以念不远离者”:以念不远离而安住,因为始终不舍弃而持续。“精勤者”:具足精进,以全面烧灼、折磨烦恼的方式而具有持续的精进。“已置心者”:心已投向那种殊胜的证得,心倾向于那里、朝向那里,这就是意思。“以成为后非有之相”:在生起之前本来不存在,由于诸缘和合而成为、生起之后,以称为坏灭为终结的非有之相。“无常”:因为无有常、恒之性。“有生灭性”:因为每一刹那生起而灭去。“暂时性”:因为彼刹那性。“变易边”:因为具有变易性。眼确实依所缘而变异,变易、趋向坏灭、遭受逼迫。“由遮常”:因为常性应被遮遣,连丝毫的痕迹也不可得。“以苦之义”:因为无间断的苦性,以苦而可忍受。“以苦为处之义”:因为种种苦的所依处。“恒常逼迫之义”:因为不断烧灼的性质。“由遮乐”:因为乐性应被遮遣。“渴爱执取”:因为是我所之性。“慢执取”:因为是我之性。“见执取”:因为“我”的颠倒之性。“以离贪”:以离贪的执取。“同样以解脱”:以解脱的执取。
188-195.Ekavihārīti catūsupi iriyāpathesu ekākī hutvā viharanto. Vivekaṭṭhoti vivittaṭṭho, tenāha ‘‘nissaddo’’ti. Satiyā avippavasantoti satiyā avippavāsena ṭhito, sabbadā avijahanavasena pavatto. Ātāpīti vīriyasampannoti sabbaso kilesānaṃ ātāpanaparitāpanavasena pavattavīriyasamaṅgībhūto. Pahitattoti tasmiṃ visesādhigame pesitacitto, tattha ninno tappabbhāroti attho. Hutvā abhāvākārenāti uppattito pubbe avijjamāno paccayasamavāyena hutvā uppajjitvā bhaṅguparamasaṅkhātena abhāvākārena. Aniccanti niccadhuvatābhāvato. Uppādavayavantatāyāti khaṇe khaṇe uppajjitvā nirujjhanato. Tāvakālikatāyāti taṅkhaṇikatāya. Vipariṇāmakoṭiyāti vipariṇāmavantatāya. Cakkhuñhi upādāya vikārāpajjanena vipariṇamantaṃ vināsaṃ paṭipīḷaṃ pāpuṇāti. Niccapaṭikkhepatoti niccatāya paṭikkhipitabbato lesamattassapi anupalabbhanato. Dukkhamanaṭṭhenāti nirantaradukkhatāya dukkhena khamitabbato. Dukkhavatthukaṭṭhenāti nānappakāradukkhādhiṭṭhānato. Satatasampīḷanaṭṭhenāti abhiṇhatāpasabhāvato. Sukhapaṭikkhepenāti sukhabhāvassa paṭikkhipitabbato. Taṇhāgāho mamaṃkārabhāvato. Mānagāho ahaṃkārabhāvato. Diṭṭhigāho ‘‘attā me’’ti vipallāsabhāvato. Virāgavasenāti virāgaggahaṇena. Tathā vimuttivasenāti vimuttiggahaṇena.
仅净色被取,因为所意指的是已达到门的状态。观察行的心,意思就是作为门的心。
Pasādāva gahitā dvārabhāvappattassa adhippetattā. Sammasanacāracittaṃ dvārabhūtamanoti adhippāyo.
在第六个所缘上,因为三界诸法被认为是观察行者的所缘。就像第一经中只取了五种净色,而没有取眼等助缘;同样,第三经中也不是只取以净色为依处的心,也不取与它相应的诸法。因为只有这样限定才有意义,否则就没有什么可被它排除掉的了。“一切处”是指在所有第四经等当中。“达到速行”是指与速行心相应。
Chaṭṭhe ārammaṇe tebhūmakadhammā sammasanacārassa adhippetattā. Yathā paṭhamasutte pañca pasādā gahitā, na sasambhāracakkhuādayo, evaṃ tatiyasutte na pasādavatthukacittameva gahitaṃ. Na taṃsampayuttā dhammā. Evañhi avadhāraṇaṃ sātthakaṃ hoti aññathā tena apanetabbassa abhāvato. Sabbatthāti sabbesu catutthasuttādīsu. Javanappattāti javanacittasaṃyuttā.
第9章 界经的注释
9. Dhātusuttavaṇṇanā
196196. 因为空界是色的界限,所以空界属于色所摄,基于这个意思,才说“其余的是色”。名色则是指三界中的名和色。
196. Ākāsadhātu rūpaparicchedatāya rūpapariyāpannanti adhippāyena ‘‘sesāhi rūpa’’nti vuttaṃ. Nāmarūpanti tebhūmakaṃ nāmaṃ rūpañca kathitaṃ.
《蕴经》注释
10. Khandhasuttavaṇṇanā
197“以总摄来限定”是指通过法的汇集的方式。“此处”是指在这部经里。“三界”应当理解为遍察修行的所行境,因为它是如此指定的。
197.Sabbasaṅgāhikaparicchedenāti dhammasaṅgaṇhanapariyāyena. Idhāti imasmiṃ sutte. Tebhūmakāti gahetabbā sammasanacārassa adhippetattā.