儿子也把食物施予母亲。
Mātuyā annaṃ dadāti puttopi
儿子们奉献物品给母亲。
Mātarānaṃ vatthāni dadanti puttāpi
儿子却因母亲而消失。
Mātarā pana antaradhāyati putto
儿子们因母亲而隐没。
Mātarehi antaradhāyanti puttā
而母亲也会有许多儿子。
Mātuyā pana puttāpi bahavo honti
母亲们也会有许多儿子。
Mātarānaṃ puttāpi bahavo honti
而亲生子则对母亲生起净信。
Mātari pana oraso putto pasīdati
凡于母亲们生起净信的诸子。
Mātaresu ye keci puttā pasīdanti.
今说明以 ū 音结尾的阴性名词 jambu 一词。
Ūkāranta itthiliṅgo jambusaddo vuccate.
而阎浮提,是如来曾所受用过的。
Jambū pana anubhuttā tathāgatena
诸如来所享用的阎浮树。
Jambuyo anubhuttāyo tathāgatehi
阎浮树,也请赐予阎浮檀金!
Bho jambū jambonadampi dehi
阎浮树们,也请赐予阎浮檀金!
Bho jambuyo jambonadampi detha
凡是见到阎浮树的人,
Jambuṃ pana passati yo koci
所有见到阎浮树的人,
Jambuyo passanti ye keci
被阎浮树果的胃火所阻碍,
Jambuyā udaraggi pana paṭihaññate
诸阎浮果阻碍了消化之火,
Jambūhi udaraggī pana paṭihaññante
而凡是依阎浮树而活的任何一人,
Jambuyā kho pana yo koci jīvati
而凡是依诸阎浮果而活的那些人,
Jambūhi kho pana ye keci jīvanti
若有人称赞阎浮树,
Jambuyā pana silāghate yo koci
大众称赞阎浮树,
Jambūnaṃ pana silāghate mahājano
而从阎浮树却生出阎浮果。
Jambuyā kho pana jambonadaṃ jāyati
由阎浮树产生阎浮金。
Jambūhi kho pana jambonadaṃ uppajjati
阎浮树中有甜汁。
Jambuyā pana madhurarasojā hoti
阎浮树有甜汁。
Jambūnaṃ madhurarasojāyo honti
然而,阎浮树上确有阎浮金。
Jambuyaṃ kho pana jambonadaṃ atthi
然而,在阎浮树中确有诸阎浮金。
Jambusu pana jambonadāni vijjanti.
接着说明以 a 音结尾的中性名词 citta(心)一词。
Atha akārantapuṃsakaliṅgo cittasaddo vuccate.
心了知其自身的相续。
Cittaṃ attano santānaṃ vijānāti
诸心识了知自身的存在。
Cittāni attano sattānaṃ vijānanti
愿心识了知自身的相续。
Bho citta attano santānaṃ vijānāhi
愿诸心识了知自身的相续。
Bho cittāni attano santānaṃ vijānātha
某些人将会调伏这颗心。
Cittaṃ saññamessanti ye keci janā
有些人将诸心识别为想。
Cittāni saññamessanti ye keci
一切众生皆由心所牵引。
Cittena sabbopi jano nīyyate
一切众生皆被诸心所牵引。
Cittehi sabbopi jano nīyyate
人由心而杂染。
Cittena saṃkilissati mānavo
有人由诸心而得清净。
Cittehi visujjhati kocimānavo
有人对心宣说教诫。
Cittassa ovādaṃ deti koci jano
有人对诸心宣说教诫。
Cittānaṃ ovādaṃ denti keci janā
由心生起所缘。
Cittasmā ārammaṇaṃ uppajjati
诸境界由心生起。
Cittehi ārammaṇāni uppajjanti
随逐心之无常法。
Cittassa aniccadhammassa vasamanvagū
诸心中生起忧思。
Cittānaṃ parivitakko udapādi
心若未得守护,身业便不得守护。
Citte arakkhite kāyakammaṃ arakkhitaṃ
心得守护时,身业亦得守护。
Cittesu guttesu kāyakammaṃ rakkhitaṃ.
将意视为自己的相续。
Manaṃ attano santānaṃ maññati
诸心执取众生为我。
Manāni attano sattānaṃ maññanti
心啊,你当执取此相续为我。
Bho mana attano santānaṃ maññāhi
诸心啊,你们当执取此相续为我。
Bho manāni attano santānaṃ maññatha
心得净信,我将往生天界。
Manaṃ pasādetvā saggaṃ gamissāmi
心得净信,我们将往生天界。
Mane pasādetvā saggaṃ gamissāma
由心而造善恶业。
Manena kusalākusalakammaṃ kataṃ
心所造作的善与不善业。
Manehi kusalākusalakammāni katāni
修行者以意了知法。
Manasā dhammaṃ vijānāti yogāvacaro
修行者们以意了知法。
Manehi dhammaṃ vijānanti yogāvacarā
对于心已染污者,则给予教诫。
Manaso paduṭṭhassa ovādaṃ dadāti
心念染污者,则受其教诲。
Manānaṃ padūṭṭhānaṃ ovādaṃ dadanti
而由心生起所缘。
Manasāpana ārammanaṃ uppajjati
种种所缘由心生起。
Manehi ārammaṇāni uppajjanti
心随无常法而转。
Manaso aniccadhammassa vasamanvagū
然而,心中生起了寻思。
Manānaṃ pana parivitakko udapādi
心若不防护,身业便不防护。
Mane arakkhite kāyakammaṃ arakkhitaṃ
心得防护时,身业即得防护。
Manesu guttesu kāyakammaṃ rakkhitaṃ.
有德者使家族成就功德。
Guṇavaṃ kulaṃ pana puññaṃ karoti
具足德行的家族们行持功德。
Guṇavantā kulāni puññaṃ karonti
具德者,愿你使家族成就功德。
Bho guṇavaṃ kulaṃ puññaṃ karohi
具德者们,愿你们使家族成就功德。
Bho guṇavantā kulāni puññaṃ karotha
无论何人,只要见到有德行的家族。
Guṇavantaṃ kulaṃ passati yo koci
凡是见到有德之家的人,即称为“见有德家族者”。
Guṇavante kule passanti ye keci
由有德行的家族所建造的住所,称为“由有德行家族所建之住所”。
Guṇavantena kulena vihāro kārito
由有德行的家族们所建造的住所,称为“有德行之家族所建之住所”。
Guṇavantehi kulehi vihārā kāritā
因有德行的家族,世间得以安稳运行,这正是“有德行之家族令世间安稳运行”之义。
Guṇavantena kulena loko sucarati
因诸多有德行的家族,诸世间得以安稳运行,这正是“诸有德行之家族令世间安稳运行”之义。
Guṇavantehi kulehi lokā sucaranti
富人将财富给予有德行的家族。
Guṇavato kulassa dhanaṃ dadāti dhanavā
富人们将财富给予那些有德行的家族。
Guṇavataṃ kulānaṃ dhanaṃ dadanti dhanavantā
没有人会离开有德行的家族。
Guṇavatā kulamhā na apeti yo koci
无人离开诸有德行的家族。
Guṇavantehi kulehi na apenti ye keci
有德的家族,必有美名远闻。
Guṇavato kulassa guṇaghoso hoti
诸有德行的家族,皆具善名。
Guṇavantānaṃ kulānaṃ guṇaghosā honti
在有德的家族之中,我的心也感到喜悦。
Guṇavante kulepi me ramati mano
于有德的家族中,心便得安住。
Guṇavantesu kulesu manaṃ patiṭṭhitaṃ.
正行进着的有德者,走向美好的涅槃。
Gacchaṃ guṇavaṃ sundaraṃ nibbāṇaṃ gacchati
有德者们往趣涅槃。
Gacchantā guṇavantā nibbāṇaṃ gacchanti
喂,正在前行的有德者,愿你往生善趣。
Bho gacchaṃ guṇavaṃ tvaṃ pana sugatiṃ gacchāhi
喂,正在前行的有德者们,请往善趣去吧。
Bho gacchantā guṇavantā sugatiṃ gacchatha
有些人见到行路中的具德者。
Gacchantaṃ guṇavantaṃ passati ekacco
或有人见行路中的具德者。
Gavchante guṇavante passati ekacco
因行路中的具德者,世间大放光明。
Gacchatā guṇavantena satthaṃ sūyate
由前行的有德者,花朵被取走。
Gacchantehi guṇavantehi pupphaṃ gayhate
随逐有德者,世间得善行。
Gacchatā guṇavantena loko sucarati
亲近有德者,便获得安乐。
Gacchantehi guṇavantehi sukhaṃ pāpuṇāti
有德者行时,众人随从。
Gacchato guṇavantassa anugiṇāti jano
于行进的具德者中,众人得辨明。
Gacchataṃ guṇavantānaṃ patigiṇāti jano
具德者行时,有人却离他而去。
Gacchatā guṇavantamhā apeti ekacco
有些人却离开了行进中的有德者。
Gaccantehi guṇavantehi apenti ekacce
有德者前行,父母亦随之而去。
Gacchato guṇavantassa mātāpitaro
有德者们前行,姓名与氏族等皆随之而行。
Gacchataṃ guṇavantānaṃ nāmagottādi
随有德者而行时,我心便得欢喜。
Gacchante guṇavante me ramani mano
于行进中的有德者之中,我心得以安住。
Gacchantesu guṇavantesu manaṃ patiṭhitaṃ.
“以 i 结尾的中性词‘aṭṭhi’(骨)如是说。”
Ikārantanapuṃsakaliṅgo aṭṭhisaddo vuccate.
此骨锁相连之身,实为可厌。
Aṭṭhi saṅkhalikaṃ sarīraṃ paṭikkūlaṃ hoti
骨所堆积之物,是可厌的。
Aṭṭhini puñjakitāni paṭikkūlāni honti
朋友,你当观骨锁为无常。
Bho aṭṭhi saṅkhalikaṃ tvaṃ aniccato passa
朋友,你们当观这些白骨为无常。
Bho aṭṭhini setāni aniccato passatha
见带血肉之骨为不净。
Aṭṭhiṃ samaṃsalohitaṃ asubhato passati
见堆积之骨为无常。
Aṭṭhini puñjakitāni aniccato passati
由骨身所化作的任何色。
Aṭṭhinā kāyena yaṃ kiñci rūpaṃ nimmitaṃ
以诸骨为身而化作的任何色法,
Aṭṭhīhi kāyehi yaṃ kiñci rūpaṃ nimmitaṃ
比丘以骨为相修习道,
Aṭṭhinā nimittena bhikkhū maggaṃ bhāveti
比丘们以诸骨相修习道,
Aṭṭhīhi nimittehi bhikkhū maggaṃ bhāventi
有少数比丘以骨体之法作教诫。
Aṭṭhino kāyassa ovādaṃ deti ekacco
有些人以骨、以身而作教诫。
Aṭṭhīnaṃ kāyānaṃ ovādi denti ekacce
瑜伽行者从骨身中得出离。
Aṭṭhimhā kāyasmā apeti yogāvacaro
瑜伽行者由骨、由身而得出离。
Aṭṭhīhi kāyehi apenti yogāvacarā
骨骼即是身体的执取处,执取骨骼便执取了身体。
Aṭṭhino kāyassa pariggaho hoti
执取诸骨骼,即是执取诸身。
Aṭṭhīnaṃ kāyānaṃ pariggaho hoti
瑜伽行者对身中的骨骼不生喜乐。
Aṭṭhinī kāye yogāvacaro nappasīdati
瑜伽行者们对身中的诸骨不生喜乐。
Aṭṭhīsu kāyesu yogāvacarā nappasīdanti.
“以 ī 结尾的中性词‘daṇḍi’(杖)如是说。”
Īkārantanapuṃsakaliṅgo daṇḍisaddo vuccate.
持杖者则令男子劳作。
Daṇḍī pana purisaṃ kammaṃ kārāpayati
执杖者们令男子作务。
Daṇḍīni purisaṃ kammaṃ kārāpayanti
喂,执杖者,你应当作务。
Bho daṇḍī tvaṃ pana kammaṃ karohi
喂,执杖者们,你们应当作务。
Bho daṇḍīni tumhe kammaṃ karotha
大臣使持杖者执行惩罚的工作。
Daṇḍiṃ daṇḍakammaṃ kārayati amacco
大臣们使持杖者们从事惩罚的工作。
Daṇḍīni daṇḍakamme kārayanti amaccā
人们由持杖者而得知惩罚的工作。
Daṇḍinā jano daṇḍakammaṃ vedīyate
因有执杖者,众人了知杖罚之事。
Daṇḍīhi jano daṇḍakammaṃ vedito
然而,凡有某人被执杖者所威吓,
Daṇḍinā yo koci pana santajjeti
然而,凡有某些人被执杖者们所威吓,
Daṇḍīhi ye keci pana santajjenti
执杖者施以杖罚,此即主事之臣。
Daṇḍino daṇḍakammaṃ deti amacco
诸臣属对执杖者施以杖罚之业。
Daṇḍīnaṃ daṇḍakammaṃ denti amaccā
执杖者,谓任何受杖责之人。
Daṇḍinā apeti yo koci puriso
持杖者,是指所有持杖的人。
Daṇḍīhi apenti ye keci purisā
持杖者,是指任何执持权杖的人。
Daṇḍino yo koci pariggaho hoti
持杖者,是指一切执持权杖的人。
Daṇḍīnaṃ ye keci pariggahā honti
然我的心意不欢喜持杖者。
Daṇḍini pana me mano na ramati
然而,对于持杖者,我心不悦。
Daṇḍīsu kho pana me manā na ramanti.
而他的寿命已尽。
Āyu cassā pana parikkhiṇo ahosi
他们的寿命已然耗尽。
Āyūni pana tesaṃ parikkhīṇā ahesuṃ
愿你护持生命。
Bho āyu tvaṃ pana jīvitaṃ pālehi
愿你们护持生命。
Bho āyūni tumhe jīvitaṃ pālathe
正自觉者彻见寿命是无色法。
Āyuṃ arūpadhammaṃ passati sammā sambuddho
世尊于无色法中,照见诸寿命。
Āyūni arūpadhamme passati lokanātho
生命依寿命这一无色法而延续。
Āyunā arūpadhammena jīvitaṃ pavattitaṃ
依寿命与无色法,生命得以运转。
Āyūhi arūpadhammehi jīvitaṃ pavattitaṃ
依寿命与无色法,世间得以生存。
Āyunā arūpadhammena loko jīvati
依寿命与无色法,世间众生得以生存。
Āyūhi arūpadhammehi loko jīvanti
一切众生皆以寿命为乐。
Āyuno ruccati sabbopi jano
一切众生皆乐于寿命。
Āyūnaṃ ruccanti sabbepi janā
然而,当寿命终结时,生命也随之灭尽。
Āyūnā kho pana apeti jīvitampi
寿命消尽,生命也随之消逝。
Āyūhi kho pana apenti jīvitāni
寿命恒遭毁坏。
Āyūno pana parihāro hoti sabbadā
寿命无时不遭毁坏。
Āyūnaṃ pana parihāro hoti sabbadā
然而,心确实恒时安住于寿命之中。
Āyūmhi kho pana manaṃ patiṭhitaṃ sabbadā
然而,心确实恒时安住于诸寿命中。
Āyūsu kho pana manaṃ patiṭṭhitaṃ sabbadā.
此后我当宣说代名词及与彼同类者;
复说诸名所合之名,尤须分别明辨。
那些具足三性的词,以及那些随顺的词;
依三种性标志之差别,便以名称施设这些。
凡是普遍共通之名,从义理上正是“一切通名”。
一切代词,总说为二十七种。
其中,有些与色法结合,其余则与其他诸法结合。
然而,有些词与这些特征一起,这便是它们的特征。
离此相者,则非代词之词;
是故,过去等词,名为性质之名。
Ito paraṃ pavakkhāmi sabbanāmaṃca tassamaṃ; Nāmaṃca yojitaṃ nānā nāmeheva visesato. Yāni honti tiliṅgāni anukūlāni yāni ca; Tiliṅgānaṃ visesena padānetāni nāmato. Sabbasādhāraṇā kāni nāmānicceva atthato; Sabbanāmāni vuccanti sattavīsati saṅkhato. Tesu kānici rūpehi sesāññehica yujjare; Kānici pana saheva etesaṃ lakkhaṇaṃ idaṃ. Etasmā lakkhaṇā muttaṃ napadaṃ sabbanāmikaṃ; Tasmātītādayo saddā guṇanāmāni vuccareti.
一切大众在大渡口处,皆以舟船渡越;
当寿命穷尽之时,一切众生悉皆灭尽。
善哉!愿你常行一切有情的利益,恒为善行。
愿诸位常作吉祥,恒行善业。
大地之主心欢喜,尽聚众物设供养;
普令众人皆饱食,彼食不尽未曾减。
一切善士皆已享得殊胜之果。
众善友所共受之业果,亦复如是。
由此一切善业,得获广大安乐。
一切具德者皆得广大安乐。
且向全体比丘僧团作大布施。
大众向一切持戒者施以布施。
恶慧者则以为从一切善趣退转。
一切世尊皆放射威仪之光。
一切福业之果报,恒常而有;
一切具戒者之戒香,最为无上。
我心恒时欣乐于一切佛法;
刹帝利在诸精舍中兴建了佛塔。
Sabbo sotari nāvāhi mahātitthe mahājano; Sabbe antaradhāyanti satamāyugate sati. Bho sabbā bhuta kalyāṇaṃ karohi kusalā sadā; Bho sabbe purisā bhaddaṃ karotha kusalaṃ sadā. Sabbaṃ bhaṇḍaṃ samodhāya tuṭṭhacitto mahīpati; Sabbe bhojāpayī te tu sā nakhīyittha bhojanaṃ. Sabbena sādhulokena anubhuttaṃ subhaṃ phalaṃ; Sabbehi sādhujantuhi anubhuttaṃ kammaphalaṃ. Sabbena puññakammena pappoti vipulaṃ sukhaṃ; Sabbehi guṇavantehi papponti vipulaṃ sukhaṃ. Sabbassa bhikkhusaṅghassa mahādānaṃ dadanti ca; Sabbesaṃ sīlavantānaṃ dānaṃ denti mahājanā. Sabbasmā sādhulokasmā apentīti dubuddhino; Sabbehi bhagavantehi niccharanti charaṃsiyo. Sabbassa puññakammassa vipāko hoti sabbadā; Sabbesaṃ silavantānaṃ sīlagandho anuttaro. Sabbasmiṃ buddhadhamme ca sadā ramati me mano; Sabbesu ca vihāresu thūpe kāresi khattiyoti.
整座兰卡城遍满庄严,如同长老一般。
你所有的肋骨皆已折碎,屋顶的栋梁也已摧毁。
仁者!一切众生,汝亦当恒常行布施;
仁者!一切众生,汝等当恒常护戒。
舍弃一切见已,当修习正见。
诸智者断除一切见,走向安稳之处。
对于一切女子,人们恒常造作诸业。
一切女性亦皆造作恶业。
然而,大众依靠某种技艺而生活。
犹如众流汇注于田,农夫从而耕作。
智者不将心交给任何女子,
智者不将毒投给任何河流。
然而,从一切渴爱中解脱者,已无怖畏。
而此女子在一切女子之中,容貌最为端庄美丽。
一切女子的饰物皆悦目,
而一切河流常有大水奔流。
智者之心,不为任何女子所动;
同样地,一切河流中,鱼类常时游动。
Sabbā alaṅkatā laṅkā therassa viya āsi ca; Sabbā te phāsukā bhaggā gahakūṭaṃ visaṃ khitaṃ. Bho sabbe ca paje tvampi dānaṃ dadāhi sabbadā; Bho sabbāyo pajā tumhe sīlaṃ rakkhatha sabbadā. Sabbaṃ diṭṭhiṃ jahitvāna sammādiṭṭhiṃca bhāvaye; Sabbāyo diṭṭhiyo hantvā khemaṃ gacchanti paṇḍitā. Sabbassā assu kaññāya niccaṃ kammaṃ karīyyate; Sabbāhi cāpi itthīhi pāpakammaṃ karīyyate. Sabbassā pana vijjāya jīvantīti mahājanā; Sabbāhi ca nadīheva khettaṃ vapati kassako. Sabbassā assu kaññāya cittaṃ nadeti paṇḍito; Sabbāsānaṃ nadīnaṃca visaṃ nadeti paṇḍito. Sabbassā pana taṇhāya vimuttassa natthi bhayaṃ; Sabbāhi pana kaññāhi abhirūpāṅganā ayaṃ. Sabbassā assu kaññāya ābharaṇaṃ manoramaṃ; Sabbāsaṃ pana gaṅgānaṃ mahogho hoti sabbadā. Sabbassā neva kaññāya cittaṃ ramati paṇḍito; Sabbāsu ceva gaṅgāsu macchā caranti sabbadāti.
一切福德,皆于人中成就圆满。
诸心终将自行灭坏。
诸位众生啊,愿你们恒常行善积福;
诸位众生啊,愿你们时时行善积福。
婆罗门,持一切财物,你已渡至彼岸。
他作了这些善业之后,便生到天界。
一切众生所曾受用业果;
一切具德者所应作福业。
由一切善业,获得广大安乐。
众多人随一切具德者而行善。
智者应当向一切具德者行布施;
智者应当向一切具戒者行布施。
应当防护其心,令离一切恶业;
有些人则远离一切强力者。
一切恶业之果,即名为罪恶。
一切善业的果报皆美好而光明;
于一切善业中,我心常怀欢喜;
于诸持戒者中,大众生起净信。
Sabbaṃ puññañhi nissesaṃ manussatte samijjhati; Sabbāni assu cittāni sayamevapi bhijjare. Bho sabbā bhūta kalyāṇaṃ puññaṃ karohi sabbadā; Bho sabbānica bhūtāni puññaṃ karotha sabbadā. Sabbaṃ bhaṇḍaṃ samādāya pāraṃ tiṇṇosi brāhmaṇo; Sabbāni assu puññāni katvāna tidivaṃ gato. Sabbena pana bhūtena anubhuttaṃ kammaphalaṃ; Sabbehi guṇavantehi puññakammaṃ karīyyate. Sabbena puññakammena pappoti vipulaṃ sukhaṃ; Sabbehi guṇavantehi sucaranti bahujjanā. Sabbassa guṇavantassa dānaṃ dadeyya paṇḍito; Sabbesaṃ sīlavantānaṃ dānaṃ dadeyya paṇḍito. Sabbasmā pāpakammasmā cittaṃ pana nivāraye; Sabbehi balavantehi apentīti keci janā. Sabbassa pāpakammassa vipāko hoti kibbisaṃ; Sabbesaṃ puññakammānaṃ vipāko hoti sobhano. Sabbasmiṃ puññakammeca sadā ramati me mano; Sabbesu sīlavantesu pasīdati mahājano.
往昔的时节已经过去,
Pubbo kālo atikkanto ahosi
往昔的各个时节,都已过去,
Pubbe kālā ca atikkantā ahesuṃ
尊者,往昔的时节确实已经过去。
Bho pubba kāla atikkanto abhavi
过去时已被超越。
Bho pubbe kālā atikkantā abhavittha
世间之主照见过去时。
Pubbaṃ kālaṃ passati lokanātho
世间解于过去时照见。
Pubbe kāle passati lokavidū
往昔由导师,弟子得觉悟。
Pubbenācariyena sisso bodhīyī.
往昔诸师的弟子们得到了觉悟,
Pubbehi ācariyehi sissā bodhīyiṃsu
因先前的导师,弟子获得安乐。
Pubbenācariyena sisso sukhījāto
先前的老师们所教导的弟子们安乐地生活。
Pubbehi ācariyehi sissā sukhījāti
他们对先前的老师表示了尊重。
Pubbassācariyassa sakkāraṃ akarī
他们曾对先前的诸位老师表示尊敬。
Pubbesaṃ ācariyānaṃ sakkāraṃ akaruṃ
住持弟子从先前的老师那里消失了。
Pubbācariyasmā antaradhāyī antevāsiko
住持弟子们从先前的诸位老师那里消失了。
Pubbehi ācariyehi antaradhāyiṃsu antevāsikā
先前那位老师的住持弟子为数众多。
Pubbassācariyassa antevāsikā bahavo
先前诸位老师的美德声名曾远播四方。
Pubbesaṃ ācariyānaṃ guṇaghosā ahesuṃ
往昔曾有名为燃灯佛的导师出现于世。
Pubbe dīpaṅkaro nāma satthā udapādi
过去曾有二十八位转轮王出现于世。
Pubbesu aṭṭhavīsati cakkavattirājāno ahesuṃ.
往昔若有某位女子曾积集众多功德
Pubbā yā kāci kaññā bahuṃ puññaṃ akarī
往昔某些女子曾积集了众多功德。
Pubbā yā kāci kaññāyo bahuṃ puññaṃ akaruṃ
诸贤,往昔某些女子曾积集众多功德
Bho pubbe kaññe bahuṃ puññaṃ akaro
往昔的诸位女子啊,你们曾广修善业。
Bho pubbā kaññāyo bahuṃ puññaṃ akarittha
过去,你们教引任何女子所修的一切善业。
Pubbaṃ yaṃ kiṃci kaññaṃ puññaṃ kārāpayī
往昔的诸位女子啊,凡是你们教人修习的功德。
Pubbā yā kāci kaññāyo puññe kārāpayī
先前某一位女子所修之善业
Pubbāya yāya kāyaci kaññāya puññaṃ kataṃ
先前某些少女所造之善业
Pubbāhi yāhi kāhici kaññāhi puññāni katāni
曾有人追随先前某一位少女
Pubbāya yāya kāyaci kaññāya koci anucarī
曾有某些人追随过先前的某几位少女,
Pubbāhi yāhi kāhici kaññāhi keci anucariṃsu
先前曾将饰物给予某位少女,
Pubbāya yāya kāyaci kaññāya ābharaṇaṃ adadī
他们曾将饰物分与先前的某几位少女。
Pubbāsaṃ yāsaṃci kaññānaṃ ābharaṇāti adadiṃsu
某个男子离开了先前与他在一起的某个女子。
Pubbāya yāya kāyaci kaññāya koci puriso apeto.
某些男子离开了先前与他们在一起的某些女子。
Pubbāhi yāya kāhici kaññāhi keci purisā apetā
先前某个女子曾有过父母。
Pubbāya yāya kāyaci kaññāya mātāpitaro ahesuṃ
往昔,某些女子的衣服与装饰品,
Pubbāsaṃ yāsaṃ kāsaṃci kaññānaṃ vatthābharaṇāni
过去,此心曾系着于某一位女子,
Pubbāyaṃ yāya kāyaci kaññāyaṃ cittaṃ patiṭṭhitaṃ
过去,此心曾系着于某些女子。
Pubbāsu yāsu kāsuci kaññāsu cittaṃ patiṭṭhitaṃ.
于过去时,纵有所问,虽曾屡屡发问
Pubbaṃ yaṃ kiṃci pana bahuṃ puccaṃ akarī
往昔他们所造的一切诸多善业
Pubbāni yāni kānici bahuṃ puññaṃ akaruṃ
贤者,汝于宿世,曾作众多善业
Bho pubba bhūta tvaṃ bahuṃ puññaṃ akaro
往昔多世,你们曾广积众多善业。
Bho pubbāni bhūtāni bahuṃ puññaṃ akarittha
过去所造的任何善业,有些人曾促使其成就。
Pubbaṃ yaṃ kiṃci puññaṃ kārāpayī ekacco
往昔无论何种善业,曾经有一些人令其得以造作。
Pubbāni yāni kānici puññe kārāpayiṃsu ekacce
在过去,住处是由某处或某人建造的。
Pubbena yena kenaci vihāro kārāpito
过去由某些人所建造的住处
Pubbehi yehi kehici vihārā kārāpitā
从前,或因某个人、或以某种方式,生来即得安乐的人
Pubbena yena kenaci puriso sukhījāto
过去因某些人而获得安乐者,
Pubbehi yehi kehici purisā sukhījātā
过去,某人对某事有所夸耀,
Pubbassa yassa kassaci silāghate ekacco
过去,某些人对某事有所夸耀,
Pubbesaṃ yesaṃ kesaṃci silāghate ekacco
过去,有人因某种缘故而离去了。
Pubbā yasmā kasmāca ekacco apeto
过去,有些人因某些事物而得以脱出。
Pubbehi yehi kehici ekacce apetā
过去,曾有人持有某物。
Pubbassa yassa kassaci pariggaho ahosi
过去某些人所执取之物。
Pubbesaṃ yesaṃ kesaṃci pariggahā ahesuṃ
过去,心曾安住于某处某物。
Pubbe yasmiṃ kasmiṃci cittaṃ patiṭṭhitaṃ
过去,心于某些所执取之物安住者。
Pubbesu yesu kesuci cittaṃ patiṭṭhitaṃ.
有一人烹煮天施之粥。
Eko puriso devadattaṃ odanaṃ pāceti
有数人烹煮天施之粥。
Eke purisā devadattaṃ odanaṃ pācenti
老师教导一位弟子修学法义。
Ekaṃ sissaṃ dhammaṃ pāṭheti ācariyo
有些老师教授弟子们法义。
Eke sisse dhammaṃ pāṭhenti ācariyā
弟子由一位严师启发法义。
Ekena garunā sisso dhammaṃ bodhāpīyate
弟子由多位严师启发法义。
Ekehi garūhi sisso dhammaṃ bodhāpito
由一位尊长,弟子便得安乐。
Ekena garunā antevāsiko sukhījāto
由诸尊长,弟子们便得安乐。
Ekehi garūhi antevāsikā sukhījātā
弟子向一位尊长致敬。
Ekassa garuno sakkāraṃ karoti sisso
学徒们向多位尊长导师表示恭敬。
Ekesaṃ garūnaṃ sakkāraṃ karonti sissā
学徒从一位尊长导师处接受教导。
Ekamhā garunā sikkhaṃ gaṇhāti sisso
学徒们从若干尊长导师处接受教导。
Ekehi garūhi sikkhaṃ gaṇhanti sissā
然而,某一位尊长确有资具。
Ekassa garuno kho pana parikkhāro hoti
而有些尊长,则有功德的美誉。
Ekesaṃ garūnaṃ kho pana guṇaghoso hoti
而弟子,则对某一位尊长心生净信。
Ekamhi garusmiṃ pana sisso pasīdati
在某些师长之中,弟子们心生欢喜信服。
Ekesu garūsu pana sissā pasīdanti.
确有一位少女向提婆达多乞求袈裟。
Ekā kaññā pana devadattaṃ kambalaṃ yācate
确有几位少女向提婆达多乞求袈裟。
Ekā kaññāyo devadattaṃ kambalaṃ yācante
一位男子让一位少女煮粥饭。
Ekaṃ kaññaṃ odanaṃ pācāpayati puriso
男子们令一位少女煮粥饭。
Ekā kaññāyo odanaṃ pācāpayanti purisā
粥饭由一位少女煮熟后,便被受用了。
Ekāya kaññāya odano pacitvā bhujjate
由一位妇人煮好饭后受用了,
Ekāhi kaññāhi odano pacitvā bhutto
有某一人,凭一位妇人而得安乐,
Ekāya kaññāya sukhaṃ pāpuṇāti ekacco
有一些人,凭一位妇人而得安乐,
Ekāhi kaññāhi sukhaṃ pāpuṇanti ekacce
一位男子给一位女子饰物。
Ekāya kaññāya ābharaṇaṃ deti puriso
男子们给某些女子饰物。
Ekāsaṃ kaññānaṃ ābharaṇāni denti purisā
品行端正的人,会因为某一位女子而生起害怕。
Ekāya kaññāya bhayaṃ uppajjati silavataṃ
某些女子会使持戒者生起种种畏惧。
Ekāhi kaññāhi bhayāni uppajjanti sīlavataṃ
然而,某一位女子却仅有衣服与裹身衣。
Ekāya kaññāya pana vatthābharaṇaṃ hoti
然而,某些女子却有衣服与裹身衣。
Ekāsaṃ kaññānaṃ pana vatthābharaṇāni honti
有人对某一位女子心生欢喜。
Ekāyaṃ kaññāyaṃ yo kocipasīdati
有人对某些女子心生欢喜。
Ekāsu kaññāsu ye keci pasīdanti.
而一个家族却能积累众多功德。
Ekaṃ kulaṃ pana bahuṃ puññaṃ pasavati
有些家族广生众多善业。
Ekāni kulāni bahuṃ puññaṃ pasavanti
某一家族中,有具德者促成善行。
Ekaṃ kulaṃ puññaṃ kārāpeti guṇavā
众多家族中,有具德者促成善行。
Ekāni kulāni puññaṃ kārāpeti guṇavā
一位比丘由某个家族供养了饭食。
Ekena kulena bhikkhu bhattaṃ bhojāpito
某些家族供养了比丘们饭食。
Ekehi kulehi bhikkhū bhattaṃ bhojāpitā
一位比丘便从一个家族得到了安乐。
Ekena kulena sukhaṃ pāpuṇāti bhikkhu
在一些家族中,比丘们能获得安乐。
Ekehi kulehi sukhaṃ pāpuṇanti bhikkhū
然而,在一个家族中,却有恶人生起嫉妒。
Ekassa kulassa pana usūyati dujjano
在某些家族中,有些恶人生起嫉妒。
Ekesaṃ kulānaṃ pana usūyanti dujjanā
凡是从某一家族出家者
Ekasmā kulamhā yo koci pabbajito
凡是从某些家族出家者
Ekehi kulehi ye keci pabbajitā
然而,单一家族的名称,即氏族、种姓等
Ekassa kulassa pana nāma gottādi
某些家族的名称、种姓等则各有不同。
Ekesaṃ kulānaṃ pana nāma gottādayo
若于某一族姓中,有人生起净信。
Ekasmiṃ kulamhi yo koci pasīdati
若有人于某些族姓中生起净信。
Ekesu kulesu ye keci pasīdanti.
任何令人为那男子煮饭者
Yo koci taṃ purisaṃ odanaṃ pācāpeti
凡是令人为那男子煮饭者
Ye keci taṃ purisaṃ odanaṃ pācāpenti
任何差遣奴仆前往村落的主人
Yaṃ kiṃci dāsaṃ gāmaṃ gamayati sāmiko
凡是主人差使奴仆前往村落者,
Ye keci dāse gāmaṃ gamayati sāmiko
无论由何种厨师烹煮饭食,
Yena kenaci sūdena odano pācāpīyate
无论由哪些厨师烹煮出的饭食,
Yehi kehici sūdehi odano pācāpito
比丘僧团因何种敬奉而得安乐,
Yena kenaci sukhaṃ pāpuṇāti bhikkhusaṅgho
比丘僧团因何种因缘而获安乐,
Yehi kehici sukhaṃ pāpuṇāti bhikkhusaṅgho
具信善士向任何人行布施,
Yassa kassaci dānaṃ deti saddho sappuriso
善人们向某些人施舍。
Yesaṃ kesaṃci dānaṃ denti sappurisā
无论因何缘故,弟子从师长处隐没。
Yasmā kasmāci garuṇā antaradhāyati sisso
弟子们因某些师长而隐没。
Yehi kehici garūhi antaradhāyanti sissā
我礼敬某位比丘的双足。
Yassa kassaci bhikkhuno pāde vandāmi
我们礼敬任何比丘的双足。
Yesaṃ kesaṃci bhikkhūnaṃ pāde vandāma
有某人在某个座位上坐下。
Yasmiṃ kasmiṃci āsane nisīdati koci
有些人坐在某些座位上。
Yesu kesuci āsanesu nisīdanti keci.
某位妇人让女仆做某项工作。
Yā kāci vanitā pana dāsiṃ kammaṃ kārāpeti
有些妇人让女仆们做种种工作。
Yā kāci vanitāyo dāsī kamme kārāpenti
凡是善业,只要是男人让妇女去做的。
Yaṃ kiṃci vanitaṃ puññaṃ kārāpeti puriso
凡是使妇女们行善业的,都是男子们。
Yā kāci vanitāyo puññaṃ kārenti purisā
因由某位女子,主人方得受用饭食。
Yāya kāyaci vanitāya sāmi bhattaṃ bhojāpīyate
因何女子,主人得以饮食饱足。
Yāhi kāhici vanitāhi sāmi bhattaṃ bhojāpito
因何女子,主人获得安乐。
Yāya kāyaci vanitāya sukhaṃ pāpuṇāti sāmiko
因何女子,主人们获得安乐。
Yāhi kāhici vanitāhi sukhaṃ pāpuṇanti sāmikā
若主人赠与某位女子饰物
Yāya kāyaci vanitāya ābharaṇaṃ deti sāmiko
若主人赠与某些女子饰物
Yāsaṃ kāsaṃci vanitānaṃ ābharaṇaṃ deti sāmiko
若某人离开某位女子
Yāya kāyaci vanitāya apeti yo koci
若某人离开某些妇女
Yāhi kāhici vanitāhi apeti yo koci
某人亲近某妇女,子女众多
Yāya kāyaci vanitāya puttāpi bahavo
某些妇女的装饰品
Yāsaṃ kāsaṃci vanitānaṃ ābharaṇāni honti
任何一位妇女,都不能令我心生欢喜。
Yāyaṃ kāyaṃci vanitāyaṃ me cittaṃ na ramati
对于一切妇女,我心皆不欢喜。
Yāsu kāsuci vanitāsu me cittāni na ramanti.
然而,无论哪个家族,若广积功德,
Yaṃ kiṃci kulaṃ pana bahuṃ puññaṃ pasavati
凡广积功德之家族,
Yāni kānici kulāni bahuṃ puññaṃ pasavanti
若有人能令人广积功德,
Yaṃ kiṃci bahuṃ puññaṃ kārāpeti koci
凡广积功德之人,
Yāni kānici bahuṃ puññaṃ kārenti keci
无论出自何种家族,所受到的尊敬,
Yena kenaci kulena sakkāro kato
因某些家族而获得的诸般尊敬,
Yehi kehici kulehi sakkārā katā
某人靠某个家族维生,
Yena kenaci kulena ekacco jīvati
依凭某个家族而生活者
Yehi kehici kulehi ekacce jīvanti
曾利益某个家族者
Yassa kassaci kulassa upakāraṃ akāsi
曾利益某些家族者
Yesaṃ kesaṃci kulānaṃ upakāraṃ akāsuṃ
有某人从某一家族中离去。
Yasmā kasmāci kulamhā apeti ekacco
有某些人从某些家族中离去。
Yehi kehici kulehi apenti ekacce
无论何种家族,其名称、族姓等,
Yassa kassaci kulassa nāma gottādi
这些家族的名字与族姓等,
Yesaṃ kesaṃci kulānaṃ nāma gottādayo
在某个家族中,某一人生起信心,
Yasmiṃ kasmiṃci kule ekacco pasīdati
在这些家族中,某些人生起信心。
Yesu kesuci kulesu ekacce pasīdanti.
那位厨师长让厨师煮了米饭。
So sūdajeṭṭho sūdena odanaṃ pāceti
那些厨师长们让厨师们煮了米饭。
Te sūdajeṭṭhā sūdehi odanaṃ pācenti
那位婆罗门乞求祭祀所赐的毯子。
Taṃ yaññadattaṃ kambalaṃ yācate brāhmaṇo
那些婆罗门向施主乞求所布施的毯子。
Te yaññadattena kambalaṃ yācante brāhmaṇā
那个婆罗门向家主乞求财物。
Tena brāhmaṇena gahapati dhanaṃ yācīyate
那些弟子向师长请问经典。
Tehi sissehi garu satthaṃ pucchīyate
善人以此花供养佛陀。
Tena pupphena buddhaṃ yajati sappuriso
善众以诸花供养佛陀。
Tehi pupphehi buddhaṃ yajanti sappurisā
善人向那位比丘布施。
Tassa bhikkhussa dānaṃ deti sappuriso
富有者将财物布施给这些乞求者。
Tesaṃ yācakānaṃ dhanaṃ dadāti dhanavā
五条大河发源于雪山。
Tamhā himavatā pabhavanti pañcamahā nadiyo
于这些令人贪爱的法中,佛陀纯净无染。
Tehi lobhanīyehi dhammehi suddho asaṃsaṭṭho
众人紧随佛陀身后,次第相随而行。
Tassa buddhassa pacchato pacchato anubandhiṃsu
那些比丘便各自拥有了衣钵。
Tesaṃ bhikkhūnaṃyeva pattacīvarāni honti
比丘就在那座座位上坐下。
Tasmiṃ āsaneyeva nisīdati bhikkhu
在那些比丘中,我心生欢喜。
Tesu bhikkhūsu pana me mano ramati.