象王与犀牛齐声鸣吼,犹如乐团的演奏;群马嘶鸣,声响如雷。
蛙声四起,宏亮如鼓钹合奏,节奏分明,伴以种种声响。巴利
Gajādhipā koññcaravaṃ raviṃsu kariṃsu hesāninadaṃ turaṅgā; Ukkuṭṭhinādaṃ akariṃsu maccā suvāditā dundubhiādayo’pi.
世人以赞歌相颂,纵以惭愧为饰者亦起舞;
醉者头上旋衣,以臂相击,心欢喜畅。巴利
Thomiṃsu maccā thutigītakehi nacciṃsu ottappavibhusanā’pi; Vatthāni sīse bhamayiṃsu mattā bhujāni poṭhesumudaggacittā.
黑沉香所生的烟云,令天空犹如被浓密遮蔽。
那时,城中高悬的幢幡连绵成列,整座城池仿佛布幔所成。巴利
Dhūpehi kālāgarusambhavehi ghanāvanaddhaṃ’va nabhaṃ ahosi; Samussitānekadhajāvalīhi puraṃ tadā vatthamayaṃ’va āsi.
众人见那奇特不可思议之事,欢喜的辅臣众等和合齐聚。
他们为义利而受派遣,前去将般度国王的话语告诉了他。巴利
Disvā tamaccheramacintanīyaṃ āmoditāmaccagaṇā samaggā; Atthe niyojetu mupecca tassa vadiṃsu paṇḍussa narādhipassa.
大王啊,纵见牟尼牛王如是威神之力,
若不生少分净信,彼之智慧复有何用?巴利
Disvāna yo īdisakampi rāja iddhānubhāvaṃ munipuṅgavassa; Pasādamattampi kareyya noce kimatthiyā tassa bhaveyya paññā.
于可敬信的功德中生起净信,是善士之法;君王令众生生起净信,亦是如此。
所有盛开的莲花,我都一并礼敬,如同礼敬丛中绽放的睡莲般。巴利
Pasādanīyesu guṇesu rāja pasādanaṃ sādhujanassa dhammo; Pupphanti sabbe sayameva vande samuggate komudakānanāni.
言辞愚昧者,君主切莫因此舍弃通往天道的正路,
牵着盲人而行,有谁能在探寻正道时不迷失?巴利
Vācāya tesaṃ pana dummatīnaṃ mā saggamaggaṃ pajahittha rāja; Andhe gahetvā vicareyya ko hi anvesamāno supathaṃ amūḷho.
劫宾那、频婆娑罗、净饭等诸人王,纵具威光,
亦皆归依彼法王,以殷重心饮此法之不死甘露。巴利
Narādhipā kappiṇa bimbisāra suddhodanādi api tejavantā; Taṃ dhammarājaṃ saraṇaṃ upecca piviṃsu dhammāmatamādarena.
即便有千眼的三十三天主,寿命亦已终尽;而灭尽后有的牟尼主——
亲近清净无垢之法,如实闻思后,获得寿命,并于现法亲见。巴利
Sahassanetto tidasādhipo’pi khīṇāyuko khiṇabhavaṃ munindaṃ; Upecca dhammaṃ vimalaṃ nisamma alattha āyuṃ api diṭṭhadhammo.
你也当在那位已战胜五魔、为诸天神之最胜法王者处,
为了证得天界与涅槃,你应迅速令心得净信,人主啊!巴利
Tuvampi tasmiṃ jitapañcamāre devātideve varadhammarāje; Saggāpavaggādhigamāya khippaṃ cittaṃ pasādehi narādhirāja.
国王闻彼众言,于三宝疑惑顿消;
心生欢喜,于会众中向将军说殊胜妙语。巴利
Sutvānatesaṃ vacanaṃ narindo vikiṇṇakaḍkho ratanattayamhi; Senāpatiṃ atthavaraṃ avoca pahaṭṭhabhāvo parisāya majjhe.
不信三宝功德,此为断除生死之因;
久远以来,我游荡于邪道之上,即便立于自己国土,亦觉深受欺骗。巴利
Asaddahāno ratanattayassa guṇe bhavacchedanakāraṇassa; Cirāya dulladdhipathe caranto ṭhito sarajje api vañcitohaṃ.
痴故吹萤火,寒逼烟焰燃;
渴者弃江流,放逸饮阳焰。巴利
Mohena khajjopanakaṃ dhamesiṃ sītaddito dhumasikhe jalante; Pipāsito sindhujalaṃ pahāya piviṃ pamādena marīcitoyaṃ.
我本为求长生,却弃不死甘露而吞剧毒;
我既舍瞻波花鬘,反于肩头担起巨蛇之重负。巴利
Pariccajitvā amataṃ cirāya jivatthiko tikkhavisaṃ akhādiṃ; Vihāya’haṃ campakapupphadāmaṃ adhārayiṃ jattusu nāgabhāraṃ.
速至护城河畔,恭敬礼敬胜者的牙舍利。
我将以供养的仪轨,于一切处修习带来安乐的功德。巴利
Gantvāna khippaṃ parikhā samīpaṃ ārādhayitvā jinadantadhātuṃ; Ānehi pūjāvidhinā karissaṃ puññāni sabbattha sukhāvahāni.
军帅从彼处至壕沟之畔,极度欢喜,
顶礼牟尼主之舍利;为国王利益而行,祈请。巴利
Gantvātatesoparikhāsamīpaṃ senādhinātho paramappatīto; Dhātuṃ munindassa namassamāno ajjhesi rañño hitamā caranto
国王舍断久积的邪见垢秽,于善逝获得净信;
抵达宫殿后,当令国王对三宝的净信增长。巴利
Cirāgataṃ diṭṭhimalaṃ pahāya alattha saddhaṃ sugate narindo; Pāsādamāgamma pasādamassa vaḍḍhehi rañño ratanattayamhi.
那一时刻,莲池中盛开着缤纷的金色莲花,绚丽夺目。
装点着天空,恰似曼陀吉尼河初降一般。巴利
Tasmiṃ khaṇe pokkharaṇī vicittā phullehi sovaṇṇasaroruhehi; Alaṅkarontī gaganaṃ ahosi mandākinīvābhinavāvatārā.
犹如鹅群齐集,圣者舍利自一莲趋至他莲;
以素馨皎洁之光,令满城如乳水澄明。巴利
Haṃsaṅgaṇevātha munindadhātu sā paṅkajā paṅkajamokkamanti; Kundāvadātāhi pabhāhi sabbaṃ khirodakucchiṃ’va puraṃ akāsi.
接着,他安立于那嫣红合掌般的莲花之上,面朝军旗。
为大众所共见,成就了人间大果报、无上的功德。巴利
Tato surattañjalipaṅkajamhi patiṭṭhahitvāna camupatissa; Sandissamānā mahatā janena mahapphalaṃ mānusakaṃ akattha.
国王闻此语,心生欢喜,徒步而往;
倍增净信,惊叹合掌,而作是言:巴利
Sutvāna vuttantamimaṃ narindo pahaṭṭhabhāvopadasā’va gantvā; Saṃsūcayanto diguṇaṃ pasādaṃ suvimhitopañjalikoavoca.
牟尼主啊,明晓世务之人以试金石磨试,
方评定上妙真金之价;此乃古昔所行之正法。巴利
Vohāradakkhā manujā muninda saṅghaṭṭayitvā nikasopalamhi; Karontiagghaṃ varakañcanassa esohi dhammo caritopurāṇo.
宝石虽出自优良矿藏,仍需经火工锻造;
智者将其安置于王冠之顶,以为庄严。巴利
Maṇiṃ pasatthākarasambhavampi hutāsakammehabhīsaṅkharitvā; Pāpentirājaññakirīṭakoṭiṃ vibhusanattaṃ vidunomanussā.
大牟尼!为试探您,我如今又作了这一切;
广慧者,请宽恕这重罪,速以尊足庄严我顶。巴利
Vīmaṃsanatthāya tavādhunāpi mayā kataṃ sabbamidaṃ muninda; Āguṃ mahantaṃ khama bhuripañña khippaṃ mamālaṅkuru uttamaṅgaṃ.
彼时,他的牙齿舍利被奉安于冠冕之上,宝石般的光芒遍照闪耀;
在众生间放出洁白的光芒,犹如慈爱生起的乳流。巴利
Patiṭṭhitā tassa tato kirīṭe maṇippabhā bhāsini dantadhātu; Amuñci raṃsī dhavalā pajāsu sinehajātā iva khīradhārā.
以首顶戴佛牙舍利,右绕王城而行;
以华鬘等虔诚供养,敬奉入于庄严王宫。巴利
So dantadhātuṃ sirasāvahanto padakkhiṇaṃtaṃnagaraṃ karitvā; Sampūjayanto kusumādikehi susajjitante puramāharittha.
高擎白净华盖,宝光璀璨的殊胜床座上;
国王安置胜者舍利后,以珍宝等作供养。巴利
Samussitodārasitātapatte pallaṅkaseṭṭhe ratanujjalamhi; Patiṭṭhapetvāna jinassa dhātuṃ pūjesi rājā ratanādikehi.
国王以佛为首的三宝为依归,直至生命尽头;
他舍弃伤害,安住于慈悲,以种种功德赢得了众人的崇敬。巴利
Buddhādivatthuttayameva rājā āpāṇakoṭiṃ saraṇaṃ upecca; Hitvā vihiṃsaṃ karuṇādhivāso ārādhayī sabbajanaṃ guṇehi.
以种种宝珠之光,犹如千道光明闪耀。
人王亦依虔诚的供养,建造了善加庄严的舍利塔。巴利
Kāresi nānāratanappabhāhi sahassaraṃsīṃ’va virocamānaṃ; Narādhipo bhattibharānurūpaṃ sucittitaṃ dhātunivesanampi.
他于舍利塔中增益舍利,以庄严全城;
复以其余供养仪轨,犹不满足,供养富饶丰足之国土。巴利
Vaḍḍhesi so dhātugharamhi dhātuṃ alaṅkaritvā sakalaṃ purampi; Sesena pūjāvidhinā atitto pūjesi raṭṭhaṃ sadhanaṃ sabhoggaṃ.
他召请隐王,以礼敬相待,将他视同自己一般尊重。
布施等种种功德,这位以信为财富的最胜王皆已积集。巴利
Āmantayitvā guhasīvarājaṃ sammānitaṃ attasamaṃ karitvā; Dānādikaṃ puññamanekarūpaṃ saddhādhano sañciṇirājaseṭṭho.
于是这位国王远离与恶人的交往,
舍弃偏离正道之举,安住于善逝教法所照亮的光明坦途;
正勤前行,善巧成就自他利益;
行持众所赞叹之世间义利,以善行摄受调伏众人。巴利
Tato so bhupālo kumatijanasaṃsaggamanayaṃ, Nirākatvā magge sugatavacanujjotasugame; Padhāvanto sammā saparahitasampatticaturo, Pasatthaṃ lokatthaṃ acari caritāvajjitajano.
当那位护地者行王法时,
乳哺的幼主已统率四军。
凭自身臂力游戏般挥击,摧破敌慢,不假他援;
因财而生骄慢,整装欲战,亲身冲锋;巴利
Carati dharaṇi pāle rājadhammesu tasmiṃ, Samaracaturaseno khīradhāro narindo; Nijabhujabalalīlā’rātidappappamāthī, Vibhavajanitamāno yuddhasajjo’bhigañchi.
见胜象来洞口,彼王心无怖畏,
犹如狮王威然,坦然安住无畏。
这位从本国近处前来的国王,
他以无量威力,如大水洪流,所向披靡地突击。巴利
Karivaramatha disvā so guhādvārayātaṃ, Paṭibhayarahitatto sīharājā’va rājā; Nijanagarasamīpāyātametaṃ narindaṃ, Amitabalamamahoghenottharantā’bhiyāyi.
浓尘腾涌,层层蔽断长空;
战士醉狂怒吼,种种杂沓,其势凶猛可怖。
利箭如大雨倾泻而下,可怖至极;
在那场大战斗中,黄白色的战象征服了乳流象。巴利
Uditabahaḷadhūlīpāḷiruddhantaḷikkho, Samadavividhayodhārāvasaṃrambhabhīme; Nisitasarasatālīvassadhārākarāḷe, Ajini mahati yuddhe paṇḍuko khīradhāraṃ.
于是,国王中最尊贵者,集结力量护卫国家,
将王位的重任托付给自己的尊贵儿子;
迎纳善逝佛牙舍利,恭敬供养;
遣送古哈西瓦王,并及国土。巴利
Atha narapatiseṭṭho saṅgahetvāna raṭṭhaṃ, Nija tanuja varasmiṃ rajjabhāraṃ nidhāya; Sugata dasana dhātuṃ sampaṭicchāpayitvā, Pahiṇi ca guhasīvaṃ sakkaritvā saraṭṭhaṃ.
苏毗罗摩王秉持自制,
以种种资具满足乞求布施者;
身坏命终后,往生三十三天之集会,
如愿获得了所希求的无量善果。巴利
Suviramavanīpālo saññamaṃ ajjhupeto, Vividha vibhava dānāyācake tappayitvā; Tidasapura samājaṃ dehabhedā payāto, Kusala phalamanappaṃ patthitaṃ paccalattha.
国王古哈悉沃,将那圣者之王的舍利
迎归自都,善加尊崇礼敬,
引导众生行于善趣之道,
积集善行与庄严,安住其中。巴利
Narapati guhasīvo taṃ munindassa dhātuṃ, Sakapuramupanetvā sādhu sammānayanto; Sugati gamana magge pāṇino yojayanto, Sucarita mabhirūpaṃ sañciṇanto vihāsi.
乌阇衍那王之子,威德无量难思;
早在年少之时,便已勤修净信。
调伏王子为供养十力者舍利,
从胜城来到那位国王处。巴利
Agaṇitamahimassujje nirañño tanūjo, Purima vayasi yevāraddhasaddhābhiyogo; Dasabala tanudhātuṃ pūjituṃ tassa rañño, Puravara mupāyāto dantanāmo kumāro.
由美德所生的庄严,这位迦陵国的君主。
这位积聚一切功德的王子,成办已,
圆满种种殊胜大行,
安住每日礼敬善逝舍利。巴利
Guṇajanita pasādaṃ taṃ kaliṅgādhināthaṃ, Nikhila guṇa nivāso so kumāro karitvā; Vividha mahavidhānaṃ sādhusampādayanto, Avasi sugatadhātuṃ anvahaṃ vandamāno.
昔有古哈希瓦王之娇女,双眸如初绽青莲,
娇美动人,宛若天鹅所慕。
容颜胜似莲花,宝髻沉沉饰金鬘。
乳重身倾娇半侧,芳名唤作金鬘环。巴利
Abhavi ca guhasīvassāvanīsassa dhitā, Vikaca kuvalayakkhī haṃsakantābhiyātā; Vadana jita sarojā hāridhammillabhārā, Kucabharanamitaṅgi hema mālābhidhānā.
此童子乃是圆满功德之宝藏,正合为眷属之行谊,
了知这位童子出身极为清净、种姓高贵后,
古哈悉婆王以殷重敬心,
将亲生爱女赐予彼王子。巴利
Akhilaguṇanidhānaṃ bandhubhāvānurūpaṃ, Suvimalakulajātaṃ taṃ kumāraṃ viditvā; Narapati guhasīvo attano dhītaraṃ taṃ, Adadi sabahumānaṃ rājaputtassa tassa.
人王委派王子执掌守护舍利之职,
并以种种方式为他妥善配备众多随从。
以千头牛、水牛等供养;
便将他安置于与自己威德相当的主宰地位。巴利
Manujapati kumāraṃ dhāturakkhādhikāre, Pacuraparijanaṃ taṃ sabbathā yojayitvā; Gava mahisa sahassādīhi sampīṇayitvā, Saka vibhava sarikkhe issaratte ṭhapesi.
沙场既殒乳持王,
诸甥王子赴摩罗耶林。
以雄毅之志,集结大军;
进趋优婆城,为取佛舍利。巴利
Samarabhuvi vinaṭṭhe khīradhāre narinde, Malayavanamupetā bhāgineyyā kumārā; Pabala mati mahantaṃ saṃharitvā balaggaṃ, Upapuramupagañchuṃ dhātuyā gaṇhanatthaṃ.
于是,他们在城邑附近扎营后,
送去了这逆耳的通牒。
或速予我等善逝之见界,
或是那能生起美名瑞相的游戏,一场交战中的嬉戏,巴利
Atha nagarasamīpe te nivesaṃ karitvā, Savaṇakaṭukametaṃ sāsanaṃ pesayiṃsu; Sugatadasanadhātuṃ dehi vā khippamamhaṃ, Yasasirijananiṃ vā kīḷa saṅgāmakeḷiṃ.
地护神听闻此教法,即
于暗中对那位王子密说;
于我身中,无有视诸界为虚妄之见,
纵使我,也无法胜过你。巴利
Sapadi dharaṇipālo sāsanaṃ taṃ suṇitvā, Avadi rahasi vācaṃ rājaputtassa tassa; Nahi sati mama dehe dhātumaññassa dassaṃ, Ahamapi yadi jetuṃ neva te sakkuṇeyyaṃ.
执持天人礼敬的牙舍利,
化现婆罗门之姿,前往锡兰岛。
如是闻舅父殊胜之教诲,
名为丹塔之王子乃告古哈希瓦言:巴利
Suranara namitaṃ taṃ dantadhātuṃ gahetvā, Gahita dijavilāso sīhaḷaṃ yāhi dīpaṃ; Iti vacanamudāraṃ mātulassātha sutvā, Tamavaca guhasīvaṃ dantanāmo kumāro.
你与我,在锡兰,谁是我们的亲眷?
有谁以至诚,敬奉胜者之莲花宝座?
大海彼岸,锡兰是一小国,
我当如何将胜者之牙舍利运送出去?巴利
Tavaca mamaca ko vā sīhaḷe bandhubhūto, Jinavaraṇasaroje bhattiyutto ca kovā; Jalanīdhiparatīre sīhaḷaṃ khuddadesaṃ, Kathamahamatinessaṃ dantadhātuṃ jinassa.
古哈希瓦对那外甥王子如此说道,
犹如具足大象之力的坚固门柱,矗立于锡兰岛上;
这位导师的法,以善断生死恐惧而流布,
比丘们已超越计数之道,便安住于此。巴利
Tamavadi guhasīvo bhāgineyyaṃ kumāraṃ, Dasabalatanudhātu saṇṭhitā sīhaḷasmiṃ; Bhavabhayahatidakkho vattate satthudhammo, Gaṇanapathamatītā bhikkhavo cāvasiṃsu.
他是我亲爱的朋友——那位大军王。
以承事胜者之双足莲华为业;
纵使为水所触,仍渴求护持其界,
奉上种种众宝所成之供物。巴利
Mama ca piyasahāyo so mahāsena rājā, Jinacaraṇasarojadvandasevābhiyutto; Salilamapi ca phuṭṭhaṃ dhātuyā patthayanto, Vividharatanajātaṃ pābhataṃ pesayittha.
人王具慧恒堪能,供养善逝佛牙舍利;
此应供者堪受供,恭敬礼拜无有已。
远离熟知故土之尊客,
宜以种种丰财善摄受。巴利
Pabhavati manujindo sabbadā buddhimā so, Sugatadasanadhātuṃ pūjituṃ pūjaneyyaṃ; Paricitavisayamhā vippavutthaṃ bhavantaṃ, Vividhavibhavadānā sādhu saṅgaṇhituñca.
如是令己女之婿欢喜已,
人王瞿诃尸婆乃集其军。
彼与诸王子俱,执持战场之兵,
交战之中,为死力所制。巴利
Nija duhitupatiṃ taṃ itthamārādhayitvā, Narapati guhasīvo saṅgahetvāna senaṃ; Raṇadharaṇimupeto so kumārehi saddhiṃ, Maraṇaparavasattaṃ ajjhagā yujjhamāno.
时王之子名丹陀,
闻舅之讯刺耳深。
他展现婆罗门的威仪,取过佛牙舍利后,
他变得急急匆匆,从城中飞奔而去。巴利
Atha narapati putto dantanāmo suṇitvā, Savaṇa kaṭukametaṃ mātulassappavattiṃ; Gahita dijavilāso dantadhātuṃ gahetvā, Turita turita bhūto so puramhā paḷāyi.
迅速前往,继而到达南方地界。
其性坚稳不动,具足诸天神之神力,
他渡逾浩瀚大河,达于满溢之岸,
并于沙聚之中,安置十方诸界。巴利
Sarabhasa mupagantvā dakkhiṇaṃ cātha desaṃ, Avicalitasabhāvo iddhiyā devatānaṃ; Nadimatimahatiṃ so uttaritvāna puṇṇaṃ, Nidahi dasanadhātuṃ vālukārāsimajjhe.
复入一城,携彼乔装之妻,
疾行速至彼处。
侍奉安放于沙塔腹中的善逝齿舍利,
他停留在树丛间。巴利
Puna puramupagantvā taṃ gahītaññavesaṃ, Bhariyamapi gahetvā āgato tattha khippaṃ; Sugatadasanadhātuṃ vālukāthupakucchiṃ, Ṭhapitamupacaranto acchi gumbantarasmiṃ.
长老疾行于天际,宛如一阵清风。
其形如众多光芒交织而成的沙堆。
见其无间涌出彼界,
降入其中,稽首善逝舍利。巴利
Sapadi nabhasi thero gacchamāno paneko, Vividhakiraṇajālaṃ vālukārāsithūpā; Aviraḷitamudentaṃ dhātuyā tāya disvā, Paṇami sugatadhātuṃ otaritvāna tattha.
见圣者之子已,夫妇欢喜,
尽陈其来由始末。
十力之子,受命守护舍利,
专志利他,向彼二人说法。巴利
Munisutamatha disvā jampatī te patītā, Nijagamanavidhānaṃ sabbamārocayiṃsu; Dasabalatanujo so dhāturakkhā niyutto, Parahitaniratatto te ubho ajjhabhāsi.
十力者之身骨舍利,汝等当携往锡兰;
不计身之疲苦,此无畏无怯。
又于行路之际,障碍初生之时,
当忆念我,善能断除种种灾患。巴利
Dasabalatanudhātuṃ sīhaḷaṃ netha tumhe, Agaṇita tanukhedā vītasārajjametaṃ; Api ca gamanamagge jātamatte vighāte, Saratha mamamanekopaddavacchedadakkhaṃ.
如是,善逝之子为诸夫妇说法已,
复又宣说与之相应之正法。
拔除众多深刺之忧箭,
智者凌空归其自居。巴利
Iti sugatananūjo jampatīnaṃ kathetvā, Puna’pi tadanurūpaṃ desayitvāna dhammaṃ; Puthutaramapanetvā sokasallañca gāḷhaṃ, Sakavasatimupeto antalikkhena dhīro.
住于龙宫、是那条河流的(主宰/居住者?)
大神通、名为潘度哈拉的龙王
从自己的殊胜城邑出发,游行之时,
那时他因欲而接近了那个地方。巴利
Bhujagabhavanavāsī ninnagāyātha tassā, Bhujagapati mahiddhi paṇḍuhārābhidhāno; Sakapurapavaramhā nikkhamitvā caranto, Samupagami tadā taṃ ṭhānamicchāvasena.
他观见从无垢沙塔处冉冉升起,
月华妙光之网。
牟尼舍利安住于沙堆窟中,
彼疑念“此是何物?”而观时,便即了知。巴利
Vimalapulinathūpā so samuggacchamānaṃ, Sasiruciramarīcijjālamālokayitvā; Ṭhitamatha munidhātuṃ vālukārasigabbhe, Kimidamiti sakaṅkhaṃ pekkhamāno avedi.
那高傲者瞬间便隐没不见,
他将那内置舍利的宝匣吞入腹中,
身躯宽广硕大,
以蟠曲蛇身缠抱高耸之金峰之王,安然而卧。巴利
Sapadi sabahumāno so asandissamāno, Ratanamayakaraṇḍaṃ dhātuyuttaṃ gilitvā; Vitataputhuladeho bhogamālāhi tuṅgaṃ, Kaṇakasikharirājaṃ veṭhayitvā sayittha.
夫妇欲往水藏之近处,
未见沙洲上彼牙舍利。
他们洒下如眼泉般的泪水,悲感所生;
于那一刻,忆念起那殊胜的善逝之子。巴利
Salilanidhisamīpaṃ jampatī gantukāmā, Pulinatalagataṃ taṃ dantadhātuṃ adisvā; Nayanasaliladhāraṃ sokajātaṃ kirantā, Sugatasutavaraṃ taṃ taṅkhaṇe’nussariṃsu.
尔时,善逝之子既已洞悉其心念,
便来到愁苦众人之身边。
又闻沙堆之中,藏有世尊舍利,
虽隐而不现,犹为夫妇二人所敬奉。巴利
Atha sugatasuto so cintitaṃ saṃviditvā, Agami savidhamesaṃ sokadinānanānaṃ; Asuṇi ca jinadhātuṃ vālukārāsimajjhe, Nīhitamapi adiṭṭhaṃ pūjitaṃ jampatīhi.
圣者之主以天眼力,
见宝山幽林龙王卧眠。
尔时即化鸟王身,
以广展之双翼蔽虚空。巴利
Sayitamatha yatīso dibbacakkhuppabhāvā, Ratanagirinikuñje nāgarājaṃ apassi; Vihagapatisarīraṃ māpayi tammuhutte, Vitataputhulapakkhena’ntaḷikkhaṃ thakentaṃ.
将那深逾大海的水域一分为二,
凭自身羽翼生起的狂风之力。
带着怖畏的激荡,以大地奔腾之势,
他来到躺卧在须弥山脚下的龙王面前。巴利
Jaladhimatigabhīraṃ taṃ dvidhā so karitvā, Pabalapavanavegena’ttano pakkhajena; Sarabhasa mahidhāvaṃ bhīmasaṃrambhayogā, Abhigami bhujagindaṃ merupāde nipannaṃ.
刹那之间,龙王褪去蛇身之相;
怖畏惊心,急敛盘曲之躯。
急速趋前,稽首彼足下,
以这般柔和调伏之语,对这位牟尼尊说道。巴利
Jahitabhujagaveso taṅkhaṇe so phaṇindo, Paṭibhayacakitatto saṃkhipitvāna bhoge; Sarabhasa mupagantvā tassa pāde namitvā, Vinayamadhuramitthaṃ taṃ munīsaṃ avoca.
诸佛正是为利益一切众生而出现于世。
即使是对佛舍利的点滴供养,也能成就利益众生的深远意义。
我亦供养了珍贵的佛陀舍利,
执持(此念):我将积集广大的善果。巴利
Sakalajanahitatthaṃ eva jāyanti buddhā, Bhavati janahitatthaṃ dhātumattassa pūjā; Ahamapi jinadhātuṃ pūjayitvā mahagghaṃ, Kusalaphalamanappaṃ sañciṇissaṃ’ti gaṇhiṃ.
尔时,为诸堪证正觉之人众,
此住处舍宅被带往锡兰。
彼言“以彼身,献牟尼胜者身骨舍利”,
龙王即献宝箧,藏舍利之室。巴利
Atha manujagaṇānaṃ saccabodhārahānaṃ, Vasatibhavanamesā nīyyate sīhaḷaṃ taṃ; Munivaratanudhātuṃ tena dehīti vutto, Bhujagapati karaṇḍaṃ dhātugabbhaṃ adajji.
长老将那只飞鸟坠落之身收摄,
从遍布百种恐怖水族的大海中跃出;
如将整片大地的王权相授,
他将佛舍利赐予了王子夫妇。巴利
Vihagapatitanuṃ taṃ saṃharitvāna thero, Jalacarasatabhīmā aṇṇavā uppatitvā; Sakalapathavicakke rajjalakkhiṃ’va dhātuṃ, Narapatitanujānaṃ jampatīnaṃ adāsi.
如此,在众多极炽盛的火焰燃烧之际,
以顶戴受持善逝所观见之法界;
当广大道路被林神等众布置就绪,
他们便以种种广大方式从那里离去。巴利
Iti katabahukāre saṃyaminde payāte, Sugatadasanadhātuṃ muddhanā ubbahantā; Mahati vipinadevādīhi magge payutte, Vividhamahavidhāne te tato nikkhamiṃsu.
道路处处柔和芬芳,微风相伴,远离荆棘诸障;
无垢细沙铺覆,清净之道遍一切处。
当他们行至此路,藉牙舍利威德,
集镇与城邑的居民,皆虔诚恭敬供养。巴利
Mudusurabhīsamīro kaṇṭakādivyapeto, Vimalapulinahārī āsī sabbattha maggo; Ayanamupagate te dantadhātuppabhāvā, Nigamanagaravāsī sādhu sammānayiṃsu.
双手遍沾花香粉,
恒常被林间天女满怀欣喜地随从围绕。
越渡难行山林险道,
彼众从容抵达多摩梨帝港。巴利
Kusumasurabhicuṇṇākiṇṇahatthāhi niccā, Sakutukamanuyātā kānane devatāhī; Acalagahaṇaduggaṃ khepayitvāna maggaṃ, Agamumaturitā te paṭṭanaṃ tāmalittiṃ.
足趺如厚板坚住不动,踝骨端正高隆;
身形隆广丰厚,悦目可赏。
商人们即刻看见那艘自行驶向所慕兰卡装饰之船,
已登其上。巴利
Acalapadarabaddhaṃ suṭṭhitodārakūpaṃ, Uditaputhulakāraṃ dakkhanīyāmakañca; Sayamabhimatalaṅkāgāminiṃ nāvamete, Sapadi samuparūḷhaṃ addasuṃ vāṇijehi.
尔时,那些再生族中最为胜者欲往师子洲,
遂疾趋而前,告于船夫。
他以悦耳善语称赞他们,
心怀欢喜令彼等登船。巴利
Atha dijapavarā te sīhaḷaṃ gantumicchaṃ, Sarabhasa mupagantvā nāvikassāvadiṃsu; Sutisukhavacasā so sādhuvuttena cesaṃ, Pamuditahadayo te nāvamāropayittha.
携舍利登舟入海,
涌浪花鬘俱平息。
北风轻拂,芬芳悦人;
诸方遍处,清净明丽。巴利
Jalanidhimabhirūḷhesvesu ādāya dhātuṃ, Samabhavumupasannā lolakallolamālā; Samasurabhimanuñño uttaro vāyi vāto, Vimalarucirasobhā sabbathā’suṃ disā’pi.
碧空澄净光华中,舟疾犹如金翅鸟;
猛风劲势之所驱,恒常奔驰无暂息。
越过目力不达的彼岸与山峦等,
没入浪沫如花遍布的大海中央。巴利
Nabhasi asitasobhe venateyyo’va nāvā, Pabalapavanavegā sattataṃ dhāvamānā; Nayanavisayabhāvātītatīrācalādiṃ, Pavisi jaladhimajjhaṃ pheṇapupphābhikiṇṇaṃ.
那时,大海激荡翻腾,掀起了可怖的风暴。
波浪相续,状如可怖的峰峦之巅,起伏层叠,紧密相连,
其声震耳欲裂,恐怖咆哮,响彻虚空,充塞天际,
惊恐的人们,彻夜发出凄厉的惨叫。巴利
Atha abhavi samuddo bhīmasaṃvaṭṭavātā, Bhīhatasikharikūṭākāravīcippabandho; Savanabhiduraghorārāvarundhantalikkho, Bhayacakitamanussakkandito sabbarattiṃ.
东山之巅,如新日初升之轮;
彼夜既逝之时……
彼水藏之波澜网,寂静涟漪为鬘,
以黑宝杂饰,如堂阁而显现。巴利
Udayasikharisīsaṃ nūtanādiccabimbe, Upagatavati tassā rattiyā accayamhi; Salilanidhijalaṃ taṃ santakallolamālaṃ, Asitamaṇivicittaṃ koṭṭimaṃ’vāvabhāsi.
又有一些那伽龙众,冠盖舒张,令人生畏;
有一些则是天人之身,手持芬芳妙丽的花束;
有人手持光耀悦意的宝珠明灯,
有人则将带梗青莲置于自己头上。巴利
Atha vitataphaṇālī bhiṃsanā keci nāgā, Surabhikusumahatthā keci dibbattabhāvā; Ruciramaṇipadīpe keci sandhārayantā, Nijasirasi karontā keci kaṇḍuppalānī.
或有人以肩扛着簇簇盛开的睡莲,
或有人高举金瓶连缀的花鬘。
有者手持随风飘动之旗幡,
手持盛满妙金粉之匣。巴利
Phuṭakumudakalāpe jattuneke vahantā, Kaṇakakalasamālā ukkhipattā ca keci; Pavanacalitaketuggāhakā keci eke, Rucira kaṇaka cuṇṇāpuṇṇacaṅgoṭahatthā.
有些人跳着轻盈优美的舞蹈,
有些人正唱着悦耳甜美的歌谣,
有些人正击打种种乐器,
起身供养牟尼身舍利。巴利
Salaḷitaramaṇiyaṃ keci naccaṃ karontā, Salayamadhuragītaṃ gāyamānā’va keci; Pacuraturiyabhaṇḍe āhanantā’va eke, Munivaratanudhātuṃ pūjituṃ uṭṭhahiṃsu.
那位王女姿容秀美,妙语连珠,
圣者那般殊胜的教法,恰如新月,已录成文字;
其旁,一排笔直的银柱紧密相倚,光芒绽放。巴利
Rucirakacakalāpā rājakaññāya tassā, Munivaradasanaṃ taṃ niggatevindulekhā; Ujurajatasalākā sannibhe muñci raṃsī.
龙众瞻仰彼无量威德之界,
尔时欢喜踊跃,心悦意满。
善哉叹声及诸回响,
如无垠虚空,广遍流布。巴利
Atulitamanubhāvaṃ dhātuyā pekkhataṃ taṃ, Pamuditahadayānaṃ taṅkhaṇe pannagānaṃ; Paṭiravaharitānaṃ sādhuvādādikānaṃ, Gaganamapariyantaṃ’vāsi vitthāritānaṃ.
善逝的牙舍利进入了她的发髻内室,
复从虚空降下;
诸持冠龙众遏彼怒涛,
大兴盛典,历时七日七夜。巴利
Pavisi sugata dāṭhādhātu sā moḷigabbhaṃ, Puna gaganatalamhā otaritvāna tassā; Phaṇadharanivahā te taṃ tariṃ vārayitvā, Mahamakarumudāraṃ sattarattindivaṃhi.
宛如虚空中凝立不动之宫殿,
又似大海中央停息不驶之舟船。
夫妇二人心为恐惧所乱,
同心忆念十力之子——彼具神通者。巴利
Acalamiva vimānaṃ antalikkhamhi nāvaṃ, Gativirahitamamhorāsimajjhamhi disvā; Bhayavilulitacittā jampatī te samaggā, Dasabalatanujaṃ taṃ iddhimantaṃ sariṃsu.
牟尼之子当即了知他们心意,
跃身虚空,驱散层层云霭,疾驰前去;
化作一躯庞大的金翅鸟王之身,
迅速驱散那些被恐惧惊扰的蛇。巴利
Sapadi munisuto so cittamesaṃ viditvā, Nabhasi jaladharālī maddamāno’bhigantvā; Vihagapatisarīraṃ māpayitvā mahantaṃ, Bhayacakitabhujaṅge te paḷāpesi khippaṃ.
如是,智子既息蛇生之怖而远去;
彼船为风所拂、幡旌摇动,凌乎高耸之波涛重重。
迅疾破浪而行,宛如密云奔涌;
倏然抵达兰卡城,皆凭那位长老的神通之力。巴利
Itthaṃ buddhisute bhujaṅgajanitaṃ bhītiṃ sametvā gate, Sā nāvā pavanā pakampitadhajā tuṅgaṃ taraṅgāvaliṃ; Bhīndantī gativegasā puthutaraṃ meghāvalīsannibhaṃ, Laṅkāpaṭṭanamotarittha sahasā therassa tassiddhiyā.
摩诃犀那王第九年,
其子吉提斯里·墨伽纳拉王治世之时。
夫妇二人于是下到那座市镇,
安居于悦意可人的天庙之中。巴利
Saṃvaccharamhi navamamhi mahādisena, Puttassa kittisirimeghanarādhipassa; Te jampatī tamatha paṭṭanamotaritvā, Devālaye paṭivasiṃsu manobhirāme.
尊贵婆罗门,夜见诸行旅,
以甘美饮食,殷勤相款待。
夜尽之时,他为需荫者指明
通往阿努拉德普勒城之路。巴利
Disvāna te dvijavaro pathike nisāyaṃ, Santappayittha madhurāsanapānakehi; Rattikkhaye ca anurādhapurassa maggaṃ, Chāyāpatīnamatha so abhivedayittha.
持取胜者殊妙之佛牙舍利,
复受婆罗门上首礼敬,遂自彼城启行。
离开后,越过遥远的路途,
他们抵达了阿努拉达普拉城的门前村。巴利
Ādāya te dasanadhātuvaraṃ jinassa, Sammānitā dvijavarena’tha paṭṭanamhā; Nikkhamma dūrataramaggamatikkamitvā, Padvāragāmamanurādhapurassa’gañchuṃ.
思惟那位如法的尊贵人王之后,
夫妻二人来到此地;
那场大瘟疫骤然地聚集而起,
他们听说兰卡主早已逝去,巴利
Yaṃ dhammikaṃ naravaraṃ abhitakkayitvā, Jāyāpatī visayametamupāgamiṃsu; Taṃ vyādhinā samuditena mahādisena, Laṅkissaraṃsucirakālakataṃ suṇiṃsu.
悲痛如同巍然耸立的山峰,将他们完全笼罩。
他们被淹没其中,愈发愚昧地放声哭泣。
尔时,彼等心意昏蒙者,
四方四维皆现为浓密黑暗。巴利
Sokena te sikharineva samuggatena, Ajjhotthaṭā bahutaraṃ vilapīṃsu muḷhā; Kāyiṃsu tesamatha mucchitamānasānaṃ, Sabbā disā ca vidisā ca ghanandhakārā
闻吉祥云王,
安住王位之人主,归命三宝。
犹如雨水浇灭林野大火,
那对夫妻归于安详,忧愁热恼俱已断尽。巴利
Sutvāna kittisirimeghanarādhipassa, Rajjeṭhitassa ratanattayamāmakattaṃ; Vassena nibbutamahādahanā’va kacchā, Te jampatī samabhavuṃ hatasokatāpā.
昔闻云山大寺中,
一比丘为王所宠。
二人相偕来到他跟前,受其款待后,
共聚而谈舍利之流传。巴利
Sutvāna meghagirināmamahāvihāre, Bhikkhussa kassaci narādhipavallabhattaṃ; Tassa’ntikaṃ samupagamma katātitheyyā, Dhātuppavattimavadiṃsu ubho samecca.
听闻圣牟尼宣说知见后,
心生欢喜,犹如被不死之味灌沐全身;
各自家中,即以丝绸幔盖;
于庄严处,你令无垢舍利增长。巴利
Sutvāna so munivaro dasanappavattiṃ, Haṭṭho yathāmatarasena’hisittagatto; Gehe sake sapadi paṭṭavitānakehi, Vaḍḍhesi dhātumamalaṃ samalaṅkatamhi.
他为他们夫妻二人,
随其所愿,成办最胜之摄益。
为宣说此堪赞之事,
他向兰卡岛王近旁派遣了比丘。巴利
Tesañca jānipatikānamubhinnameso, Katvāna saṅgahamuḷārataraṃ yathicchaṃ; Vuttantametamabhivedayituṃ pasatthaṃ, Laṅkādhipassa savidhaṃ pahiṇittha bhikkhuṃ.
国王于春时与诸妃嫔共处,
一日居止园中,受用园林游嬉之乐;
彼比丘自极远处而来,
面容清净,光华皎然,他看见了。巴利
Rājā vasantasamaye saha kāminīhi, Uyyānakeḷisukha mekadine’nubhonto; Āgacchamānamatha tattha sudurato’ca, Taṃ vippasannamukhavaṇṇamapassi bhikkhuṃ.
他自制,走近那位国王,
满心欢喜,禀告此事始末。
闻已,怀持无上喜乐之盈满,
王即如具足轮宝之转轮王。巴利
So saṃyami samupagamma narādhipaṃ taṃ, Vuttantametamabhivedayi tuṭṭhacitto; Sutvāna taṃ paramapītibharaṃ vahanto, Sampattacakkaratano’va ahosi rājā.
兰卡之主与胜族婆罗门,
取佛牙舍利已,夫妇二人亦俱来会。
他们不久当至兰卡,如所说。
他也认为相师的话真实不虚。巴利
Laṅkissaro dvijavarā jinadantadhātu, Mādāya jānipatayo ubhaye samecca; Essanti laṅkamacirena itīritaṃ taṃ, Nemittikassa vacanañca tathaṃ amaññi.
1 2 3 4