维山达拉之歌
Vessantarāgīti
具足三十二相,
应当布施,于布施中为最上;
不可越轮回之海岸,
于生死轮回海中流转。
Bāttiṃsalakkhaṇūpeta , Dātabbaṃ dadataṃ vara; Vessantaratta māpādi, Sañcaraṃ bhavasāgare.
成双成对地往来游走,
在众生的欢喜中,如月亮般光辉璀璨,
带着醉意而来,
你也将被那有海所困缚。
Dvandaṃdvandaṃ sañcarantī, Janānande yasodhīre; Maddittaṃ samupāgañchi, Tvaṃpitena bhavaṇṇave.
现在我为你们解说,
彼处现起令人欢喜,
如同能使我心境畅悦的尊贵言语,
众多诗人亦由此而生欢欣。
Tumhaṃdāni pavakkhāmi, Upattiṃ nandiniṃ tahiṃ; Dajjahvovo mamokāsaṃ, Kavayo pyābhinandatha.
在第九十一劫时,
有位名为毗婆尸的导师,
度化应度者至安稳。
Ekanavutehito kappe, Vipassīnāma nāyako; Vineyye tārayaṃkhemaṃ, Loke uppajjicakkhumā.
正自觉者住于安稳之林,
在那美妙悦意的鹿野苑;
他依止亲族,
那时居于城外。
Khemārāmamhi sambuddho, Migadāye manorame; Nissāya bandhumatiṃso, Vihāsi nagaraṃtadā.
在那城中,她有亲眷,
国王生有二女,
身相端严,莹洁光艳。
Rajjaṃdhammena kāresi, Nagaretamhi bandhumā; Rājātassa duvedhītā, Āsuṃ sabbaṅgasobhaṇā.
国王专奉一妻,
他善待眷属,给予亲近;
献上价值千金的黄金,
缦兰车涂以檀香。
Ekohi ekadārājā, Bandhumassa supesayi; Sahassagghanikaṃ soṇṇa- Mālañcā naggha candanaṃ.
Adāsi bandhumārājā, Pitājeṭṭhāya candanaṃ; Soṇṇamālaṃ kaniṭṭhāya, Tahiṃ viyāya dhītuyā.
Ubhotāpīti cintesuṃ, Natthatthovata tehino; Bhagyavantassa pūjema, Saṃpasādena cetasā.
然后,将檀香制成粉末——
令长老加工而成;
前往清洁整齐的精舍
供奉庄严的导师,
Tatosācandanaṃ cuṇṇaṃ- Kārāpetvāna jeṭṭhakā; Gantvāna vihāraṃ soṇṇa, Vaṇṇaṃpūjesi nāyakaṃ.
Vikiritvā tu sāgandha, Kuṭiyaṃ sesacandanaṃ; Evañhi patthanaṃ kāsi, Buddhamātā bhavāmahaṃ.
令心得清净安止;
以金色之相敬礼,
于最下座,恭敬世尊。
Kāretvā soṇṇamālaṃtu, Uracchada pasādanaṃ; Pūjesi hemavaṇṇaṃsā, Bhagavantaṃ kaniṭṭhakā.
他便这样发愿:
这就是我的清净皈依处;
愿此身恒常安住,
流转于生死轮回之中。
Evampi patthanaṃkāsi, Idaṃmama pasādanaṃ; Sarīre niccalā ṭhātu, Carantiyā bhavābhavaṃ.
二者皆为王族之女,
伫立至于青年之年;
往生善趣,
断除苦难,心生欢喜。
Ubhopi rājakaññātā, Ṭhatvāna yāvatā yukaṃ; Upapajjiṃsu sovaggaṃ, Cutāsukha pamodanaṃ.
Manussadeva lokesu, Saṃsariṃsu sukhaṃduve; Ekanavuti kappāni, Muccitvā pāyadukkhato.
在迦叶佛陀的时代,
这位国王的小女儿,
她是一位名叫胸护的女儿,
已般涅槃者。
Kassapassa kāletāsu, Kaniṭṭhā kikirājino; Dhītā uracchadānāma, Hutvāna parinibbutā.
Jeṭṭhakā pana dhītāsi, Kikissa rājino tahiṃ; Dhammānāma damitā sā, Komāra brahmacārinī.
天人也因了知此事,
屡屡轮转于人世间,
那伽罗王流转于生死,
前生曾为世间王。
Tatoca vitvāna sā deva, Manussesu punappunaṃ; Saṃsarantī mahesīsi, Pūrindadassa ekadā.
以红檀香之涂膏,
严饰此身,
乃是往昔所造殊胜善业之果报,
‘以名而触’即以名而触。
Rattacandana lepena, Limpita dehinī hisā; Katapuñña visesena, Nāmena phussatīhvitā.
天帝看见其他诸天,
犹如寿尽;
那位天女,众眷随从,
那广大不灭的乐园。
Devindo aññadādisvā, Parikkhīṇāyukaṃ viyaṃ; Deviṃ taṃ parivārena, Mahatā nesinandanaṃ.
在吉祥床座上,
他为此苦恼所逼,这缘起所生之苦;
立于卧处旁,内心安稳如坐;
感知此事后,即说:
Sirīsayana piṭṭhamhi, Taṃsayāviya māghavā; Ṭhito sayanapassamhi, Phussatiṃ etadabravī.
我当选择面前可见之物,
触受如影随形;
你在此处愿望恰当。
Varetedasadassāmi, Phussatevaravaṇṇike; Tvaṃñhiicchasiyeladdhuṃ, Labhāpessāmitevare.
听闻此事的触净女神,
化作令人毛发竖立的可怖之形;
断尽一切无明却不知晓,
她这样自语道:
Sutvātaṃ phussatīdevī, Lomahaṃ sanarūpinī; Khīṇāyutamajānantī, Attano etadabravī.
Pāpaṃnu tvayi deviṃnda, Kataṃme appiyāthate; Rammāme cavanaṃ icchaṃ, Maññebhaṇaṃti īdisaṃ.
恶人所作之恶,
你不应喜欢不悦耳之言;
你积聚的功德已耗尽,
因此,我要对你们这样说。
Natebhadde kataṃpāpaṃ, Nacame appiyātuvaṃ; Puññaṃtute parikkhīṇaṃ, Tasmā te vaṃvadāmahaṃ.
Santike maraṇaṃ tuyhaṃ, Vinābhāvo bhavissati; Paṭiggaṇhāhi me ete, Varedasa pavacchato.
听闻帝释天的话语,
于生死苦海中,了知自己的死殁,
欲求诸欲乐,
对帝释天如此说。
Sakkassavacanaṃ sutvā, Ñātvāmaraṇa mattano; Varesā laddhumicchantī, Devindameta dabravī.
自古以来,曾有数千见证者
于尸毗王宫中:
有王后名曰普萨提,
蓝眼者,犹如母鹿。
Ito cutāsahassakkhi, Sīvirājanivesane; Mahesī phussatīnāma, Nīlanettā yathāmigī.
Assaṃ nīlabhamukāhaṃ, Labheyyaṃ puttamuttamaṃ; Dhārenti yācamegabbhaṃ, Majjhimaṅgaṃ anunnataṃ.
不执著外缘与所依
不令身上尘垢所染
并应解脱内心的系缚
Palitāna virūhantu, Alambāca payoro; Kāyerajo nalimpetha, Vajjhañcāpi pamocaye.
因所求而得之善恶
此缘皆由我所起
以欢喜心接受所受之物
你见一切人。
Yeyācitā varābhadde, Tayādasa mayātava; Dinnāte tuṭṭhacittena, Sabbelacchasi mānuse.
从此逝去后,只以此当真,
世间生于渴爱;
犹如王者驾驭洛迦女王那样的皈依,
以驭者的威德加以调伏。
Tatocavitvāna sādeva- Lokā nibbatti icchiyaṃ; Mahesiyā paṭisandhi- Vasena maddarājino.
Dasamā saccayenesā, Dhītaraṃ maddarājinī; Heṭṭhāsusetacchattassa, Vijāyi seṭṭharūpiniṃ.
以红旃檀香膏涂身,
请将此香膏也赐予她;
因此之故,众婆罗门为她
取名为“富沙提”。
Rattacandana lepena, Esālimpi tadehinī; Tenassā brāhmaṇānāmaṃ, Akaṃsu phussatīiti.
以思念为由,乘轿而行——
举行吉祥等诸般礼仪;
以盛大礼遇
刹帝利女众们供养
Saññākāra doḷāruḷa- Maṅgalādīni kātuna; Mahatā parihārena, Posiṃsu khattiyāniyo.
具足甘甜乳酪
青春饱满而丰腴,
王族之女有保姆相伴,
她们以乳哺育以维生。
Madhūrakhīra sampannā, Siniddhapīṇa yobbanā; Dhātiyo khattiyānītaṃ, Khīraṃpāyiṃsu yāpanaṃ.
犹如戏弄愚痴老人,
以手指互相敲击;
又耽著于公主的欢爱,
并非由歌舞组成的戏剧。
Saṅkamantīva vuddhāsā, Aṅkāaṅkaṃ karākaraṃ; Rājakaññāca tosiṃsu, Naccagītehi nāṭakī.
以天女之姿示现,
明丽如二八妙龄少女;
带来新鲜的甘露,
令瞻仰者心生欢喜。
Devaccharāvarūpena, Subhāsoḷasa vassikā; Harantī nettarasaṃsā, Passantānaṃsukhedhitā.
那时,在清凉的王宫中,
锡毗王住在杰突陀梨城
名叫迦勒悉悉波
其子极为显赫
Siviraṭṭhe tadārajjaṃ, Sivirājā jetuttare; Kāresisiñcayonāma, Puttotassa mahāyaso.
年事已高,威仪具足,
如天子般庄严;
凭依扶持,如同攀登变化而上升,
于种种技艺悉皆通达。
Vayappatto bhirūposi, Devaputtova siñcayo; Aroha pariṇāhena, Nānāsibbesu kovido.
他将王权交付给了浇灌者,
交予了自己的儿子;
尚在世时,欲见国王——
渴望见到极具荣光、无上尊贵的王。
Siñcayassa niyyādesi, Rajjaṃputtassa attano; Jīvanto passituṃrāja- Siriṃicchaṃ mahārahaṃ.
Ānetvā maddarājassa, Dhītaraṃ phussatiṃtahiṃ; Soḷasitthi sahassānaṃ, Mahesiṃkāsi jeṭṭhikaṃ.
触与聚集等彼此相互作用,
以双目相互注视;
他们彼此对视,默然无言。
Phussatīsiñcayoññoñña- Mukhaṃdvepiyacakkhunā; Passamānāvaacchiṃsu, Aññamaññapiyaṃvadā.
于是,他想到那位毗湿奴,
由施与及触合所带来的疲劳;
赐予诸子女,
施恩者反遭嗔怒。
Athacinti yadevindo, Dinnāphussatiyāmayā; Varādasa tesuputta- Varonahisamijjhati.
所谓“嗔恨”,即意图令对方受损也,
Samijjhā pesāmietaṃti,
不可征服之地,
以三种所依为根本,
断绝子女形态之身。
Ajeyyebhidasālaye; Upadhāritthatissāya, Puttabhāvārahaṃmaruṃ.
离去之后,向上而行,
如来降临于此处之顶,
前往梵天与千眼者所在之处,
于是,他说:
Cavitvāhuuddhaṃgāmī , Bodhidevotatotahiṃ; Brahmaṃgantvāsahassakkhī, Tassataṃetadabravī.
Ito bho sugatiṃgaccha, Anukampāhimarisa; Siñcayaṃdeviyaṃtassa, Sandhiṃ gaṇhajutindhara.
另有六万……
为天人说法者;
近前恳求,
让我们前往善趣吧。
Aññepi saṭṭhisahassa- Deve cavana dhammine; Upasaṅkamma soyāci, Gacchahvo sugatiṃiti.
菩萨与其他诸人
他们赞言“善哉”而受持
那些天人从该处死后
这即是人类的过患。
Bodhisattoca aññeca, Sādhūti sampaṭicchisuṃ; Tatocutā catedevā, Āguṃ mānusakaṃimaṃ.
Phussatyaṃhi mahāsatto, Nibbatti paṭisandhiyā; Kulesvaññeca maccānaṃ, Nibbattiṃsu visuṃvisuṃ.
处于胎中的大士,
天女手执柄杖;
意欲施与广大布施,
舍断众多缠缚。
Kucchiṅgate mahāsatte, Devī do haḷinīahu; Dātukāmā mahādānaṃ, Visajjiya buhuṃdhanaṃ.
Rājamandiradvāramhi, Vemajjhenagarassaca; Catudvāresuchaddāna- Sālāyo deyyapūritā.
Kārāpetvāna chassata- Sahassāni dinedine; Visajjitvāna sabbesaṃ, Icchantī āsidātave.
即应速往婆罗门处;
为观相而反复请教,
欲知此火焰中将现何兆。
Utvātaṃ kāraṇaṃrājā, Pakkosāviya brāhmaṇe; Nimitta pāṭhakepucchi, Kiṃ bhavissatītiñātave.
大王,此事我等已知,
尊妃已怀有身孕;
她此后将在兜那城中分娩,
婆罗门们如此述说。
Jānāma no mahārāja, Gatokucchimhi deviyā; Hehitya bhiratodāne, Evaṃvadiṃsu brāhmaṇā.
Brāhmaṇānaṃ vacosutvā, Narindo tuṭṭhamānaso; Dānaṃadāsi chaddāna- Sālāyo suṭṭhumāviya.
具慧的菩萨,
如急流般渴求,
所得的利益微少且不充足。
Paṭisandhiggahaṇamhā, Bodhisattassa viññuno; Paṭṭhāyaṇṇava vegova, Lābhoḷāro anappako.
他们献上珍贵的礼品,
在国王的阎浮树王境内;
凭借诸菩萨的威德之力,
来自诸国的刹帝利。
Paṇṇākāraṃ pahiṇiṃsu, Rājino jambumaṇḍale; Bodhisattā nubhāvena, Nānāraṭṭhindakhattiyā.
你给出了回答与辩驳,
令诸王互相和解;
令国王得享安乐之福,
随心所欲而行。
Parihāraṃ pavacchesi, Mahesiṃ paṭisandhiniṃ; Rājāsukhaṃ vasāpesi, Kāresiicchiticchitaṃ.
以佛陀威德之力,
众生欢喜愉悦;
即使应时之雨云,
也是丰饶的时节。
Buddhaṅkurānubhāvena, Janāsuṃ modamānasā; Kālevassatimeghopi, Subhikkhosamayoahu.
与儿子一同离垢,
在母亲健在之时;
这便是于一切众生中,最为深重的苦恼。
Saddhiṃputtena juṇhāya, Kiḷantiyāvamātuyā; Mahantīratisabbesaṃ, Janānaṃvipulātahiṃ.
怀胎中的王后,
十月期满;
你曾渴望一见城镇,
那时你向国王表达了心愿。
Gabbhaṃhi dhārentīdevī, Dasamāsamhipūrite; Nagaraṃdaṭṭhu kāmāsi, Tadārocesirājino.
赞叹'善哉,吉祥'之后,
如同往昔,大神天降临
国王盛装严饰
令神女之父欢喜
Sādhubhaddeti vatvāna, Puraṃdeva puraṃviya; Rājā alaṅkarāpesi, Deviyā pitivaḍḍhanaṃ.
奉神女安坐于车上,
彩绘庄严的吉祥车乘;
令人右绕而行,
城镇装点得庄严华丽。
Āropiya tatodeviṃ, Vicittaṃ lakkhikaṃrathaṃ; Padakkhiṇaṃ kārāpesi, Nagaraṃ sabbalaṅkataṃ.
在吠舍街区的街道正中,
处处分辨合宜与不宜、正道与歧途。
Vessānaṃ vīthiyāmajjhe, Ṭhānāṭhānaṃ pathāpathaṃ; Caliṃsu kammajāvātā, Carantiyāva deviyā.
高耸之气流转此方,
国王快速煮好了蜜糖;
他命人建造了讲堂,
在那条街上,他安顿了下来。
Utvāmaccāpavattiṃtaṃ, Raññorociṃsusīghaso; Sutigehaṃkārāpesi, Taṃvīthiyaṃvasiñcayo.
于此,毒液等邪恶之物犹如垢秽,
他从怖畏中克胜,无所畏惧;
无垢清净之子,
犹如聚金团所成
Tatthasāvasamānāva, Vijāyiakutobhayā; Nimmalaṃsusuddhaṃputtaṃ, Suvaṇṇakkhandhasannibhaṃ.
睁开双眼之后
从母胎出
以喜悦与亲切的意愿,
由瞻视母亲面容所见的。
Akkhīniummilitvāna , Nikkhantomātu kucchito; Pasannappiyākārena, Passittamātuyāmukhaṃ.
阿母,我将行布施,
于义理而言,实有若干种类;
断除嗔恚已,舒展肩臂,
于此一再宣说如上。
Amma dānaṃ dadissāmi, Atthinu kiñci tedhanaṃ; Hattaṃso pasāretvāna, Itibravitahiṃ muhuṃ.
母亲听闻之后,心生欢喜,
便如其所愿,施舍身体;
父亲口称“吾儿”,即向其足下致敬。
Sutvāmodiya taṃmātā, Dehidānaṃ yathicchitaṃ; Tātāti tassapādāsi, Sahassatthavikaṃtahiṃ.
大药、毗输安多罗
大成就者诸本生中;
讲说母性智慧者,
专心诵读《生经》者;
Mahosadha vessantara- Mahāsiddhattha jātisu; Kathesi mātarābodhi- Sasatto jātakkhaṇetisu.
目睹弃者魔王之境,
大众闻已,心生欢喜;
开怀而笑,
胜利鼓声,轰然震响。
Acchera mabbhutaṃdisvā, Janāmodiṃ sutāvade; Apphoṭento hasantāca, Jayanādaṃ panādayuṃ.
Vessantaroti hvāyiṃsu, Nāmaggahaṇa maṅgalaṃ; Saṅkhatā brāhmaṇātassa, Jātattā vessavīthiyaṃ.
离胎出生之日,
她独自一人行于空中;
为纯白的象群所遍覆,
唯有一头调象师。
Vijāta divasetassa, Ekāākāsacārinī; Hatthinīhi sabbasetaṃ, Ekaṃ kuñjaraposakaṃ.
以菩萨的威神之力,
迎请来善作吉祥之物;
安放妥当后便离去,
妥善安置于象厅之中。
Bodhisattā nubhāvena, Ānetvā maṅgalasammataṃ; Thapetvāna pakkāmi, Hatthisālāya sādhukaṃ.
Uppannattāmahāsattaṃ , Tassakatvānapaccayaṃ; Akaṃsunāgarānāmaṃ, Samaggāpaccayoiti.
他们于当日出生
大臣们的童子
族姓家中,六千人众
皆是大士同族之子弟
Taddinevavijāyiṃsu, Amaccānaṃkumārakā; Gehesusaṭhisahassā, Mahāsattasajātakā.
Atidīghādayodose , Vivajjetvānasiñcayo; Kumāraṃcatussaṭhikā, Upaṭṭhāpesidhātiyo.
所依之境现前,
怖畏之相住于盛年;
他们是渴仰妙乐的智者,
清净无上的拘利耶圣者
Alambatthaniyocetā, Bhirūpāyobbaneṭhitā; Āsuṃmadhurathaññāyo, Saṃsuddhāseṭṭhakoliyo.
共有六万
各各如是安住其处
佛陀的弟子众,
皆小心侍奉。
Sususaṭṭhisahassānaṃ , Ekekādhātiyotathā; Buddhaṅkurasajātānaṃ, Upaṭṭhāpesisuṃndarā.
与六万比丘俱,
库摩雷希大尊者:
以广大眷属,
菩提萨埵渐次增长。
Saddhiṃ saṭṭhisahassehi, Kumārehimahāyaso; Mahatāparivārena, Saṃvaḍḍhibodhisattavo.
价值百千王的
皆宜安稳乐住
令作已,你使它光彩熠熠
已得子嗣之父亲。
Rājāsatasahassaggha- Nikaṃ susupiḷandhanaṃ; Kārāpetvāvibhūsesi, Attajaṃdānanandanaṃ.
脱去五蕴后,
彼时年方四五岁;
他这大士已施与,
心中期盼着菩提。
Omuñcitvānadhātīnaṃ , Taṃcatuppañcavassiko; Adāsisomahāsatto, Bodhiṃ apekkhamānaso.
Punataṃtāhidhātīhi, Diyyamānaṃpisādaraṃ; Nasogaṇhitthakumāro, Dinnesuanapekhavā.
这条正道已经显现,
当国王执掌国政之时;
听闻之后,心生欢喜,
那是友人与自身带来的吉祥。
Ārociṃsupavattiṃtaṃ , Raññotādhātiyotadā; Sutvāmuditacittena, Taṃsothomitthaattajaṃ.
那是我儿子赠予我的,
即使是赠与婆罗门、天人、贾兰达那(圣贤)的财物;
愿此成为你们所有。
Puttenamamadinnaṃtaṃ, Brahmadeyyaṃpiḷandhanaṃ; Tumhākaṃsantakaṃhotu, Iccāpibravisiñcayo.
复次,再作之后,
足踝刺痛之苦
于子嗣似无所指望者
心念专注,无有散乱
Punāparaṃpikāretvā, Pādāsiputtanandano; Puttassadātukāmassa, Suvicittapiḷandhanaṃ.
放下这些事,
为根本,众生之恩主;
以孩童欢喜之心,
博学多闻、令人欢喜的依止者。
Omuñcitvānaetaṃpi , Dhātīnaṃdāsidāyako; Dārakotuṭṭhacittena, Sabbaññutappiyāyano.
如前述的引导正是如此,
纵使九日间的汹涌波涛;
犹如幼童初显的本性,
是无依者的最终依止。
Evaṃvutta nayeneva, Nava vāre piḷandhanaṃ; Daharodāsi dhātīnaṃ, Nāthānātha parāyano.
于八十五岁之际,
智者如是思惟:
端坐,头略倾斜,
犹如殿堂圆满周环。
Aṭṭhavassi kakāletu, Evaṃcintesi buddhimā; Nisinno sirisayano, Pāsādo parimaṇḍale.
犹如外来的施舍,
未曾动摇我的心意;
只因它周匝遍布,如白布覆身。
Demibāhira dānaṃva, Natāva mama mānasaṃ; Parito setievañhi, Ajjhattikaṃdadāmahaṃ.
Sacemaṃ kociyāceyya, Sīsaṃsa moḷimuttadhaṃ; Chijja taṃ tassadajjeyyaṃ, Naheyyaṃ līnacetaso.
若有人乞求我的心脏
以剑剖开犀皮;
拔出其脊筋,
我心甘情愿施与。
Hadayaṃmama yāceyya, Bhinditvā asināuraṃ; Nīharitvānataṃtassa, Dajjeyyaṃ tuṭṭhamānasā.
他若用眼睛向我乞求,
我便立刻将双眼挖出;
我即以刀将其割舍给他。
Akkhīni mamayāceyya, Uppāṭetvāna tāvade; Satthena tassadajjeyyaṃ, Salohitāni tānime.
Hatthepādecakaṇṇeca , Yāceyyamamasādhukaṃ; Chinditvā tānidajjeyyaṃ, Tassapūre manorathaṃ.
若有人乞求肉食,
迅速地从全身各处,
截成段段碎块,
交出淋漓的血肉。
Maṃsaṃmekociyāceyya, Sīghaṃsabbasarīrato; Khaṇḍākhaṇḍaṃ chinditvāna, Dajje maṃsaṃ salohitaṃ.
若说'我已出生'
应如是加以否定;
自己过分克制,
我也布施自身。
Hohitvaṃmamadāsoti, Vadeyyakocicetahiṃ; Sayaṃāmātisāvetvā, Attānaṃpi dadāmahaṃ.
当他如此思惟时,
辽阔大地为之震动;
因他而周遍震动
犹如林中狂象
Tassevaṃ cintayantassa, Kampittha pathavīmahā; Samantāgajjamānāyaṃ, Mattova kuñjarovane.
须弥山王俯首敬礼
正面巍峨如山;
城镇密如砌砖;
坚固犹如铁杵。
Merurājo namitvāna- Bhimukhova jetuttaraṃ; Nagaraṃ ṭhāsi serita- Vettaṅkurova tāvade.
因水牛吼声而惊惶,
一时乌云笼罩遮蔽;
倾盆大雨,从天骤降,
象群向四方发出吼鸣。
Mahīsaddasantāsena , Meghopāvassi tāvade; Ghanavassaṃmahādhāraṃ, Gajjamāno disodisaṃ.
众多闪电迸发而出,
犹如藤蔓从四面八方蔓延开来;
弓背蚁也随之涌出,
当时出现了流星陨落。
Nicchariṃsu bahūvijju- Latāyoca samantato; Indacāpā uṭṭhahiṃsu, Ukkāpāto tadā ahu.
国王心生欢喜,善丈夫(须阇波提)
他称扬“善哉、善哉”
大梵天合掌致敬
Apphoṭesi tahiṃdeva- Rājātuṭṭho sujampati; Sādhusādhūti sāvesi, Mahābrahmā katañcalī.
那时,从梵天世界
犹如大地的环绕之圆
那是稀有、未曾有之事
各各喧哗,无比嘈杂,
Brahmalokā tadāyāva, Itopathavi maṇḍalā; Accheraṃ abbhutaṃ āsi, Ekakolāhalaṃ mahā.
如是无量已生之法,
于大众中生成时,
欢喜令善乐增长。
Evaṃñhi nekabbhūtāni, Janetvāna mahājanaṃ; Hāsayaṃ susukhaṃvaḍḍha- Mānosoḷasa vassiko.
少年于诸众生中,
善巧通达,已达彼岸;
又如花树璀璨绽放,
当时,她以容貌与年华,尽显盛年之美。
Kumāro sabbasibbesu, Kovidoca pāraṅgato; Phullasālova sobhanto, Vaṇṇena vayasā tadā.
彼时,这位天女心中生起施与的渴望,
便将王权之水洒下;
父王在王座上灌顶,
王子年满十六岁。
Athassa dātukāmova, Rajjaṃmantiya deviyā; Pitāsi siñcirājatte, Puttaṃsoḷasa vassikaṃ.
当时在末陀国,末陀—
王族之尊
我等引导寂静的弥达,
礼敬法行者。
Maddaraṭṭhe tadāmadda- Rājakulā bhivaṇṇiniṃ; Netvāmahe sittemaddiṃ- Bhisiñci dhammacāriniṃ.
弥达的姨母及表姐妹,
姊妹和颜含笑;
是须大拏王子之女,
具足显贵之相。
Maddīmātuladhītāsā , Bhaginī mandahāsinī; Vessantarakumārassa, Seṭṭhalakkhaṇadhārinī.
Pubbauṭṭhāyinī maddī, Niccaṃ pacchānipātinī; Manāpacārinī devī, Kiṃkāra paṭisāvinī.
一万六千名女子
摩陀妃身体各部皆端严光丽;
以舞、乐及歌,
他们恒常恭敬侍奉。
Soḷasitthi sahassātaṃ, Maddiṃsabbaṅga sobhaṇaṃ; Naccavādita gītehi, Paricāriṃsu sabbadā.
韦善多罗大王,
从他灌顶登位时起,
便建立了布施堂舍。
Vessantaro mahārājā, Rajjebhi sittakālato; Paṭhāya dānasālāyo, Chaddānaṃ dāsikāriya.
行大布施,
日复一日地舍弃,
满怀喜悦地持守,
积聚千百财富。
Mahādānaṃ pavattesi, Vissajjanto dinedine; Sammodamāno chassata- Sahassāni dhanāniso.
Evaṃdāne ramantassa, Mahesītassarājino; Puttaṃvijāyiapara- Bhāgemaddī sudassanaṃ.
他们迎接了新生的孩子,
手持金色缀饰时,
以金丝网装饰,
故称之为“名网”。
Sampaṭicchiṃsu vijāta- Kāletaṃ soṇṇasannitaṃ; Soṇṇa jālenatenassa, Nāmaṃjālīti voharuṃ.
步行之时,
犹如身披网饰之子;
产下一女,
诸女子中最胜,为众所公认。
Padasā gamane kāle, Puttassa tassajālino; Vijāyi dhītaraṃekaṃ, Nārīnaṃ seṭṭhaṃsammataṃ.
Kaṇhājinena dhītaṃtaṃ, Sampaṭicchiṃsu sādaraṃ; Tenassā dhituyānāmaṃ, Kaṇhājināti voharuṃ.
被广大的随从环绕,
那树林便繁茂滋长;
傍晚,以舞蹈与歌声
以歌舞令其觉醒。
Mahatā parivārena, Vuddhiṃnvāyiṃsu teduve; Sayantā naccagītena, Naccagīta pabodhanā.
Mahāsattohi māsassa, Chakkhattuṃ dānamaṇḍape; Olokesi alaṅkata- Hatthikkhandha vareṭhito.
那时,在羯陵伽国,
雨水失调,令人怖畏;
谷物不得成熟;
饥馑之劫来临。
Tahiṃ kaliṅkaraṭṭhamhi, Dubbuṭṭhikā bhayānakā; Sassāni nasampajjiṃsu, Dubbhikkho samayoahu.
众人造作了盗贼恶业,
不能独自生存;
众人散居于城镇与村落之中,
犹如蚕茧般缠绕其身。
Corakammaṃ akariṃsu, Asakkontāva jīvituṃ; Janā nigamagāmesu, Vilumpanti dāmarikā.
整个羯陵伽国,
为饥馑与恐怖所困;
如同盛满水的罐,在激荡的波浪中,
翻搅着无助的小鱼。
Kaliṅkaraṭṭhaṃ sakalaṃ, Dubbhikkhabhayapīḷitaṃ; Ghaṭe vilolapārīva, Saṅkhumbhittha anāthakaṃ.
从城邑、乡野来的所有人,
城镇居民也都会聚一处;
在王宫广场上高声呼喊,
为饥荒的恐怖所驱迫。
Negamā jānapadāsabbe, Nāgarāca samaggatā; Rājaṅgaṇe ukkosiṃsu, Dubbhikkhabhaya coditā.
那时,国王听闻此语,
心速惊动;
问道:“这是谁的声音?”
Tadāsutvāna taṃrājā, Sīghaṃubbigga mānasā; Koyaṃsaddoti pucchittha, Mahāmacce sakantike.
他们向国王禀告,
述说那雨季的开始,
国王也回应道:
令云降雨。
Ārocayiṃsu rājānaṃ, Pavattiṃ taṃasesato; Rājāpi paṭijānāsi, Meghaṃ vassāpaye-iti.
于是发愿,
受持布萨;
为令天人得雨润,
七日悲悯众生。
Tatoso patthanaṃkāsi, Samādiya uposathaṃ; Devaṃ vassāpanatthāya, Sattāhaṃsattakāruṇo.
实非如彼天帝所见,
降雨之事,非自在天所能役使;
乌云笼罩着羯陵伽国,
灾难性的旱灾降临了。
Nahievaṃpisosakkhi , Vassāpetuṃ narissaro; Meghaṃkaliṅka raṭṭhamhi, Dubbuṭṭhikāva jāyahi.
于是他召集大众,
对城中的众人如此说道:
我未能使其安住。
Tatoso sannipātetvā, Nāgare etadabravī; Vasāpetuṃ nasakkomi, Devaṃ kiṃ nukare-iti.
Tadāevamavociṃsu , Narākaliṅkarājino; Devaṃ vassāpanatthāya, Subhikkhakālakāmino.
尸毘国大王
依正法安住于王位
在杰突他勒城的大族
统领血脉与咒印者。
Siviraṭṭhemahārāja, Rajjedhammenayoṭhito; Jetuttaremahāvessa- Ntaro siñcayaoraso.
犹如喜乐于祥和丛林中的大象;
这即是其得以生起之因由,
最为殊胜、最为皎洁。
Dānesubhiratohesa, Kiramaṅgalakuñjaro; Tassatthipaccayonāma, Pavarosabbapaṇḍaro.
在一处多树丛的地方,
在那里的一棵树下;
雨水浸透,泥泞湿滑
犹如大云雷鸣电闪
Gataṭhānekuñjarassa , Tassekantenakhattiya; Pāvassikiragajjanto, Mahāmeghosavijjuko.
派遣了婆罗门国王
可作乞求用的白色之物;
犹如巨象穿行于密林之中,
速速遣至婆罗门处。
Pesetvābrāhmāṇerāja, Yācāpetuṃsupaṇḍaraṃ; Hatthiṃvaṭṭatitaṃtena, Sīghaṃpesehibrāhmaṇe.
如其所求,诚然已得,
听闻此义,心生欢喜;
王庭之中,那位国王,
在婆罗门集会之处
Sampaṭicchiyasādhūti, Sutvātaṃtuṭṭhamānaso; Rājaṅgaṇamhirājāso, Sannipātesibrāhmaṇe.
具足功德与端严相貌
遍观婆罗门众已
在八位天王之中
众多婢女的资具
Guṇavaṇṇehisampanne , Vicinitvānabrahmaṇe; Aṭṭhatesurājātesaṃ, Nekaṃdāsiparibbayaṃ.
到须大拏身边去;
前去请求,对他这样说:
请赐予王位。
Ānethakuñjaraṃbhonto, Vessantarassasantikaṃ; Gantvāyāciya-evaṃte, Rājāvatvānapesayiṃ.
婆罗门们围绕着国王,
合掌右绕致敬;
他们来到祇园北侧的那头龙象,
欲顶礼其身相圆满庄严。
Brāhmāṇā aṭṭharājānaṃ, Tekatvāna padakkhiṇaṃ; Gañchiṃsu jetuttaraṃ nāgaṃ, Nethuṃ sabbaṅgasundaraṃ.
次第前行,
婆罗门们得到了温暖;
获得了胜妙的住处,
安住于施舍堂中,不受饥饿所迫。
Anupubbena gantvāna, Tepāpuṇiṃsu brāhmaṇā; Jetuttaraṃ bhuñjamānā, Dānasālāsu acchayuṃ.
在那月圆之日,
既已处理自身,
他们尘垢满身,来至此地。
Tatopuṇṇa madinamhi, Katvāsarīramattano; Tepaṃsumakkhitaṃāguṃ, Pācīnadvāramaṇḍalaṃ.
应正心专一而行,
当思惟无忿无瞋之心;
来者的到来
其中有贤善的婆罗门
Saṃyācissāmanāganti , Cintamānāvarājino; Āgamentāāgamanaṃ, Tatthaacchiṃ subrāhmāṇā.
他们瞻仰布施之最胜处
那时,阿修罗饮食丰饶
大士沉堕
以饰物而庄严
Dānaggaṃ olekeyyanti, Tadāsura sabhojano; Pātonūtvā mahāsatto, Alaṅkārena laṅkari.
庄严的象背之上,
登乘后从彼处离去;
国王来到东门,
在大众之中。
Alaṅkata hatthikkhandhaṃ, Aruyha agamātato; Rājā puratthimaṃ dvāraṃ, Parisāya mahantiyā.
望见广大僧众时,
心怀恐惧,忐忑不安;
未得机会,
婆罗门们便在那里乞求。
Mahantiṃ parisaṃdisvā, Bhitā ubbigga mānasā; Tatthokāsaṃ nalabhiṃsu, Yācituṃ brāhmaṇā tahiṃ.
那时,他们从南门
越过,向上而行;
于其地,最胜之王,
他们抵达后,停驻在那里。
Tamhā dakkhiṇadvāraṃ te, Saṅkamitvāna unnate; Padese seṭṭharājānaṃ, Āgamesuṃ ṭhitā tato.
回头观望之后,
在施舍堂的门边;
国王登上象肩,
来到南门。
Oloketvāna pācīna- Dāramhi dānamaṇḍape; Hatthikkhandhagato rājā, Dvāramā gañcidakkhiṇaṃ.
见到国王到来,
婆罗门们铺开了地毯;
手持着,说道:‘树芯之内’,
他们如此说了三次。
Rājānaṃ āgataṃ disvā, Pasāretvāna brāhmaṇā; Hatthe ‘‘vessantarojetu’’ Tikkhattuṃ itibhāsiṃsu.
口中却发出胜利之声
国王及婆罗门
大象立于他们所在之处
以布施令心得满足。
Jayasaddaṃ panādante, Rājādisvāna brāhmaṇe; Hatthiṃ tesaṃ ṭhitaṭhānaṃ, Pājesi dānamānasā.
犹如坐于象背之上
面容喜悦,含笑而现
先展露微笑,随后作如是说
其语深植于心,宛如山岳般稳固
Hatthikkhandhe nisinnova, Pasannena mukhenaso; Mhitapubbaṃ tatovoca, Girevaṃ hadayaṅgamaṃ.
以右旋的海螺
举起右臂
他们站在我前方
婆罗门们向我请求什么?
Dakkhiṇāvaṭṭasaṅkhena, Bāhuṃpaggayha dakkhiṇa; Purato mama tiṭṭhantā, Kiṃ maṃyācanti brāhmaṇā.
Evaṃsīghama vociṃsu, Pahaṭṭhā brāhmaṇā tahiṃ; Ratanaṃrāja yācāma, Kuñjaraṃ sabbapaṇḍaraṃ.
听闻此语后,他们便无忧愁,如此思惟,
内护应当断绝;
此时我意欲求,
外护却向我乞求。
Idaṃsutvānasocinti, Ajjhattikaṃ pidātave; Ahamicchāmitedāni, Mamaṃ yācanti bāhiraṃ.
如今我将圆满
祈愿者之心愿;
如是应思议者,光明美妙。
Idāni pūrayissāmi, Yācantānaṃ manorathaṃ; Evaṃcintiyasobhāsi , Hatthikkhandhaṭhito iti.
婆罗门们所求的那一匹;
洁白如雪山之巅,
被庄严的象中之王。
Demitaṃ navikampāmi, Yaṃmaṃyācanti brāhmaṇā; Kelāsa sadisaṃ setaṃ, Alaṅkataṃ gajuttamaṃ.
由象蕴,而后分明辨识;
国王戒施,心力至刚强;
对他观察三次后,
右绕那伽之后,
Hatthikkhandhā tato ruyha, Rājā cāgādhimānaso; Olokesitikkhattuṃtaṃ, Katvā nāgaṃ padakkhiṇaṃ.
Gahetvā soṇṇabhiṅgāraṃ, Sugandhodaka pūritaṃ; Ahvāyi etha bhontoti, Kuñjaraṃesa dātave.
手持银戒指的,
犹如白象;
他们将长鼻搭于前肢,
是婆罗门的象王。
Gahetvā rajatadāma- Sadisaṃ seta hattino; Soṇḍaṃṭṭhapiya hatthesu, Brāhmaṇānaṃ gajissaro.
庄严的大龙象,
沐浴后,倾倒右手净水;
他献上了无上之牙,
以坚定不移之心。
Sālaṅkataṃ mahānāgaṃ, Pātetvā dakkhiṇodakaṃ; Adāsi seṭṭhadantiṃtaṃ, Asallinena cetasā.
Saddhiṃ vīsatilakkhena, Catulakkhāni agghati; Alaṅkārohi nāgassa, Nānāratanacittito.
又如钉子一般坚固,
正如六种铁钩等器具;
摩尼宝珠与象牙所制之钩等,亦复如是,
无害,喻其具七宝之德。
Athāpianagghā honti, Chaḷeva aṅkusādisu; Maṇayo vāraṇocāpi, Anaṅgho sattanagghikā.
Yatāvutta ratanehi, Saddhiṃ adāsi kuñjaraṃ; Nāgopiyopi teneva, Tato sabbaññutaṃ piyaṃ.
Athāpi pañcasatāni, Paricārāni hatthino; Kulāni hatthigopehi, Saddhiṃ adāsi sādaraṃ.
于毗桑多罗所施之时,
洁白吉祥之象;
不经意地引发,
大地便剧烈震动。
Vessantarena dinnamhi, Seta maṅgala kuñjare; Acetanāpinādentī, Medanī sampa kampatha.
那里极为恐怖,
种种令人毛发竖立;
巨大而洪亮的声音,
整个城镇都为之震动。
Tahiṃ bhīsanakaṃ āsi, Nānaṃ lomahaṃsanaṃ; Mahanto vipulo ghoso, Khumbhittha sakalaṃ puraṃ.
Mahīsaddasantāsena, Megho pāvassi tāvade; Ghanavassaṃ mahādhāraṃ, Gajjamāno diso disaṃ.
无数闪电纷纷迸射,
藤蔓从四面八方缠绕,
彩虹升起了,
彼时流星陨落。
Nicchariṃsu bahūvijju- Latā yoca samantato; Indacāpā uṭṭhahīṃsu, Ukkāpāto tadā ahu.
得大象时便欢喜,
据说婆罗门右手施舍,
城门朝向城中央,
象群正向彼处行,
Hatthiṃ laddhānate tuṭṭhā, Brāhmaṇā kiradakkhiṇā- Dvārā nagara majjhena, Gajakkhandha gatānayuṃ.
那位乘象的婆罗门,
见已,诸善象皆——
那时,他们这样说道:
Mahājanaparivāre, Gajāruḷheṭṭha brāhmaṇe; Passiṃ sunāgarā sabbe, Tadāte etadabravuṃ.
贤者啊,我们的象王,
你们登临而至此处;
此物为谁所授予你们?
Amhākaṃ kuñjaraṃ hambho, Āruḷhā vo idhāgatā; Dinnoyaṃ kena tumhākaṃ, Kadā laddho kuto-iti.
Vessantarena dinno no, Kathaṃtumhe vadissatha; Nakatheyyāma vitthāraṃ, Gacchema nagaraṃ mayaṃ.
由北门而出;
心念动摇不定,犹如愚者,
犹如粪秽般的众生。
Evaṃvatvā nikkhamiṃsu, Dvārena uttarenate; Cittaṃvilola mānāva, Nāgarānaṃ kaliṅkajā.
那时,所有城民
皆对菩提萨埵心生激愤;
聚集在王宫门前,
他们对此加以诽谤。
Tadāhi nāgarā sabbe, Bodhisattassa kujjhitā; Rājadvāre sannipacca, Upakkosamakaṃsu te.
以非法,诸贤,则不……
为国人所崇敬的龙象,
无怨、无恚、不恼,
亦不染污婆罗门的庄严。
Adhammenevabhonttono, Nāgaṃ raṭṭhassa pūjitaṃ; Adāvessantaroduṭṭha- Brāhmaṇānamalaṅkataṃ.
众人皆心怀忧虑,
于是城中居民,
前往辛迦耶王处,
他们当面这样说:
Saṅkhumbhitacittā sabbe, Tatonagaravāsino; Gantvā siñcayarājassa, Santikaṃ evamabravuṃ.
Vidhamaṃdevateraṭṭhaṃ, Puttovessantarotava; Kataṃsokuñjaraṃdāsi, Siviraṭṭhassapūjitaṃ.
Kathaṃso vāraṇaṃdāsi, Setaṃ kelāsasannibhaṃ; Paṇḍukampalasañchannaṃ, Jaya bhūmi vijanānaṃ.
若他欲行布施,
食物、饮品及诸饮食;
衣服、坐卧具与黄金,
可随所愿而使用。
Sace so dātumiccheyya, Annaṃpāṇañcabhojanaṃ; Vatthaṃ senāsanaṃ soṇṇaṃ, Yuttaṃdātuṃ yathicchitaṃ.
Sacetvaṃ nakarissasi, Sivīnaṃ vacanaṃidaṃ; Maññetaṃ sahaputtena, Sivīhatthe karissare.
当她们心生嫉妒之时,
听闻尸毗人所说;
你以为浇灌的是儿子,
却欲杀害。
Tajjamānāhi evañhi, Sutvā sivīhi bhāsitaṃ; Maññittha siñcayo puttaṃ, Māretuṃ icchareiti.
世尊如此宣说:
心意疾速散乱,
他为爱子之心所激励,
为忧箭所中
Evaṃbyākāsi teneva, Sīghaṃvibbhanta mānaso; Puttapema codito so, Sokasalla samappito.
纵使所有国土,
连同王国也一同毁灭;
我非依从邪恶之言,
令我的儿子就此出家。
Kāmaṃ janapado sabbaṃ, Raṭṭhañcāpi vinassatu; Nāhaṃ sivīnaṃvacanā, Pabbājeyyaṃ mamatrajaṃ.
于此难忍之境,我当如何安住,
知足清净之心;
言子无过,
以刀杀害我。
Kathaṃ haṃ tamhi dubbheyyaṃ, Santoso suddhacetaso; Puttaṃkathañca niddosaṃ, Satthena ghātaye mama.
听闻此丧服,
对那沉溺于爱子者说道;
他们畅言:已了然无余,远离虐害者,
唯有此法,是真实如是。
Sivayo tassa sutvāna, Bhāsitaṃ puttagiddhino; Avocuṃ visaṭṭhā vīta- Bhahāevaṃ yathātathaṃ.
傲慢,纵以杖罚与刀剑,
亦不能将其束缚;
应令其出家,舍离王国,入于林野。
Mānaṃ daṇḍena satthena, Nāpi so bandhanāraho; Pabbājehi vanaṃ raṭṭhā, Vaṅke vasatu pabbate.
那时,国王心中思惟:
不应令其舍离;
如今,吉祥的欲愿就在眼前,
于是他说出此善说:
Tadācintayi sorājā, Nayuttaṃ panūdetave; Chandaṃ hi sivinaṃ dāni, Tato voca subhāsitaṃ.
Yathāchandaṃ kareyyāmi, Raṭṭha pabbājayetha taṃ; Ekokāsañca yācāma, Rattiṃ so vasataṃ imaṃ.
请随其所欲而邀请,
如同黑蟹身披网纹,
亦如与醉者共处,
且任由他受用诸欲。
Amantetu yathākāmaṃ, Kaṇhājināya jālinā; Tathāca maddiyā saddhiṃ, Kāmeca paribhuñjatu.
待夜色消散之际,
太阳升起时便当思惟;
诸僧众和合共住,成就寂静庄严。
Tato ratyā vivasāne, Sūriyuggamanesati; Samaggā sivayo hutvā, Raṭṭhā pabbajayantu taṃ.
Paccāgañchuṃ tadā sabbe, Sivayo tuṭṭhamānasā; Sampaṭicchitvāna sādhūti, Vacanaṃ sivirājino.
造作者涂于近子者身,
为遣使传布教法故,
他迅速如此说道。
Tatoso siñcayoekaṃ, Kattāraṃ puttasantikaṃ; Sāsanaṃ pesanatthāya, Turitaṃ evamabravī.
Uṭṭhehi katte taramāno, Gantvā vassantaraṃ vada; Sivayo deva tekuddhā, Negamāca samāgatā.
在这夜色将尽之时,
当太阳升起之时,
众人和合一致后,
离国出家而去。
Asmā ratyā vivasāne, Sūriyuggamane sati; Samaggā sivayo hutvā, Raṭṭhā pabbājayantitaṃ.
犹如良驹飞驰,
西维王所派遣;
来到了这座可爱之城,
即须大拏的住处。
Sakattā taramānova, Sivirājena pesito; Upāgami puraṃrammaṃ, Vessantara nivesanaṃ.
在那里,内宫的侍者,
在自己的城中,正纵情欢乐;
被群臣所围绕,
犹如帝释天的住处一般。
Tatthaddasa kuraṃso, Ramamānaṃ sake pure; Parikiṇṇaṃ amaccehi, Tidasānaṃva vāsavaṃ.
顶礼之后,他哭泣着;
他说起须大拏王:
我将令你感受痛苦。
Vanditvā rodamānoso, Kattā vessantaraṃ bravī; Dukkhaṃ te vedayissāmi, Māmekujjha rathesabha.
苦难终结之时,
日出之际,正念现前;
三位凶恶天神面露怒色,
弃国出家者。
Asmāratyā vivasāne, Sūriyuggamane sati; Sivayo deva tekuddhā, Raṭṭhā pabbājayantitaṃ.
Sutvāna bhāsitaṃ etaṃ, Hasamāno pamodayaṃ; Evaṃpucchittha kattāraṃ, Vessantaro sudhītimā.
我因何事而生瞋恨,
因未见我所行有何过失;
请你当面向我说明白,
为何人们让我出家?
Kismiṃ me sivayo kuddhā, Yaṃ napassāmi dukkaṭaṃ; Taṃme katte viyācikkha, Kasmā pabbājayanti maṃ.
尔时,主人公说了此语:
以象之赠而愤怒;
王啊,豺狼被消灭了,
因此,他们令他出家。
Tahiṃ kattā idaṃvoca, Hatthidānena kujjhare; Khīyanti sivayo rāja, Tasmā pabbājayanti taṃ.
大士听了这话,
于布施中心意坚定;
言语和蔼先含笑,
即对施主如此说。
Taṃsutvāna mahāsatto, Dānesu thīramānaso; Vacanaṃ mhitapubbaṃ so, Kattāraṃ etadabravī.
我愿施舍自己的心与眼睛;
我的右臂亦愿施与;
黄金、摩尼宝以及黄金等物。
Hadayaṃ cakkhumahaṃ dajjaṃ, Bāhuṃpi dakkhiṇaṃ mama; Hirañña maṇisoṇṇādiṃ, Nakiṃ bāhirakaṃ dhanaṃ.
一切有情皆贪着欲乐,
或令出家,或施加杀戮;
又不远离布施之行,
应断除欲乐,乃至七分。
Kāmaṃmaṃsi vayosabbe, Pabbājentu hanantuvā; Nevadānā viramissaṃ, Kāmaṃchindantu sattadhā.
于是,诸天降临,
他教导了出家人应行之道,
这是过去一切出家众所共行的、
自古相传的古老道路。
Tatoso devatāviṭṭho, Kattāmaggama desayi; Pabbājitānaṃ sabbesaṃ, Gatapubbaṃ purāṇakaṃ.
循着河流与湖泊的岸边,
抵达山岳与险峰的所在;
那位依此出家的比丘,
由他欢喜地前往吧。
Kontīmārāya tīrena, Gīrimā rañcaraṃ pati; Yenapabbājitāyanti, Tenagacchatu subbato.
Taṃsutvāna bodhisatto, Sādhūti sampaṭicchiya; Ekokāsaṃ nāgarānaṃ, Yācetuṃ evamabravī.
Dānaṃsattasatakaṃhaṃ , Kattedajjaṃ suvetato; Parasve nikkhamissāmi, Rattiṃdivaṃ khamantume.
善哉,我今当说,
如求宽恕一般;
越过众城镇,继续前行
那时,他便离去
Sādhudevapavakkhāmi, Khamāpetuṃnisādivaṃ; Nāgarānaṃtivatvāna, Tadākattāpipakkami.
伟大众生以广大之力,
于一切业行悉皆清净;
犹如出汗者之汗,
正如在此教法中所阐明的那样。
Mahāsattomahāyena- Kuttaṃsakalakammikaṃ; Pakkosāviyasvedānaṃ, Evaṃbyākāsidātave.
大象、虎,以及雌驴、雄驴,
奴仆、妇女,及母牛;
将其放逐、驱除。
Hatthīasserateitthī, Dāsīdāsecadhenuyo; Paṭiyādehitvaṃsatta- Satecāgāyamārisa.
饮食等一切法皆为无常;
亦当远离诸酒,
具足一切所应施。
Athonānappakārāni, Annapānānisabbaso; Suraṃpi paṭiyādehi, Sabbaṃdātabbayuttakaṃ.
如是解说已,
为怒气所驱使;
独自步入果园,
请登殿堂。
Evaṃsobyākaritvāna , Pemacittenacodito; Ekovamaddiyārammaṃ, Pāsādamabhirūhatha.
赤檀香气,
以香薰之水所浸润,
软滑如婴儿之皮肤,
柔润似处女之气息。
Rattacandana gandhehi, Gandhodakehivāsitaṃ; Sopāvekkhisirīgabbhaṃ, Maddīdevīnivāsanaṃ.
Maddīdisvānaāyantaṃ , Mhitānanenasāmikaṃ; Uṭṭhāsiāsanāsīghaṃ, Reṇumattāvakinnarī.
起身已,仪容静定,
以国王的左手
以右手触鼻
握持着,含笑显出愚痴
Uṭṭhāhitvānasāmaddī, Vāmahatthesu rājino; Dakkhiṇe nasahatthena, Gaṇhitthamandahāsinī.
于是,在那树荫遮蔽之处,
犹如未结果实的桑枝之主;
如蔓藤般依附滋长,
她性情柔和,生活有节。
Tatosirisayanamhi , Nasinnaṃsakasāmikaṃ; Bījayantīvasāṭṭhāsi, Maddīsaññatavāsinī.
于是将摩蒂搂入怀中,
由众首领敬奉的皇后抱持;
面面相对,
国王庄严地说。
Maddiṃaṅkeṭṭhapetvātha, Gaṇhaṃhattesudeviyā; Mukhaṃmukhenakatvāna, Rājāmandamabhāsatha.
若是我所给你的
以及你父亲留下的财富
你应当把这一切全部储藏起来
善哉,年少之爱恋者。
Yaṃtesacemayādinnaṃ, Yañcatepettikaṃdhanaṃ; Sabbaṃtaṃnidaheyyāsi, Bhaddekomārapemike.
于我而言,此前未曾宣说者,
与如我这般的主人,
何时在此处,共度些许时光?
Tahiṃnavuttapubbaṃme , Sāmikenamamīdisaṃ; Kadācietthakaṃkālaṃ, Maddīevañhicintayi.
于是,他以激动的心
如同对曼迪一般叙说;
天!我将安立于何方?
Tato ubbiggacittena, Maddīeva mabhāsatha; Kuhiṃ deva nidahāmi, Taṃme akkhāhi pucchito.
Sīlavantesu dujjāsi, Dānaṃ maddī yathārahaṃ; Nahidānā paraṃatthi, Patiṭṭhā sabbapāṇinaṃ.
这正所谓的库藏——
如财富之增长一般;
布施乃是众生的宝库,
刹帝利亦如是阐明。
Nidhānaṃ nāma etaṃva, Dhanānaṃ nandivaḍḍhane; Dānaṃhi nidhi sattānaṃ, Evaṃbyākāsi khattiyo.
若以柔和为善,
若以谦恭为上;
于是国王接受了,从此获得盛誉。
Maddīvatvāna sādhūti, Onamitvā siruttamaṃ; Sampaṭicchi tato rājā, Punāpi evamabravī.
你以柔和施以欺诳
善巧地依秘密之准绳而引导
你如同敬重之风,轻拂而来
消除婆媳之间的嫉恨与敌意。
Jālimhimaddidayesi, Sādhukaṇhājināyaca; Gāravaṃnivātaṃkāsi, Sassuyāsassuramhica.
以慈爱心所感,
因执我故,与汝远离;
若愿“自我当得存在”,
应虔诚地奉事于它。
Yohitaṃ pema cittena, Mayāvippavasena te; Icche cebhavituṃ attā, Sakkaccaṃ taṃupaṭṭhahe.
若非如此,
如待我一般尊敬丈夫;
你当弃舍他而亲近他人。
Sace evaṃ nabhaveyya, Bhattāraṃ mādisaṃ viyaṃ; Parire sehi aññaṃ tvaṃ, Māki ssittho mayāvinā.
只对我这国王这般出言;
我听到的实在不堪入耳,
你为何竟说出如此言语。
Tadāhi dummukhī maddī, Rājāna meva mabravī; Dussutaṃ vata suṇomi, Īdisaṃ kinnubhāsasi.
Viyācikkhāmi mebha dde, Sakalaṃ dāni kāriṇaṃ; Hatthidānenakujjhanti, Samaggā sivayo mama.
因此他们使我出家,
这些尸毗人从尸毗国而来,
我将行大布施,
明日,于青年集会中
Pabbājenti mamaṃ tena, Sivayo siviraṭṭhato; Mahādānaṃ dadissāmi, Suve komārasaṅgame.
后日我将出离
独自离开这辉耀的国土
为诸种危险所缠绕
我绕道而行,前往那座山。
Parasve nikkhamissāmi, Raṭṭhā ekova sobhaṇe; Nānābhayehi saṃkiṇṇaṃ Vaṅkaṃ gacchāmi pabbata.
荆棘丛生的沼泽地,
又有黑蟒与毒蛇出没;
他便舍弃此地,前往他处。
Pāṇīkatapiye jāliṃ, Kaṇhājinañca attajaṃ; Tañcaohāya gaccheyyaṃ, Vaseyyaṃ ekakovane.
听闻王语,心生震动,
言语徒增忧伤;
犹如风吹树叶;
当时,我心摧折。
Rañño sutvāna saṅkampi, Vacanaṃsokavaḍḍhanaṃ; Māluteritapattaṃva, Maddīyā hadayaṃ tadā.
你如此对我说,
令我的心颤动不已;
犹如被热油浸润一般,
大王,身体如同被火焚烧。
Māmamevamavacuttha , Kampesi hadayaṃ mama; Tattatelenasittaṃva, Sariraṃ rāja dayhate.
大王,此非法,
若你独自前行,
我亦随你同往,
尊贵的刹帝利,你所往之处。
Nesadhammo mahārāja, Yaṃ tvaṃ gaccheyya ekako; Ahaṃpi tena gacchāmi, Yenagacchasi khattiya.
与她同在,便是死亡;
无她相伴而活,亦如行尸;
如此之死,方为殊胜。
Maraṇaṃvā tayā saddhiṃ, Jīvitaṃvā tayā vinā; Tadeva maraṇaṃ seyyo, Yañcejīve tayāpinā.
Aggiṃ ujjālayitvāna, Ekajāla samāhitaṃ; Tatthe vamaraṇaṃ seyyo, Yañce jīve tayā vinā.
犹如林中象漫步,
犹如母象追逐腐尸
我便跟随于他
带着孩子,紧随其后
Carantā raññanāgaṃva, Duggesvanvetti hatthinī; Evaṃtaṃ anugacchāmi, Putteādāyapacchato.
那时,国王为了试探
曼达王后的心;
开示种种恐怖,
如是宣说,令人生畏。
Vimaṃsetuṃ tadā rājā, Mānasaṃ maddideviyā; Nānābhayaṃ pakāsento, Evaṃbravi bhayāpayaṃ.
我将为其阐明真实之义,
于林中,心意柔和;
种种怖畏,粗猛可畏,
令人心惊胆战。
Viyācikkhāmi tesaccaṃ, Vanamhi mudumānase; Nānābhayaṃ kharaṃ ghoraṃ, Hesmaṃ hadayakampanaṃ.
名为凯萨利,
是声音粗犷的兽王;
他们发出嗥叫之声,
牙如鹿角般尖利。
Kesarīnāma yebhadde, Migarājā kharassarā; Hiṃ santiṃ te sasaddena, Migetikkhagga dāṭhino.
Dīpībyagghākaṇhācchāca, Tikkhagga nakha dhārino; Khaggā vanamahiṃsāca, Tikkhaggasiṅgadhārino.
以锋利的爪与角,
这些当断除;
将它化作碎片细末,
犹如将藕根磨碎一般。
Tikkhagga nakha siṅgehi, Ete posaṃpi chindiya; Khaṇḍākhaṇḍaṃ karitvāna, Mūlālaṃviya bhakkhare.
求告的女夜叉与伺伏的夜叉,
众多食人者
寻觅男女
面目凶恶,手持利刃
Yācayakkhiniyoyakkhā, Bahūmanussakhādakā; Naraṃnāriṃ gavesanti, Dummukhā khaggapāṇino.
又如无舌巨蛇,
凶猛险毒,患病不安;
二十种恶鬼围绕,
以鲜血为食。
Atho ajagarāsappā, Ghoravīsāca vijjare; Viṃsācā rakkhasāvāḷā, Sajjulohitabhojanā.
造成恐惧与怖畏的事物;
你为何对这些感到畏惧,
于诸恐惧中生起怖畏?
Aññepi bahavosanti, Bhayābhesmakārakā; Kiṃnabhāyasi etesaṃ, Bhayānaṃ bhayamānase.
莫跟随我,
行进时心怀畏惧;
就在此林中止步吧,
如所说地,与怖畏者相伴同行。
Mā mamaṃ tvaṃ nugacchāhi, Gacchantaṃ bhayasaṃyutaṃ; Vanaṃ idheva acchāhi, Vuttehisahabhīruke.
在十二个月之中,
春季正是壮美之季;
听闻之后,明了而熟谙者,
何妨赞叹其殊胜清净?
Tvekadāsirigabbhamhi, Vasantī sahame subhe; Sutvāgavesitāṇaṅke, Kiṃme mañjāragajjitaṃ.
曾于某时,显现觉知
发出“呸咪呸咪”的鸣叫;
当我在夜间躺卧时,
听到那“嗒嗒”的蛙鸣声。
Tvekadākiṃvibodhesi , Bhemibhemīti bhāsiya; Rattiyaṃ hi sayantaṃ maṃ, Sutvā nuluṅkavassitaṃ.
你偶尔闻见那雷鸣之声,
听闻之后,便于白昼来到我身旁;
疾奔而来,将我拥抱。
Tvekadā meghasaddaṃhi, Sutvādivā mamantikaṃ; Dhāvitvāmaṃ parissajja, Kiṃ mucchilomahaṃsīnī.
如此恐惧、动摇不定,
纤柔娇弱的女神;
我不能居于林中。
Evaṃbhaya cañcalāya, Sukhumālāya deviyā; Nālaṃhi vasituṃraññe, Bhesme avanavāsike.
曼笛听闻王命后,
以坚固心意而宣说,
以通达无碍之心——
他对主人这样说:
Maddīsutvāna rājassa, Bhāsittaṃ thīramānasā; Visāradena cittena, Sāmikaṃ evamabravī.
心中怀着这三种爱欲,
在森林中,心生恐惧;
大王,此三者
是强烈的爱欲之心。
Tayime pema cittañca, Araññe bhayamānasaṃ; Tayitesumahārāja , Sutikkhaṃ pema cetasaṃ.
我的急流奔腾迅疾,
犹如三海汇合之处;
恒处于生死苦恼之中,
如恒河水入于大海。
Sandate sīghasotaṃme, Tayisāgara sannibhe; Niccaṃpemodakaṃrāja, Gaṅgodakaṃva sāgare.
以生死苦恼为心,
生命为心所惧;
那正是死亡之所胜,
以及心中渴望的长久生命。
Maraṇaṃpemacittena, Jīvitaṃ bhaya cetasā; Tadeva maraṇaṃseyyo, Yañcetaṃ jīvitaṃciraṃ.
护卫王下令军队,
整齐排列立于前方;
止息种种怖畏,
行于不害之护。
Pākāraṃ mamūraṃrāja, Katvāna puratovanaṃ; Nānābhayaṃ nivārentī, Gacchaṃ haṃverahiṃsinī.
Tayihaṃ pemacittāsiṃ, Gahettvā vaṅkapabbate; Phalāphalaṃgavesantī, Vaseyyāmi tayāsaha.
确实,那馥郁的香气如此,
观察自身之后;
如同喜住喜马拉雅山的女神,
令诸王安然无忧。
Evaṃñhi sūrabhāvaṃ sā, Dassayitvāna attano; Himavanta vāsinīva- Rājānaṃ vītitosayi.
如同智者洞察诸法之边际,
于持花鬘的童子身上;
他们在胜妙之河岸嬉戏游玩,
你正是无耻者的箭矢。
Yadādakkhasinaccante, Kumāre māladhārine; Kīḷante assameramme, Narajjassa sarissasi.
Yadādakkhasigāyante , Aññoññamukhadassine; Kumārevanagumbamhi, Narajjassa sarissasi.
犹如歌者见到犀牛,
傍晚时分,在梵林之中,
无侣独行,
犹如居无定所之人。
Yadādakkhasimātaṅgaṃ, Sāyaṃpātaṃbrahāvane; Asahāyaṃvicarantaṃ, Narajjassa sarissasi.
如同牛鸣之声,融入僧团之中,
如同出于笛管的音声,出自其本源处。
Nādaṃkareṇusaṅghassa , Nadamānassapūrato; Nāgassavajatosutvā, Narajjassasarissasi.
Migaṃdisvānasāyanhaṃ, Pañcamālinamāgataṃ; Kiṃ pūrisecanaccante, Narajjhassasarissasi.
当你犹如枯竭之河,发出喧响,
犹如辛头河水,奔流交汇之际;
或如人之歌声,
你将如恶臭之水般毁坏自身。
Yadāsussasinigghosaṃ , Sandamānāyasindhuyā; Gītaṃkiṃpurisānañca, Narajjassasarissasi.
如同狮子的吼声,
如同虎子的咆哮;
听到剑声,
恶人胆战心惊。
Saratassacasīhassa, Byagghassacchassadivino; Saddaṃ sutvānakhaggassa, Narajjassasarissasi.
当孔雀周身覆满时,
树叶纷繁错落,形态各异;
有如蜣螂似的东西在其间出没,
这处为人鄙贱之地,实在是荆棘难行之处。
Yadāmorīhiparikiṇṇaṃ , Vicitrapucchapakkhinaṃ; Moraṃdakkhasinaccantaṃ, Narajjassa sarissasi.
当你在冬季凝望时,
大地花开,草木葱茏;
芬芳四溢,随风弥漫,
你将是一切人中最为庄严者。
Yadādakkhasi hemante, Pupphitedharaṇīruhe; Surabbhisampavāyante, Narajjassa sarissasi.
当冬季到来,在冬月之时,
你看见苍绿的大地,
遍布着胭脂般的红虫,
便会忆起那拉耶的箭矢。
Yadā hemanti kemāse, Haritaṃ dakkhasi medaniṃ; Indagopaka sañchannaṃ, Narajjassa sarissasi.
那时,普萨蒂女神,
你因丧子之痛而伫立;
在头骨的裂口处。
Tadāhiphussatīdevī, Ṭhitāsi puttasokinī; Sīrīpagabbhassadvāramhi, Vimaṃsantīkathākathaṃ.
为无常所逼恼,
彼此交谈的话语
天女听闻后泪如雨下
将所闻转告儿媳
Kalunaṃparidevittha , Aññoññābhāsitaṃgiraṃ; Sutvānaphussatīdevī, Vuttassasuṇisāyaca.
Visaṃmekhāditaṃseyyo, Pabbatāca papātanaṃ; Matañcarajjuyābajjha, Natthatthojīvitename.
既是导师,又是施主
享有声誉且不悭吝
为何那位王子
出家,成为清净无垢者。
Ajjhāyakaṃ dāna patiṃ, Yasassinaṃ amacchariṃ; Kasmā vessaraṃ puttaṃ, Pabbājanti adūsakaṃ.
当敬礼那位尊贵的受施者,
一切世间众生,
为何说他们具足退转的特质,
即是放弃出家?
Pūjitaṃ patirā jūhi, Sabbalokahi tesinaṃ; Kasmā vessanttaraṃ vuttaṃ, Pabbājentiadūsakaṃ.
他们从天道死没后,
如同无烟的灰烬一般,他们冷却后便完全灭尽;
又迅速领受教导,
欲望与积聚邻近。
Kalunaṃ pari devitvā, Assā setvāna phussatī; Vuttañca suṇisaṃ sīghaṃ, Agā siñcaya santikaṃ.
从那里,积聚之女神,
清晰详尽地说道:
以种种方便开显,
是辩才丰富、具足智慧者。
Tatotaṃ siñcayaṃdevī, Visaṭṭhā etadabravī; Nānūpāyaṃ pakāsentī, Vicitta vāda viññunī.
如蜜般甜美,
如芒果主人一般;
如是,他们于此国土,
出家而为无害者。
Madhūniva palā tāni, Ambāvapati tāchamā; Evaṃhe ssatite raṭṭhaṃ, Pabbājiteadūsake.
犹如耗尽双翼的天鹅,
在池水将尽的湖中;
不杂处鱼群之间,
独如王者,安住不倾。
Haṃso nikhīṇa pattova, Pallasmiṃ anūdake; Apaviṭṭho amaccehi, Ekorājāvihiyyasi.
请听我阐明其义;
这并非傲慢无礼的言辞,
而是出家断恶之道。
Tantaṃbrūmi mahārāja, Atthotemā upaccagā; Mānaṃsivīnaṃvacanā, Pabbājesiadūsakaṃ.
听闻天女之言,
法王常依法而行;
你依法宣说如法之事,
犹如大仙悲悼其子。
Deviyāvacanaṃsutvā , Dhammarājādhammañcaro; Dhammenadhammikaṃbrūsi, Mahesiṃ puttasokiniṃ.
Esovessantarobhadde, Pāṇāpiyatarohime; Tathāpinaṃ pabbājemi, Dhammasatthavasānugo.
于西毗罗国古昔,
依循诸王的法纲;
我于此时尽此责,
律藏是清净身心的宝库。
Sīviraṭṭhamhiporāṇa- Rājūnaṃdhammatantiyā; Ahañhipacitiṃkummi, Vinayantomamorasaṃ.
闻王语后,
心怀惶悚不安;
一再悲叹忧虑,
如此纷乱迷惘。
Raññotaṃ vacanaṃsutvā, Khinnāhadayakampinī; Punasāparidevantī, Evaṃvilaviphussatī.
那些过去所造之行,
如同槟榔树繁花盛开;
后来者追随其行,
必定自然随之。
Yassapubbedhajaggāni, Kaṇikārāvapupphitā; Yāyantamanuyāyanti, Svajjekovagamissati.
印度迦婆迦之色泽壮丽,
犹如犍陀罗之蛙鸣回响;
行者随其所行,追随而至。
Indagopakavaṇṇābhā , Gandhārā paṇḍukampalā; Yāyantamanuyāyanti, Svajjekovagamissasi.
昔日骑象而行者
以轿与车
今为自在王
他以何种方式、依凭什么而前行呢?
Yopubbehatthināyāti, Sivikāyarathenaca; Svajjavessarorājā, Kathaṃgacchatipatthikā.
其身涂以檀香,
善以舞蹈与歌唱启发众生者
刀刮兽皮及粗恶之物
Kathaṃcandanalittaṅgo , Naccagītapabodhano; Khurājinaṃ pharusañca,
‘Khārikā’意为细针;‘hāhiti’应是‘āhiti’之误,意指针的刺入。合释为锐利的针刺,比喻细利尖锐之物。
Khārikājañcahāhiti.
280二百八十。此为数目,用以表示计数或经文段次。
280.
‘Kāsāvaṃ’指袈裟,‘ajinā nivā’意为不穿、不沾着、不披挂。合释为:未曾穿着袈裟而自在。
Kāsāvaṃ ajinā nivā;
“Kharaṃ”意为锋利,“kusa”指苦草,二者皆指锋利的草叶。“mayaṃ”意为制作,“cīraṃ”指割裂。整句是说因锋利的苦草等而造成割裂破损之意。
Kharaṃ kusa mayaṃ cīraṃ,
穿着迦尸所产的衣袍,
以及麻布衣与粗麻布衣;
身披吉祥草编织之衣者,
如何使之柔软?
Kāsiyānica dharetvā, Khomako ṭumparānica; Kusacīrāni dhārentī, Kathaṃmaddīkarissati.
以诸车换乘后
或乘肩舆与车乘,
或有谈伴相随行,
步行者则行于道。
Vayhāhi pariyāyitvā, Sivikāya rathenaca, Sākathajja anujjhaṅgī, Pathaṃ gacchati patthikā.
善具安乐,
行履谦和柔顺,
适度体验快乐与欢悦
随路而行的护持者
Sukhedhitāhihirañña- Pādukāruḷhagāminī, Sākathajjasukhānandī, Pathaṃgacchatipatthikā.
他曾往来于数千女子之中,
那便是额戴花环的女子,
那是一场胜利而喜悦的故事。
Gantvāitthisahassānaṃ, Pūratoyāhimālinī; Sākathajjayasānandī, Vanaṃgacchatiekikā.
若闻针声,
在城中频频惊惧
她于春季在大林中
心怀畏惧者如何言语?
Saddaṃsivāyasutvāyā , Muhuṃuttassatepure; Vasantīsābrahāraññe, Kathaṃ vacchatibhīrukā.
听闻声音,犹如涌浪,
心中时时惊怖;
在春季的萨婆罗那林中,
什么是畏印?
Saddaṃsutvānuluṅkassa, Muhuṃuttasatepure; Vasantīsābrahāraññe, Kathaṃvacchatibhīrukā.
如被鸟所伤的幼雏,
望着空无所有的巢穴;
我将长久地忧思,在痛苦中。
Sakuṇīhata puttāva, Suññaṃdisvā kulāvakaṃ; Cīraṃdukkhena jhāyissaṃ, Suññaṃāgammimaṃpuraṃ.
犹如失去雏鸟的鹧鸪,
见到空巢
为此四处奔走
亲爱的子啊,他观看着。
Kururī hatachāpāva, Suññaṃdisvā kulāvakaṃ; Tenatena padhāvissaṃ, Piyeputteapassatī.
正如所示而行,
王子乔达摩无有染污,
出家而入林野之国。
Evaṃmevila pantiyā, Rājaputtaṃ adūsakaṃ; Pabbājesi vanaṃraṭṭhā, Maññehissāmijīvitaṃ.
听闻触意之语,
积累一切功德的胜利者;
举起手臂便发起攻击,
织女们聚集一处。
Phussatyā lavitaṃsutvā, Sabbā siñcayarā jino; Bāhāpaggayha pakkanduṃ, Sivikaññā samāgatā.
她们的哀鸣声,
听闻后,悲忧交加;
观察那比丘尼,
察知毗桑多罗的住处。
Pakkanditaravaṃtāsaṃ , Sutvā sokapamadditā; Sivikaññāca pakkanduṃ, Vessantaranivesane.
Orodhāca kumārāca, Vesiyānā brahmaṇā; Bāhāpaggayhapakkanduṃ, Vessanttaranivesane.
手扶膝杖,
驾车者与步行者;
他们扬起手臂,放声悲泣,
来到毘山陀王子的住处。
Hatthārohāanīkaṭṭhā , Rathikā patthikārakā; Bāhāpaggayha pakkanduṃ, Vessantara nivesane.
Tassāratyā accayena, Sūriye uggatesati; Ārocayiṃsu rājānaṃ, Dānaggaṃ upagantave.
犹如清晨时分,
沐浴后佩戴庄严饰具;
我来到了布施堂,
为大众所围绕。
Athapātova sorājā, Nhatvābhūsana bhūsito; Dānasāla mupāgañchi, Mahājana purakkhato.
Dānasālāsu dātabbaṃ, Disvāna paṭiyāditaṃ; Amacceva māṇāpesi, Rājābhi tuṭṭhamānato.
Vattānivatthakāmānaṃ, Soṇḍānaṃ dethavāruṇiṃ; Bhojanaṃ bhojanatthinaṃ, Sammadeva pavacchatha.
无论欲求何物,
应当为他清楚说明;
应当制止欺诈者,
来到布施堂中。
Yeyaṃyaṃ laddhumicchanti, Taṃtaṃtassapavacchatha; Māyācake nivāretha, Dānasālāsu āgate.
当时那可怖的,
当时那令人毛发竖立的;
盛大布施之时,
大地为之震动。
Tadāsiyaṃ bhīsanakaṃ, Tadāsi lomahaṃsanaṃ; Mahādāne padinnamhi Medinī sampakampatha.
涂以油膏,
目睹王位倾覆;
宣扬种种不正之事,
如此行事,恰如商贾所为。
Parideviṃsu vessantta- Rarājaṃ patitāvade; Pakittetvāna nānappa- Kāraṃ evaṃ vaṇibbakā.
Amhehitvāna vessanta- Rarājā dānadāyako; Acire neva raṭṭhamhā, Nikkhamissatikānanaṃ.
七百战象列阵,七百骑兵云集,
佩以一切庄严之具;
我即是那位须大拏,火焰已熄灭,
便将离开其国。
Sattahatthisatedatvā, Sabbālaṅkāra bhūsite; Esavessantaro samhā, Raṭṭhamhā nikkhamissati.
Sattaassa sate datvā, Sindhave sīgha vāhane; Esa vessantarosamhā, Raṭṭhamhā nikkhamissati.
千乘战鼓已擂响,
旌旗高扬蔽日时;
此人正是挥兵作战者,
他将从王国启程。
Rathesattasatedatvā , Sannandhe ussitaddhaje; Esa vessantarosamhā, Raṭṭhamhā nikkhamissati.
Sattakaññā satedatvā, Surūpinī vibhūsitā; Esa vessantarosamhā, Raṭṭhamhā nikkhamissati.
Sattadhenu sate datvā, Sabbākaṃsu padhāraṇā; Esavessantarorājā, Samhāraṭṭhāniracchati.
施舍七位女奴,
七百男奴与数百女奴;
这位就是国王毗山多罗,
意欲除灭并毁坏他们。
Sattadāsi sate datvā, Sattadāsa satānica; Esavessantarorājā, Samhāraṭṭhāniracchati.
骚然恐怖,巨响轰鸣;
全城陷于混乱纷扰,
令人毛发倒竖,惊悚不安。
Athetthavattatesaddo, Tumulobhe ravomahā; Samākulaṃ puraṃāsi, Ahosi lomahaṃsanaṃ.
他已行大布施,
须大拏无有吝啬;
受大臣们所尊敬,
他从自己的宅邸住所出发,
Sodatvāna mahādānaṃ, Vessantaro amaccharī; Purakkhato amaccehi, Agāsakanivesanaṃ.
Tatohi maddiyāsaddhiṃ, Mātāpitūna santikaṃ; Vandanatthāya agañchi, Alaṅkata rathenaso.
稽首觉者之父,
合掌恭敬而说:
如此虔诚显现,
将赴旷野之人。
Vanditvā pitaraṃbodhi- Sattobravikatañjalī; Evaṃāvīkarontova, Gamissamānaañjasaṃ.
Mamaṃtāta pabbājesi, Yamhāraṭṭhā adūsakaṃ; Sivīnaṃ vacanatthena, Tenaṃ-gacchāmi kānanaṃ.
善哉,大王!我明日——
当太阳在心中升起时,
我将离开国土,
我前往那弯曲的山。
Suveahaṃ mahārāja, Sūriyugga mane sati, Nikkhamissāmi raṭṭhamhā, Vaṅkaṃ gacchāmi pabbataṃ.
314三百一十四(注:序号或篇章编号),
314.
Vanevāḷa migākiṇṇe, Khaggadīpiniise vite; Ahaṃpuññāni karomi, Tumhe paṅkamhī sīdatha.
Tatosotaramānova, Gantvānamākusantikaṃ; Vandamānoārocitta, Evaṃñhisakamātuyā.
我如同前往那弯曲的山峰;
今日,我愿如具善业福报者,
出家之事,令我生起希求。
Anujānāhimaṃammā, Gacchāmivaṅkapabbataṃ; Vanepuññānikāhāmi , Pabbajjāmamaruccati.
Taṃsuttvāruṇṇamukhena, Jananīevamabravī; Anujānāmitaṃvuttaṃ, Pabbajjātesamijjhabhu.
这里所说的,正是……
听闻能增进精微智慧,
完整无缺,与已闻之义相应,
在林中,还将作何修习?
Ayañhivutta memaddī, Suṇhā sukhumavaddhinī; Acchataṃ saha vuttehi, Kiṃ araññekarissati.
听闻母亲的话语,
须大拏双手合十;
端坐于众人之前
怀着觉知仰视
Mātuyāvacanaṃsutvā , Vessantaro katañjalī; Mhitapubbamabhā sitta, Ñāpentoattanomatiṃ.
Nāhaṃakā mādāsaṃvi, Araññaṃnetu mussahe; Saceiccha tianvetu, Sacenicchati acchatu.
Tatosuṇhaṃmahārājā , Yācituṃpaṭipajjatha; Mācandanasamācāre, Rajojallaṃmadhārayi.
Kāsiyānicadhāretvā, Kusacīramadhārayi; Dukkhovāsoaraññasmiṃ, Māhitvaṃlakkhaṇegami.
于是,儿媳转过身来,
对公公这样说道:
我并不希求那样的安乐。
Tato patibbatā suṇhā, Sassuraṃ evamabravī; Nāhaṃ taṃsukhamicchayyaṃ, Yaṃme vessantaraṃ vinā.
Tato suṇhaṃ mahārājā, Dussahāni brahāvane; Nānābhayāni ñāpento, Vanaṃ yāci agantave.
大王,有种种法门,
在林中令人怖畏的,
一切我皆能忍受,
我将随顺我的夫主而行。
Yāna santi mahārāja, Bhayānitāni kānane; Sabbāni haṃ sahissami, Anugacchāmi mepatiṃ.
我将从前方行去,
为受供者让开道路;
以胸膛排开,
长满芦草与竹丛的林地。
Pūratohaṃ gamissāmi, Dadantī bhatthuno pathaṃ; Urasā panudahitvāna, Kusa naḷa vanādayo.
凭藉众多的称叹与赞许,
少女得以寻得夫婿;
世间之中,牌坊如荆棘般苦涩,
犹如战车之主驱驰前行。
Bahūhi vatavariyāhi, Kumārī vindate patiṃ; Vedhabyaṃ kaṭukaṃ loke, Gacchaññeva rathesabha.
Nānākārehi pīḷenti, Anāthaṃvidhavaṃ janā; Ativākyena bhāsanti, Mittācāpi salohitā.
河流裸露无水,
国土裸露无王;
那女子既是寡妇,又赤身裸体。
Naggā nadī anūdakā, Naggaṃ raṭṭhaṃ arājakaṃ; Itthīpi vidhavā naggā, Yassāsuṃdasa bhātaro.
烟是火炬的智慧;
国王是国家的智慧;
食物是敌人的智慧。
Dhajo rathassa paññānaṃ, Dhumo paññā namaggino; Rājā raṭṭhassa paññānaṃ, Bhattā paññānamitthiyā.
贫穷者养育的女儿,
必为贫穷者的妻子;
半者则属半者,国王啊。
Yā daliddassa posassa, Daliddī bhariyā siyā; Aḍḍhā aḍḍhassa rājinda, Taṃ ve devā pasaṃsare.
妇女耽著于乐;
当丈夫处在痛苦中时,
却只为自己寻求安乐。
Kathaṃ nutāsaṃ hadayaṃ, Sukharāvata itthiyo; Yā sāmike dukkhitamhi, Sukhamicchanti attano.
汪洋大海环绕,
众多财富集于大地;
充满种种宝物,
决不能离开须大拏。
Apisāgarapariyantaṃ, Bahuvittadharaṃmahiṃ; Nānāratanaparipūraṃ, Nicchevessantaraṃvinā.
我将追随夫主,
我身着袈裟为比丘尼;
为智者所称誉,离诸虚荣。
Sāmikaṃ anugacchissaṃ, Ahaṃ kāsāyavāsinī; Dhīratthutaṃ nissīrikaṃ, Vedhabyaṃyañca nāriyā.
从儿媳处听闻其所说,
应当弃置轮回;
两者在此非子孙,
我听闻后确如此说。
Suṇhāya bhāsitaṃ sutvā, Sassuro nikkhipetave; Duve idheva nattāro, Suṇhaṃso eva mabravī.
这些稚子,
即是阇利与黑阿耆那两者;
放下诸相,离去。
Imete daharāputtā, Jālīkaṇhājinā cubho; Nikkhippa lakkhaṇe gaccha, Mayaṃte posisāmase.
Piyāme puttakā deva, Jālī kaṇhājinā cubho; Tyamhaṃ tattha ramessanti, Araññe jīviso kinaṃ.
Puttenetvāna gacchāma, Dvemayaṃ vaṅkapabbataṃ, Dakkhamānā vasissāma, Ete pamodamānasā.
专心听闻,我们将安住,
以及歌咏者和宣说者;
这些跳舞的人,
在林中佩戴花环者。
Suṇamānā vasissāma, Gītañca viyabhāṇinaṃ; Etesaṃ naccamānānaṃ, Araññe māladhārinaṃ.
听了儿媳所说,
公公心情沮丧;
心如此散乱纷扰,
共有两位释迦童子。
Suṇhāya bhāsitaṃsutvā, Sassurokhinna mānaso; Evañhiso vilavittha, Paṭiccadārake duve.
食用了米饭,
以及洁净的肉汁,
以树果为食,
童子们这般议论道。
Sālinaṃ odanaṃ bhutvā, Suciṃ maṃsupasecanaṃ; Rukkhaphalāni bhuñjantā, Kathaṃkāhanti dārakā.
化作百片银箔,
化作百般金彩斑斓的器皿;
化作在树叶间进食,
孩子们如何称呼?
Bhutvā satapale kaṃse, Sovaṇṇe satarājite; Rukkhapattesu bhuñjantā, Kathaṃkāhanti dārakā.
身着迦尸衣,
以及麻布与粗棉布;
穿着藜草衣,
孩童们将如何称呼?
Kāsiyānica dhāretvā, Khoma koṭumparānica; Kusacīrāni dhārentā, Kathaṃ kāhanti dārakā.
收集被弃置的衣物,
有乘轿者与乘车者;
徒步的兵卒在奔跑,
孩子们将如何哭喊呢?
Vayhāhipariyāyitvā, Sivikāya rathenaca; Patthikā paridhāvantā, Kathaṃ kāhanti dārakā.
卧于帐篷中,
触摸着静室中衣襟的人;
在树根处歇息时,
孩童们是如何唱诵的呢?
Kuṭāgāre sayitvāna, Nivāte phusitaggale; Sayantā rukkhamūlasmiṃ, Kathaṃkāhanti dārakā.
Pallaṅkesu sayitvāna, Gonake cittasanthate; Sayantā tiṇasanthāre, Kathaṃkāhanti dārakā.
以香料涂抹,
并以阿伽卢旃檀香;
身上沾满尘垢,
孩子们会如何称呼呢?
Gandhakena vilimpetvā, Agalucandanenaca; Rajojallāni dhārentā, Kathaṃkāhanti dārakā.
拂尘鸟与孔雀以翼扇拍,
身被扇拂,得乐而住;
为牛虻与蚊子所叮咬,
孩童们啼哭不止。
Cāmarī mora hatthehi, Bījitaṅgā sukhedhitā; Phuṭṭhā ḍaṃsehi makasehi, Kathaṃkāhanti dārakā.
于是,他向国王这般说道,
悲痛哀泣,为忧所伤
心系儿女与儿媳
毗输安呾啰的爱妃
Tahiṃvaṃbravi rājānaṃ, Vilapantaṃ sokaṭṭitaṃ; Paṭicca dārake suṇhā, Vessantarapiyañjanā.
Mā deva paridevesi, Māca tvaṃ vimanoahu; Yathāmayaṃ bhavissāma, Tathā hessanti dārakā.
刹帝利族的人们这样交谈时,
在他们彼此之间,
夜色映彻生辉。
Evañhi sallapantānaṃ, Tesaṃ khattiyajātinaṃ; Aññoññaṃ vibhātā ratti, Samuggañchittha sūriyo.
当时取来安置了,
由四匹信度马所驾
华丽庄严的宝车
停驻门庭,被公认是祥瑞
Tadānetvā ṭhapayiṃsu, Catusindhavayuñjitaṃ; Alaṅkata rathaṃrāja- Dvāre maṅgalasammataṃ.
Vanditvā sassure maddī, Ādāya puttake duve; Bhattuno purato gantvā, Pathamaṃ rathamāruhi.
于是,须大拏的母亲…
应当极其恭敬父亲
行右绕礼后
迅速登上战车
Tatovessantaromātā- Pitaro ativandiya; Padakkhiṇañca katvāna, Sīghaso rathamāruhi.
随后,从吉祥门,
备好了庄严的车乘;
为使那位大士欢喜,
使扎利萨的母亲安然入眠。
Tato maṅgaladvārena, Rathaṃ pesesi laṅkataṃ; Tosāpayaṃ mahāsatto, Maddiṃ jālissa mātaraṃ.
在诸礼敬者中顶礼,
众多的人以殷重恭敬之心,
如须大拏与曼坻。
Pathantesu bhivandanti, Sakkaccaṃ bahavo janā; Vessantarañca maddiñca, Passamānā katañcalī.
愿你们无苦安稳、获得安乐,
正如过去诸佛(所教导)对可敬之人如此礼敬。
Āpucchantoca pakkāmi, Gacchissāmīhi patthayaṃ; Nidukkhā sukhitāhotha, Itiso vandake jane.
如立于车上的王子,
作告诫后便离去;
布施等诸功德,
“行之”即令大众奉行。
Rathe ṭhitova sorājā, Ovadanto apakkami; Dānaādīni puññāni, Karothāti mahājanaṃ.
当菩萨离去时,
母亲这样思量:
“从你出生之时起,
便有意将我许配他人。”
Gacchante bodhisattamhi, Mātā evañhi cintayi; Dātukāmosi mevutto, Paṭṭhāya jātakālato.
于是随即布施,
充满如宝的儿子;
若见子侍奉尊长,
他遣往车多人众之处。
Tatodānaṃ dadopetuṃ, Puttaṃratana pūrite; Puttassubhosu passesu, Pesesi sakaṭebahū.
毗输安多罗随顺修行,已达成就,
于诸乞者,无有遗余。
Vessantarohi samparohi sampatta- Yācakānaṃ asesakaṃ; Aṭṭhārasavāre dāsi, Kāyāruḷhaṃpiattano.
出城之时,
须大拏的父传之物;
欲见城镇,
当时,大地震动。
Nagarā nikkhamantamhi, Vessantaresa pettikaṃ; Nagaraṃ daṭṭhukāmosi, Tadā saṅkampi medanī.
在那如马车般大小之处,
大地在所在之处湿润,
陶轮的轮盘转动着,
如同转向林边村口的车轮。
Tahiṃ rathappamāṇamhi, Ṭhāne bhijjiya medanī, Parivattittha kulāla- Cakkaṃvanagarāmukhī.
眺望城池后,
在往城池方向的马车上,
也准备骑上坐骑纵观。
Nagaraṃ oloketvāna, Nagarābhimukhe rathe, Ṭhitomaddiṃpi dakkhetuṃ, Evaṃsobravi hāsayaṃ.
显现出赏心悦目之相;
这是尸毘王最优胜的住处,
此我先祖所趣之处。
Iṅgha maddi nisāmehi, Rammarūpaṃva dissati; Āvāso siviseṭṭhassa, Pettikaṃ bhavanaṃ mama.
Sahajātaamacceca, Nivattetvā mahājanaṃ; Rathaṃ pājesi so sīghaṃ, Modantomaddiyātato.
四位婆罗门在此;
他们前来海边乞求,
玛提,你们暂且观看。
Anvāgamiṃsu pājentaṃ, Cattāro brahmaṇā tahiṃ; Yācituṃ sindhave ete, Maddī passittha tāvade.
Maddīpi mandasaddena, Yācakā viya āgatā; Ityārocesi bhattāraṃ, Gaṇhantī tassa piṭṭhiyaṃ.
Sādhu bhaddeti vatvāna, Rathassāgamanaṃ akā; Brahmaṇā upagantvāna, Yāciṃsu sindhave tahiṃ.
满怀欢喜,
在诸婆罗门的清净海岸,
他们接受了婆罗门的供养。
Modamānova sodāsi, Brahmaṇānaṃ susindhave; Brahmaṇādāya gañchiṃsu, Assesaka nivesanaṃ.
当布施给阿塞萨时,有四位天子,
他们具足如鹿王罗戏般的胜妙容色,
驱策战车,扬尘疾驰而去。
Assesu pana dinnesu, Cattāro devaputtakā; Rohiccamigavaṇṇena, Rathaṃ vahiya gañchisuṃ.
即便对摩蒂,他也了知分明,
为使她明白,便如此说道:
Devā rohiccavaṇṇena, Vahantīti subuddhimā; Vijānitvāna maddiṃpi, Ñāpento evamabravī.
「来吧,摩蒂,请谛听,」
犹如心识之形态显现,
猛虎于此色泽鲜明,
在南方如此显现壮丽。
Iṅghapmaddi nisāmehi, Cittarūpaṃva dissati; Migaro hiccavaṇṇena, Dakkhiṇassāvahantimaṃ.
Maddīcevaṃ nicchāresi, Giraṃ accherarūpinī; Vessantarassatejena, Rathaṃvahantidevatā.
375数字「375」。此为经文编号。
375.
Āgantvāna rathaṃ yāci, Aparo brāhmaṇo tato; Bodhisattopisodāsi, Rathaṃ tassa anigghiyaṃ.
当施自所应施时,
心怀柔和谦恭,
行持善法而得成就,
恒常伤害鱼类。
Sakappiye dadantamhi, Maddī pahaṭṭhamānasā; Sādhukāraṃ pavattesi, Sadā maccherahiṃsinī.
在赐予的车乘之间,
天子们持护着;
他们全都怀着愿望。
Dinne rathamhi antara- Dhāriyiṃsu devaputtakā; Sabbe te patthikā āsuṃ, Rājāmaddiṃ tadābravī.
Tvaṃ maddi kaṇhaṃgaṇhāhi, Lahuesā kaniṭṭhakā; Ahaṃ jāliṃ gahessāmi, Garuko bhātikohiso.
国王携王子,
与王女一道,
彼此亲切寒暄后,便启程而去。
Rājā kumāramādāya, Rājaputtīca dārikaṃ; Sammodamānā pakkāmuṃ, Aññamañña piyaṃ vadā.
当他们迎面走来时,
看见众多行人,
他们如是询问后,便向前走去,
“弯曲山在何处?”
Āgacchante paṭipathaṃ, Disvāna addhikejane; Evaṃ pucchiyagañchiṃsu, Kuhiṃ vaṅkatapabbato.
Kaluṇaṃ paridevitvā, Pucchitā addhikājanā; Evaṃ te paṭivedesuṃ, Dūrevaṅkatapabbato.
道旁的观望者,
孩子们在结果的树下;
这些果实的因缘,
父亲们居于上腹部。
Maggāsannesu passantā, Dārakā phaline dume; Tesaṃphalānaṃ hetumhi, Pitaro uparodare.
看见孩子们正在哭泣,
高大的树木惊恐不安;
它们就这样弯下身躯,
前去靠近那些孩子们。
Rodante dārake disvā, Ubbiggā vipulā dumā; Yasamevonamitvāna, Upagacchanti dārake.
见此奇景,
曼坻妃惊惧战栗;
具足业报,身载喜满,
怜者如此吟唱而说。
Idaṃ accherakaṃ disvā, Maddī sasaṅkasannibhā; Pitipuṇṇena kāyena, Evaṃgāyittha nandanā.
世间真是奇妙啊,
令人毛发竖立的未曾有事,
全因须大拏的威德之力。
Accheraṃ vata lokasmiṃ, Abbhūtaṃ lomahaṃsanaṃ, Vessantarassa tejena; Sayame vonatā dumā.
Saṃkhipiṃsu pathaṃ yakkhā, Anukampāya dārake; Nikkhantadivaseneva, Jetaraṭṭhamupāgamuṃ.
暮色时分,有一位名叫玛吐罗的男子,
他财富充盈,拥有一座美好富饶的城镇。
Ekāhenevate tiṃsa- Yojanāni atikkamuṃ; Sāyanhe mātulaṃnāma, Sampattā nagaraṃ subhaṃ.
在城门处,
听闻有人安坐于亭榭中;
似是正在消解愁闷,
两位童子心生嗔恚。
Nagarassassa dvāramhi, Sālāyaṃ nisidiṃ sute; Khedaṃ vinodamānāva, Tosentā dārake duve.
即便是菩萨的……
尘垢沾染双足;
既积聚又沾染于足上,
那时她昂然屹立,胜过诸众。
Maddīpi bodhisattassa, Rajaṃ pādesu puñchiya; Sambahitvāna pādeca, Vijayantī ṭhitā tadā.
从舍利塔中出,
立于比丘们常经行之处;
向四处眺望,
如甘露滋润干裂的旷野。
Sālāya nikkhamitvāna, Bhattucakkhupathe ṭhitā; Disodisaṃ olokesi, Maddī kantārakhedinī.
祇园的民众聚集环绕,
见到了孤立无援的境况,
便如此探寻赭色污秽,四处寻觅,
那女子渴望具足美貌。
Jetiyo parivāriṃsu, Disvāna asahāyikaṃ Maddiṃ evaṃugghosiṃsu, Itthī iccherarūvinī.
舍弃车乘之后,
舍离轿舆与马车,
今日,曼坻在森林中。
Vayhāhi pariyāyitvā, Sivikāya rathenaca; Sājja maddīaraññasmi, Patthikā paridhāvati.
抵达孤苦者的湿地,
主人与子女们一起,
看见后,他们近前说道:
须臾之间,他们来到祇陀园。
Anāthāgamanaṃ maddiṃ, Bhattārā puttakehica, Disvāgantvānā cikkhaṃsu, Jetindānaṃ khaṇena tā.
Taṃ sutvā jetapāmokkhā, Rodamānā upāgamuṃ; Vessantarassa pādesa, Nipacca iti pucchisuṃ.
Kiccinu deva kusalaṃ, Kicci deva anāmayaṃ; Kiccipitā arogote, Sivīnañca anāmayaṃ; Ko te balaṃ mahārāja, Konu te rathamaṇḍalaṃ.
既不被奴役,亦不作驭者,
不再流转于漫长旅途,
已办道友应作之事,
尚未达到界限与方向。
Anassako arathako, Dīghamaddhāna māgato; Kiccāmittehi pakato, Anuppatto simaṃdisaṃ.
Atha vessantarorājā, Āgatahetumattano; Ñāpetuṃ jetarājūnaṃ, Imāgāthā abhāsatha.
或是善法,
或为正法、无有疾苦;
或是清晰明了、无有疾苦,
以及施维族人无病无恙。
Kusalañceva mesamma, Atho samma anāmayaṃ; Atho vibhā arogome, Sivīnañca ānāmayaṃ.
我愿施舍这头象宝,
它全身洁白,乃象中之尊;
是婆罗门的庄严之饰。
Ahañhikuñjaraṃ dajjaṃ, Sabbasetaṃ gajuttamaṃ; Brāhmaṇānaṃ sālaṅkāraṃ, Khettaññuṃ raṭhapūjitaṃ.
Tasmiṃ me sivayokuddhā, Vibhā upahatomano; Avaruddhasi maṃ rājā, Vaṅkaṃgacchāmipabbataṃ.
那时,耶达诸王等,
心意羸弱,容易退堕;
如是令国王心欢喜,
从自国启程出离。
Tadā te jetarājāno, Balānuppadamānasā; Evaṃ tosiṃsu rājānaṃ, Nikkhantaṃ sakaraṭhato.
Svāgatante mahārāja, Athoteadurāgataṃ; Issaro sianuppatto, Yaṃidhatthipavedaya.
在祇陀林中,车乘之尊,
直至他们前往祇陀林,
为于王前乞请。
Idheva tāva acchassu, Jetaraṭṭhe rathesabha; Yāva jetā gamissanti, Rañño santika yācituṃ.
那时,住在乡间的人说道:
‘不必去国王那里。’
我当为我父前去乞求,
因国王亦居留于此。
Tadā vessantaro āha, Māvogamittha santikaṃ; Yācituṃ mama pitussa, Rājāpi tattha nissaro.
凶恶者蜂起,
强横者流窜,
他们妄图摧毁,
是因我的缘故而触怒了国王。
Accuggatāhi sivayo, Balaggāne gamācaye, Tepaadhaṃsi tumicchanti, Rājānaṃ mama kāraṇā.
倘若如此,大王,
愿于杰突他利城中;
在此建立天界的国度,
为诸英雄所簇拥环护。
Saceevaṃ mahārāja, Siyā jetuttare pure; Idhevarajjaṃ kārehi, Jetehi parivārito.
这片国土繁荣而富饶,
疆域广大且昌盛;
天王,你应当提起正念,
为超越国土众生。
Iddhaṃ phitañcidaṃraṭṭhaṃ, Iddho janapado mahā; Matiṃ karohi tvaṃ deva, Rajjassa manussatituṃ.
Alaṃ me rajjasukhena, Pabbājitassa raṭṭhato; Atuṭṭhā sivayocāsuṃ, Mañcerajjebhisecayyūṃ.
那酒虽不令我心喜,
却彻头彻尾是因我而起;
与尸毘人的纷争也已显露,
我不喜欢争执。
Asammodanī yampivoassa, Accantaṃ mamakāraṇā; Sivīhi bhaṇḍanañcāvi, Viggaho me naruccati.
凡所受施,
已为一切作护卫;
大王,您曾阻碍于我,
我将绕道前往山峦。
Paṭiggahitaṃ yaṃ dinnaṃ, Sabbassa agghiyaṃ kataṃ; Avaruddhasi maṃ rājā, Vaṅka gacchāmipabbataṃ.
以种种方式,
受杰达王等恳请
虽不情愿,仍予以拒绝
那杰达国中的王权
Aneka pariyāyena, Jetarājūhi yācito; Anicchanto paṭikkhīpi, Rajjaṃ so jetaraṭṭhake.
Nagaraṃ apavīsitvā, Sālaṃ sāṇiparikkhipaṃ; Kāretvā ekarattiṃso, Sayī saputtadārako.
清晨时分食用早餐后,
种种殊胜的妙味饮食;
在诸胜王之中,他探询了,
在随众围绕中离去。
Pubbaṇhasamaye bhutvā, Nānaggaṃ rasabhojanaṃ; Nūtvā so jetarājūhi, Parivutova nikkhami.
耶闼罗王于十五日
由阇多迦边境行至十由旬;
行至森林入口处,
安立正道而宣说。
Jetarājā pannarasa- Yojanaṃ jetaraṭṭhato; Gantvāna vanadvāramhi Ṭhitāmagga mabhāsisuṃ.
诃舍罗摩大王,
香山;
你与儿子们在一起,
与妻子共同生活。
Esaselomahārāja, Pabbato gandhamādano; Yatta tvaṃ saha puttehi, Sahabhariyāya vacchasi.
他们教导他说:
泪流满面,哭泣不止
大王,请从此处出发,直行向东,朝向那更高的方向
径直向东,朝向那更高的方向
Taṃ jetā anusāsiṃsu, Assunettā rudammukhā; Ito gacchaṃmahārāja, Ujuṃ yenuttarābhimukho.
那么,尊者,您看见
名为威普拉的山;
遍布各种树木,
那里有清凉的荫蔽,令人怡悦。
Atha dakkhasi bhaddante, Vepullaṃnāma pabbataṃ; Nānādumagaṇākiṇṇaṃ, Sītacchāyaṃ manoramaṃ.
请您超越彼境,尊者,
那时,您便右绕而行;
有一条名为盖都玛帝的河流
深邃,嵌于山岩石窟之中
Tamatikkamabhaddante , Athadakkhasiāpagaṃ; Nadiṃketumadiṃnāma, Gambhīraṃgirigabbharaṃ.
419419,为行数标记,不译。
419.
Puthulomacchaākiṇṇaṃ, Suppatitthaṃmahodakaṃ; Thattanūtvāpivitvāca, Assāsetvāsaputtake.
随后,向大长老沙门,
释出果蕴之蜜
生于美妙山顶
清凉之荫,悦意怡人
Athadakkhasibhaddante, Nagrodhaṃmadhuvipphalaṃ; Rammake sikharejātaṃ, Sītacchāyaṃmanoramaṃ.
Atha dakkhasi bhaddante, Nāḷikaṃnāma pabbataṃ; Nānādija gaṇākiṇṇaṃ, Selaṃ kiṃ purisāyutaṃ.
Tassauttarapubbena, Mucalindonāmasosaro; Puṇḍarikehisañchanno, Setasogandhikehica.
如乌云密布,
恒为青翠的叶子
犹如狮子凝神注视
深入密林
Sovanaṃ meghasaṅkāsaṃ, Dhuvaṃ haritasaddalaṃ; Sīhovā misapekkhīva, Vanasaṇḍaṃ vigāhaya.
于彼处,水声滴沥,鸟鸣和美;
色彩缤纷,众鸟纷呈;
啼鸣相唤,声声应和;
正值依时盛开的繁花树间;
Tattha bindussarā vaggū, Nānāvaṇṇā bahūdijā; Kūjanti mupakūjanti, Utusaṃpupphite dume.
Gantvā girividuggānaṃ, Nadīnaṃ pabhavānica; So addasa pokkharaṇiṃ, Karañca-ka kudhāyutaṃ.
宽广之处,鱼群密布
渡口良善,水量宏大
平坦方正,
甘美而无恶臭。
Puthulo macchaākiṇṇaṃ, Suppatitthaṃ mahodakaṃ; Samañca caturaṃ sañca, Sāduṃ appatigandhiyaṃ.
在其东北方,
建造了叶屋;
建造了叶屋之后,
于此行持拾穗之行。
Tassā uttarapubbena, Paṇṇasālaṃ amāpaya; Paṇṇasālaṃ amāpetvā, Uñchācariyāya īhatha.
如此,诸胜王,
探询调查完毕;
将一位出家子弟抛弃,
以善加修学的教诫而劝勉。
Evañhi jetarājāno, Ācikkhitvāna añjasaṃ; Ekaṃ jetaputtaṃ byattaṃ, Āmantesuṃ susikkhitaṃ.
他们一行接着一行地走着,
猎师,请你摄受他吧;
如是令觉知已,
安置所闻于林门边。
Gacchantecā gacchanteca, Pariggaṇhassu luddhaka; Iccevaṃ saññāpetvāna, Vanadvāre ṭhapiṃ sutaṃ.
为遣除种种怖畏,
须大拏王,
为你们设立防护之后,
他们回到了各自的城邑。
Nānābhaya vinodāya, Vessantarassa rājino; Ārakkhaṃ te ṭhapetvāna, Āgamiṃsu sakaṃpuraṃ.
须大拏王在行进中说道:
前往芳香怡人的山丘;
生了儿子
在那里休息了一整天
Vessantaroca gacchanto, Gandha mādanapabbataṃ; Saputta dārako patto; Vissamī divasaṃ tahiṃ.
Tatottarāhi mukhoso, Gaccha vepulla pabbataṃ; Patvā tappāda maggena, Patto ketumatiṃ nadiṃ.
在提萨河岸畔坐下,
秀美的肤色
由一贪染的施主所施
饮食后,安然入眠
Tissā tīre nisīditvā, Maṃsaṃkhādiya sundaraṃ; Dinnamekena luddhena, Nūtvā pitvāca vissamī.
将索那针给予盗贼,
他施予后从此处离去;
当他前往时,来到了一棵南方榕树下,
立于山顶。
Soṇṇasūciṃ luddhakassa, Datvāna so tatoparaṃ; Gacchanto dakkhinigrodhaṃ, Pabbatasikhare ṭhitaṃ.
于其根门下端坐,
食用些许刺果,
食毕之后,他继续南行,
抵达竹山,
Tassamūle nisīditvā, Thokaṃphalāni bhuñjiya; Tatoparaṃ sa gacchanto, Patto nāḷikapabbataṃ.
绕竹而行,
他走向那大湖;
走近目支邻陀树,
那树为种种莲花所庄严。
Nāḷikaṃ pariharitvā, Gacchanto so mahāsaraṃ; Mucalindaṃ upāgañchi, Nānākamala bhūsitaṃ.
于他东北方,
沿小径而行;
显现出一座广袤而悦意的园林
缀满了果实与花朵
Tassa pubbauttarena, Khuddamaggena gacchatā; Diṭṭhaṃ brahāvanaṃ rammaṃ, Phala pupphāna pūritaṃ.
越过此地,继续前行
渐次成就刹帝利
四方的莲池
已到达,便是满溢的大水。
Tamatikkamma gacchanto, Anupubbena khatthiyo; Caturaṃsa pokkharaṇiṃ, Sampatto, si mahodakaṃ.
须大拏与曼坻,
耶利与罽拏延两人;
他们就在那里相聚一处,
彼此亲切和悦地畅谈。
Vessantaroca maddīca, Jālīkaṇhājinā cubho; Tattheva te vissamiṃsu, Aññamaññapiyaṃvadā.
那时,帝释天正凝神观察,
看见了天象,
及那喜马拉雅山中的大士。
Āvajjanto tadā sakko, Passittha devakuñjaro; Himavantaṃ mahāsattaṃ, Paviṭṭhaṃbhayabheravaṃ.
工巧天子
他由此被放逐;
为施以不公正的惩处,
将他遣往弯曲山。
Vissukammaṃ devaputtaṃ, Pakkosāpiya so tato; Assamaṃ māpanatthāya, Pesesi vaṅkapabbataṃ.
那位毗首羯磨也迅速,
从天界降下之后;
在弯山的山腹之中,
他建了两所隐修处。
Vissukammopi so sīghaṃ, Otaritvā devalokato; Vaṅkapabbata kucchimhi, Māpesi assame duve.
还有两处经行处,
白昼示现住处之变易,
于相宜之处,
即开花结果之树。
Duveca caṅkameratti- Divā ṭhānānimāpayi; Paṭirūpesu ṭhānesu, Pupphite phalite dume.
比丘应当勤勉受持,
于沙门资具悉皆无余;
即使文字,亦当刻苦练习。
Paṭiyādiyitvā samaṇa- Parikkhāre asesato; Akkharānipi sokāsi, Evaṃassama bhittiyaṃ.
若有人希求出家者,
应当受持这些正法;
出家已,即安住于此,
于此隐修处得安乐。
Pabbajjaṃ icchamānāce, Yote ime gaṇhantuve; Pabbajitvāna acchantu, Imamhiassame sukhaṃ.
如是书写后,那位天人
在非人的怖畏中
惊散野兽与飞鸟,
走向车辙之处。
Evaṃlikhitvāna sodevo, Amanusseca bherave; Mige khage palāpetvā, Sakaṭhāna gato ahu.
他行于单足之道
见息灭境界之后
出家众的依止处
他这样思惟:“这便是。”
So ekapadikaṃ maggaṃ, Disvā vessantaro tato; Pabbajitāna māvāso, Ayaṃ hehīti cintiya.
Maddiṃ assama dvāramhi, Ṭhapetvā puttakepica; Assamaṃ pavisitvāna, Passittha akkharāniso.
Idaṃsakkena dinnaṃti, Utvā so tuṭṭhamānaso; Paṇṇasālaṃ pavisittha, Ekako pabbajetave.
于彼处,卸下弓与剑,
佩带箭囊;
松开弦索——
身着树皮衣。
Tahiṃ dhanuñca khaggañca, Apanetvā sasāṭake; Omuñcitvāna soratta- Vākacīraṃ nivāsayi.
Aṃse katvāna ajina- Cammañca sakkadattiyaṃ; Gaṇhittha isivesaṃso, Bandhitvā jaṭamaṇḍalaṃ.
执杖出门,
行至叶屋经行处;
登上山坡,远眺前方,
往复经行。
Daṇḍamādāya nikkhamma, Paṇṇasālāya caṅkamaṃ; Āruyha uda, netvānaṃ, Caṅkamī aparāparaṃ.
于是,为子女之故,
诸根守护具足的比丘,
如同六十年的光阴,
长老下座后,行禅经行。
Tatoso puttadārānaṃ, Santikaṃ saṃvutindriyo; Āgañchi saṭṭhi vassova, Thero oruyha caṅkamā.
观见摩诃萨埵的身影,
于是感到悲伤,
跪伏于他的足下,
追叹着往昔旧事。
Maddīdisvā mahāsattaṃ, Kalunaṃ paridevayi; Nipacca tassa pādesu, Purāṇāni anutthunaṃ.
然后,那位菩萨与他一同进入了精舍;
与僧众一同入住安静之处;
前往自己的树叶堂,
成为持仙人装束者。
Tato sā bodhisattena, Saddhiṃ pavisi assamaṃ; Gantvā sakapaṇṇasālaṃ, Isivesaggahā ahu.
后来,纵是苦行者的儿子,
亦曾身为幼童;
他们曾安住于弯曲的洞窟中,
有四种豪姓之人。
Pacchāputtepi tāpasa- Kumārake kariṃsute; Vasiṃsu vaṅkakucchimhi, Cattāro khattiyājanā.
其后,有颂云:
大士、大仙人;
我的母亲已往天界,
寻求有果与无果。
Athamaddī varaṃyāci, Mahāsattaṃ mahāisiṃ; Mātumhe devagañchittha, Phalāphala gavesanaṃ.
在此,你们带上儿子们,
你们可随心所愿而安住;
我将独自带走。
Idhaputte gahetvāna, Vaseyyātha yathāsukhaṃ; Ahamevā harissāmi, Mūlāleca phalāphale.
如是恳求之后,
从林中采得种种果实;
采来之后,恭敬供养,
干枯纠结,长二十指。
Evaṃvaraṃ yācitvāna, Araññato phalāphalaṃ; Āharitvāna posesi, Jaṭinīsā tayojane.
菩萨也同样,依此而求索,
善行者,你秉持美善的正行;
贤善者,莫于非时前来,
从今以后,请来我身旁。
Bodhisattopi yācitta, Varaṃmaddiṃ sucāriniṃ; Māgaccha ākālebhadde, Paṭṭhāyito mamantikaṃ.
女性的梵行中,
名为‘秽’者,即是对具足智慧者的损害。
Itthīca brahmacariya- Malaṃnāma sumedhase; Brahmacāriṃhi nāsenti, Tasmā yācāmi maṃvaraṃ.
Sampaṭicchittha sādhūti, Sāmaddī brahmacārinī; Sakaṭṭhāne te vasiṃsu, Bhāventā piya bhāvanaṃ.
Mettāya ānubhāvena, Mahesissa tiyojane; Aññamaññaṃ mettāyiṃsu, Samantā sabbapāṇino.
清晨起身后,恭敬侍奉,
奉上饮用之水,
以及供养食物,
并取水入口。
Pātovuṭṭhāya maddīpi, Upaṭṭhāpiya pāniyaṃ; Paribhojaniyañceva, Mukhodakañca āhari.
Dantakaṭṭhañca pādāsi, Tato assamamaṇḍalaṃ; Sammajitvāna dveputte, Ṭhapetvā pitusantike.
手持铁铲与篮筐,
又持了刺棒;
为了树林里的根与果实,
巡望闲林。
Khaṇittiṃ pacchi mādāya, Aṅkusañcāpi gaṇhiya; Vanamūlaphalatthāya, Pāvekkhi ekikāvanaṃ.
于日暮时分,从后方
以根茎与果实为供养;
将篮筐装得满满当当,
从森林中携至叶舍。
Sāyanhasamaye pacchiṃ, Mūlālehi phalehica; Pūrāpetvāna sāgañchi, Paṇṇasālaṃ araññato.
放下果篮,
自己沐浴后,又给孩子们
给他们沐浴后,便一同进食。
Phalapacchiṃ nikkhipetvā, Sayaṃ nhātvāna puttake; Nhāpetvāca bhuñjiṃsu, Modentā caturojanā.
曾为不善妄语
对两个孩子犯下恶行;
携玛蒂遁入山林,
连同他那树叶覆顶的草庵。
Bhutvā nallāpa sallāpaṃ, Katvāna puttake duve; Maddīādāya pāvīsi, Sāpaṇṇasālamattano.
依此所言之规
四类刹帝利人群
住于弯曲山窟中
第七者安住于世间法。
Evaṃvuttaniyāmena, Cattārokhattiyājanā; Vaṅkapabbatakucchimhi, Sattamāsevasiṃsute.
当时,在羯陵伽国,
在村中的道路交叉口,
有一位名叫乔淤叉的婆罗门。
Tadākaliṅgaraṭṭhamhi , Gāmamhidunniviṭṭhake; Brahmaṇojūcakonāma, Bhikkhācāro alakkhiko.
得到一百钱币,
依比丘行仪而为婆罗门;
在一婆罗门家中,
安立之后,复归于善逝。
Kahāpaṇasataṃladdhā, Bhikkhācārenabrāhmaṇo; Ekabrāhmaṇakulamhi, Thapetvāpunasogato.
不外出,长久安住,
于室内静心安坐,
婆罗门家宅已毁坏,
彻底离散,无有剩余。
Anāgantvācirāyante, Jūcakamhigahāpaṇaṃ, Khīṇaṃbrāhmaṇagehamhi, Valañjetvāasesato.
那持有破败家产的人,
如同被弃者尾随在后;
所持财物破败散失,
婆罗门未能施与。
Codesigahāpaṇaṃso , Pacchāgantvānajūcako; Kahāpaṇassakhīṇattā, Dātuṃnāsakkhibrāhmaṇo.
那位婆罗门的女儿,
以名号为区别标记
且是一位年轻貌美的女子,
是佝偻者未曾亲见却妄说听闻之事。
Dhītā tassa brāhmaṇassa, Nāmenāmittatāpanā; Yuvatīrūpavantīca, Jūcakassaadaṃsutaṃ.
位于宽敞明亮之处,
源于施与受的热恼;
卑劣、苦恼、躁怒,
以乞求为生、染着尘垢的生命。
Vasitthadunniviṭṭhamhi , Ādāyāmittatāpanaṃ; Dahariṃjiṇṇakopāpo, Jūcakoyācajīvako.
Amittatāpanāsammā, Garuṃkatvānabrāhmaṇaṃ; Paṭijaggatiindaṃva, Sūjāuṭṭhānasīlinī.
我们其余年轻婆罗门,
以二重因缘为燃料
具足充分生长之势
恒常除去热病与寒颤
Yuvānobrāhmaṇāaññe, Disvānāmittatāpanaṃ; Jāyāvattenasampannaṃ, Sadāreititajjare.
Ayaṃmahallakaṃsammā , Paṭijaggatijūcakaṃ; Kiṃ pamajjatha amhākaṃ, Yuvānānaṃtu vo sataṃ.
Paṭijaggathanobālā, Passitvā mittatāpanaṃ; Nocepaṭijaggeyyātha, Daṇḍessāmakharaṃbhusaṃ.
被呵责的诸妻
因丈夫而心生怖畏;
受约束所缚,为其制约;
开始了敌对的煎熬。
Tajjitā bhariyāsabbā, Patīhi bhayamānasā; Sannisinnā mantaliṃsu; Ārabbhāmittatāpanaṃ.
我们应怀欢喜心,
从今往后,于此广为开显;
如此安乐而住,
犹如管家的妻子治理家宅。
Palāpessāma ayyāyo, Imamhādunni viṭṭhato; Evaṃsukhaṃ vihissāma, Jūcakassa pajāpatiṃ.
那些取水女如此商议后,
来到河边;
她们聚集一处,议论纷纷。
Mantayitvānatā evaṃ, Nadiṃ udakahāriyā; Samāgantā ujjhāyiṃsu, Titthe amittatāpanaṃ.
Amittānunatemātā , Amittonunatepitā; Yesaṃjiṇṇassapādaṃsu, Evaṃ dahariyaṃ satiṃ.
Ahitaṃvatateññātī, Mantayiṃsu rahogatā; Yetaṃjiṇṇassa pādaṃsu, Evaṃ dahariyaṃsatiṃ.
Amanāpavāsaṃvasati , Jiṇṇenapatināsaha; Yātvaṃvasasijiṇṇassa, Matantejīvitāvaraṃ.
未曾有人乐于辱没
自己父母的尊荣;
你当依此行此愿,
若怨恨他人,青春便荡然无存。
Nahinunatevindiṃsu, Mātāpitācasobhaṇe; Tuyhatthāyajūcakamhā, Patiṃaññaṃsuyobbanaṃ.
Duyiṭṭhaṃtenavamiyā, Akataṃaggihutakaṃ; Yetaṃjiṇṇassapādaṃsu, Evaṃdahariyaṃsatiṃ.
沙门与婆罗门皆清净,
他辱骂梵行者;
以此专一持守,
我以为是和恶人结合。
Samaṇe brāhmaṇe suddhe, Akkosi brāhmacārine; Yenatenadaharītvaṃ, Maññejiṇṇenasaṅgamī.
被蛇咬并非苦,
被矛刺伤并非苦;
那既痛苦又猛烈,
若见那衰老之人。
Nadukkhaṃahinādaṭṭhaṃ, Nadukkhaṃsattiyāhataṃ; Tañcadukkhañcatibbañca, Yaṃpassejiṇṇakaṃpatiṃ.
非为无用之物,亦无所依止;
老者也无法将其摧毁;
无益的闲谈,无谓的言语。
Natthikhiṭṭānatthirati , Jiṇṇenapatināsaha; Natthiallāpasallāpo, Jagghituṃvinasobhati.
所谓予也取也。
Yadādaharodaharī,
Mantayiṃsurahogatā; Sabbasokāvinassanti, Yekecihadayassitā.
舍离了少女之形,
渴望获得男性之身;
到亲族家中安住吧。
Daharītvaṃrūpātī, Purisātvamabhipatthitā; Gaccha ñātikule accha, Kiṃ jiṇṇo ramayissati.
在家中彼此争吵讥讽
婆罗门女们心生羞惭
取了罐子便疾行而去
Rodamānāvaāgañchi , Sāgharaṃparibhāsitā; Brāhmaṇīhi hirāyantī, Ghaṭamādāyasīghaso.
Rodantiṃ āgataṃjāyaṃ, Disvākiṃ bhotirodiya; Āgaccha sītipucchittha, Paccuggacchaṃ vajūcako.
他们以轻蔑、呵斥之语议论我;
你已是年迈体衰的婆罗门。
Natebrāhmaṇa gacchāmi, Nadiṃ udakahāriyā; Thiyomaṃparibhāsiṃsu, Tayājiṇṇenabrāhmaṇa.
Brāhmaṇyābhāsamānāya, Kathaṃsutvānabrāhmaṇo; Tosentobhariyaṃruṇṇaṃ, Jiṇṇosoetadabravī.
Māmetvaṃakarākammaṃ, Mameudakamāhari; Ahaṃudakamāhissaṃ, Mābhotikupitāahu.
我并非生于此地,
你所取来的水;
婆罗门,你当如是知,
我并非住于此家。
Nāhaṃtamhikulejātā , Yaṃtvaṃudakamāhari; Evaṃbrāhmaṇajānāhi, Natevacchāmihaṃghare.
若他能知晓这一切,
婆罗门啊,必令种种婆罗门各别而异;
如此,婆罗门,你应了知。
Sacemedāsaṃdāsiṃ vā, Nānayissasibrāhmaṇa; Evaṃbrāhmaṇajānāhi, Natevacchāmasantike.
既无固定的住所,
也无财富与谷物为婆罗门所有;
奴仆婢女又从何而来?
Natthime sibbaṭṭhānaṃvā, Dhanadhaññañca brahmaṇi; Kutotaṃ dāsaṃdāsiṃ vā, Ānayissāmi bhotiyā, Ahaṃbhotiṃ upaṭṭhissaṃ, Mābhotiku pitāahu.
Ehite aha makkhissaṃ, Yathāmevacanaṃsutaṃ; Esavessantaro rājā, Vaṅkevasati pabbate.
你前往他那里,向他乞求
向婆罗门乞求奴仆与婢女,
当被乞求时,他将布施,
刹帝利亦将得到男女奴仆的赠与。
Taṃtvaṃgantvāna yācassu, Dāsaṃdāsiñca brahmaṇa; Sotedassati yācito, Dāsaṃdāsiñca khatthiyo.
我已年迈衰弱,
迢迢险途,跋涉艰难;
不知如何方能前往,
我将护持那里。
Jiṇṇohasmi dubbalo, Dīghocaddhāsu duggamo; Kathaṃgantuṃ sakkhissami, Upaṭhissāmi taṃ ahaṃ.
正如来到战场,
如同未战即败者,
婆罗门,你也是如此,
尚未抵达,便已落败。
Yathāagantvā saṅgāmaṃ, Ayuddhova parājito, Evameva tuvaṃbrahme, Agantvāva parājito.
Saceme dāsaṃdāsiṃ vā, Nānayissasi brahmaṇa; Evaṃ brahmaṇa jānāhi, Natevacchā mahaṃghare; Amanāpaṃ tekarissāmi, Taṃtedukkhaṃ bhavissati.
于星宿与时花之间,
当你看到我妆饰华丽时;
与他人一同欢娱时,
那时便会生出痛苦。
Nakkhatte utupupphesu, Yadāmaṃdakkhasi laṅkataṃ; Aññehi saddhiṃ ramamānaṃ, Tantedukkhaṃ bhavissati.
Adassanena mayhaṃte, Jiṇṇassa paridevato; Bhiyyovaṅkā palitāca, Bahūhessanti brahmaṇa.
犹如顺从婆罗门女一般;
被欲贪缠缚,
对婆罗门说了此话。
Tato so brahmaṇo bhīto, Brahmaṇiyāva sānugo; Aṭṭito kāmarāgena, Brahmaṇiṃ etadabravī.
一旦遇到应当承受之事,
种种纷繁烦恼,聚集而生;
如蜜团般甘甜而难舍
此为大师所施之食,亦是婆罗门所领受者
Pātheyyaṃmekarohitvaṃ , Saṃkulyāsakalānica; Madhupiṇḍikācasukatāyo, Satthu bhattañcabrahmaṇi.
若他能带回一个交合的伴侣,
男女双方的少年,
他们将侍奉这人,
夜如白昼,欢愉放逸。
Ānayissaṃ methunake, Ubhodāsakumārake; Tetaṃparicarissanti, Rattiṃdivamatanditā.
应避除的恶友与热恼之苦伴,
已善加接纳之教示,
无有过失的婆罗门。
Sākhippaṃpaṭiyādesi , Pātheyyaṃmittatāpanā; Paṭiyāditanti ācikkhi, Brahmaṇassaalakkhino.
愚弱之家,
令婆罗门得坚固,
为守护妻子之事,
紧闭门户,加以遮蔽。
Gehedubbalaṭhānaṃso, Thiraṃkatvānabrahmaṇo; Bhariyāyagopanatthaṃ, Guttadvārañcasaṅkhari.
取来木材,挑担负重,
以瓶盛水,提携而行;
为妻子的安乐居所。
Dārūniāharitvāna, Ghaṭepūresivārinā; Jāyāyasukhavāsatthaṃ, Anikkhantuṃcagehato.
他当面舍弃妻子,
持受仙人仪相;
如此见到妻子之后,
此乃教令断绝者。
Paccakkheyeva jāyāya, Isivesaṃsamādiya; Passitvābhariyaṃevaṃ, Ovadesisajūcako.
Itopaṭhāyatvaṃbhadde, Vikālemāssunikkhami; Mamaāgamanāyāva, Vasesiappamattakā.
说此已,不执著故
背负行囊,
著上鞋履,
手持剪刀与杖。
Idaṃvatvānalaggitvā , Sopātheyyapasibbahaṃ; Upāhanañcaāruyha, Gaṇhīkattaradaṇḍakaṃ.
Tatosoruṇṇamukhena, Bhariyaṃkatvāpadakkhiṇaṃ; Socamāno vapakkāmi, Dāsake pariyesituṃ.