把放逸看成是危险,
把不放逸看作安稳。
你们要修习八支圣道,
这就是诸佛的教导。
Pamādaṃ bhayato disvā, A-ppamādañca khemato; Bhāvetha aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, Esā buddhānusāsanī.
因为下劣的梵行,
投生到刹帝利族中;
还有,以中等的,能受生为天人。
以最殊胜者而得以清净。
Hīnena brahma-cariyena, Khattiye upapajjati; Majjhimena ca devattaṃ, Uttamena vi-sujjhati.
在槃头摩提城里,
有个刹帝利名叫班土玛。
在满月那天,
他参加了伍波萨他。
Nagare bandhumatiyā, Bandhumā nāma khattiyo; Divase puṇṇamāya so, Upagacchi uposathaṃ.
那时,我即为古跋女奴,
正居彼处。
看见那支带着国王的军队后,
那时我这样想过。
Ahaṃ tena samayena, Gumbha-dāsī ahaṃ tahiṃ; Disvā sa-rājakaṃ senaṃ, Evāhaṃ cintayiṃ tadā.
国王也舍弃了王位,
他前去受持伍波萨他。
这个业确实是有果报的。
大众欢欣鼓舞。
Rājāpi rajjaṃ chaṭṭetvā, Upagacchi uposathaṃ; Sa-phalaṃ nūna taṃ kammaṃ, Jana-kāyo pamodito.
如理审观,
恶趣与贫穷。
让内心感到欢喜之后,
我们前去参加伍波萨他。
Yoniso paccavekkhitvā, Duggaccañca daliddataṃ; Mānasaṃ sampahaṃsitvā, Upagacchimu posathaṃ.
我受持了伍波萨他戒,
在正自觉者的教法里,
凭那个善业,
我去了三十三天。
Ahaṃ uposathaṃ katvā, Sammā-sambuddhasāsane; Tena kammena su-katena, Tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
在那里,我的善造天宫,
高达一由旬;
装饰着尖顶楼阁
用华丽的大座席装饰得十分庄严。
Tattha me su-kataṃ byamhaṃ, Ubbha-yojanamuggataṃ; Kūṭāgāra-varūpetaṃ, Mahāsanasu-bhūsitaṃ.
十万天女,
她们总是侍立在我身边;
超越其他天人之后,
我任何时候都光辉照耀。
Accharā sata-sahassā, Upatiṭṭhanti maṃ sadā; Aññe deve atikkamma, Atirocāmi sabbadā.
六十四位天王,
我修成了王后位;
六十三位转轮王,
我悉曾为其王后。
Catusaṭṭhi-deva-rājūnaṃ , Mahesittamakārayiṃ; Tesaṭṭhi-cakkavattinaṃ, Mahesittamakārayiṃ.
我曾身成金色,
流转于诸有中。
我在一切处都是最殊胜的。
这就是伍波萨他的果报。
Suvaṇṇa-vaṇā hutvāna, Bhavesu saṃsarāmahaṃ; Sabbattha pavarā homi, Uposathassidaṃ phalaṃ.
象乘与马乘,
还有车乘和轿子,
这一切我也都得到了,
这就是伍波萨他的果报。
Hatthi-yānaṃ assa-yānaṃ, Ratha-yānañca sivikaṃ; Labhāmi sabbametampi, Uposathassidaṃ phalaṃ.
金制的、银制的,
另外还有水晶做成的;
红宝石所成的
一切,我皆获得。
Soṇṇa-mayaṃ rūpi-mayaṃ, Athopi phalikā-mayaṃ; Lohitaṅga-mayañceva, Sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.
憍尸耶丝绸与毛毯,
还有麻布和棉布;
还有各种贵重的布料,
我得到了一切。
Koseyya-kambaliyāni , Khoma-kappāsikāni ca; Mahagghāni ca vatthāni, Sabbaṃ paṭilabhāmahaṃ.
食物、饮品和嚼食,
衣服和床座;
此诸胜果我今已得,
斯乃伍波萨他之果报。
Annaṃ pānaṃ khādanīyaṃ, Vatthaṃ senāsanāni ca; Sabbametaṃ paṭilabhe, Uposathassidaṃ phalaṃ.
殊胜的香和花环,
还有香粉与涂抹香;
这一切都能得到,
这就是伍波萨他的果报。
Vara-gandhañca mālañca, Cuṇṇakañcha vilepanaṃ; Sabbametaṃ paṭilabhe, Uposathassidaṃ phalaṃ.
尖顶殿堂与楼阁,
亭台、平顶宅第及山窟;
这一切都能得到,
这就是伍波萨他的果报。
Kūṭāgārañca pāsādaṃ, Maṇḍapaṃ hammiyaṃ guhaṃ; Sabbametaṃ paṭilabhe, Uposathassidaṃ phalaṃ.
我七岁那年,
我出家,过起了没有家的生活。
半月未满,
我已证得阿拉汉果。
Jātiyā satta-vassāhaṃ, Pabbajiṃ ana-gāriyaṃ; Aḍḍha-māse a-sappatte, Ara hattaṃ apāpuṇiṃ.
我的烦恼已经烧尽了,
一切存在都被彻底根除了;
一切诸漏已彻底断尽,
如今不再有来生了。
Kilesā jhāpitā mayhaṃ, Bhavā sabbe samūhatā; Sabbāsava-parikkhīṇā, Natthi dāni puna-bbhavo.
九十一劫之前,
我于彼时所造之业;
我不曾忆知堕恶趣,
此即伍波萨他之果报。
Eka-navutito kappe, Yaṃ kammamakariṃ tadā; Duggatiṃ nābhijānāmi, Uposathassidaṃ phalaṃ.
确实善来可庆,
我来到我佛跟前。
三明已经证得,
佛陀的教法已经完成。
Svāgataṃ vata me āsi, Mama buddhassa santike; Tisso vijjā anu-pattā, Kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
四种无碍解,
还有这八种解脱。
六种神通已经亲证,
佛陀的教法已经完成。
Paṭisambhidā catasso, Vimokāpi ca aṭṭhime; Chaḷābhiññā sacchikatā, Kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
他受到亲戚们的喜爱,
在朋友当中也光彩照人;
身坏命终时,
具戒者得生善趣。
Ñātīnañca piyo hoti, Mittesu ca virocati; Kāyassa bhedā su-gatiṃ, Upapajjati sīlavā.
为了追求涅槃而受持的,
五戒也是增上戒;
十戒本身就是增上戒。
Nibbānaṃ patthayantena samādinnaṃ, Pañca-sīlampi adhi-sīlaṃ; Dasa-sīlampi adhi-sīlameva.
在月光城里,
那时,我是雇工;
受雇去为别人做事,
我得不到出家受戒的机会。
Nagare candavatiyā, Bhaṭako āsahaṃ tadā; Para-kammāyane yutto, Pabbajjaṃ na labhāmahaṃ.
被浓重的黑暗完全遮蔽,
被三种火燃烧着。
以何方便,
我当成为离系缚者?
Mahandhakāra-pihitā , Tividhaggīhi ḍayhare; Kena nukho upāyena, Vi-saṃyutto bhave ahaṃ.
我没有任何可以布施的东西,
我是个受苦的仆人;
我今何不殷重受持五戒,
守护令其圆满。
Deyyadhammo ca me natthi, Bhaṭako dukkhito ahaṃ; Yaṃ nūnāhaṃ pañca-sīlaṃ, Rakkheyyaṃ paripūrayaṃ.
无比见这位牟尼的
有一位名叫尼沙巴的弟子;
我上前去亲近他,
我受持了五戒。
Anomadassissa munino, Nisabho nāma sāvako; Tamahaṃ upasaṅkamma, Pañca-sikkhāpadaggahiṃ.
尔时人寿十万岁
那时有此寿命。
在此期间,我守护了
圆满的五戒。
Vassa-sata-sahassāni , Āyu vijjati tāvade; Tāvatā pañca-sīlāni, Paripuṇṇāni gopayiṃ.
死亡时刻到来时,
天人们安慰我;
你的千马所驾战车已经套好了,
已为尊者备好。
Maccu-kālamhi sampatte, Devā assāsayanti maṃ; Ratho sahassa-yutto te, Mārisassa upaṭṭhito.
当临终最后的心生起时,
我忆念自己的戒。
凭那个善业,
我去了三十三天。
Vattante carime citte, Mama sīlaṃ anussariṃ; Tena kammena su-katena, Tāvatiṃsaṃ agacchahaṃ.
我亦曾三十次为天帝,
君临诸天神之王位。
我体验了天界的快乐,
被天女们簇拥在前。
Tiṃsakhattuñca devindo, Deva-rajjamakārayiṃ; Dibba-sukhaṃ anubhaviṃ, Accharāhi purakkhatto.
七十五番,
我曾为转轮王。
地方统治甚广,
按数目来算,是无法计量的。
Pañca-sattatikhatttu-ñca , Cakkavattī ahosahaṃ; Padesa-rajjaṃ vipulaṃ, Gaṇanāto a-saṅkhayaṃ.
从天界命终之后,
被清净的善根所激励;
过去出生在毗舍离城,
在大族中,极为富有。
Deva-lokā cavitvāna, Sukka-mūlena codito; Pure vesāliyaṃ jāto, Mahā-kule su-aḍḍhake.
在雨安居开始的时候,
当胜者的教法光耀时,
我的母亲和父亲,
受持五戒。
Vassūpanāyike kāle, Dibbante jina-sāsane; Mātā ca me pitā ceva, Pañca-sikkhāpadaggahuṃ.
一闻戒已,
我忆自身之戒。
于一座上坐下后,
我证得了阿拉汉果。
Saha sutvānahaṃ sīlaṃ, Mama sīlaṃ anussariṃ; Ekāsane nisīditvā, Arahattamapāpuṇiṃ.
出生后五年,
我证得了阿拉汉果。
具眼佛陀了知功德后,
令其受具足戒。
Jātiyā pañca-vassena, Arahattamapāpuṇiṃ; Upasampādayi buddho, Guṇamaññāya cakkhumā.
守护好已经圆满的戒行,
我把五学处
在不可计量的劫中,
我不会堕入恶道。
Paripuṇṇāni gopetvā, Pañca-sikkhāpadānahaṃ; A-parimeyyito kappe, Vinipātaṃ na gacchahaṃ.
我自己体验了名声。
依靠他们的戒行之力
纵以俱胝劫称扬,
亦仅能宣少分。
Svāhaṃ yasamanubhaviṃ, Tesaṃ sīlāna vāhasā; Kappa-koṭipi kittento, Kittaye eka-desakaṃ.
守护好五戒,
我获得三种因。
长寿且拥有巨大的财富,
我拥有敏锐的智慧。
Pañca-sīlāni gopetvā, Tayo hetū labhāmahaṃ; Dīghāyuko mahā-bhogo, Tikkha-pañño bhavāmahaṃ.
他向一切人称赞、宣扬
那超群的丈夫气概。
流转于有与无有,
我得此等境位。
Saṃkittento ca sabbesaṃ, Adhi-mattañca porisaṃ; Bhavābhave saṃsaritvā, Ete ṭhāne labhamahaṃ.
在无量戒中,
胜者的弟子们依法而行;
如果对诸有生起贪著,
果报会是怎样的呢?
A-parimeyya-sīlesu , Vattantā jina-sāvakā; Bhavesu yadi rajjeyyuṃ, Vipāko kīdiso bhave.
我身为苦行者侍从,
圆满持守了五戒。
以此戒德,我今
得脱一切缠缚。
Su-ciṇṇaṃ me pañca-sīlaṃ, Bhaṭakena tapassinā; Tena sīlenahaṃ ajja, Mocayiṃ sabba-bandhanā.
在不可计算的劫中,
我好好守护了五戒;
我不知道自己曾堕入恶趣,
这就是五戒的果报。
A-parimeyyito kappe, Pañca-sīlāni gopayiṃ; Duggatiṃ nābhijānāmi, Pañca-sīlānidaṃ phalaṃ.
四种无碍解,
解脱也有这八种。
六种神通已经亲证,
佛陀的教法已经做完了。
Paṭisambhidā catasso, Vimokkhāpi ca aṭṭhime; Chaḷābhiññā sacchikatā, Kataṃ buddhassa sāsanaṃ.
那些具足三明的人礼敬你,
所有地上的刹帝利王族,
还有四位大王,
还有名声显赫的三十三天众;
那么,那个夜叉到底叫什么名字?
帝释天神啊,你所敬礼的是什么?
Taṃ namassanti te vijjā, Sabbe bhūmā ca khattiyā; Cattāro ca mahā-rājā, Tidasā ca yasassino; Atha ko nāma so yakkho, Yaṃ tvaṃ sakka namassasi.
那些具足三明者,
地上一切刹帝利王族,皆敬礼我。
还有四位大王,
还有那些有名声的三十三天众。
Maṃ namassanti te-vijjā, Sabbe bhūmā ca khattiyā; Cattāro ca mahā-rājā, Tidasā ca yasassino.
而我(对)具足戒者,
长久以来得定的人。
我向如法出家的人顶礼,
以梵行为归宿。
Ahañca sīla-sampanne, Ciraratta-samāhite; Sammā pabbajite vande, Brahma-cariya parāyane.
那些在家人,行善修福的,
持戒的近事男们;
他们如法地养育妻儿,
玛德离啊,我礼敬他们。
Ye gahaṭṭhā puñña-karā, Sīlavanto upāsakā; Dhammena dāraṃ posenti, Te namassāmi mātali.
听说,他们在世间确实是最殊胜的。
帝释天神,你所礼敬的那些人,
婆差婆啊,你所礼敬者,
我亦一并礼敬。
Seṭṭhā hi kira lokasmiṃ, Ye tvaṃ sakka namassasi; Ahampi te namassāmi, Ye namassasi vāsava.
龙象长老巴离达,
安住清净园所造。
为了那些锐利慧者的利益,
已作《贤人明灯》。
Pālitattheranāgena , Visuddhārāmavāsinā; Suticchitānamatthāya, Katā naradakkhadīpanī.
过去那些像狮子一样的先师们,
依靠并执取了所依。
有位名叫巴离达的长老,
善抄此典籍;
为见胜妙故,
于此当勤修善。
Pubbācariya-sīhānaṃ , Ālambitvāna nissayaṃ; Pālito nāma yo thero, Imaṃ gantha su-lekhanī; Sundarameva passituṃ, Yuñjeyyāthīdha sādhave.
若你已能出口成诵此论著,
青年啊;
犹如满月之夜,
月亮极其清净,朗然照耀。
如是汝心愿圆满,
恒常辉耀以荣光。
Imaṃ ganthaṃ vācuggato, Sace bhavasi māṇava; Puṇnamāyaṃ yathā cando, Ati-suddho virocati; Tatheva tvaṃ puṇṇa-mano, Viroca siriyā dhuvaṃ.
此论典已圆满告成,
时值塞迦王纪年之数字代号所纪之年。
在布吒波陀月,太阳(时节),
在月亏分的十四日。
Su-niṭṭhito ayaṃ gantho, Sakkarāje dajhamphiye; Poṭṭhapādamhi sūramhi, Kālapakkhe catuddasiṃ.
我所积聚此功德,
凭彼业与殊胜之愿。
愿正法长久住世,
愿众生没有怨恨。
Sañcitetaṃ mayā puññaṃ, Taṃ-kammena varena ca; Ciraṃ tiṭṭhatu saddhammo, A-verā hontu pāṇino.
看到这部论著之后,
愿一切众生皆成
愿国王安乐、如法、有智慧,
护持正法。
Imaṃ ganthaṃ passitvāna, Hontu sabbepi jantuno; Sukhitā dhammikā ñāṇī, Dhammaṃ pāletu patthivo.
期求涅槃的善人们,
应当守护戒律。
了知这能带来安乐的法之后,
愿他们证得无漏。
Nibbānaṃ patthayantena, Sīlaṃ rakkhantu sajjanā; Ñatvā dhammaṃ sukhāvahaṃ, Pāpuṇantu anāsavaṃ.
为八部庄严的智者,
宣示义理。
这部论著是人中的精华,
愿它长久留存。
Aṭṭha-kaṇḍa-maṇḍitāya , Dakkhaya attha-dīpako; Nara-sāro ayaṃ gantho, Cira-kālaṃ patiṭṭhatu.
日月所行之处,
皆不降临于大地。
欢喜地(诵读)这部经文
愿那些精通理则的人被看见。
Yāvatā canda-sūriyā, Nāgaccheyyuṃ mahī-tale; Pamoditā imaṃ ganthaṃ, Dissantu naya-kovidā.
以正当的意愿(诵读)这部论著,
他们诵读并牢记;
以清净心而不费力,
已以快乐到达善巧者。
Sammā chandenimaṃ gantha, Vācentā pariyāpuṇā; Pasannenānāyāsena, Patvā sukhena kovidaṃ.
如日月在虚空中,
与多闻者共成满。
成为殊胜的人之后,
愿他们达到不死之境。
Candādiccāva ākāse, Bahussutehi sampadā; Visesa-puggalā hutvā, Pappontu amataṃ padaṃ.
以最殊胜的法布施,
愿我证得无上(的果位);
具足相好与智慧的人,
有推理的慧,极为温雅。
Ukkaṭṭha-dhamma-dānena , Pāpuṇeyyamanuttaraṃ; Liṅga-sampatti-medhāvī, Takkī-paññā su-pesalī.