「勇猛者与萨拉斯瓦蒂」者显示巴利原文
Sūrassatīnīti
知恩与真实,
此二者实为世间之精要;
世间亦因此而安立,
他们使国土成了无主之地。
显示巴利原文 Kataññutā ca saccañca, Lokasārā hi te duve; Lokāpi tehi tiṭṭhanti, Raṭṭhaṃ akaṃsu issaraṃ.
无故而成为怨敌,
犹如渔夫对待鱼类;
有德者与贤善者,
恶人常怀怨敌心。
显示巴利原文 Kākāca dujjanā loke, Malībhūtāva sabbadā; Iṭṭhaṃ guṇaṃ nāsayanti, Te ve lokassa verino. Migānaṃ siṅgālo anto, Pakkhīnaṃ pana vāyaso. Akāraṇaverī honti, Macchānaṃ dhīvarā yathā; Guṇīnaṃ sajjanānañca, Dujjanā niccaverino.
诸贤当善护令名,
荣誉是成就之根;
荣誉在此照耀,
这荣誉乃一切成就之所依。
显示巴利原文 Siriṃ bhonto suposetha, Siri mūlā hi sampadā; Siriya idha jotanti, Sirī sā sabbasiddhikā.
虚妄是世间造作暗昧者,
真实是烦恼的摧破者;
因虚妄故,众生受苦,
由真实而得安乐。
显示巴利原文 Musā tamokarā loke, Saccaṃ mīditikārakaṃ; Musātamena dukkhanti, Saccābhāya sukhantive. Suvijānaṃ siṅgālānaṃ, Sakuṇānañca vassitaṃ; Manussavassitaṃ rāja, Dubbijānataraṃ tato.
嫉妒犹如劫末之火,
他令一切成就增上;
喜心犹如时雨之云,
遍植一切成就与善法。
显示巴利原文 Kappaggisadisā issā, Jhāpeti sabbasampadaṃ; Muditā kappameghova, Ropeti sabbasampadaṃ.
如同不稳固的柱子,
被竖立在谷壳堆上;
比喻那些志意摇动者,
所作所为也是轻躁不定。
显示巴利原文 Yathā asanthirā thambhā, Thusarāsimhi ussitā; Tatheva kapicittānaṃ, Kammantā cañcalaṅgatā. Haliddirāgaṃ kapicittaṃ; Purisaṃ rāgavirāginaṃ, Edisaṃ tāta māsevi; Nimmanussampi ce siyā.
7 第七〔此为节数编号〕。显示巴利原文
7. [Ka]
花瓣拥裹心叶,
为自身色彩所浸染;
由花至花,次第绽放。
显示巴利原文 Pupphacumbi cittapattī, Sakavaṇṇena majjito; Vikkamī pupphato pupphaṃ, Nassāgāraṃ na saṅgamo.
蚂蚁虽形色丑陋,
和合并进;
勿为如花之吻,
当令彼此相害如刺。
显示巴利原文 Kippilikā dubbaṇṇāpi, Samaggāca parakkamā; Mā hotha pupphacumbīva, Hotha vo pacikā yathā.
那些在嬉戏中死去的人,
群犬彼此欢喜;
见到被丢弃的饭食,
便急速争夺,相互加害。
显示巴利原文 Ye maranti kīḷantā te, Svānā aññoññamoditā; Disvāna chaṭṭitaṃ bhattaṃ, Sīghaverī vihiṃsare.
如今有些人,
和合一致,彼此欢喜;
因财富而行恼害
智者当速息怨害
显示巴利原文 Tathekepi janā dāni, Samaggā ññoññamoditā; Dhanahetu vihiṃsanti, Dhīratthu sīghaverikā.
春季、冬季、夏季
并非如棕榈树般殊胜;
诸贤善者,其心坚固;
于苦乐之中,毫不动摇。
显示巴利原文 Vasante hemante gimhe; Neva tālā visesino; Thiracittā janā santā; Sukhadukkhesu niccalā.
如同滚动之物,
安立于基座而得稳固;
在崎岖不平处,便止息不动。
显示巴利原文 Yathā pavaṭṭamānamhi, Suṭṭhu tiṭṭhati geṇṭhuke; Appavaṭṭe bhūmyaṃ seti, Tatheva geṇṭhuko jano.
Agghāpetuṃ nasakkonti, Kālañhi kālikā janā; Vajirādiñca sakkonti, Tena kālo anagghiko.
Asano hi dīghaddhāno, Sārasāro sugandhiko; Niggandho tveva nissāro, Dīghaddhānopi simbalī.
世间有些人,正是如此,
寿长且身骨坚固;
有些人则徒有其表,如糠秕一般,
纵使寿长,亦如彼牛群。
显示巴利原文 Tatheveke janā loke, Dīghaddhānā susārakā; Nissārā keci pheggūva, Dīghaddhānāpi goyathā.
利益与损害,
在彼之中行去者,不能令之灭尽;
其心如石,
徒有“活着”之名,
若净信了无果益,
嗔怒亦徒劳无义。
显示巴利原文 Upakāro cāpakāro, Yasmiṃ gacchati naṭṭhataṃ; Pāsāṇahadayassassa, Jīvatītyā bhidhāmudhā. Pasādo nipphalo yassa, Kopocāpi niratthako; Na taṃ saṅgantu miccheyya, Thīpumāva napuṃsakaṃ.
礼敬确应如是行,
不可待到命终时
礼敬当在善友间
即无欺诳与谄曲
显示巴利原文 Upacāro hi kātabbo, Na yāva sohadaṃ bhave; Upacāro sumittamhi, Māyā ca hoti koṭilaṃ.
从顶端取来的甘蔗,
如蜜胜于胆汁;
世界上善念如是,
恶念则非此境界。
显示巴利原文 Kamena aggato ucchu, Raso sādutaro yathā; Tatheva sumitto loke, Dummitto pana nediso.
Sokārāti parittāṇaṃ, Vissāsapītibhājanaṃ; Ratanābhiratanaṃ icche, Sumittaṃ akkharattayaṃ.
夫妇二人,彼此和顺善良,
面容互为明镜;
于乐同乐,于苦同苦;
犹如镜中影像。
女人,则常为乐;
若其夫主心有苦时,
她们希求自己的快乐。
显示巴利原文 Dampatīnaṃ sumittānaṃ, Mukhaṃ aññoññadappaṇaṃ, Sukhe sukhaṃ dukkhe dukkhaṃ, Paṭicchāyeva dappaṇe. Kathaṃ nu tāsaṃ hadayaṃ, Sukharāvata itthiyo; Yāsāmike dukkhitamhi, Sukhamicchanti attano.
先于暗中行事,
随后却生起傲慢;
智者当善护己利,
因迷惑者实为破利之人。
显示巴利原文 Nivātañca pure katvā, Mānaṃ katvāna pacchato; Sakatthaṃ dhāraye dhīro, Atthabhañjo hi muḷhatā.
Purecāraṃ satiṃ katvā, Saddhaṃ kareyya pacchato; Turaṃ na saddahe dhīro, Sīghasaddho hi mandako.
森林之中,木材众多;
赤檀香却极为难得;
世间众生也是如此。
显示巴利原文 Vane 0.0099 bahūni kaṭṭhāni; Dullabhaṃ rattacandanaṃ; Tathā janā bahū loke; Pumā jañño sudullabho.
Tiṇakaṭṭhapalāsehi ; Sukkhehi dayhate vanaṃ; Etādīhi asārehi; Loko janehi dayhate.
在雨季安居的三个月中,
因善业而欢喜
往昔安乐而住
奉持佛陀教法者
显示巴利原文 Antovasse timāsamhi, Puññakammena moditā; Sukhaṃ vasiṃsu porāṇā, Buddhasāsanamāmakā.
摩揭陀国的一位国王,
他所统辖的林地,芳香馥郁,
其国土亦如此由人民治理,
诚然,有德者具足荣光。
显示巴利原文 Migamadena ekena, Taṃ vanaṃ surabhigandhikaṃ; Tathā janena taṃ raṭṭhaṃ, Guṇinā hi sirīmatā. Sarīraṃ khaṇaviddhaṃsī, Kappantaṭṭhāyino guṇā.
凶兽之中,狮与虎,
其相遇,从来都是如此;
怀虎狼心者,亦复如是,
同类聚者,必有消亡。
显示巴利原文 Kharānaṃ sīhabyagghānaṃ, Saṅgamo no hisabbadā; Tatheva byagghacittānaṃ, Sajātikā khayonatā.
Saka sādhupi no sādhū, Yo ceñña duṭṭhakārako; Bahūnaṃ sādhū pāyena, Sa ve sādhūti vuccate.
即便在多水的大海中,
水并非污秽浑浊;
在狭窄的水井中,
清净之水实亦众多。
显示巴利原文 Bahūdake samuddepi, Jalaṃ nattheva pātave; Khuddake khatakūpamhi, Sāduṃ atthi bahuṃ dakaṃ.
不应立即详细展开,
既不可诽谤,亦不可赞叹;
你们的口是言语之门,
应当时时谨慎防护,不令其漏失。
显示巴利原文 Mā sīghaṃ vivareyyātha, Nindituñca pasaṃsituṃ; Mukhañhi vo kathādvāraṃ, Nirundheyyātha sabbadā.
Mā sīghaṃ vivareyyātha, Cakkhuṃ vo dassituṃ piyaṃ; Saṇikañhi piyalābhaṃ, Dhanalābhaṃ turaṃ kare.
业不相应者,
迅速坠堕者;
此类诸业,令彼满足,
犹如口中所含的热痰。
显示巴利原文 Anārambho hi kammānaṃ, Paṭhamaṃ buddhilakkhaṇaṃ; Niṭṭhaṅgataṃ āraddhassa, Dutiyaṃ buddhilakkhaṇaṃ. Asamekkhitakammantaṃ , Turitābhinipātinaṃ; Sāni kammāni tappenti, Uṇhaṃ vajjhohaṭaṃ mukhe.
无益而危险者,
为世人非难者等;
不能胜任的业,
智者不应造作。
显示巴利原文 Aphalāni durantāni, Janatā ninditāni ca; Asakyāni ca kammāni, Nārabhetha vicakkhaṇo.
对极力反对而心怀恐惧者,
步步令人怖畏;
畏惧他人言论者,
成就便远离而去。
不应恐惧正信
世间是正信所行之处
若有人恐惧正信
那实是林间游荡的野兽。
显示巴利原文 Ativirodhabhītānaṃ , Saṅkitānaṃ pade pade; Parappavādatāsānaṃ, Dūrato yanti sampadā. Saddamattaṃ na bhetabbaṃ, Loko saddassa gocaro; Yo ca saddaparittāso, Vane bhantamigo hi so.
两种谷物的糠皮,
其差别确实容易辨明;
即使被煮过,也不柔软润泽;
谷壳无味而粗糙;
米粒则柔软润泽而甘美。
显示巴利原文 Dvinnaṃ taṇḍulathūsānaṃ, Viseso suṭṭhu khāyati; Randhitopi siniddho no, Thuso virasaphāruso; Taṇḍulaṃ siniddhaṃ rasaṃ, Evaṃ lokepi ñāyate.
Eraṇḍaṃ nissitā valli, Ruhate kiṃ yathābalaṃ; Mahāsālaṃ sunissāya, Ruhate brahataṃ gatā.
慈心能破除界限,
翼击,能摧折;
为翼所伤者,则受苦;
无翼者,安乐而住。
显示巴利原文 Mettā hi sīmasambhedā, Pakkhapāta vighātikā; Pakkhapātena dukkhanti, Nippakkho vasate sukhaṃ.
Narā paññā ca laṅkārā, Yathāṭhāne niyujjare; No hi cūḷāmaṇi pāde, Pādukā ca siropari. Ukkuṭṭhe sūra micchanti; Mantīsu akutūhalaṃ; Viyañca annapānamhi; Atthe jāte ca paṇḍitaṃ.
放逸确是世间的黑暗,
时乃可怖之贼;
身屋多诸穿孔,
此即时贼之所窃。
显示巴利原文 Pamādo hi tamo loke, Kālo coro bhayānako; Kāyagehaṃ bahuchiddaṃ, Kālacorassa coritaṃ.
浮躁者是时间的奴仆,
智慧者是时间的主人;
做时间的主人,胜过为国之主。
显示巴利原文 Cañcalo kāladāso hi, Dhītimā kālaissaro; Kālissaro raṭṭhissaraṃ, Ativattati sabbaso.
有些人破坏这八种财富之一,
而另一些人在恰当的时机,怀有多种期盼。
显示巴利原文 Viluppanti 8 dhanaṃ eke, Kālameke anekkhakā; Tesu kālavilopāva, Bhayānakā tikakkhaḷā.
国王是国家利益的维护者,
国王之利,实由百姓所成就;
唯见自利者,是可憎恶;
如是之人,当受谴责,岂能堪当任事?
显示巴利原文 Raññā raṭṭhahitaṃ kattā, Rañño hitaṃ janehi ve; Desso attahitaṃ dassī, Gārayho kinnu kārako. Attadatthaṃ paratthena; Bahunāpi na hāpaye.
曾受其饶益者,
理应回报以利益;
由此,应决意报恩之仪,
知恩者于此世间甚为稀有。
人们说得不假,真实确是如此;
在此世间,唯有人中少数;
勤勉精进远胜于懈怠放逸。
显示巴利原文 Yassa upakāro dinno, Upakāraṃ dade puna; Tato pakāraṃ niccheyya, Kataññū dullabho idha. Saccaṃ kireva māhaṃsu, Narā ekacciyā idha; Kaṭṭhaṃ niplavitaṃ seyyo, Natveve kacciyo naro.
如来也同样自知,
自己如大铁围山般珍贵,为世间所崇敬。
显示巴利原文 Kāruko sakapaññāya, Mahagghaṃ dārukaṃ kare; Tathā janopi attānaṃ, Mahaggho lokamānito.
因为铁与黄金、朱砂相比,实在微不足道,
能断大坚,犹如是;
无德者与有德者,并存于世;
无福相者,于荣光前,亦复如是。
显示巴利原文 Appaggho hi ayo hemaṃ, Mahagghaṃ chindate yathā; Nigguṇo saguṇaṃ loke, Alakkhīca siriṃ tathā.
“苏勒萨娣尼”者显示巴利原文
Sūrassatīnīti
财富之事,极难处理,
能令积聚的财富倾覆;
在世间的贫穷卑微者,
应以此积聚财富;
显示巴利原文 Dhanassa dubbidhaṃ kiccaṃ, Pāpeti uṇṇataṃ dhaniṃ; Adhaniṃ oṇataṃ loke, Sañcine tena taṃ dhanaṃ.
Vaṭṭate satataṃ sīghaṃ, Kālacakkaṃ avāritaṃ; Tena ghaṭī dinaṃ māso, Vasso bhavatya cīrato.
绝不可与敌人亲近,
有朝一日必生怖畏;
即便是沸腾的水也是如此。
显示巴利原文 Sattunā na hi sandheyya, Ekadā so bhayaṃ karo; Sutattamapi pānīyaṃ, Samayate nu pāvakaṃ.
因为舍离了本性,
又转为变易;
如其本然之相,
彼却落入颠倒;
譬如蜥蜴落入鳄鱼口,
如伪装成男性的女子一般。
显示巴利原文 Vijahaṃ pakatiṃ yo hi, Vikatiṃ puna gacchati; Sabhāvena ākārena, Vippallāsaṃ sa gacchati; Saṃsumāra gatā godhā, Yathā thī pumavesikā.
获得羽翼后便展翅高飞,
如同白蚁出于蚁穴;
离去者,走向死亡;
飞升者,终归坠落。
显示巴利原文 Pakkhaṃ laddhāna uḍḍenti, Upacikā hi vammikā; Nikkhantā maraṇaṃ yanti, Uppatā nippataṃ gatā.
应断除一切所爱,
全然生起欢喜之心;
然而,信心之心不可草率,
一味倚靠信心者,则易动摇。
显示巴利原文 Sabbaṃpiyassa dajjeyya, Nissesaṃ piyamānasaṃ; Saddhācittaṃ tu no viññū, Saddhāyiko pakkhalito.
萨咖天帝欲超越者,
彼必以大勇猛方能成办;
以如此坚固不息之努力,
在那些人中,无所助益者便是愚人;
助益过度,便是世间之苦;
助益适度,则恒常安乐。
显示巴利原文 Sakkoti laṅghituṃ byāmaṃ, Mahussāhena yo hi so; Tadaḍḍhaṃ anussāhena, Nossāho tesu thomito; Mahussāho dukkho loke, Anussāho sadā sukho.
不堪忍受苦难者,
连禽鸟所加的伤害也难以承受,
这样的人何时才能在世间得到安乐?
愚者视安乐为难得,
实应亲证于此,
即便痛苦亦是艰难。
显示巴利原文 Dukkhamaṃ akkhamanto yo, Piṭṭhikārīca dukkaraṃ, Kadā labheyya so loke, Sukhamaṃ sukaraṃ mudhā; Paccakkhañhi so kareyya, Dukkhamañcāpi dukkaraṃ.
世间无价之人,
因知足与少欲之故;
由此,他所成就的业乃崇高伟大。
显示巴利原文 Anaggho manusso loke, Tosanāposanādinā; Tena so mahagghaṃ kammaṃ, Kare lokahitāyutaṃ.
不为风所摧折,
如同那些弯伏的竹、甘蔗与芦苇;
犹如不为风所动,
如是行于大众之中时,
显示巴利原文 Vātena nappabhijjanti, Ninnā veḷū kasā naḷā; Yathāvātaṃ nagacchanti, Tathā care jane kadā.
Purato ca pacchato ce, Nissayo natthi passato; Adhikaṃ vīriyaṃ hoti, Attanātho tadā bhave.
狮子刹那忿怒,掘地如掀鼠窟,
石碎崖崩,乱砾纷飞;
纵得猛力抓裂,徒令爪甲摧折。
显示巴利原文 Khaṇaṃ ākhubilaṃ sīho, Pāsāṇasakalākulaṃ; Pappoti nakhabhaṅgaṃvā, Phalaṃvā mūsiko bhave.
迷于道者如盲人,
于非道却生起道想;
同样,那些愚者迷昧无知,
不能了悟真实之义。
显示巴利原文 Maggamuḷhā janā andhā, Amaggā maggasaññino; Tatheva duppaññā muḷhā, Tathatthaṃ nāva bujjhare.
可爱之相,勇士之相,
色具足有二种,
女人喜爱可爱之形色,
男人喜爱英武之形色。
显示巴利原文 Piyarūpaṃ vīrarūpaṃ, Duvidhā rūpasampadā, Nāriṃ icche piyarūpiṃ, Purisaṃ vīrarūpakaṃ.
萤火虫确实在燃烧,
以翅膀扇动之作为;
它们不懒惰,也不沉睡。
显示巴利原文 Pajjalanti hi khajjotā, Pakkhacālanakammunā; Kusitā supitā nete, Tathā janāpi kammikā.
其行为蕴含压缩之意,犹如枯萎、缩合;
于行住坐卧间,亦如此收敛克制;
卧眠之际,尤显谨慎细致,恰如严守法度者;
如同黑蛇腾身而起,迅疾而敏捷。
显示巴利原文 Kummasaṅkocamopamya , Niggahamapi saṃkhame; Pattakāle tu nītiñño, Kaṇhasappova uṭṭhahe.
Bhakkhasesaṃ nakhādanti, Sīhā unnatacetasā; Paraṃpi napaṇāmenti, Vuddhikāmā tathā care.
并非仅是年岁的长久,
旧岁已然灭尽;
新岁之中,生起新的慈爱。
显示巴利原文 Na va vasso samuppanno, Khīṇo purāṇahāyano; Navavasse navā mettā, Bhāvitabbā hitesinā.
Santāpayanti kamayāpyabhujaṃ na rogā, Dummantinaṃ kamupayanti na nītidosā; Kaṃ srī na mānayati kaṃ na ca hanti maccu, Kaṃ thīkatā na visayā paripīḷayanti.
(春饰偈。)显示巴利原文
(Vasantatilakāgāthā.)
(Ka) byāmamattena daṇḍena, Yolumbya udakaṃ mine; Agambhīraṃ gambhīraṃvā, Agādhe maññi gambhīraṃ.
以如此浅薄的想,
在深不可测处,他竟误以为那是智者;
对平等之法,却一无所知;
大多时候,敏锐与迟钝混杂而生。
显示巴利原文 Tathā mando saññāṇena, Agādhe maññi paṇḍitaṃ; Samāsamaṃ na jānāti, Bahvappaṃ tikkhamandataṃ.
为恶业所牵缠,
于此则无善巧业;
以头颅承载死亡,
这些愚昧之人,正是愚昧者的和合。
显示巴利原文 Duṭṭhakamme saṅgamanti, Chekakamme ca no idha; Maccuṃ vahanti sīsena, Te muḷhā muḷhasaṅgamā.
Duvidho saṅgamo loke, Ujuko kuṭilo bhave; Ujukova pasaṃseyyo, Nohyañño sājasaṅgamo.
他们以此方法,和合同心,相悦欢喜,共住于大坚牢石之上。显示巴利原文
Te iminā upāyena samaggā sammodamānā mahā bhittipiṭṭhikāya vasanti. (Mahosadhajātaka aṭṭhakathā)
茉莉花开非一时之功,
纵使反复浇灌,
须至时节,方得盛开。
显示巴利原文 Yūthikā pupphate nohi, Siñcitāpi punappunaṃ; Pupphate sampatte kāle, Evaṃ dhāretha vīriyaṃ.
财富积聚,财富消散,
财富短缺,有二种情形;
如弓弦般有所依止,
而非在弓矢所及之处。
显示巴利原文 Dhanuccayo dhanakkhepo, Duvidhā hi dhanākati; Dhanuccaye nayo atthi, Dhanakkhepamhi no idha.
非父母所能养育,长久不灭,
非如风沙,流动无定;
若有希求,欲令自他成就,
则不应称具特殊分别之慧。
黄染的瞋恚心
远离贪欲的男子
可敬的父亲应当侍奉
即便是奴仆,亦应侍奉。
显示巴利原文 Amātā pitarasaṃ vaḍḍhaṃ, Jūtakārañca cañcalaṃ; Nālapeyya visesaññū, Yadicche siddhi mattano. Haliddirāgaṃ kapicittaṃ, Purisaṃ rāgavirāginaṃ; Edisaṃ tāta māsevi, Nimmanussaṃpi ce siyā.
品德,在知德者中才成为品德;
它们若落到无德者那里,便成了过失。
显示巴利原文 Guṇā guṇaññūsu guṇā bhavanti, Te nigguṇaṃ patvā bhavanti dosā; Āsādyatoyā pabhavanti najjo, Samudramāsajja bhavantyapeyyā.
(优波阇提偈)显示巴利原文
(Upajātigāthā)
他们雕凿石像,
反复琢磨、敲打;
愚人正如那块被反复捶打的石头。
显示巴利原文 Silārūpaṃ nimminanti, Koṭṭetvāna punappunaṃ; Koṭṭakova tathā bālā, Sādhuṃ ovajja nimmitā.