居家如同三人中的第三者,
四数中的第四者则是乞食者。
Ekayāmaṃ saye rājā, Dviyāmaññeva paṇḍito; Gharāvāso tiyāmaṃva, Catuyāmaṃ tu yācako.
富有而博学的国王,
河流、医术,及边界所在之处;
在这些地方则不可得见,
无人会在那里住上哪怕一日。
Dhanavā sutavā rājā, Nadī vejjo cimepañca; Yattha dese na vijjanti, Na tattha divasaṃ vase.
在那片土地上,没有傲慢,
不怀爱恋,不靠亲属
不依学识的传承
不在彼处住留一日
Yasmiṃ padese na māno, Na pemaṃ naca bandhavā; Naca vijjāgamo koci, Na tattha divasaṃ vase.
无子嗣的家宅空虚,
没有国王的国土空虚;
没有技艺的人口中空虚。
Aputtakaṃ gharaṃ suññaṃ, Raṭṭhaṃ suññaṃ arājakaṃ; A sippassa mukhaṃ suññaṃ, Sabba suññaṃ daliddakā.
商人追求财富,
学者希求知闻,
追求妙龄少女为子嗣,
国王的亲信重臣,入于权位而效力。
Dhanamiccheyya vāṇijjo, Vijjamicche bhajesutaṃ; Puttamicche taruṇitthiṃ, Rājāmaccaṃ vasaṃ game.
不知足者,终将衰败沦丧,
知足者,安住于王位;
有惭耻者,如行者失足;
无惭耻者,如良家女堕落。
Naṭṭhoyati asantuṭṭho, Santuṭṭho ca mahīpati; Lajjā ca gaṇikā naṭṭhā, Nillajjā kuladhītikā.
鸟以天空为力,
鱼以水为力;
弱者以国王为力,
哭泣是儿童的力量
Pakkhīnaṃ balamākāso, Macchānamudakaṃ balaṃ; Dubbalassa balaṃ rājā, Kumārānaṃ rudaṃ balaṃ.
宽恕是醒觉精勤的品性,
给予是慈悲果断的表现;
这些是导师的品德,
是善士们所应追求的功德。
Khamā jāgariyuṭṭhānaṃ, Saṃvibhāgo dayikkhaṇā; Nāyakassa guṇā ete, Icchitabbā sataṃ guṇā.
诸王如此言说,
沙门婆罗门俱在
善人善士俱现世间
此法恒常不变
Sakiṃ vadanti rājāno, Sakiṃ samaṇabrāhmaṇā; Sakiṃ sappurisā loke, Esa dhammo sanantano.
懒惰而耽着欲乐的居士,并非善士;
不自律的出家人,亦非善士;
不加审察而行的国王,亦非善士。
Alaso gihī kāmabhogī na sādhu, Asaññato pabbajito na sādhu; Rājā anisammakārī na sādhu, Paṇḍito kodhano taṃpi na sādhu.
在众多地方,并无指引者,
一切众生却皆自以为智;
众人皆贪图高位,
他们的业行便灭尽了。
Bahavo yattha nettāro, Sabbe paṇḍitamānino; Sabbe mahattamicchanti, Tesaṃ kammaṃ vinassati.
王者亲决所作之事;
于应制止者予以制止,
于应提拔者予以提拔。
Āyaṃ khayaṃ sayaṃ jaññā, Rājā sayaṃ katākataṃ; Niggahe niggahetabbaṃ, Paggahe paggahārahaṃ.
当安住于稳固之处,
如火焰中央般安然不动;
以全然的恭敬承事主人,
于他世无迷惑。
Piṭṭhitokkaṃ niseveyya, Kucchināva hutāsanaṃ; Sāmikaṃ sabbabhāgena, Paralokaṃ amohavā.
Aggi āpo itthimūḷho, Sappo rāja-kulānica; Apayantena gantabbā, Acceka-pāṇahārakā.
Paduṭṭha-bhariya-saṃvāso, Paduṭṭha citta dāsako; Sa-sappe ca ghare vāso, Maccu eva na saṃsayo.
Mūḷha sisso padesena, Kunārī bharaṇena ca; Asatā sampayogena, Paṇḍitoppavasīdati.
母亲对儿子造作的恶业,
弟子对师长造作的恶业;
国王对国家所造的恶业,
国师即是国王恶行的导师。
Mātā puttakaraṃ pāpaṃ, Sissapāpaṃ gurukatā; Rājā raṭṭhakaraṃ pāpaṃ, Rājapāpaṃ purohito.
以无瞋战胜瞋恨,
以善调伏不善,
以布施胜过悭吝,
以真实胜过妄语者。
Akodhena jine kodhaṃ, Asādhuṃ sādhunā jine; Jine macchariṃ dānena, Saccenālīkavādinaṃ;
调伏未调伏者,是为布施;
布施于一切处悉皆成就;
以布施与爱语,
合掌高举,俯首礼敬。
Adantaṃ damanaṃ dānaṃ, Dānaṃ sabbattha sādhakaṃ; Dānena piya vācāya, Unnamanti namanti ca;
Dānaṃ sinehabhesajjaṃ, Maccheraṃ dosanosadhaṃ; Dānaṃ yasassī bhesajjaṃ, Maccheraṃ kapaṇosadhaṃ.
对于众多缺乏精髓之人,
以和合赢得胜利;
三者编成一条绳索,
由此,即使大象也能被束缚。
Bahūnamappasārānaṃ, Sāmaggiyā jayaṃ jaye; Tiṇehi vattate yottaṃ, Tena nāgopi bajjhate.
Sahāyo asamatthopi, Tejasā kiṃkarissati; Nivāte jalito aggi, Sayame vūpasampati.
不与国王同享饮食,
永不享用欲乐;
于威仪、于饮食之味,
花鬘、香与涂香,
衣服及一切装饰,
不应做与国王相同的事。
Na raññā samakaṃ bhuñje, Kāmabhogaṃ kudācanaṃ; Ākappaṃ rasa bhuttiṃvā, Mālā gandha vilepanaṃ; Vatthaṃ sabbaalaṅkāraṃ, Na raññā sadisaṃ kare.
Na me rājā sakhā hoti, Na rājā hoti methuno; Eso sāmiko mayhanti, Citte niṭṭhaṃ suthāpaye.
不应靠近山脚而作供奉;
不论正直者还是非正直者,都不应供养。
Nātidūre bhaje rañño, Nāccāsannopavātake; Ujuke nātininne ca, Na bhaje uccamāsane. Chadose vajje sevako, Tiṭṭhe aggiṃva saṃyato.
具德者虽与全知者比肩,
不依赖他者,则无以显耀;
纵然是无价之宝、最殊胜的宝石,
依托黄金,方显光辉。
Guṇī sabbaññu tulyopi, Nasobhati anissayo; Anagghamopi maṇiseṭṭho, Hemaṃ nissāya sobhati.