Kassako vāṇijomacco, Samaṇo sutasīlavā; Tesu vipulajātesu, Raṭṭhaṃpi vipulaṃ siyā.
在那些软弱者之中,
国家亦将衰弱;
因此,国家应当广大而强盛,
应有一位具足国邦精粹者来护持。
Tesu dubbalajātesu, Raṭṭhaṃpi dubbalaṃ siyā; Tasmā raṭṭhaṃpi vipulaṃ, Dhāraye raṭṭhasāravā.
那棵大树的硕果累累者,
将其生果斩断的人;
不知其味
种子亦随之坏灭
Mahārukkhassa phalino, Āmaṃ chindati yo phalaṃ; Rasañcassa najānāti, Bījañcassa vinassati.
国土犹如大树
行非正法而治理者,
于味却无分别,
则彼国土亦衰亡。
Mahārukkhupamaṃ raṭṭhaṃ, Yo adhammena sāsati; Rasañcassa najānāti, Raṭṭhañcāpi vinassati.
犹如一棵硕果累累的大树,
若有人只知摘取其成熟之果,
却能了知果实的滋味,
种子发芽生长。
Mahārukkhassa phalino, Pakkaṃ chindati yo phalaṃ; Rasañcassa vijānāti, Bījañcassa nanassati.
Mahārukkhupamaṃ raṭṭhaṃ, Dhammena yo pasāsati; Rasañcassa vijānāti, Raṭṭhañcāpi nanassati.
国土及人民,
若国王以非法加以统治,
则为国王与一切臣属,
他便与刹帝利相敌对。
Janappadañca yorājā, Adhammena pasāsati; Sabbo sadhihi sorājā, Viruddho hoti khattiyo.
同样地,对于村落中的伤害,
那些从事买卖的人;
诸如课税与贡赋等强制索取,
他便与自己的库藏相违逆。
Tatheva nigame hiṃsaṃ, Ye yuttā kayavikkaye; Suṅkadānabalīkāre, Sa kosena virujjhati.
在那大国的柏树林中,
“Saṅga”,意为结、缚。此处是指束缚、缠缚之义。
Mahāravarakhettesu, Saṅga, me katanissame; Ussite hiṃsayaṃ rājā, Sabalena virujjhati.
173数字『173』,此为经文段落编号。
173.
Tatheva isayo hiṃso, Saṃyame brahmacāriyo; Adhammacāri khattīyo, So saggena virujjhati.
自作之业,不由他人,
身为大臣,又值壮年;
为国王所嫉妒;
与在己国中的统治权。
Sayaṃkatā naparena, Mahānajjo juvakatā; Issarena tathā raññā, Saraṭṭhe adhipaccatā.
Pāpaṃvāpi hi puññaṃvā, Padhāno yaṃ karotice; Lokopevaṃ karotyeva, Taṃ vijāneyya paṇḍito.
如同龟类与鱼类,
母鸡与母牛,
对幼子自然有哺育之情:
人间的国王,对子民亦当如此。
Kacchapīnañca macchīnaṃ, Kukkuṭīnañca dhenūnaṃ; Puttaposā yathāhoti, Tathā maccesu rājūnaṃ.
无有统领者,终将毁灭;
统领众多者,亦将毁灭;
以女人为统领者,终将毁灭。
Anāyakā vinassanti, Nassanti bahunāyakā; Thīnāyakā vinassanti, Nassanti susunāyakā.
而彼处有众多领导者,
人人皆自许为智者,
众人皆望成就大事,
却不知所作皆将坏灭。
Bahuvo yattha netāro, Sabbe paṇḍitamānino; Sabbe mahattamicchanti, Kataṃ nesaṃ vinassati.
唯求增胜反致毁灭,
多因领众之业所累
不净者消亡
犹如莲花为蟒蛇所摧
Nodayāya vināsāya, Bahunāyakatā bhūsaṃ; Nomilanti vinassanti, Padmā nyakkehisattahi.
不满足者虽为出家人,却如同迷失者;
满足者则如同大地之主般安稳。
怀有惭耻的歌女已经消亡,
而无惭无愧的却是良家女子。
Asantuṭṭho yatī naṭṭho, Santuṭṭhoca mahīpati; Salajjā gaṇikā naṭṭhā, Nilajjātu kulaṅganā.
不应追随恶众而行,
于已成熟的业,果报平等;
倘若业报衰损现起,
饶舌者便在那处被摧毁。
Na gaṇassa ggato gacche, Siddhe kamme samaṃphalaṃ; Kammavippatti cehoti, Mukharo tatra haññate.
精勤者亦是苦行者,
勇猛善战者亦是如此;
豪饮放逸的君王,
我不以这些为可信。
Padhiro ca tapassīni, Sūro raṇavaṇo tathā; Majjapo patithī rājā, Ete nasaddahāmahaṃ.
应当知晓可委以重任的子女,
亲属值遇危难时亦应辨明。
Jāneyya pesane bhaccaṃ, Bandhavāpi bhayāgate; Āpadāsu tathā mittaṃ, Dārañca vibhavakkhaye.
从战场归来的勇士,
财富来到家中,
成熟的稻谷受人称赞,
妻子则青春已逝
Raṇā paccāgataṃ sūraṃ, Dhanañca gharamāgataṃ; Jiṇṇa mannaṃ pasaṃseyya, Dārañca gatayobbanaṃ.
Saddhāpemesu santesu, Nagaṇe māsakaṃ sataṃ; Saddhāvemesva santesu, Māsakaṃpi sataṃ gaṇe.
能调伏未调伏者之布施,
布施是一切成就的助缘;
布施与和悦之语,
能令人提升与归顺。
Adantadamanaṃ dānaṃ, Dānaṃ sabbatthasādhakaṃ; Dānena piyavācena, Unnamanti namantica.
布施是息灭嗔恚的良药,
悭吝是消除恶念的毒药;
布施是成就美名的良药,
悭吝如同劫末之毒。
Dānaṃ sinehabhesajjaṃ, Maccheraṃ dussanosadhaṃ; Dānaṃ yasassabhosajjaṃ, Maccheraṃ kappanosadhaṃ.
于饥馑时,施予食物者,
丰足时施黄金者,
危难时施无畏者,
纵在天界,亦倍受尊敬。
Dubbhikkhe annadātaṃca, Subhikkheca hiraññadaṃ; Bhayecābhayatādānaṃ, Saggepi bahu maññate.
虽有百眼、百耳,
‘领导者的子女’者,即‘永远’之意。
Sataṃcakkhu sataṃkaṇṇā, Nāyakassa sutā sadā; Tathāpi andhapadhīro; Esā nāyakadhammatā.
忍耐、警醒、精进,
应以慧分别而善见;
这些乃是导师之功德,
为希求利益者所应希求。
Khamā jāgariyu ṭṭhānaṃ, Saṃvibhāgo dayikkhaṇā; Nāyakassa guṇāete, Icchitabbā hitatthinā.
Paribhūto mudū hoti, Atitikkhoca veravā; Etañcaubhayaṃ ñatvā, Anumajjhaṃ samācare.
Nekantamudunā sakkā, Ekantatikhiṇenavā; Attaṃ mahante ṭhapetuṃ, Tasmā ubhaya mācare.
Piṭṭhito kkaṃ niseveyya, Kucchinātu hutāsanaṃ; Sāmikaṃ sabbabhāvena, Paralokaṃ amāyāya.
我不应奉行粗恶之语,
亦不应亲近吝啬之人;
此后应行称赞,
此后应行贬斥;
Naseve pharusaṃsāmiṃ, Taṃpi sevena macchariṃ; Tato paggaṇhakaṃseve, Seve niggaṇhakaṃ tato;
真正的朋友,不会去胜伏其友;
真正的妻子,不会去违逆其夫;
不能忍受老朽的人,便不配称为人。
Na sā rājā yo ajeyyaṃ jināti, Na so sakhāyo sakhāraṃ jināti; Na sā bhariyā patino virodhati, Na te vuttā ye nabharanti jiṇṇakaṃ.
Na sā sabhā yattha nasanti santo, Na te santo ye navadanti dhammaṃ; Rāgañca dosañca pahāya mohaṃ, Dhammaṃ bhaṇantāva bhavanti santo.
恒常精勤守护所闻法,
家族的责任,人的明慧,
国王的放逸正是导致覆灭之因。
Sutassa rakkhā satatābhiyogo; Kulassa vattaṃ purisassa vijjā; Rañño pamādo pasamodhanassa, Thīnantu jānāmi na jātu rakkhaṃ.