出身好、有戒行、具足德行,并且把一切法当作自己的归宿;
善巧的差使监督者,被任命为法的监督者。
Kulasīlaguṇopeto , sabbadhammaparāyaṇo; Pavīṇo pesanājjhakkho, dhammajjhakkho vidhīyate.
精通吠陀和吠陀支的真义,以念诵和火供为归宿;
这位王宫祭师,说话总是带着祝福。
仪轨、语法与星象,音声、词源、韵律学;
此六者,世称吠陀之明支。
Vedavedaṅgatatvañño, jappahomaparāyaṇo; Āsīvādavacoyutto, esa rājapurohito. Kappo byākaraṇaṃ joti – satthaṃ sikkhā nirutti ca; Chandoviciti cetāni, vedaṅgāni vadanti cha.
只听过一次就能记住内容,手快笔捷,精通文字。
通晓一切论典的,名叫卓越的著述者。
Sakiṃ vuttagahitatto, lahuhattho jitakkharo; Sabbasatthasamālokī, pakaṭṭho nāma lekhako.
遍通一切政论,于乘骑修习圆满;
具足勇猛英烈之德,受命为军旅统帅。
Samattanītisatthañño , vāhane pūritassamo; Sūravīraguṇopeto, senājhakkho vidhīyate.
有智慧、善于言辞,聪慧,能洞察他人的心念;
有智慧的人说话符合事实,这样的人才能被称作使者。
Sudhī vākyapaṭu, pañño, paracittopalakkhaṇo; Dhīro yathātthavādī ca, esa dūto vidhīyate.
拥有子孙的品德,又精通厨艺、擅长调味。
勇敢又坚定的人,才被称为厨师。
Puttanattaguṇopeto, satthañño rasapācako; Sūro ca kathino ceva, sūpakāro sa vuccate.
能敏锐察觉他人的姿态和意图,且强壮有力、相貌端正悦人。
不放逸、永远善巧的人,这才叫作警护者。
Iṅgitākāratattañño, balavāpiyadassano; Appamādī sadā dakkho, patīhāro sa uccate.
沉溺于女色的人,哪里谈得上持戒?吃血肉的人,哪里谈得上悲悯?
酗酒的人,哪来的真实?极度贪婪的人,哪来的惭?
极度懈怠的人,哪来的技艺?暴怒的人,哪来的财富?
Itthimisse kuto sīlaṃ, maṃsabhakkhe kuto dayā; Surāpāne kuto saccaṃ, mahālobhe kuto lajjā; Mahātande kuto sippaṃ, mahākodhe kuto dhanaṃ.
嗜酒成癖、赌博,不时游荡赴节会;
耽于玩乐、沉湎博戏、结交恶友、懒惰,此辈皆败财。
Surāyogo velālo ca, samajjacaraṇaṅgato; Khiḍḍā dhutto pāpamitto, alaso bhoganāsakā.
活着的五种人,也被毗耶娑宣说为“死人”。
受苦的人、生病的人、愚痴的人、欠债的人、永远当奴仆的人。
Jīvantāpi matā pañca, byāsena parikittitā; Dukkhito byādhiti mūḷho, iṇavā niccasevako.
嗜睡者和放逸者,享乐者和多病懒惰者;
贪欲者、乐于劳作的人,这七种人被商队抛弃。
Niddāluko pamādo ca, sukhito rogavālaso; Kāmuko kammārāmo ca, sattete satthavajjitā.
公牛能养育所有在家之人,是财富的给予者;
所以,确实应该像对待父母一样,恭敬和尊重他们。
Goṇāhi sabbagihīnaṃ, posakā bhogadāyako; Tasmā hi mātāpitūva, mānaye sakkareyya ca.
就像母亲、父亲、兄弟,还有其他亲戚一样;
牛是我们最亲的朋友,一切药草都从它们而生。
Yathā mātā pitā bhātā, aññevāpi ca ñātakā; Gāvo no paramā mittā, yāsu jāyanti osadhā.
施食、施力、施色、施乐,如是诸施者;
知此义利,遂不杀彼诸牛。
Annadā baladā cetā, vaṇṇadā sukhadā tathā; Etamatthavasaṃ ñatvā, nāsu gāvo haniṃsu te.
有人吃牛肉,就像在吃自己母亲的肉一样;
他们死后,应当布施给秃鹫,或者投入河流中漂走。
Ye ca khādanti gomaṃsaṃ, mātumaṃsaṃva khādare; Matesu tesu gijjhānaṃ, dade sote ca vāhaye.
Dviguṇo thīnamāhāro, buddhicāpi catugguṇo; Chagguṇo hoti vāyāmo, kāmotvaṭṭhaguṇo bhave.
愚痴的人只夸自己,在世间毫无光彩。
即使是在被填塞的井里,有学识的人依然能显露自己。
Na loke sobhate mūḷho, kevalattapasaṃsako; Api sampihite kūpe, katavijjo pakāsate.
把懈怠看成危险,把开始精进看成安全;
你们应当勤勉精进,这便是佛陀的教诫。
Kosajjaṃ bhayato disvā, vīriyārambhañca khemato; Āraddhavīriyā hotha, esā buddhānusāsanī.
见诤论为怖畏,见无诤为安稳;
你们要和合相处、说话柔和,这就是诸佛的教导。
Vivādaṃ bhayato disvā, avivādañca khemato; Samaggā sakhilā hotha, esā buddhānusāsanī.
见放逸为怖畏,不放逸为安稳;
你们要修习八支圣道,这就是佛陀的教导。
Pamādaṃ bhayato disvā, appamādañca khemato; Bhāvethaṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ, esā buddhānusāsanī.
呵责与称赞,无常暂须臾;
微少且片面,智者不希求。
应当观察什么是法、什么是非法,什么是义、什么是非义,什么是有利、什么是不利。
Garahā ca pasaṃsā ca, aniccā tāvakālikā; Appakācekadesāva, na tā ikkheyya paṇḍito; Dhammādhammaṃva ikkheyya, atthānatthaṃ hitāhitaṃ.