一、羯磨犍度显示巴利原文
1. Kambakkhandhaka
问——为对制造争论等的具寿比丘作呵责羯磨,世尊在何处开许?又是基于何人、依于何事而开许的?显示巴利原文
Pucchā – bhaṇḍanādikārakassa āvuso bhikkhuno tajjanīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答:尊者,在舍卫城,因般度迦洛希达迦比丘而开许。尊者,般度迦洛希达迦比丘自己挑起争论、挑起口角、挑起纷争、挑起诤论、在僧团中制造事端;还有其他一些挑起争论、挑起口角、挑起纷争、挑起诤论、在僧团中制造事端的比丘,他们便去找到那些比丘,这样说道:‘诸位具寿,你们莫要输给他,要强力反驳,你们比他更聪慧、更机敏、更多闻、更有能力,不要怕他,我们也会成为你们的同伴。’由此,未生的争论生起,已生的争论转趋增长、扩大。尊者,即因此事缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante paṇḍukalohitake bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, paṇḍukalohitakā bhante bhikkhū attanā bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā, yepi caññe bhikkhū bhaṇḍanakārakā kalahakārakā vivādakārakā bhassakārakā saṅghe adhikaraṇakārakā te upasaṅkamitvā evamāhaṃsu ‘‘mā kho tumhe āyasmanto eso ajesi, balavābalavaṃ paṭimantetha, tumhe tena paṇḍitatarā ca byattatarā ca bahussutatarā ca alamattatarā ca, mā cassa bhāyittha, mayampi tumhākaṃ pakkhā bhavissāmā’’ti, tena anuppannāni ceva bhaṇḍanāni uppajjanti, uppannāni ca bhaṇḍanāni bhiyyobhāvāya vepullāya saṃvattanti. Tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:对于被作呵责羯磨的具寿比丘,若他在多少种义务中正行,世尊于何处开许解除该羯磨?这是关于谁、在什么事缘中开许的?显示巴利原文
Pucchā – tajjanīyakammakatassa āvuso bhikkhuno katisu vattesu sammā vattantassa taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答:尊者,对于正行十八种义务的被作呵责羯磨的比丘,世尊在舍卫城开许解除该羯磨。正是那些般度迦洛希达迦比丘,被僧团作了呵责羯磨后,如法正行,前往僧团请求,尊者,即因此事缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – aṭṭhārasasu bhante vattesu sammā vattantassa tajjanīyakammakatassa bhikkhuno taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā sāvatthiyaṃ anuññātaṃ, teyeva paṇḍukalohitakā bhikkhū saṅghena tajjanīyakammakatā sammā vattitvā saṅghaṃ upasaṅkamitvā yāciṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:对于愚痴、不精明、多犯戒、无节制、与俗人交结、以不顺适的俗家交往而住的比丘,依止甘马于何处制定?依谁、因何事缘而制定?显示巴利原文
Pucchā – bālassa āvuso abyattassa āpattibahulassa anapadānassa gihisaṃsaṭṭhassa ananulomikehi gihisaṃsaggehi niyassakammaṃ kātuṃ kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,于舍卫城,针对具寿塞耶沙迦而制定。尊者,具寿塞耶沙迦正是愚痴、不精明、多犯戒、无节制、与俗人交结、以不顺适的俗家交往而住者。尊者,正是依此事缘而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ seyyasakaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante seyyasako bālo ahosi abyatto āpattibahulo anapadāno gihisaṃsaṭṭho vihāsi ananulomikehi gihisaṃsaggehi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:具寿,对于被作依止甘马的比丘,在多少种义务中正行时,世尊开许解除该羯磨?显示巴利原文
Pucchā – niyassakammakatassa āvuso bhikkhuno katisu vattesu sammā vattantassa taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ.
答:尊者,若被作依止甘马的比丘能在十八种义务中正行,世尊便开许解除该羯磨。然而,他不得为人授具足戒,不得给与人依止,不得令沙弥侍奉,不得接受教诫比丘尼的选任,纵使已被选任,也不得教诫比丘尼。尊者,对于于如这些十八种义务中正行的被作依止甘马比丘,世尊开许解除其羯磨。显示巴利原文
Vissajjanā – aṭṭhārasasu bhante vattesu sammā vattantassa niyassa kammakatassa bhikkhuno taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ, na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, na bhikkhunovādakasammuti sāditabbā, sammatenapi bhikkhuniyo na ovaditabbā, evamādīsu bhante aṭṭhārasasu vattesu sammā vattantassa niyassakammakatassa bhikkhuno taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ.
问:对于污家、恶行的具寿比丘,为作驱出羯磨,世尊于何处开许?是缘于谁、于何事缘而开许?显示巴利原文
Pucchā – kuladūsakassa āvuso pāpasamācārassa bhikkhuno pabbājanīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答:尊者,在舍卫城,世尊是缘阿湿婆普那婆娑迦比丘而开许的。尊者,阿湿婆普那婆娑迦比丘住在枳吒山,是污家者、恶行者。尊者,正是于此因缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante assajipunabbasuke bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, assajipunabbasukā bhante bhikkhū kīṭāgirismiṃ kuladūsakā ahesuṃ pāpasamācārā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问——尊者,关于令作忏谢羯磨,我这样问:若有比丘以卑劣的方式羞辱一位具足信心、净信、乐于布施、护持僧团的居士,对于这样的比丘,世尊是在何处开许僧团对其作令作忏谢羯磨的?又是以谁为缘、在何等事缘中开许的呢?显示巴利原文
Pucchā – paṭisāraṇīyakammaṃ āvuso pucchāmi, saddhaṃ āvuso pasannaṃ gahapatiṃ dāyakaṃ kārakaṃ saṅghupaṭṭhākaṃ hīnena khuṃsentassa bhikkhuno paṭisāraṇīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答——尊者,此事是在舍卫城,以具寿须达摩为缘而开许的。尊者,那时世尊正住在舍卫城,具寿须达摩以卑劣的方式羞辱、以卑劣的方式轻蔑了摩师迦山达的信士、净信者、布施者、护持僧团的质多居士。尊者,正是以此事为缘,世尊才开许了这项羯磨。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ sudhammaṃ ārabbha anuññātaṃ, bhagavati bhante sāvatthiyaṃ viharati āyasmā sudhammo macchikāsaṇḍe cittaṃ gahapatiṃ saddhaṃ pasannaṃ dāyakaṃ kārakaṃ saṅghupaṭṭhākaṃ hīnena khuṃsesi hīnena vambhesi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
“诸比丘,既然如此,僧团便应当对须达摩比丘作令作忏谢羯磨,即:‘你应当去求得质多居士的原谅。’”显示巴利原文
Tenahi bhikkhave saṅgho sudhammassa bhikkhuno paṭisāraṇīyakammaṃ karotu ‘‘citto te gahapati khamāpetabbo’’ti –
问:“尊者,对于被行忏谢羯磨的比丘,世尊于何处开许遣使,并与该使者同往,令受冒犯的居士原谅?以谁为缘、于何事缘中开许?”显示巴利原文
Pucchā – paṭisāraṇīyakammakatassa āvuso bhikkhuno anudūtaṃ dātuñca tena anudūtena saddhiṃ gantvā yathākhuṃsitaṃ gahapatiṃ khamāpetuṃ ca bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答:“尊者,于舍卫城,正是以具寿须达摩为缘而开许。尊者,具寿须达摩前往摩师迦山达后,心怀羞愧,未能令质多居士原谅。尊者,即依此事缘而开许。”显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃyeva sudhammaṃ ārabbha anuññātaṃ, āyasmā bhante sudhammo macchikāsaṇḍaṃ gantvā maṅkubhūto nāsakkhi cittaṃ gahapatiṃ khamāpetuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:“尊者,对于被行忏谢羯磨的比丘,在多少种义务中正行时,世尊开许解除该羯磨?”显示巴利原文
Pucchā – paṭisāraṇīyakammakatassa āvuso bhikkhuno katisu vattesu sammā vattantassa taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ.
答:尊者,对于在十八种义务中正行、且已被行忏谢羯磨的比丘,世尊允许解除该羯磨。显示巴利原文
Vissajjanā – aṭṭhārasasu bhante vattesu sammā vattantassa paṭisāraṇīya kammakatassa bhikkhuno taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā anuññātaṃ.
问:尊者,对于犯戒后不愿见罪或不愿忏悔的比丘,世尊于何处制定了因不见罪或不忏悔而作的举罪甘马?以谁为缘、于何事缘中制定?显示巴利原文
Pucchā – āpattiṃ āvuso āpajjitvā taṃ āpattiṃ passituṃ vā paṭikātuṃ vā na icchantassa bhikkhuno āpattiyā adassane vā appaṭikamme vā ukkhepanīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,此事制定于憍赏弥,以具寿阐陀长老为缘。尊者,具寿阐陀犯戒后,不愿见罪或忏悔该罪,尊者,即依此事缘而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃ channattheraṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante channo āpattiṃ āpajjitvā na icchi taṃ āpattiṃ passituṃ vā paṭikātuṃ vā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:尊者,因不见罪或不如法处理而被作了举罪甘马的比丘,应当在多少种义务中正行?显示巴利原文
Pucchā – āpattiyā āvuso adassanena vā appaṭikamme vā ukkhepanīya kammakatena bhikkhunā katisu vattesu sammā vattitabbaṃ.
答:尊者,应当在四十三种义务中正行。显示巴利原文
Vissajjanā – tecattālīsāya bhante vattesu sammā vattitabbaṃ.
问:尊者,对于被作了举罪甘马的比丘,当他正行时,世尊允许在何处解除该羯磨?是以谁为缘、于什么事缘而允许的?显示巴利原文
Pucchā – ukkhepanīyakammakatassa āvuso bhikkhuno sammā vattantassa taṃ kammaṃ paṭippassambhetuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
解答——尊者,在憍赏弥,是针对阐陀尊者而开许的。尊者,阐陀尊者被僧团以不见罪或不忏悔为由作了举罪甘马后,如法行持、顺从、履行出罪,前往僧团请求解除该羯磨。尊者,正是依此因缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – kosambiyaṃ bhante āyasmantaṃyeva channaṃ ārabbha anuññātaṃ, āyasmā bhante channo saṅghena āpattiyā adassane vā appaṭikamme vā ukkhepanīyakammakato sammā vattesi lomaṃpātesi netthāraṃ vattesi saṅghaṃ upasaṅkamitvā tassa kammassa paṭippassaddhiyā yāci, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问——贤友,对于执持恶见且不舍弃该见者,因不舍恶见而作举罪甘马,世尊于何处制定?针对谁?依何事因缘而制定?显示巴利原文
Pucchā – pāpikaṃ āvuso diṭṭhiṃ gahetvā taṃ diṭṭhiṃ na paṭinissajjantassa pāpikāya diṭṭhiyā appaṭinissagge ukkhepanīyakammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答——尊者,在舍卫城,是针对原为捕鹫者的阿利吒比丘而制定的。尊者,世尊住在舍卫城时,名为阿利吒的原捕鹫者比丘生起了这样的恶邪见:‘我对世尊所说的法是这样理解的:那些世尊所说的障碍法,若从事之,并不足以成为障碍。’尊者,正是依此因缘而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante ariṭṭhaṃ bhikkhuṃ gaddhabādhipubbaṃ ārabbha paññattaṃ, bhagavati bhante sāvatthiyaṃ viharati ariṭṭhassa nāma bhikkhuno gaddhabādhipubbassa evarūpaṃ pāpakaṃ diṭṭhigataṃ uppannaṃ ahosi ‘‘tathāhaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmi, yathāyeme antarāyikā dhammā vuttā bhagavatā, te paṭisevato nālaṃ antarāyāyā’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,因不舍恶见而被作举罪甘马的比丘,应当在多少种行仪中如法行持?显示巴利原文
Pucchā – pāpikāya āvuso diṭṭhiyā appaṭinissagge ukkhepanīyakammakatena bhikkhunā katisu vattesu sammā vattitabbaṃ.
答:尊者,应在四十三种行仪中如法行持。显示巴利原文
Vissajjanā – tecattālīsāya bhante vattesu sammā vattitabbaṃ.
问:我将询问〈羯磨犍度〉,含其因缘与解说。贤友,最上句有多少罪?显示巴利原文
Pucchā – kammakkhandhakaṃ pucchissaṃ, sanidāni saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
解答——我将解答〈羯磨犍度〉,并其因缘与解说。尊者,于最上句有一罪。显示巴利原文
Vissajjanā – kammakkhandhakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.
二、别住者篇集显示巴利原文
2. Pārivāsikakkhandhaka
问——贤友,别住比丘若接受清净比丘的礼拜等,犯恶作。世尊于何处制定?针对谁?依何事缘而制定?显示巴利原文
Pucchā – pārivāsikassa āvuso pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanādīni sādiyantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答——尊者,此事在舍卫城,针对别住比丘们而制定。尊者,那时别住比丘们接受了清净比丘们的礼拜等。尊者,即依此事缘而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante pārivāsike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, pārivāsikā bhante bhikkhū sādiyiṃsu pakatattānaṃ bhikkhūnaṃ abhivādanādīni, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,别住比丘应在多少种行仪中如法行持?显示巴利原文
Pucchā – pārivāsikena āvuso bhikkhunā katisu vattesu sammā vattitabbaṃ.
答:尊者,别住比丘应在九十四种行仪中如法行持。显示巴利原文
Vissajjanā – pārivāsikena bhante bhikkhunā catunavutiyā vattesu sammā vattitabbaṃ.
问:我将询问别住法,连同因缘及解说。贤友,最重的罪有多少条?显示巴利原文
Pucchā – pārivāsikaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
【答】我将解答别住,连同因缘与解说。尊者,最严重之罪有一条。显示巴利原文
Vissajjanā – pārivāsikaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.
三、合集篇显示巴利原文
3. Samuccayakkhandhaka
【问】我将问合集,连同因缘与解说。友,最严重之罪有多少条?显示巴利原文
Pucchā – samuccayaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
【答】我将解答合集,连同因缘与解说。尊者,最严重之罪有一条。显示巴利原文
Vissajjanā – samuccayaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.
四、灭诤篇集显示巴利原文
4. Samathakkhandhaka
朋友,世尊在何处、因何人、于何事制立了这样的学处:对不在场的比丘作呵责、依止、驱出、令悔过或举罪等羯磨时,犯恶作?显示巴利原文
Pucchā – asammukhībhūtānaṃ āvuso bhikkhūnaṃ tajjanīyaṃ vā niyassaṃ vā pabbājanīyaṃ vā paṭisāraṇīyaṃ vā ukkhepanīyaṃ vā kammaṃ karontassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,在舍卫城,因六群比丘而制立。尊者,六群比丘对不在场的比丘作了呵责、依止、驱出、令悔过、举罪等羯磨。尊者,正是因此事而制立。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū asammukhībhūtānaṃ bhikkhūnaṃ kammaṃ akaṃsu tajjanīyampi niyassampi pabbājanīyampi paṭisāraṇīyampi ukkhepanīyampi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
朋友,世尊在何处、因何人、于何事允许对具足正念的比丘施与忆念调伏?显示巴利原文
Pucchā – sativepullapattassa āvuso bhikkhuno sativinayaṃ dānaṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答:尊者,在王舍城,因慈地与地比丘的事而开许。尊者,慈地与地比丘以无根的毁戒之语诽谤具寿达婆摩罗子。尊者,正是基于此事而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante mettiyabhūmajake bhikkhū ārabbha anuññātaṃ mettiyabhūmajakā bhante bhikkhū āyasmantaṃ dabbaṃ mallaputtaṃ amūlikāya sīlavipattiyā anuddhaṃsesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:朋友,在此,如法的忆念调伏施与有多少种?显示巴利原文
Pucchā – katipanāvuso ettha dhammikāni sativinayadānāni.
答:尊者,如法的忆念调伏施与有五种:比丘是清净、无罪的;有人呵责他;他提出请求;僧团依法、和合地给予他忆念调伏。尊者,这即是五种如法的忆念调伏施与。显示巴利原文
Vissajjanā – pañcimāni bhante dhammikāni sativinayassa dānāni, suddho hoti bhikkhu anāpattiko, anuvadanti ca naṃ, yācati ca, tassa saṅgho sativinayaṃ deti dhammena samaggena, imāni kho bhante pañca dhammikāni sati vinayassa dānāni.
问——贤友,世尊于何处允许对不痴比丘授予不痴羯磨?是以谁为缘、在什么事缘上允许的?显示巴利原文
Pucchā – amūḷhassa āvuso bhikkhuno amūḷhavinayaṃ dātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
解答——尊者,是在王舍城,以众多比丘为缘而允许的。尊者,众多比丘曾因嘎嘎比丘在心狂乱、意颠倒时所犯的过失而指责他:“尊者,你可记得曾犯下这样的过失吗?”他如此说道:“贤友们,我当时心狂乱、意颠倒,因心狂乱、意颠倒之故,我做了许多非沙门行,说了许多非沙门语。我对此没有记忆,那些都是我在痴迷中所为。”尽管他这样说,他们仍继续指责:“尊者,你可记得曾犯下这样的过失吗?”尊者,正是以此事为缘而允许的。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū gaggaṃ bhikkhuṃ ummattakena cittavipariyāsakatena ajjhāciṇṇena āpattiyā codesuṃ ‘‘saratā yasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti, so evaṃ vadeti ‘‘ahaṃ kho āvuso ummattako ahosi cittavipariyāsakato, tena me ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ bhāsitaparikkantaṃ, nāhaṃ taṃ sarāmi, mūḷhena me etaṃ kata’’nti. Evampi naṃ vuccamānā codenteva ‘‘saratā yasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问——贤友,不痴羯磨的授予有多少种非法?请分别解说。显示巴利原文
Pucchā – kati āvuso adhammikāni amūḷhavinayassa dānāni, vibhajitvā kathehi.
答:尊者,不痴羯磨的非法授予有三种。尊者,此处有比丘犯了过失,僧团、众多比丘或某一人指责他:“尊者,您记得犯了这样的过失吗?”他虽记得,却这样说:“贤友,我不记得犯了这样的过失。”另一人虽记得,却这样说:“贤友,我记得如同在梦中一样。”又一人并非狂乱,却装出狂乱的样子:“我也这样做,你们也这样做,这对我合适,对你们也合适。”尊者,僧团对这些人授予不痴羯磨,尊者,这是不痴羯磨的非法授予。尊者,这些便是三种不痴羯磨的非法授予。显示巴利原文
Vissajjanā – tīṇi bhante adhammikāni amūḷhavinayassa dānāni, idha bhante bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti, tamenaṃ codeti saṅgho vā sambahulā vā ekapuggalo vā ‘‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti, so saramānova evaṃ vadeti ‘‘na kho ahaṃ āvuso sarāmi evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti. Añño saramānova evaṃ vadeti ‘‘sarāmi kho ahaṃ āvuso yathā supinantenā’’ti. Añño anummattakova ummattakālayaṃ karoti ‘‘ahampi kho evaṃ karomi, tumhepi evaṃ karotha, mayhampi etaṃ kappati, tumhākampetaṃ kappatī’’ti. Esaṃ saṅgho amūḷhavinayaṃ deti, adhammikaṃ bhante amūḷhavinayassa dānaṃ. Imāni kho bhante tīṇi adhammikāni amūḷhavinayassa dānāni.
问:贤友,不痴羯磨的如法授予有几种?请分别解说。显示巴利原文
Pucchā – kati āvuso dhammikāni amūḷhavinayassa dānāni, vibhajitvā kathehi.
答:尊者,不痴羯磨的如法授予有三种。尊者,此处有比丘是狂乱者、心颠倒者,由于狂乱、心颠倒,行了众多非沙门行,说了众多非沙门语。僧团、众多比丘或某一人指责他:“尊者,您记得犯了这样的过失吗?”他确实不记得,这样说:“贤友,我不记得犯了这样的过失。”另一人也确实不记得,这样说:“贤友,我记得如同在梦中一样。”又一人仍是狂乱者,现出狂乱之相:“我也这样做,你们也这样做,这对我合适,对你们也合适。”尊者,僧团对这三类比丘授予不痴羯磨,尊者,这是不痴羯磨的如法授予。尊者,这些便是三种不痴羯磨的如法授予。显示巴利原文
Vissajjanā – tīṇi bhante dhammikāni amūḷhavinayassa dānāni, idha bhante bhikkhu ummattako hoti cittavipariyāsakato tena ummattakena cittavipariyāsakatena bahuṃ assāmaṇakaṃ ajjhāciṇṇaṃ hoti bhāsitaparikkantaṃ, tamenaṃ codeti saṅgho vā sambahulā vā ekapuggalo vā ‘‘saratāyasmā evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti, so assaramānova evaṃ vadeti ‘‘na kho ahaṃ āvuso sarāmi evarūpiṃ āpattiṃ āpajjitā’’ti. Aññopi assaramānova evaṃ vadeti ‘‘sarāmi kho ahaṃ āvuso yathā supinantenā’’ti. Aññopi ummattakova ummattakālayaṃ karoti ‘‘ahampi evaṃ karomi, tumhepi evaṃ karotha, mayhampi etaṃ kappati, tumhākampetaṃ kappatī’’ti. Esaṃ bhante tiṇṇaṃ bhikkhūnaṃ saṅgho amūḷhavinayaṃ deti, dhammikaṃ bhante amūḷhavinayassa dānaṃ. Imāni kho bhante tīṇi dhammikāni amūḷhavinayassa dānāni.
问——贤友,对于不承认的比丘而行呵责等羯磨,世尊在何处制定了恶作?以谁为缘、依何事缘而制定?显示巴利原文
Pucchā – appaṭiññāya āvuso bhikkhūnaṃ tajjanīyādīni kammāni karontassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答——尊者,世尊在王舍城,以六群比丘为缘而制定。尊者,六群比丘不承认诸比丘,而对之行呵责等羯磨;尊者,正是依此事缘而制定的。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū appaṭiññāya bhikkhūnaṃ kammāni akaṃsu tajjanīyādīni, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问——贤友,怎样的依承认而行作,是非法?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ āvuso adhammikaṃ hoti paṭiññātakaraṇaṃ.
解答——尊者,若有人犯了某一过失,却承认另一过失,而僧团便依其所承认的来处理,尊者,这样的依承认而作即是非法。显示巴利原文
Vissajjanā – aññathā bhante āpattiṃ āpajjantassa aññathā paṭijānantassa yathā so paṭijānāti, tathā saṅgho kāreti, evaṃ kho bhante adhammikaṃ hoti paṭiññātakaraṇaṃ.
问——贤友,怎样的依承认而作才是如法?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ āvuso dhammikaṃ hoti paṭiññātakaraṇaṃ.
解答——尊者,若有人犯了什么过失,便如实承认该过失,僧团便依此过失来处理,尊者,这样的依承认而作即是如法。显示巴利原文
Vissajjanā – yaṃ bhante āpattiṃ āpajjantassa tameva paṭijānantassa teneva saṅgho kāreti, evaṃ kho bhante dhammikaṃ paṭiññātakaraṇaṃ.
问:诸尊者,世尊于何处、为谁、因何事而开许以多数表决息灭诤事?显示巴利原文
Pucchā – yebhuyyasikāya āvuso adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答:尊者,是在王舍城,为众多比丘而开许。尊者,众多比丘相诤、相争、陷入论诤,彼此以口如矛相刺而住,不能平息此诤事。尊者,正是因此事而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā vihariṃsu, na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:诸尊者,应如何依多数表决而息灭诤事?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ āvuso adhikaraṇaṃ yebhuyyasikāya vūpasametabbaṃ.
答:尊者,具足五法的比丘应被推选为收筹者。尊者,由该收筹者收取筹后,若主张如法的比丘占多数,便应依此平息该诤事。尊者,如此,即应以多数决平息诤事。显示巴利原文
Vissajjanā – pañcahi bhante aṅgehi samannāgato bhikkhu salākaggāhāpako sammannitabbo, tena bhante salākaggāhāpakena salākā gāhātabbā yathā bahutarā bhikkhū dhammavādino vadanti tathā taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ, evaṃ kho bhante yebhuyyasikāya adhikaraṇaṃ vūpasametabbaṃ.
问:诸尊者,有多少种不如法的收筹?显示巴利原文
Pucchā – kati āvuso adhammikā salākaggāhā.
答:尊者,有十种不如法的收筹:诤事微不足道;未依行法而行;未依随顺而行;知‘非法主张者占多数’;或许非法主张者占多数;知‘僧团将破裂’;或许僧团将破裂;非法收取;别众收取;不依所见收取。尊者,这便是十种不如法的收筹。显示巴利原文
Vissajjanā – dasa bhante adhammikā salākaggāhā, oramattakañca adhikaraṇaṃ hoti, na ca gatigataṃ hoti, na ca saritasāritaṃ hoti, jānāti ‘adhammavādī bahutarā’ti, appeva nāma adhammavādī bahutarā assūti, jānāti ‘saṅgho bhijjissatī’ti, appeva nāma saṅgho bhijjeyyāti, adhammena gaṇhanti, vaggā gaṇhanti, na ca yathādiṭṭhiyā gaṇhanti, ime kho bhante dasa adhammikā kalākaggāhā.
问:诸尊者,如法的收筹有多少种?显示巴利原文
Pucchā – kati āvuso dhammikā salākaggāhā.
答:尊者,有十种如法的收筹,正与前述相反。显示巴利原文
Vissajjanā – dasa bhante dhammikā salākaggāhā vuttavipariyāyena.
问:诸尊者,世尊在何处为恶行炽盛的比丘制定了恶性治罚羯磨?此羯磨缘何人、因何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – pāpussannassa āvuso bhikkhussa tassa pāpiyasikā kammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,此事于王舍城因乌波瓦喇比丘而制定。当时乌波瓦喇比丘在僧团中被诘问所犯之罪时,时而否认,时而承认;时而承认,时而否认;以他事搪塞此事,故意妄语。尊者,正是因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante upavāḷaṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, upavāḷo bhante bhikkhu saṅghamajjhe āpattiyā anuyuñjiyamāno avajānitvā paṭijānāti, paṭijānitvā avajānāti, aññenaññaṃ paṭicarati, sampajānamusā bhāsati, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:诸尊者,如法行使恶行治罪法的情况有几种?显示巴利原文
Pucchā – kati āvuso dhammikāni tassapāpiyasikā kammassa karaṇāni.
答:尊者,有五种如法行使恶行治罪法的情况:比丘不净、无惭、有随罪,而僧团以如法、和合的方式对他行使恶行治罪法。尊者,这即是五种如法行使恶行治罪法的情况。显示巴利原文
Vissajjanā – pañcimāni bhante dhammikāni tassapāpiyasikā kammassa karaṇāni. Asuci ca hoti, alajjī ca, sānuvādo ca, tassa saṅgho tassapāpiyasikā kammaṃ karoti dhammena samaggena, imāni kho bhante pañca dhammikāni tassa pāpiyasikā kammassa karaṇāni.
问:友,被行恶作羯磨的比丘,应在多少种义务中正确履行?显示巴利原文
Pucchā – tassa pāpiyasikākammakatena āvuso bhikkhunā katisu vattesu sammā vattitabbaṃ.
答:尊者,被行恶作羯磨的比丘,应在十八种义务中正确履行。不应为人授具足戒,不应给予依止,不应使沙弥侍奉。尊者,应在如是等十八种义务中正确履行。显示巴利原文
Vissajjanā – tassa pāpiyasikākammakatena bhante bhikkhunā aṭṭhārasasu vattesu sammā vattitabbaṃ. Na upasampādetabbaṃ, na nissayo dātabbo, na sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo, evamādīsu bhante aṭṭhārasasu vattesu sammā vattitabbaṃ.
问:友,有多少种诤事,应以灭法而平息?显示巴利原文
Pucchā – kati āvuso adhikaraṇāni samathehi vūpasametabbāni.
答:尊者,有四种诤事应以灭法平息,即:争论诤事、举罪诤事、犯戒诤事、义务诤事。尊者,这四种诤事应当以灭法平息。显示巴利原文
Vissajjanā – cattārimāni bhante adhikaraṇāni samathehi vūpasametabbāni, vivādādhikaraṇaṃ anuvādādhikaraṇaṃ āpattādhikaraṇaṃ kiccādhikaraṇaṃ, imāni bhante cattāri adhikaraṇāni samathehi vūpasametabbāni.
问:何为争论诤事的根本?显示巴利原文
Pucchā – kiṃ āvuso vivādādhikaraṇassa mūlaṃ.
答:尊者,六种争论根是争论诤事的根本;三种不善根也是争论诤事的根本;三种善根也是争论诤事的根本。尊者,这便是争论诤事的根本。显示巴利原文
Vissajjanā – cha bhante vivādamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi akusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi kusalamūlāni vivādādhikaraṇassa mūlaṃ, idaṃ bhante vivādādhikaraṇassa mūlaṃ.
问:贤友,那么举罪诤事的根本是什么呢?显示巴利原文
Pucchā – kiṃ panāvuso anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.
答:尊者,举罪诤事的根本是六种举罪根。三种不善根、三种善根也是举罪诤事的根本,身与语也是举罪诤事的根本。尊者,这些即是举罪诤事的根本。显示巴利原文
Vissajjanā – cha bhante anuvādamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi akusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, tīṇipi kusalamūlāni anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, kāyopi anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, vācāpi anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ, idaṃ kho bhante anuvādādhikaraṇassa mūlaṃ.
问:贤友,那么罪过诤事的根本是什么呢?显示巴利原文
Pucchā – kiṃ panāvuso āpattādhikaraṇassa mūlaṃ.
答:尊者,犯戒诤事的根本,有六种犯戒起源。有一种犯戒从身生起,非从语、非从意;有一种犯戒从语生起,非从身、非从意;有一种犯戒从身与语生起,非从意;有一种犯戒从身与意生起,非从语;有一种犯戒从语与意生起,非从身;有一种犯戒从身、语、意生起。尊者,此六种犯戒起源,是犯戒诤事的根本。显示巴利原文
Vissajjanā – cha bhante āpattisamuṭṭhānā āpattādhikaraṇassa mūlaṃ, atti bhante āpatti kāyato samuṭṭhāti na vācato na cittato, atthi bhante āpatti vācato samuṭṭhāti na kāyato na cittato, atthi bhante āpatti kāyato ca vācato ca samuṭṭhāti na cittato, atthi bhante āpatti kāyato ca cittato ca samuṭṭhāti na vācato, atthi bhante āpatti vācato ca cittato ca samuṭṭhāti na kāyato, atthi bhante āpatti kāyato ca vācato ca cittato ca samuṭṭhāti, imāni bhante cha āpatti samuṭṭhānāni āpattādhikaraṇassa mūlaṃ.
问:贤友,那么,义务诤事的根本是什么?显示巴利原文
Pucchā – kiṃ panāvuso kiccādhikaraṇassa mūlaṃ.
答:尊者,义务诤事的根本只有一个,即是僧团。显示巴利原文
Vissajjanā – kiccādhikaraṇassa bhante ekaṃ mūlaṃ saṅgho.
贤友,我今问灭诤法,请具足因缘与解说而答。贤友,最胜学处有几种罪?显示巴利原文
Pucchā – samathaṃ āvuso pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
尊者,我今答灭诤法,具足因缘与解说。尊者,最胜学处有两种罪。显示巴利原文
Vissajjanā – samathaṃ bhante vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante dve āpattiyo.
五、小事犍度显示巴利原文
5. Khuddakavatthukkhandhaka
贤友,比丘沐浴时在树上、柱上或墙上摩擦身体所犯的恶作,世尊于何处制定?为谁而制?缘何事而制?显示巴利原文
Pucchā – nahāyantena āvuso bhikkhunā rukkhe vā thambhe vā kuṭṭe vā kāyaṃ ugghaṃsentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,于王舍城,因六群比丘而制定。尊者,六群比丘沐浴时在树上、柱上或墙上摩擦身体。尊者,即因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū nahāyamānā rukkhepi thambhepi kuṭṭepi kāyaṃ ugghaṃsesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
贤友,世尊对于用香木手擦、库鲁文达卡苏提或沐浴罐沐浴者所制的恶作,在何处制定?因谁而起?因何事而制?显示巴利原文
Pucchā – gandhabbahatthakena vā āvuso kuruvindakasuttiyā vā mallakena vā nahāyantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,于王舍城,即因六群比丘而制定。尊者,六群比丘用香木手擦、库鲁文达卡苏提及沐浴罐沐浴。尊者,即因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhbhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū gandhabbahatthakenapi kuruvindakasuttiyāpi mallakenapi nahāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:“贤友,以手作按摩,世尊于何处开许?因谁而起?因何事开许?”显示巴利原文
Pucchā – pāṇinā āvuso parikammaṃ kātuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答:“尊者,于王舍城,为众多比丘而开许。尊者,众多比丘对作背部按摩心怀疑惑。尊者,正是因此事而开许。”显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū piṭṭhiparikammaṃ kātuṃ kukkuccāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:“贤友,佩戴藤蔓、腰带、颈饰、腰绳、褶边、臂钏、手饰、指环,犯恶作,世尊于何处制定?因谁而起?因何事制定?”显示巴利原文
Pucchā – vallikaṃ vā āvuso pāmaṅgaṃ vā kaṇṭhasuttakaṃ vā kaṭisuttakaṃ vā ovaṭṭikaṃ vā kāyuraṃ vā hatthābharaṇaṃ vā aṅgulimuddikaṃ vā dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,此条是在王舍城,针对六群比丘而制定的。尊者,六群比丘佩戴藤蔓等物;尊者,正是因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū vallikādīni dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
贤友,关于蓄长发者的恶作,世尊于何处制定?为谁而制?以何事为缘而制?显示巴利原文
Pucchā – dīghe āvuso kese dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,此条是在王舍城,针对六群比丘而制定的。尊者,六群比丘蓄留长发;尊者,正是因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū dīghe kese dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
贤友,世尊在何处、针对谁、因何事而制定了以梳子、篦子或手篦整理头发者的恶作?显示巴利原文
Pucchā – kocchenavā āvuso phaṇakenavā hatthaphaṇakenavā kese osaṇṭhentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,于王舍城,针对六群比丘而制定。尊者,六群比丘用梳子等整理头发,尊者,正因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kocchādīhi kese osaṇṭhesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
贤友,世尊在何处、针对谁、因何事而制定了在镜中或水钵中观看面容者的恶作?显示巴利原文
Pucchā – ādāse vā āvuso udakapatte vā mukhanimittaṃ olokentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,此是在王舍城,针对六群比丘而制定的。尊者,六群比丘于镜中与水钵中观看面容,正是因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū ādāsepi udakapattepi mukhanimittaṃ olokesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,因病之故,世尊在何处、针对何人、因何事而开许在镜中或水钵中观看面容?显示巴利原文
Pucchā – ābādhapaccayā panāvuso ādāse vā udakapatte vā mukhanimittaṃ oloketuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
解答:尊者,此是在王舍城,针对一位比丘而开许的。尊者,世尊住在王舍城时,有位比丘脸上生了疮,他对比丘们说:‘贤友,我的疮是什么样子?’比丘们回答:‘贤友,你的疮是这个样子。’他不相信。尊者,正因为此事而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha anuññātaṃ, bhagavati bhante rājagahe viharati aññatarassa bhikkhuno mukhe vaṇo ahosi, so bhikkhū etadavoca ‘‘kīdiso me āvuso vaṇo’’ti, bhikkhū evamāhaṃsu ‘‘ediso te āvuso vaṇo’’ti, so na saddahati, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:贤友,世尊是在何处、为谁、因何事而制定作涂面等事者的恶作?显示巴利原文
Pucchā – mukhālepanādīni āvuso karontassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,这是在王舍城、针对六群比丘而制定的。尊者,六群比丘作了涂面等事,尊者,正是因此事而制定的。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū mukhālepanādīni akaṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊是在何处、为谁、因何事而制定前往观看舞蹈、歌唱或演奏者的恶作?显示巴利原文
Pucchā – naccaṃ vā āvuso gītaṃ vā vāditaṃ vā dassanāya gacchantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,此学处是在王舍城针对六群比丘而制定的。尊者,六群比丘前往观看舞蹈、歌唱和演奏,尊者,正是以此事因缘而制。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante naccampi gītampi vāditampi dassanāya gacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,观看舞蹈等时,如何构成犯戒?又如何不犯?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ āvuso naccādīni passantassa āpatti hoti, kathaṃ pana anāpatti.
解答:尊者,若前往观看舞蹈、歌唱或演奏,犯恶作。若站立观看或聆听,犯恶作。若离开观看范围后又反复观看,犯恶作。在寺院内站立观看者,不犯;但从一精舍到另一精舍,心想“我要看”而前往者,即犯。若立于该处观看或聆听,犯恶作。坐于讲堂中观看,不犯;心想“我要看”而起立前往者,犯恶作。若立于该处观看或聆听,犯恶作。顺路而行时看见,不犯;但转头回望者,犯恶作。显示巴利原文
Vissajjanā – naccaṃ vā bhante gītaṃ vā vāditaṃ vā dassanāya gacchati āpatti dukkaṭassa, yattha ṭhito passati vā suṇāti vā āpatti dukkaṭassa , dassanūpacāraṃ vijahitvā punappunaṃ passati āpatti dukkaṭassa, ārāme ṭhitassa passato anāpatti, vihārato pana vihāraṃ passissāmīti gacchato āpattiyeva, yattha ṭhito passati vā suṇāti vā āpatti dukkaṭassa, āsanasālāya nisinno passati anāpatti, passissāmīti vuṭṭhahitvā gacchati āpatti dukkaṭassa, yattha ṭhito passati vā suṇāti vā āpatti dukkaṭassa, patipathaṃ gacchanto passati anāpatti, gīvaṃ parivattetvā passato pana āpatti bhante.
问:贤友,以拖长的歌咏声调唱诵法者犯恶作。此戒由世尊于何处制定?针对何人、因何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – āyatakena āvuso gītassarena dhammaṃ gāyantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,此戒于王舍城针对六群比丘而制定。尊者,六群比丘以拖长的歌咏声调唱诵法,因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū āyatakena gītassarena dhammaṃ gāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,执持木钵者犯恶作。此戒由世尊于何处制定?针对何人、因何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – dārupattaṃ āvuso dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,此学处是在王舍城,因具寿宾头卢跋罗堕阇而制定。具寿宾头卢跋罗堕阇为了一只木钵的缘故,向在家人示现上人法、神通变化,尊者,正是因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante piṇḍolabhāradvājo chavassa dārupattassa kāraṇā gihīnaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dasseti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
诸比丘,不应持用木钵。若持用者,犯恶作。显示巴利原文
Na ca bhikkhave dārupatto dhāretabbo, yo dhāreyya āpatti dukkaṭassa –
问:贤友,世尊遮止了各种钵之后,唯开许铁钵与陶钵这两种。是在何处开许的?是针对谁、因何事而开许的呢?显示巴利原文
Pucchā – bhagavatā āvuso uccāvace patte paṭikkhipitvā ayo patto bhūmipattoti imeyeva dve pattā kattha anuññātā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātā.
解答:尊者,此事在王舍城,因六群比丘而开许。六群比丘持用种种钵,有金制的、银制的,尊者,正是因此事缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha anuññātā, chabbaggiyā bhante bhikkhū uccāvace patte dhāresuṃ sovaṇṇamayā rūpiyamayā, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.
问:贤友,收藏带水的钵、晒钵,以及将钵放在热处,犯恶作。世尊在何处制定此戒?因谁、因何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – sodakaṃ āvuso pattaṃ paṭisāmentassa ca otāpentassaca uṇhe pattaṃ nidahantassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,此法在王舍城,因众多比丘而制定。众多比丘收藏带水的钵、晒钵,将钵放在热处,尊者,正是因此事缘而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū sodakaṃ pattaṃ paṭisāmesuṃ, otāpesuṃ, uṇhe pattaṃ nidahiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,对于持颅骨钵者及全粪扫衣者所犯的恶作,世尊在何处制定了此戒?是针对谁、因何因缘而制定的?显示巴利原文
Pucchā – chavasīsapattaṃ āvuso dhārentassa ca sabbapaṃsukūlikassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,此戒是在王舍城,针对一位比丘而制定的。当时,有一位比丘是粪扫衣者,他持用了颅骨钵。一位妇女看见后心生恐惧,惊叫道:“哎呀!这是我的鬼怪啊!”尊者,正是以此事为因缘,而制定了此戒。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu sabbapaṃsukūliko ahosi, so chavasīsassa pattaṃ dhāresi, aññatarā itthī passitvā bhītā vissaramakāsi ‘‘abhuṃ me pisāco vatāya’’nti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,对于那些用钵倒弃摇动之物、骨头或残食水的人所犯的恶作,世尊在何处、针对谁、因何因缘而制定了此戒?显示巴利原文
Pucchā – calakāni vā āvuso aṭṭhikāni vā ucchiṭṭhodakaṃ vā pattena nīharantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,此于王舍城,因众多比丘而制。尊者,众多比丘将摇动之物、骨头及残食水以钵倒弃,尊者,即因此事缘而制。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū calakānipi aṭṭhikānipi ucchiṭṭho dakampi pattena nīhariṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:朋友,世尊于何处、因何人、于何事缘,开许了鞋袋?显示巴利原文
Pucchā – upāhanatthavikā āvuso bhagavatā kattha anuññātā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātā.
答:尊者,于王舍城与毗舍离之间,因一位比丘而开许。尊者,有一位比丘将鞋子系于腰带后,入村乞食。一位优婆塞向该比丘顶礼时,头触到鞋子,比丘心生惭愧。尊者,即因此事缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – antarā ca bhante rājagahaṃ antarā ca vesāliṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha anuññātā, aññataro bhante bhikkhu upāhanāyo kāyabandhanena bandhitvā gāmaṃ piṇḍāya pāvisi, aññataro upāsako taṃ bhikkhuṃ abhivādento upāhanāyo sīsena ghaṭṭeti, so bhikkhu maṅku ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.
朋友,世尊为被请求漉水囊时不给的远路行者,及不带漉水囊而行远路者,于何处、因何人、于何事缘,制定了恶作?显示巴利原文
Pucchā – addhānamaggappaṭipannena āvuso parissāvanaṃ yāciyamānena na dadantassa ca appaṭissāvanakena addhānaṃ paṭipajjantassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,此戒在王舍城与毗舍离之间的路上,因一位比丘而制定。尊者,当时那位比丘在被请求漉水囊时没有给与,世尊即因此事缘而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – antarā ca bhante rājagahaṃ antarā ca vesāliṃ aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu parissāvanaṃ yāciyamāno na adāsi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
朋友,世尊为卧于撒满鲜花的床座者,于何处、因何人、于何事缘,制定了恶作?显示巴利原文
Pucchā – pupphābhikiṇṇe āvuso sayane sayantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,在毗舍离,因六群比丘而制。尊者,当时六群比丘卧于撒满鲜花的床座上,尊者,即依此事缘而制。显示巴利原文
Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū pupphābhikiṇṇesu sayanesu sayiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,在同一器皿中进食、在同一杯中饮用,或共用同一垫褥与覆盖物而卧者,世尊于何处、因何人、于何事缘中,为其制定了恶作?显示巴利原文
Pucchā – ekabhājane vā āvuso bhuñjantānaṃ ekathālake vā pivantānaṃ ekattharaṇapāvuraṇānaṃ vā tuvaṭṭānaṃ dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,在毗舍离,正因六群比丘而制。尊者,六群比丘在同一器皿中进食,在同一杯中饮用,在同一床座上共卧,共用同一垫褥而卧,共用同一覆盖物而卧,也共用同一垫褥与覆盖物,尊者,即依此事缘而制。显示巴利原文
Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante chabbaggiyeva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū ekabhājanepi bhuñjiṃsu, ekathālakepi piviṃsu, ekamañcakepi tuvaṭṭesuṃ, ekattharaṇāpi tuvaṭṭesuṃ, ekapāvuraṇāpi tuvaṭṭesuṃ, ekattharaṇapāvuraṇāpi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:朋友,世尊是在何处、由于什么事缘,在拒绝了拂尘扇之后,又开许了三种扇子的?显示巴利原文
Pucchā – cāmaribījaniṃ āvuso paṭikkhipitvā tisso bījaniyo bhagavatā kattha anuññātā, kismiñca vatthusmiṃ anuññātā.
答:尊者,是在舍卫城开许的。尊者,当世尊住在舍卫城时,僧团获得了一把拂尘扇,他们将此事禀告了世尊。尊者,正是在这一事缘中开许的。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante anuññātā, sāvatthiyaṃ bhante bhagavati viharati saṅghassa cāmaribījanī uppannā ahosi, bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.
诸比丘,不得持用拂尘扇。若持用者,犯恶作。诸比丘,我开许三种扇:棕榈叶扇、香根草扇、孔雀尾羽扇。显示巴利原文
Na bhikkhave cāmaribījanī dhāretabbā, yo dhāreyya, āpatti dukkaṭassa. Anujānāmi bhikkhave tisso bījaniyo vākamayaṃ usīramayaṃ morapiñchā mayaṃ.
问:贤友,世尊于何处制定了蓄留长指甲者的恶作?因何人、因何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – dīghe āvuso nakhe dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,是在舍卫城,因一位比丘而制定的。尊者,有一位比丘蓄留长指甲,尊者,正是因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu dīghe nakhe dhāresi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊于何处制下让人用剪刀剪发者的恶作?因何人、因何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – kattarikāya āvuso kese chedāpentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,此于舍卫城,因六群比丘而制定。尊者,六群比丘用剪刀剪发,即因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū kattarikāya kese chindiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:世尊,蓄留长鼻毛的恶作,是在何处制定的?因谁而起?缘于何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – dīghe āvuso nāsikālome dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,此于舍卫城,因众多比丘而制定。尊者,众多比丘蓄留长鼻毛,即因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū dīghāni nāsikālomāni dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊在何处先遮止了种种耳垢清除器,而后又开许了十种耳垢清除器?是因何人、于何事而开许的呢?显示巴利原文
Pucchā – uccāvacā āvuso kaṇṇamalaharaṇiyo paṭikkhipitvā dasa kaṇṇamalaharaṇiyo bhagavatā kattha anuññātā, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātā.
答:尊者,在舍卫城,因六群比丘而开许。尊者,六群比丘曾持用种种耳垢清除器,那些器具有金所成、有银所成。尊者,正是因此事而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha anuññātā, chabbaggiyā bhante bhikkhū uccāvacā kaṇṇamalaharaṇiyo dhāresuṃ sovaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.
问:贤友,世尊在何处制立:以僧伽梨作垫而坐者犯恶作?是因何人、于何事而制立的呢?显示巴利原文
Pucchā – saṅghāṭipallatthikāya nisīdantassa āvuso dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,于舍卫城,因六群比丘而制定。尊者,六群比丘将大衣叠作坐垫而坐,大衣的边缘因此磨损。尊者,即因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū saṅghāṭipallatthikāya nisīdiṃsu, saṅghāṭiyā pattā lujjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊于何处制定未系腰带入村者犯恶作?因何人、因何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – akāyabandhanena āvuso gāmaṃ pavisantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,于舍卫城,因某位比丘而制定。尊者,当时有一位比丘未系腰带进入村庄托钵。尊者,即因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante bhikkhu akāyabandhano gāmaṃ piṇḍāya pāvisi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:“尊者,世尊是在何处、针对何人、以何事缘,将穿着在家衣、披着在家衣、缠裹衣而住制定为恶作的?”显示巴利原文
Pucchā – gihinivatthaṃ āvuso nivāsentassa ca, gihipārutaṃ pārupantassa ca, saṃvelliyaṃ nivāsentassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:“尊者,是在舍卫城,针对六群比丘而制定。六群比丘穿着了在家衣,披着了在家衣,也缠裹衣而住。尊者,正是基于此事因缘而制定。”显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū gihinivatthaṃ nivāsiṃsu, gihipārutampi pārupiṃsu, saṃvelliyampi nivāsiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:“尊者,世尊是在何处、针对何人、以何事缘,将挑双担制定为恶作的?”显示巴利原文
Pucchā – ubhato kājaṃ āvuso dhārentassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,此戒于舍卫城,因六群比丘而制定。六群比丘持用双担,由此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū ubhato kājaṃ dhāresuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:尊者,对于学习及教导世间论者所犯的恶作,世尊于何处制定?缘于何人?依何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – lokāyataṃ āvuso pariyāpuṇantassa ca vācentassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,此戒于舍卫城,因六群比丘而制定。六群比丘既学习又教导世间论,由此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū lokāyataṃ pariyāpuṇiṃsupi vācesumpi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:“善友,对于学习及教导畜生明,世尊将恶作制定于何处?为谁而制?因何事而制?”显示巴利原文
Pucchā – tiracchānavijjaṃ āvuso pariyāpuṇantassa ca vācentassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:“尊者,此事于舍卫城针对六群比丘而制。尊者,六群比丘曾学习并教导畜生明,尊者,即因此事而制定。”显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū tiracchānavijjaṃ pariyāpuṇiṃsupi vācesumpi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:“善友,对于在投掷骰子时高喊‘活啊!’等语,世尊将恶作制定于何处?为谁而制?因何事而制?”显示巴利原文
Pucchā – khipite āvuso ‘‘jīvā’’tivadantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,这是在舍卫城针对众多比丘而制定的。那时,世尊在大众围绕中说法时,发出了一声咳唾,众比丘便高声大呼:“愿世尊长寿!愿善逝长寿!”由于此声音,法谈中途中断。尊者,正是因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, bhagavā bhante mahatiyā parisāya parivuto dhammaṃ desento khipi, bhikkhū ‘‘jīvatu bhante bhagavā, jīvatu sugatoti’’ uccāsaddaṃ mahāsaddaṃ akaṃsu, tena saddena dhammakathā antarā ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊禁止在寺院内随处大小便,规定应于隐僻一处地方便,这是于何处、针对谁、因何事而制定的?显示巴利原文
Pucchā – ārāme āvuso passāvavaccānaṃ tahaṃ tahaṃ karaṇaṃ paṭikkhipitvā ekamantaṃ kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,这是在舍卫城针对众多比丘而制定的。尊者,那时众多比丘在寺院内随处小便、随处大便,寺院变得污秽不净。尊者,正是因此事而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū ārāme tahaṃ tahaṃ passāvaṃ akaṃsu, tahaṃ tahaṃ vaccaṃ akaṃsu, ārāmo dussi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
小事犍度显示巴利原文
Khuddakavatthukkhandhaka
问:我将就小事发问,并附带其因缘与解说。贤友,关于“聚集条目”,有多少种罪过?显示巴利原文
Pucchā – khuddakavatthuṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
解答:我将解答小事,并附带其因缘与解说。尊者,关于“聚集条目”,有三种罪过。显示巴利原文
Vissajjanā – khuddakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.
6. 住所犍度显示巴利原文
6. Senāsanakkhandhaka
问:贤友,世尊在何处开许了五种住所?是缘于何人、因何事而开许?显示巴利原文
Pucchā – pañca āvuso leṇāni bhagavatā kattha anuññātāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātāni.
解答:尊者,此事于王舍城,因众多比丘而开许。众多比丘前往世尊处,这样说道:“尊者,王舍城的长者想建造寺院,尊者,应当如何行持?”尊者,正是以此因缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātāni, sambahulā bhante bhikkhū bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavocuṃ ‘‘rājagahako bhante seṭṭhī vihāre kārāpetukāmo, kathaṃ nu kho bhante paṭipajjitabba’’nti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātāni.
问:贤友,寺院最初是如何兴起的?它们又是如何建立的?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ āvuso vihārā paṭhamaṃ uppannā, kathañca te patiṭṭhāpi tā.
解答:尊者,王舍城的长者在一日之间便建立了六十座寺院。尊者,这六十座寺院,是为以佛陀为首的、已来及未来的四方僧团所建立。显示巴利原文
Vissajjanā – ekāheneva bhante rājagahakena seṭṭhinā chaṭṭhivihārā patiṭṭhāpitā, te idha bhante saṭṭhivihārā buddhappamukhassa āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassa patiṭṭhāpitā.
问:贤友,佛陀在禁止了图像绘制之后,又于何处允许了花鬘绘制等?是针对谁、因何事而允许的?显示巴利原文
Pucchā – vihāre āvuso paṭibhānakammaṃ paṭikkhipitvā mālākammādīni bhagavatā kattha anuññātāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātāni.
解答:尊者,这是于王舍城,针对六群比丘而允许的。尊者,六群比丘曾令人在寺院中绘制图像——女人像与男人像;尊者,正是因此事而允许。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha anuññātāni. Chabbaggiyā bhante bhikkhū vihāre paṭibhānacittaṃ kārāpesuṃ itthirūpakaṃ purisarūpakaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātāni.
问:贤友,佛陀允许了按戒腊的问讯等及首座等之后,对于阻碍僧团中按戒腊行事的人,佛陀于何处制定了恶作?是针对谁、因何事而制定的?显示巴利原文
Pucchā – yathāvuḍḍhaṃ āvuso abhivādanādīni ca aggāsanādīni ca anujānitvā saṅghikaṃ yathāvuḍḍhaṃ paṭibāhantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,此事是在毘舍离与舍卫城之间,针对六群比丘的弟子比丘们而制定的。尊者,那些六群比丘的弟子比丘们,走在以佛陀为首的僧团前面,先到寺院占取了住处和床位,并宣称:“这将是我们的戒师的,这将是我们的老师的,这将是我们的。”尊者,正是因此事缘而制定的。显示巴利原文
Vissajjanā – antarā ca bhante vesāliṃ antarā ca sāvatthiṃ chabbaggiyānaṃ bhikkhūnaṃ antevāsike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyānaṃ bhante bhikkhūnaṃ antevāsikā bhikkhū buddhappamukhassa saṅghassa purato purato gantvā vihāre paṭiggahesuṃ, seyyāyo paṭiggahesuṃ ‘‘idaṃ amhākaṃ upajjhāyānaṃ bhavissati, idaṃ amhākaṃ ācariyānaṃ bhavissati, idaṃ amhākaṃ bhavissatī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊于何处制定了关于一人阻挡两人受戒的恶作?是针对谁、在何事缘上制定的?显示巴利原文
Pucchā – ekena āvuso dve paṭibāhantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,是在舍卫城,针对具寿乌巴难达·释迦子而制定的。尊者,具寿乌巴难达·释迦子一人阻挡了两人受戒。尊者,正是因此事缘而制定的。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante āyasmantaṃ upanandaṃ sakyaputtaṃ ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante upanando sakyaputto eko dve paṭibāhi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊在何处开许:新学比丘教诫时,可出于对法的恭敬,坐于等高座或更高座;而长老比丘请人教诫时,亦出于对法的恭敬,可坐于等高座或更低座?这是针对谁、在什么因缘下开许的?显示巴利原文
Pucchā – navakena āvuso uddisantena samake vā āsane nisīdituṃ uccatare vā dhammagāravena, therena pana bhikkhunā uddisāpentena samake vā āsane nisīdituṃ nīcatare vā dhammagāravena bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
解:尊者,在舍卫城,针对众多比丘而开许。尊者,那时众多比丘在具寿优波离跟前学习律藏。尊者,具寿优波离出于对长老比丘们的恭敬,站着教诫。尊者,在那里,长老比丘们感到疲累,具寿优波离也感到疲累。尊者,正是于此因缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū āyasmato upālissa santike vinayaṃ pariyāpuṇiṃsu, āyasmā bhante upāli ṭhitakova uddisati therānaṃ bhikkhūnaṃ gāravena, tattha bhante therā ceva bhikkhū kilamiṃsu āyasmā ca upāli kilami, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:贤友,世尊在何处开许:戒腊相差三年之内者可以同坐?这是针对谁、在什么因缘下开许的?显示巴利原文
Pucchā – tivassantarena āvuso saha nisīdituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
解答:尊者,这是在舍卫城,针对众多比丘而开许的。尊者,当时众多比丘心中生起这样的念头:‘同座者的标准是什么?’尊者,正是在这件事缘上作了开许。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulānaṃ bhante bhikkhūnaṃ etadahosi ‘‘kittāvatānu kho samānāsaniko hotī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:贤友,世尊在何处开许床与凳上仅限两人同坐?这是针对谁、在什么事缘上开许的?显示巴利原文
Pucchā – mañce ca āvuso pīṭhe ca dvinnaṃyeva nisīdituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
解答:尊者,这是在舍卫城,针对众多同座比丘而制定的。尊者,众多同座比丘坐在床上,把床坐坏了;坐在凳上,把凳坐坏了。尊者,正是在这件事缘上作了开许。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule samānāsanike ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū samānāsanikā mañce nisīditvā mañcaṃ bhindiṃsu, pīṭhe nisīditvā pīṭhaṃ bhindiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:贤友,世尊于何处开许:非共座者亦可同坐于长座?此开许是针对何人、于何事缘而作?显示巴利原文
Pucchā – dīghāsane panāvuso asamānāsanikehipi nisīdituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
解答:尊者们,那是在舍卫城,针对众多比丘而开许。尊者们,当时众多比丘对于非共座者同坐长座一事心生疑虑。尊者们,正是针对此事缘而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū dīghāsane asamānāsanikehi saha nisīdituṃ kukkuccāyiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问:贤友,世尊于何处制定了五种不可分物?这是针对何人、于何事缘而制定的?显示巴利原文
Pucchā – pañca āvuso avissajjiyāni bhagavatā kattha paññattāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattāni.
解答:尊者,这些学处是在舍卫城针对众多比丘而制定的。当时,众多比丘分配了僧团的坐卧处,尊者,该学处正是基于此事而制。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattāni, sambahulā bhante bhikkhū saṅghikaṃ senāsanaṃ vissajjesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊在何处制定了五种不可分配物?是针对谁、基于何事而制定的?显示巴利原文
Pucchā – pañca āvuso avebhaṅgiyāni bhagavatā kattha paññattāni, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattāni.
解答:尊者,这些学处是在基塔山针对阿说示与富那婆娑比丘而制定的。当时,阿说示与富那婆娑比丘分配了僧团的坐卧处,尊者,这些学处正是基于此事而制。显示巴利原文
Vissajjanā – kīṭāgirismiṃ bhante assajipunabbasuke bhikkhū ārabbha paññattāni, assajipunabbasukā bhante bhikkhū saṅghikaṃ senāsanaṃ vibhajiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattāni.
问:贤友,世尊是在何处制定了‘将指定用途之物用于他处者犯恶作’的学处?是针对谁、基于什么事而制定的?显示巴利原文
Pucchā – aññatra paribhogaṃ āvuso aññatra paribhuñjantassa dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,该学处是在阿拉维针对众多比丘制定的。尊者,众多比丘将一位优婆塞的寺院专用坐卧处用于他处,尊者,正是基于这件事而制定了该学处。显示巴利原文
Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū aññatarassa upāsakassa vihāraparibhogaṃ senāsanaṃ aññatra paribhuñjiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊是在何处制定了‘以未洗的湿脚踩踏坐卧处者犯恶作’及‘穿着鞋子踩踏坐卧处者犯恶作’的学处?是针对谁、基于什么事而制定的?显示巴利原文
Pucchā – adhotehi ca āvuso allehi ca pādehi senāsanaṃ akkamantassa ca saupāhanena senāsanaṃ akkamantassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,这条学处是在阿拉维针对众多比丘制定的。尊者,众多比丘用未洗的脚踩踏坐卧处,用湿脚踩踏坐卧处,也穿着鞋子踩踏坐卧处,坐卧处因此被弄脏。尊者,正是基于这件事而制定了该学处。显示巴利原文
Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū adhotehi pādehi senāsanaṃ akkamiṃsu, allehi ca pādehi senāsanaṃ akkamiṃsu, saupāhanāpi senāsanaṃ akkamiṃsu, senāsanaṃ dussi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
贤友,世尊是在哪里制定了“在已整治的地面上吐痰者犯恶作”和“倚靠已整治的墙壁者犯恶作”的学处?这是针对谁、基于什么事而制定的?显示巴利原文
Pucchā – parikammakatāya āvuso bhūmiyā niṭṭhubhantassa ca parikammakataṃ bhittiṃ apassayantassa ca dukkaṭaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,这条学处是在阿拉维针对众多比丘制定的。尊者,众多比丘在已整治的地面上吐痰,倚靠已整治的墙壁。尊者,正是基于这件事而制定了该学处。显示巴利原文
Vissajjanā – āḷaviyaṃ bhante sambahuleva bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante bhikkhū parikammakatāya bhūmiyā niṭṭhubhiṃsu, parikammakataṃ bhittiṃ apassayiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:我将就坐卧处犍度提问,及其缘起与解说。贤友,最重之罪,有多少种犯?显示巴利原文
Pucchā – senāsanakkhandhakaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
答:我将就坐卧处犍度作解答,及其缘起与解说。尊者,最重之罪,有三种犯。显示巴利原文
Vissajjanā – senāsanakkhandhakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante tisso āpattiyo.
7. 僧伽分裂犍度显示巴利原文
7. Saṅghatedakakkhandhaka
问:贤友,六位释迦族王子与理发师优波离一同出家,此事如何发生?他们之中又如何出现了差别?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ āvuso channaṃ sakyakumārānaṃ saha upālikappakena pabbajjā ahosi, kathañca nesaṃ viseso udapādi.
解答:尊者,世尊先度理发师优波离出家,后度那些释迦族王子。随后,尊者,具寿跋提即于那个雨安居期间证得三明,具寿阿那律生起天眼,具寿阿难证得须陀洹果,提婆达多成就了凡夫神通。尊者,六位释迦族王子与理发师优波离一同出家,正是这样发生的;他们各自所获证悟的差别,也是如此。显示巴利原文
Vissajjanā – bhagavā bhante upāliṃ kappakaṃ paṭhamaṃ pabbājesi, pacchā te sakyakumāre, atha bhante āyasmā bhaddiyo teneva antaravassena tisso vijjā sacchākāsi, āyasmā anuruddho dibbacakkhuṃ uppādesi, āyasmā ānando sotāpattiphalaṃ sacchākāsi, devadatto pothujjanikaṃ iddhiṃ abhinipphādesi. Evaṃ kho bhante channaṃ sakyakumārānaṃ upālikappakena saha pabbajjā ahosi, evañca pana bhante tesaṃ visesādhigamo ahosi.
问:友!应宣告羯磨,世尊在何处制定?是针对何人、依何种事缘而制定的?显示巴利原文
Pucchā – pakāsanīyakammaṃ āvuso kātuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,是在王舍城针对提婆达多制定的。尊者,提婆达多心想:‘世尊在有国王参加的集会上,以“唾弃者”之言呵责我,却只称赞舍利弗与目犍连。’他因此愤怒、不满,对世尊心生怨恨。尊者,正是依此事缘而制定的。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃ ārabbha paññattaṃ, devadatto bhante ‘‘sarājikāya maṃ bhagavā parisāya kheḷāsakavādena apasādeti, sāriputtamoggallāneva ukkaṃsatī’’ti kupito anattamano bhagavati āghātaṃ bandhi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问——贤友,世尊命人对提婆达多作了应宣告之羯磨后,是如何吩咐宣告的?显示巴利原文
Pucchā – devadattassa āvuso pakāsanīyakammaṃ kārāpetvā kathaṃ bhagavā pakāsetuṃ āṇāpesi.
解答——尊者,世尊在制定应对提婆达多作应宣告之羯磨后,对具寿舍利弗说:“那么,舍利弗,你应在王舍城宣告提婆达多。”尊者,世尊正是这样,在对提婆达多作了应宣告之羯磨后,命舍利弗往王舍城宣告提婆达多的。显示巴利原文
Vissajjanā – bhagavā bhante devadattassa pakāsanīyakammaṃ kātuṃ paññapetvā āyasmantaṃ sāriputtaṃ āmantesi ‘‘tena hi tvaṃ sāriputta devadattaṃ rājagahe pakāsehī’’ti, evaṃ kho bhante devadattassa pakāsanīyakammaṃ katvā devadattaṃ rājagahe pakāsetuṃ bhagavā āṇāpesi.
问——贤友,提婆达多如何以恶心、杀心,使如来出血,从而造作了第一无间业?显示巴利原文
Pucchā – kathaṃ āvuso devadattena duṭṭhacittena vadhakacittena tathā gatassa ruhiraṃ uppādetvā paṭhamaṃ ānantariyaṃ kammaṃ upacitaṃ.
尊者,世尊在鹫峰山的阴凉处经行。那时,提婆达多登上鹫峰山,推下一块大石,心想:“我要以此取沙门乔达摩的性命。”然而,尊者,两块山岩合拢接住了那块巨石,但一片碎石飞溅起来,击伤了世尊的脚,使之出血。尊者,提婆达多就是这样以恶心、杀心使如来出血,从而累积了第一无间业。显示巴利原文
Vissajjanā – bhagavā bhante gijjhakūṭassa pabbatassa chāyāyaṃ caṅkami, atha bhante devadatto gijjhakūṭaṃ pabbataṃ āruhitvā mahatiṃ silaṃ pavijjhi ‘‘imāya samaṇaṃ gotamaṃ jīvitā voropessāmī’’ti, atha kho bhante dve pabbatakūṭāni samāgantvā taṃ silaṃ sampaṭicchiṃsu, tato papatikā uppatitvā bhagavato pāde ruhiraṃ uppādesi. Evaṃ kho bhante devadattena duṭṭhena vadhakacittena tathāgatassa ruhiraṃ uppādetvā paṭhamaṃ ānantariyakammaṃ upacitaṃ.
朋友,世尊在何处制定了关于于居士家三处受食的规定?是针对何人、以何事为缘而制定的?显示巴利原文
Pucchā – kulesu āvuso tikabhojanaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
尊者,此规定制定于王舍城,缘于提婆达多。尊者,提婆达多失去了利养与恭敬,他带着徒众,在诸居士家中一再劝请而食。尊者,正是以此事为缘而制定。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃ ārabbha paññattaṃ, devadatto bhante parihīnalābhasakkāro sapariso kulesu viññāpetvā viññāpetvā bhuñji, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:“贤友,‘够了,提婆达多,不要乐于僧团分裂。提婆达多,僧团分裂是极为严重的。’诸如这样的教诫,是世尊在何处所开示的?又是因何事而开示的?”显示巴利原文
Pucchā – alaṃ devadatta, mā te rucci saṅghabhedo, garuko kho devadatta saṅghabhedotiādiko āvuso ovādo bhagavatā kattha dinno, kismiṃ vatthusmiṃ dinno.
解答:“尊者,是在王舍城,因提婆达多而开示的。尊者,当时提婆达多图谋分裂僧团、破坏法轮。尊者,正是因此事而开示的。”显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃ ārabbha dinno, devadatto bhante saṅghabhedāya parakkami cakkabhedāya, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ dinno.
“够了,提婆达多,不要乐于僧团分裂。提婆达多,僧团分裂是极为严重的。”显示巴利原文
Alaṃ devadatta, mā te rucci saṅghabhedo, garuko kho devadatta saṅghabhedo –
“善人行善容易,善人作恶困难;恶人作恶容易,恶人作圣者所行困难。”朋友,这首优陀那偈是世尊在哪里宣说的?是就谁、就何事而宣说的?显示巴利原文
Pucchā – ‘‘sukaraṃ sādhunā sādhuṃ, sādhuṃ pāpena dukkaraṃ. Pāpaṃ pāpena sukaraṃ, pāpamariyehi dukkara’’nti- āvuso idaṃ udānaṃ bhagavatā kattha udānitaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ udānitaṃ.
尊者,正是在王舍城,因提婆达多而宣说。尊者,具寿阿难于午前时分,着下衣,持钵与衣,入王舍城乞食。那时,尊者,提婆达多来到具寿阿难所在之处,走近后,对具寿阿难这样说:“朋友阿难,从今日起,我将离开世尊、离开比丘僧团,独自举行布萨,独自举行僧羯磨。”尊者,正是因此事而宣说。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante devadattaṃyeva ārabbha udānitaṃ, āyasmā bhante ānando pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṃ piṇḍāya pāvisi, atha kho bhante devadatto yenāyasmā ānando tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantaṃ ānandaṃ etadavoca ‘‘ajjatagge dānāhaṃ āvuso ānanda aññatreva bhagavatā aññatreva bhikkhusaṅghā uposathaṃ karissāmi saṅghakammaṃ karissāmī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ udānitaṃ.
善人行善容易,善人行恶困难;
恶人行恶容易,行圣者所行则难。
显示巴利原文 Sukaraṃ sādhunā sādhuṃ, sādhuṃ pāpena dukkaraṃ; Pāpaṃ pāpena sukaraṃ, pāpamariyehi dukkaraṃ.
问:朋友,世尊为随顺分裂的比丘们制定偷兰遮罪,是在何处制定的?是针对谁、就什么事而制定的?显示巴利原文
Pucchā – bhedānuvattakānaṃ āvuso bhikkhūnaṃ thullaccayaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
解答:尊者,这律制是世尊在王舍城,针对众多比丘而制定的。尊者,具寿舍利弗来到世尊前,顶礼后,如是说道:“尊者,善哉!愿随顺分裂的比丘们能再次受具足戒。”尊者,正是因此事而制定的。显示巴利原文
Vissajjanā – rājagahe bhante sambahule bhikkhū ārabbha paññattaṃ, āyasmā bhante sāriputto bhagavantaṃ upasaṅkamitvā etadavoca ‘‘sādhu bhante bhedānuvattakā bhikkhū puna upasampajjeyyu’’nti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
“尊者,善哉!愿随顺分裂的比丘们能再受具足戒”的意思——显示巴利原文
‘‘Sādhu bhante bhedānuvattakā bhikkhū puna upasampajjeyyu’’nti –
朋友,在什么情况下,有僧团不和,却没有僧团分裂?又在什么情况下,既有僧团不和,又有僧团分裂?显示巴利原文
Pucchā – kittāvatā nu kho āvuso saṅgharāji hoti no ca saṅghabhedo, kittāvatā ca pana saṅgharāji ceva hoti saṅghabhedo ca.
解答——尊者,若一边有一人,另一边有两人,第四人进行唱告、取筹,并说:‘这是法,这是律,这是导师的教法。你们接受此,你们认可此。’尊者,依此方式,不论是四人、五人、六人、七人或八人,便有僧团不和,而无僧团分裂。尊者,若一边有四人,另一边也有四人,第九人进行唱告、取筹,并说:‘这是法,这是律,这是导师的教法。你们接受此,你们认可此。’尊者,如此则既有僧团不和,也有僧团分裂。尊者,这便是:有僧团不和,而非僧团分裂;而有僧团不和与僧团分裂的情况,便如刚才所说。显示巴利原文
Vissajjanā – ekato bhante eko hoti, ekato dve catuttho anussāveti, salākaṃ gāheti ‘‘ayaṃ dhammo ayaṃ vinayo idaṃ satthusāsanaṃ imaṃ gaṇhatha imaṃ rocethāti’’, eteneva bhante nayena catunnaṃ vā pañcannaṃ vā channaṃ vā sattannaṃ vā aṭṭhannaṃ vā saṅgharāji hoti, no ca saṅghabhedo, ekato bhante cattāro honti, ekato cattāro, navamo anussāveti, salākaṃ gāheti ‘‘ayaṃ dhammo ayaṃ vinayo idaṃ satthusāsanaṃ imaṃ gaṇhatha imaṃ rocethā’’ti, evaṃ kho bhante saṅgharāji ceva hoti saṅghabhedo ca. Evaṃ kho bhante saṅgharāji hoti, no ca saṅghabhedo, evañca pana bhante saṅgharāji ceva hoti saṅghabhedo ca.
问:贤友,究竟如何才称为僧团分裂?显示巴利原文
Pucchā – kittāvatā nu kho āvuso saṅgho bhinno hoti.
答:尊者,于此,比丘们将非法宣说为法……他们以此十八种事排斥、驱离,别众行布萨,别众行自恣,别众行僧团羯磨。尊者,如此,僧团即告分裂。显示巴利原文
Vissajjanā – idha bhante bhikkhū adhammādiṃ dhammādīnīti dīpenti, te imehi aṭṭhārasahi vatthūhi apakassanti, avapakassanti, āveniṃ uposathaṃ karonti, āveniṃ pavāraṇaṃ karonti, āveniṃ saṅghakammaṃ karonti, evaṃ kho bhante saṅgho bhinno hoti.
问:贤友,僧团如何才为和合?显示巴利原文
Pucchā – kittāvatā nu kho āvuso saṅgho samaggo hoti.
解答——尊者,在此,比丘们将非法指明为非法,将法指明为法,将非律指明为非律……将粗重罪指明为粗重罪,将非粗重罪指明为非粗重罪。他们不依此十八种事而排斥、驱摈,不别众行布萨,不别众行自恣,不别众行僧团羯磨。尊者,正是到了这一程度,僧团便称为和合。显示巴利原文
Vissajjanā – idha bhante bhikkhū adhammaṃ adhammoti dīpenti, dhammaṃ dhammoti dīpenti, avinayaṃ avinayoti dīpenti…pe… duṭṭhullaṃ āpattiṃ duṭṭhullā āpattīti dīpenti, aduṭṭhullaṃ āpattiṃ aduṭṭhullā āpattīti dīpenti, te imehi aṭṭhārasahi vatthūhi na apakassanti, na avapakassanti, na āveniṃ uposathaṃ karonti, na āveniṃ pavāraṇaṃ karonti, na āveniṃ saṅghakammaṃ karonti, ettāvatā kho bhante saṅgho samaggo hoti.
问——贤友,分裂和合僧团后,此人会招感什么?显示巴利原文
Pucchā – samaggaṃ āvuso saṅghaṃ bhinditvā kiṃ so pasavati.
解答——尊者,分裂和合僧团后,此人会招感持续一劫的罪障,于地狱中煎煮一劫。显示巴利原文
Vissajjanā – samaggaṃ kho bhante saṅghaṃ bhinditvā kappaṭṭhitikaṃ kibbisaṃ pasavati, kappaṃ nirayamhi paccati.
问:贤友,令已分裂的僧团和合之后,他将感得什么?显示巴利原文
Pucchā – bhinnaṃ kho āvuso saṅghaṃ samaggaṃ katvā kiṃ so pasavati.
解答:尊者,令已分裂的僧团和合之后,他将感得梵福,在天界受乐一劫。显示巴利原文
Vissajjanā – bhinnaṃ kho bhante saṅghaṃ samaggaṃ katvā brahmaṃ puññaṃ pasavati, kappaṃ saggamhi modati.
问:我将请问僧团分裂,连同起因与解说。贤友,对于犯下最重罪的人,有多少罪过?显示巴利原文
Pucchā – saṅghabhedaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
解答——我将解说僧团分裂,连同其因缘与详细解说。尊者,犯最重罪者,有两种罪过。显示巴利原文
Vissajjanā – saṅghabhedaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante dve āpattiyo.
第八 行仪犍度显示巴利原文
8. Vattakkhandhaka
问——贤友,世尊在何处为外来比丘制定了行规?此规是以谁为缘、于何事中制定的?显示巴利原文
Pucchā – āgantukānaṃ āvuso bhikkhūnaṃ vattaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答——尊者,此事是在舍卫城,以众多外来比丘为缘而制定的。尊者,当时外来比丘们穿着鞋进入精舍,撑着伞进入精舍,蒙着头进入精舍,将袈裟顶在头上进入精舍,用水洗脚,不礼敬较年长的住寺比丘,也不询问住处。尊者,以此因缘,世尊说:‘那么,诸比丘,我将为外来比丘制定行规,外来比丘应当如法行持。诸比丘,外来比丘若入精舍,应脱下鞋,放下、轻拍、持好;应收起伞;应露头;应将袈裟披于肩上,从容庄重地进入精舍。’尊者,世尊即以如是方式为外来比丘制定了行规。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule āgantuke bhikkhū ārabbha paññattaṃ, āgantukā bhante bhikkhū saupāhanāpi ārāmaṃ pavisiṃsu, chattapaggahitāpi ārāmaṃ pavisiṃsu, oguṇṭhitāpi ārāmaṃ pavisiṃsu, sīsepi cīvaraṃ karitvā ārāmaṃ pavisiṃsu, pānīyenapi pāde doviṃsu, vuḍḍhatarepi āvāsike bhikkhū nābhivādesuṃ, napi senāsanaṃ pucchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘tena hi bhikkhave āgantukānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññapessāmi, yathā āgantukehi bhikkhūhi sammā vattitabbaṃ, āgantukena bhikkhave bhikkhunā idāni ārāmaṃ pavisissāmīti upāhanā omuñcitvā nīcaṃ katvā papphoṭetvā gahetvā chattaṃ apanāmetvā sīsaṃ vivaritvā sīse cīvaraṃ khandhe katvā sādhukaṃ ataramānena ārāmo pavisitabbo’’ evamādinā bhante āgantukānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññattaṃ.
问:贤友,世尊在何处、以谁为缘、于何事中为住寺比丘制定了行规?又是如何制定的?显示巴利原文
Pucchā – āvāsikānaṃ āvuso bhikkhūnaṃ vattaṃ bhagavatā kattha kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ, kathañca pana paññattaṃ.
答:尊者,这件事发生在舍卫城,世尊以众多住寺比丘为缘而制定。尊者,当时那些住寺比丘见到外来比丘,既不为他们敷设座位,也不放置洗足水、足台和足垫,不迎上前去接过衣钵,也不安排住处。尊者,正是以此事为因缘,世尊这样制定:显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule āvāsike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante āvāsikā bhikkhū āgantuke bhikkhū disvā neva āsanaṃ paññapesuṃ, na pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipiṃsu, na paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahesuṃ, na senāsanaṃ paññapesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ –
“诸比丘,住寺比丘见到较年长的外来比丘时,应当为他敷设座位,放置洗足水、足台和足垫,应当迎上前去接过衣钵,并以饮水请问。”尊者,世尊便是以如此方式为住寺比丘制定了行规。显示巴利原文
‘‘Āvāsikena bhikkhave bhikkhunā āgantukaṃ bhikkhuṃ vuḍḍhataraṃ disvā āsanaṃ paññapetabbaṃ, pādodakaṃ pādapīṭhaṃ pādakathalikaṃ upanikkhipitabbaṃ, paccuggantvā pattacīvaraṃ paṭiggahetabbaṃ pānīyena pucchitabbo’’ evamādinā bhante āvāsikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ bhagavatā paññattaṃ.
贤友,世尊于何处为游行比丘制定应行规范?以谁为缘起、于何事中制定?又是如何制定的?显示巴利原文
Pucchā – gamikānaṃ āvuso bhikkhūnaṃ vattaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ, kathañcapana paññattaṃ.
答:尊者,此事是在舍卫城,以众多游行比丘为缘而制定。尊者,当时有众多游行比丘,未收拾好木器与陶器,也未关闭门窗,未告假便离开了住处。尊者,正是以此事为因缘,世尊为游行比丘制定了应行规范:‘比丘们,游行比丘应当收拾好木器与陶器,关闭门窗,告假后方可离开住处。’尊者,世尊即以这些方式,为游行比丘制定了应行规范。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule gamike bhikkhū ārabbha paññattaṃ, sambahulā bhante gamikā bhikkhū dārubhaṇḍaṃ mattikābhaṇḍaṃ appaṭisāmetvā dvāravātapānaṃ vivaritvā senāsanaṃ anāpucchā pakkamiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘gamikena bhikkhave bhikkhunā dārubhaṇḍaṃ paṭisāmetvā dvāravātapānaṃ thaketvā senāsanaṃ āpucchā pakkamitabbaṃ’’ evamādinā bhante ākārena bhagavatā gamikānaṃ bhikkhūnaṃ vattaṃ paññattaṃ.
贤友,世尊于何处开许在食堂中随喜?以谁为缘、以何事为因缘而开许?显示巴利原文
Pucchā – bhattagge āvuso anumodituṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答——尊者,此法于舍卫城,因众多比丘而开许。尊者,当时众多比丘在食堂中不随喜,尊者,即因此事而开许。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhattagge nānumodiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问——贤友,世尊于何处、为比丘们制定了食堂行规?是缘于何人、因何事而制定?显示巴利原文
Pucchā – bhikkhūnaṃ āvuso bhattaggavattaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答——尊者,此行规于舍卫城,因六群比丘而制定。尊者,当时六群比丘下衣穿着不整、上衣披覆不严、威仪不具,便进入食堂。尊者,即因此事,世尊说:『若寺内已通报时间,则应遮覆三轮,齐整穿着下衣,系好腰带,整理妥帖后披上僧伽梨,系牢纽结,洗净钵具,从容庄重地进入村落。』尊者,诸如是等,便是食堂行规的制定方式。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū dunnivatthā duppārutā anākappasampannā bhattaggaṃ gacchiṃsu, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘sace ārāme kālo ārocito hoti, timaṇḍalaṃ paṭicchādentena parimaṇḍalaṃ nivāsetvā kāyabandhanaṃ bandhitvā saguṇaṃ katvā saṅghāṭiyo pārupitvā gaṇṭhikaṃ paṭimuñcitvā dhovitvā pattaṃ gahetvā sādhukaṃ ataramānena gāmo pavisitabbo’’ti evamādinā bhante bhattaggavattaṃ paññattaṃ.
问——贤友,世尊在何处为比丘们制定了住所的行仪?是以谁为因缘、在什么事情中制定的?又是如何制定的?显示巴利原文
Pucchā – bhikkhūnaṃ āvuso senāsanavattaṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ, kathañca taṃ paññattaṃ.
答:尊者,这是在舍卫城针对六群比丘制定的。尊者,那时比丘们在露天处缝制衣服,六群比丘在逆风处的庭院里拍打坐卧具。尊者,正是由此事,世尊为比丘们制定了关于坐卧具的义务,例如‘若所住的精舍污秽,若有能力应当清扫’等。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante chabbaggiye bhikkhū ārabbha paññattaṃ, chabbaggiyā bhante bhikkhū bhikkhūsu ajjhokāse cīvaraṃ karontesu paṭivāte aṅgaṇe senāsanaṃ papphoṭesuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ ‘‘yasmiṃ vihāre viharati, sace so vihāro uklāpo hoti, sace ussahati sodhetabbo’’ti evamādinā bhante bhikkhūnaṃ senāsanavattaṃ bhagavatā paññattaṃ.
问:我将问及行仪,连同其缘起与解说。贤友,就最严重的戒条而言,有多少种罪过?显示巴利原文
Pucchā – samācāraṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
答:我将解答行为,连同其缘起与说明。尊者,就最严重之条例而言,有一种罪过。显示巴利原文
Vissajjanā – samācāraṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.
第九 搁置巴帝摩卡篇集显示巴利原文
9. Pātimokkhaṭṭhapanakkhandhaka
问:贤友,有罪者听诵巴帝摩卡时,应搁置巴帝摩卡——此制是世尊在何处制定的?针对何人?依何事由而制?显示巴利原文
Pucchā – sāpattikena āvuso pātimokkhaṃ suṇantassa pātimokkhaṃ ṭhapetuṃ bhagavatā kattha paññattaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ paññattaṃ.
答:尊者,此制于舍卫城,针对一位戒行恶劣、具足恶法者而制定。尊者,有一位戒行恶劣、具足恶法者,在布萨日那天坐于僧团中间。尊者,即是依此事由而制定的。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante aññataraṃ puggalaṃ dussīlaṃ pāpadhammaṃ ārabbha paññattaṃ, aññataro bhante puggalo dussīlo pāpadhammo tadahuposathe saṅghamajjhe nisinno ahosi, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ paññattaṃ.
问:朋友,我将请问搁置,及其缘起与说明。朋友,最重罪条例有多少种罪?显示巴利原文
Pucchā – ṭhapanaṃ āvuso pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
答:关于搁置,我今解答,并说其缘起与说明。尊者,最重罪条例有一种罪。显示巴利原文
Vissajjanā – ṭhapanaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante ekā āpatti.
第十 比丘尼篇集显示巴利原文
10. Bhikkhunikkhandhaka
问:朋友,依八重法受具足戒,是世尊在何处开许的?为谁开许的?又以何事为因缘而开许?显示巴利原文
Pucchā – aṭṭhahi āvuso garudhammehi upasampadā bhagavatā kattha anuññātā, kassa anuññātā, kismiñca vatthusmiṃ anuññātā.
答复——尊者,此事于毗舍离为摩诃波阇波提·瞿昙弥所许可。尊者,当时摩诃波阇波提·瞿昙弥双脚肿胀、满身尘垢,痛苦、忧恼,泪流满面,站在门外楼阁处。尊者,那时具寿阿难向摩诃波阇波提·瞿昙弥询问了缘由后,便四次恳请世尊,允许女人在如来宣说的法与律中,从在家出家而过无家生活。尊者,此事正是依此事缘而许可的。显示巴利原文
Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante mahāpajāpatiyā gotamiyā anuññātā, mahāpajāpati bhante gotamī sūnehi pādehi rajokiṇṇena gattena dukkhī dummanā assumukhī rudamānā bahidvārakoṭṭhake aṭṭhāsi, atha kho bhante āyasmā ānando mahāpajāpatiṃ gotamiṃ taṃ kāraṇaṃ pucchitvā bhagavantaṃ catukkhattuṃ yāci mātugāmassa tathāgatappavedite dhammavinaye āgārasmā anāgāriyaṃ pabbajjaṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātā.
问:“诸位贤友,比丘为比丘尼授予具足戒,是世尊在何处许可的?以谁为对象?于何等因缘下许可的?”显示巴利原文
Pucchā – bhikkhūhi āvuso bhikkhuniyo upasampādetuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答复——尊者,是于毗舍离,针对摩诃波阇波提·瞿昙弥而许可的。摩诃波阇波提·瞿昙弥曾对世尊这样说:‘尊者,我应如何在这些释迦族女人中行道?’尊者,正是依此事缘而许可的。显示巴利原文
Vissajjanā – vesāliyaṃ bhante mahāpajāpatiṃ gotamiṃ ārabbha anuññātaṃ, mahāpajāpati bhante gotamī bhagavantaṃ etadavoca ‘‘kathāhaṃ bhante imāsu sākiyānīsu paṭipajjāmī’’ti, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问——贤友,世尊于何处、关于何人、因何事,开许由比丘僧团为已于一方比丘尼僧团中受具足戒并得清净者授予具足戒?显示巴利原文
Pucchā – ekato upasampannāya āvuso bhikkhunisaṅghe visuddhāya bhikkhusaṅghe upasampādetuṃ bhagavatā kattha anuññātaṃ, kaṃ ārabbha kismiṃ vatthusmiṃ anuññātaṃ.
答复——尊者,这是在舍卫城,关于众多比丘而开许的。尊者,当时众多比丘向比丘尼们询问了障碍法,那些求受具足戒者虽逐一详陈,却心生沮丧,未能作答。尊者,正是因这件事而开许的。显示巴利原文
Vissajjanā – sāvatthiyaṃ bhante sambahule bhikkhū ārabbha anuññātaṃ, sambahulā bhante bhikkhū bhikkhunīnaṃ antarāyike dhamme pucchiṃsu, upasampadāpekkhāyo vitthāyiṃsu, maṅkū ahesuṃ, na sakkhiṃsu vissajjetuṃ, tasmiṃ bhante vatthusmiṃ anuññātaṃ.
问——我将询问比丘尼犍度,连同其因缘与解说。贤友,在所列举的各项条款中,有多少罪过?显示巴利原文
Pucchā – bhikkhunikkhandhakaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
答复——我当答复比丘尼犍度,并说明其因缘与解说。尊者,在所列举的诸条规之中,有两种罪过。显示巴利原文
Vissajjanā – bhikkhunikkhandhakaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante dve āpattiyo.
第十一 五百〔结集〕犍度显示巴利原文
11. Pañcasatikakkhandhaka
第一次结集显示巴利原文
Paṭhama saṃgāyanā
问——我当询问五百结集,并说明其因缘与解说。贤友,在所列举的诸条规之中,有多少种罪过?显示巴利原文
Pucchā – pañcasatikaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
答复——我当答复五百结集,并说明其因缘与解说。尊者,在所列举的诸条规之中,并无任何罪过。显示巴利原文
Vissajjanā – pañcasatikaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante na katamā āpatti.
第十二 七百〔结集〕犍度显示巴利原文
12. Sattasatikakkhandhaka
第二次结集显示巴利原文
Dutiya saṃgāyanā
问:“我将问七百(结集),连同其因缘与解说。贤友,在这些列举的诸条款中,有多少罪过?”显示巴利原文
Pucchā – sattasatikaṃ pucchissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ āvuso kati āpattiyo.
答:“我将解答七百(结集),连同因缘与解说。尊者,于这些列举的条款,并无任何罪过。”显示巴利原文
Vissajjanā – sattasatikaṃ vissajjissaṃ, sanidānaṃ saniddesaṃ. Samukkaṭṭhapadānaṃ bhante na katamā āpatti.
问:“贤友,这是谁所说的话?”显示巴利原文
Pucchā – kassa āvuso vacanaṃ.
答:‘尊者,是世尊、阿拉汉、正自觉者的话语。’显示巴利原文
Vissajjanā – bhagavato bhante vacanaṃ arahato sammāsambuddhassa.
问:‘贤友,谁在修习?’显示巴利原文
Pucchā – ke āvuso sikkhanti.
答:‘尊者,有学与善凡夫在修习。’显示巴利原文
Vissajjanā – sekkhā ca bhante puthujjanakalyāṇakā ca sikkhanti.
问:“尊者,哪些人是学已成就者?”显示巴利原文
Pucchā – ke āvuso sikkhitasikkhā.
答:“尊者,阿拉汉们是学已成就者。”显示巴利原文
Vissajjanā – arahanto bhante sikkhitasikkhā.
问:“尊者,它安住于何处?”显示巴利原文
Pucchā – kattha āvuso ṭhitaṃ.
答曰:尊者,它住立于乐修习者之中。显示巴利原文
Vissajjanā – sikkhākāmesu bhante ṭhitaṃ.
问曰:尊者,它从何传来?显示巴利原文
Pucchā – kenāvuso ābhataṃ.
答曰:尊者,它由传承传来。显示巴利原文
Vissajjanā – paramparāya bhante ābhataṃ.