第五十九 品
Ekūnasaṭṭhima pariccheda
四王本生解说
Caturājacariya niddeso
那时,林中的儿媳们,还有他的三个儿子;
以及三位大臣,还有精舍的住众。
Tadārañño nujāmittā, tassa puttā tayo’pi ca; Mahāmaccā cayatayo, tathā yatanavāsino.
他们,对于住在罗哈纳且具念的初王,
未加禀告,便超越了国王的命令。
Tabbete ādipādassa, rohaṇe vasato sato; Anārocāpayitvāna, bhūpālamatasāsanaṃ.
共同商议后,达成了一致的意愿;
他们为副王举行灌顶,授以楞伽王位。
Sambhūyamantayitvāna, samānacchandataṃ gatā; Adaṃsu yuvarājassa, laṅkārajjābhisecanaṃ.
他们将一个名为‘摩那婆罗那’的人安立于副王之位;
那些刚强难化者,逾越了王子往昔所行之道。
Oparajje nivesesuṃ, mānabharaṇanāmakaṃ; Kumāraṃ pubbacāritta-maggaṃ laṅghittha te’khilā.
当时,摩那婆罗那等兄弟三人
与胜臂大王一道,猛然强力地……
Tayo’tha bhātaro sabbe, te māṇabharaṇādayo; Jayabāhumahīpāla-sahitā sahasā tadā.
珍珠宝石所出之宝,公认是诸宝中的精髓
将一切尽握掌中,连同象等乘骑。
Muttāmaṇippabhūtikaṃ, ratanaṃ sārasammataṃ; Sabbaṃ hatthagataṃ katvā, vāhanañca gajādikaṃ.
那时,他们统率全军从普罗提城出发;
“我们要迅速擒住那臂力强健者!”说罢,他们便出征了。
Sakalaṃ balamādāya, pulatthinagarā tadā; Khippaṃ taṃ vikkamabhujaṃ, gaṇhisāmā’ti nikkhamuṃ.
听闻全部经过之后,对于这位臂力非凡者;
为向他作最后的供养,欢喜林得以行此供养。
Sutvā pavattiṃ sakalaṃ, imaṃ vikkamabāhuso; Tā tassantimasakkāraṃ, vidhātuṃ handano labhiṃ.
如今急速前往普罗提城,
我从未亲眼见过他的火葬之处。
Idāni khippaṃ gantvāna, pulatthinagaraṃ tahiṃ, Tā tassāḷāhanaṭṭhāna dassane neva so ahaṃ.
“我将消除这忧愁的重担”,我心中这样想;
如同从那古城中出来,立下了坚固的界域。
Sokabhāraṃ vinodessaṃ, mama ceto gataṃ iti; Katadaḷha vavatthāno, viniggamma tato purā.
我将前往普罗提城,为教令之初足,
以人数约七八百的兵力所围绕。
Pulatthipuramāgacchaṃ, ādipādo’ti sāsaso; Sattaṭṭhasatasaṅkhena, balena parivārito.
就在半路上,在古塔哈拉卡曼达罗;
然而,在村中召集之时,他看见军队已来到面前。
Antarālapatheyeva, guttahālakamaṇḍale; Gāme pana samukkavhe, disvā senaṅgamāgataṃ.
身披重甲,整装待战,孤身一人,畏惧危险;
与他们交战后,刹那之间,便将他们驱散至四方。
Mahantaṃ yuddhasannaddhaṃ, ekavīro bhayātiko; Yujjhitvā te palāpesi, khaṇeneva disodisaṃ.
那时,他的三位兄弟恰巧抵达那里,旗开得胜;
他们旋即被骄慢所冲昏头脑,强行拖走了我们的车乘。
Tayo te bhātaro tattha, sampattāva jayā tato; Abhimānuddhatā khippaṃ, annayha balavāhanaṃ.
在一个名为‘阿迪帕达卡阎浮’的知名地方;
他在战斗中击败了他们,又再与那三人交战。
Ādipādakajambūti, vissutamhi padesake; Saṅgāmesuṃ parājesi, bhiyyo yujjhittha so tayo.
第三处在卡达村,第四处在卡拉瓦比亚;
第五处在乌达塔门,第六处在潘卡维拉卡。
Tatiyaṃ kaṭagāmasmiṃ, kāḷavāpyaṃ catutthakaṃ; Pañcamaṃ uddhaṭadvāre, chaṭṭhaṃso paṅkavelake.
与他们交战之后,恒常赢得胜利;
他与大臣和眷属一同来到了普拉提普拉城。
Tehi yuddhaṃ karitvāna, gahītavijayo sadā; Pulatthipuramāgañci, sahāmacca parijjano.
唯凭自己的思惟,见父亲的柴堆后;
他早已远离那宏大的灌顶,先前便已获得安稳。
Sacintitakkameneva, passitvāḷāhanaṃ pitu; Vidūritamahāseko, laddhassāso purevasaṃ.
于诸苦厄中,他如理地成为自同伴者的依怙;
他确实将一切财富和职位都授予了众大臣。
Dukkhe sahāya bhūtāna-mattano so yathārahaṃ; Amaccānamadā sabba-bhoge ṭhānantare hi so.
也对所有那些成为自己同伴的仆役,
他给予相称的生活资具,心中常念苦难中的同伴之情。
Bhaṭānañcāpi sabbesaṃ, sahāyātānamattano; Anurūpamadā vuttiṃ, saraṃ dukkhasahāyataṃ.
这位众宝庄严的国王,与其余兄弟一起,
登上罗哈那山之后,又亲手掌握了罗哈那国。
Māṇābharaṇabhūpopi, saddhiṃ sesehi bhātūhi; Karitvā rohaṇaṃ passaṃ, rohaṇañca sahatthagaṃ.
于是,那位名为吉祥云色的国王,将一万二千人
赐予国土令其居住,并安顿在此处。
Tato kittisirīmeghe, sadvādasasahassakaṃ; Raṭṭhaṃ datvāna vasituṃ, tahiṃyeva samādisi.
吉祥云色人主,受兄弟之命,
前往那座名为大龙园的城邑,安住其中。
Āṇatto bhātarākitti-sirīmegho janādhipo; Gantvā vasi puretattha, mahānāgahulavhaye.
Sirīvallabhanāmassa, kumārassāpi cādisi; Desamaṭṭhasahassavhaṃ, datvāna vasituṃ tahiṃ.
同样地,他也来到一处名为‘乌达纳达瓦拉’的村庄;
建村安居后,他以国王使者的身份安住彼处,依教令而行。
Tatheva sopi gantvāna, uddhanadvāranāmakaṃ; Gāmaṃ katvā rājadāniṃ, vasanto anusāsitaṃ.
Sayañca sahasenāya, gantvā dakkhiṇapassakaṃ; Vīrabāhūti paññāto, puṅkhagāmaṃ samāvasi.
Mātā ca tiṇṇaṃ bhātūnaṃ, jayabāhu ca bhūmipo; Nivasiṃsu tadā kitti-sirimeghassa santike.
一年过后,那些以摩纳婆罗那为首的人们,
那时,他在战斗中所成就的一切,全仗勇猛之臂完成。
Tato saṃvacchare’tīte, te māṇabharaṇādayo; Tenattani kataṃ yuddhe, sabbaṃ vikkamabāhunā.
那难以攀登、巨大、比败亡更甚的(傲慢),
他们再三忆念,被傲慢所膨胀。
Durārohaṃ mahantaṃ taṃ, parājayatarābhavaṃ; Anussarantabahuso, abhimānasamunnatā.
诸灌顶王当中,有一孤立的王国;
没有灌顶,如何能受用其名号呢?
Muddhābhisittarājūna-mekākīrājaraṭṭhakaṃ; Vināyamabhisekena, kathaṃ nāmānubhossati.
如此,嫉妒与对他物的贪执,便落到了摄受声闻弟子的那一边。
Iti issā parattañca, yātā saṅgayhasāvake; Bhiyyo sambhūyasaṅgāma-karaṇatthāya nikkhamuṃ.
勇臂者从使者处听闻此事后,
便由大军前导卫护,前往他们的领域。
Sutvā tamatthaṃ dūtehi, so vikkamabhujopi ca; Agā tesaṃva visayaṃ, mahāsenāpurakkhato.
在南方之地的菩提军峰村
交锋之后,他三次以雄健臂力击败了他们。
Dese dakkhiṇake bodhi-senapabbatagāmake; Yujjhitvā te parājesi, tayo vikkamabāhuso.
Ripavo dāni me sabbe, ummūlessāmahaṃ iti; Palāyante nubandhittha, padānupadikaṃ’va te.
他们逃入险阻之地,那方圆五由旬的国境;
他迅速进入善贤城,也同样为捉拿他们而去。
Te ca duggaṃ palāyiṃsu, pañcayojanaraṭṭhake; Khippaṃ pāvekkhi kalyāṇiṃ, so’pi te gahaṇatthiko.
勇士乃是圣者所宣说,以“勇士天”之名而著称;
当时,有一位名为帕兰迪的君主,极为勇猛。
Vīro ariyadesiyo, vīradevoti pākaṭo; Paḷandīpissaro eko, bhūsaṃ sahasiko tadā.
他与勇士、战士一同,在大渡口处上岸;
心中思量:‘可以夺取楞伽岛。’
Saddhiṃ sūrehi yodhehi, mahātitthamhi otari; Kātuṃ hatthagahaṃ sakkā, laṃkādīpanti cintiya.
那时,那位力士听闻了国王的动向;
只要在这楞伽岛上,他尚能获得立足之处。
So vikkamabhujo sutvā, pavattiṃ bhūbhujo tadā; Yāvatā nātra laṃkāyaṃ, laddhogāho bhavissati.
‘应当如此彻底根除’,他从善生女那里离去;
他来到了大渡口处一座名为曼那罗的村庄。
Tāva ummūlanīyoti, kalyāṇimhā viniggato; Mahātitthamhi mannāra-nāmakaṃ gāmakaṃ gato.
勇士天也与那位国王共赴战场;
以及阿尼康伽等王子和两位兄弟。
Katvāna vīradevo’pi, saṅgāmaṃ tena rājinā; Anīkaṅgādayo rāja-putte dve bhātaropi ca.
以及那位以名声显扬的将军;
迅疾地杀死了众多被奉为勇士的人。
Senādhināyakañceva, kittināmappakāsitaṃ; Ghātetvā sahasā vīra-sammate ca bahūjane.
Gāhetvā jīvaggāhaṃso, rakkhakañca camūpatiṃ; Sabalaṃ taṃ parājetvā, anubandhi padāpadaṃ.
他心怀恐惧而逃,回到自己的城中;
率领精锐象兵,迅速进入要塞。
Palāyamāno so bhīto, āgantvāna nijaṃ puraṃ; Hatthasāraṃ samādāya, koṭṭhasāraṃ gato lahuṃ.
Pacchato pacchato vīra-devo tamanubandhiya; Āgantvāna purevāsaṃ, katipāhaṃ vidhāyaso.
Gaṇhituṃ vikkamabhujaṃ, tattheva turitaṃ agā; Pesayitvā sakaṃ sopi, mahantaṃ sakalaṃ balaṃ.
在村落之间的险隘地带,令其交战并加以屠戮;
在巨大的泥沼、险恶难行之处,大力者面对勇士天神。
Yujjhāpetvāna ghātetvā, gāme antaraviṭṭhike; Mahākaddamaduggamhi, vīradevaṃ mahabbalo.
虽未经灌顶,却居于补罗私底耶城;
这位光辉者执掌了王国治理之权。
Abhisekaṃ vināyeva, pulatthi nagare vasaṃ; Akāsi rājaraṭṭhassa, pasāsanavidhiṃ vibhū.
舍离争斗之欲,三位兄弟亦复如是;
他们回到各自的国家后,一如往昔般安住。
Apanīyaraṇe chandaṃ, bhātaropi tayo tato; Āvasiṃsu yathāpubbaṃ, gantvā raṭṭhaṃ sakaṃ sakaṃ.
四位国王也竭力用心,长久安住于彼处;
却终究未能令其尽归于一统伞盖。
Caturopi mahīpālā, yatamānā ciraṃ tahiṃ; Ekacchattaṅkitaṃ kātuṃ, neva sakkhiṃsu sabbaso.
Anisammakāribhāvena, kulīne parihāpayuṃ; Ṭhapesuñca mahantatte, hīne sābhimate jane.
Vaḍḍhitaṃnekadhā sammā, raññā vijayabāhunā; Sāsanañca tathālokaṃ, hāpayiṃsu subuddhino.
纵使那样的贵族之人已不复存在,
并且倚仗强力,掠取了依附于过失的财富。
Kulīnānaṃ manussāna-mabhāvepi ca tādise; Dose vittaṃ tadāyattaṃ, pasayhāvahariṃsu ca.
Pīḷetuṃ sakalaṃ loka-muddharantādhikaṃ baliṃ; Ucchūva ucchuyantete, khīṇako sādhanesino.
他们从佛陀等圣者的财物聚落中夺取后,
这位臂力雄健的国王,便将它赐予了仆从们。
Uddharitvāna buddhādi-santake bhogagāmake; So vikkamabhujo rājā, sevakesu samappayī.
在普拉提那城中,有许多舍利庄严的寺院;
他便将其赐予了来自外地的士兵们居住。
Pulatthinagare neka-vihāre dhātumaṇḍite; Sova desantarīyānaṃ, bhaṭānaṃ vasituṃ adā.
由具信者获得的舍利,以及殊胜的牙舍利;
为作供养而施予的珍珠、宝石等物。
Saddhehi pattadhātussa, dāṭhādhātuvarassa ca; Pūjanatthāya dinnāni, maṇimuttādikāni ca.
众多旃檀、沉香、樟脑,与黄金等制成之物;
我们毁坏佛像,随心所欲地带走。
Candanāgarukappuraṃ, suvaṇṇādimayā bahū; Paṭimāyo ca acchijja, yathākāmaṃ vayaṃ nayī.
对教法与世间所造成的损害,
当时,众多见此情景者心生厌离。
Sāsanassa ca lokassa, kriyamānamupaddavaṃ; Passantā bahuso tasmiṃ, tadā nibbannamānasā.
在八座根本寺中,住着备受尊敬的修行者;
以及粪扫衣比丘们,分为两组而住。
Aṭṭhamūlavihāresu, yatayo garusammatā; Paṃsukūlikabhikkhū ca, koṭṭhāsadvayanissitā.
如此,那些与外道相似者,对教法造成诸多损害;
他们自己所造的,正是导向恶趣的最胜之因。
Evaṃ titthiyatulyānaṃ, sāsanopaddavaṃ bahuṃ; Karontānaṃ sakā sambhā-payātaṃ pavaraṃ iti.
持取最胜牙舍利及所获诸舍利后,前往罗诃那;
行至各处适意之地,便在那里安住下来。
Dāṭhādhātuvaraṃ patta-dhātumādāya rohaṇaṃ; Gantvā vāsamakappesuṃ, phāsuṭhāne tahiṃ tahiṃ.
同样地,他们散居各处,栖于安乐之地;
他们如良家子,隐迹而居,得以安住。
Tatheva phāsuṭhānesu, vippakiṇṇā tahiṃ tahiṃ; Te kulīnā nilīnā’va, hutvā vāsamakappayuṃ.
两派国王所持的疆界,得以确立;
他们彼此间与周边诸国,频频兴兵交战。
Pakkhadvayamahīpāla-gayhāsīmā suṭhāpitā; Sāmantā aññamaññehi, karonto bahuso raṇaṃ.
在众多富庶的村落与城镇中;
又纵火焚烧,又毁坏满水湖泊。
Susamiddhesu nekesu, gāmesu nigamesu ca; Aggiṃ dentā taḷāke ca, chindantā jalapūrite.
以种种方式摧毁一切水闸;
砍伐椰子树等,以及各类树木。
Nāsentā sabbathā sabba-mātikāvaraṇāni ca; Chindantā nāḷikerādi, so pakāre ca bhūruhe.
以至于连古老村庄的所在也无从知晓;
彼此敌对的众人,就这样毁灭了国家。
Yathā porāṇakaggāma-ṭhānantipi na ñāyate; Vināsesuṃ tathā raṭṭhaṃ, aññamaññavirodhino.
那些国王们,以掠夺村庄为首要之事;
他们行于恶行之中,为世间带来灾祸。
Te ca bhūmi patīgāma-vilopaṃ patthamosanaṃ; Kārentā nijacārehi, ācaruṃ lokupaddavaṃ.
良家子弟,乃至他们的奴仆与佣人,
声称‘我们有主人’,他们心无疑虑,坦然无惧。
Kulīnānaṃ manussānaṃ, dāsakammakarāpi ca; Sasāmino’ti vattantā, nissaṅkā vītabhītikā.
诸王之间战事起时,内乱随之生起;
当时,那些得势之人变得更为强大。
Hutvā yudhīyā rājūnaṃ, abbhantarapavattino; Balavantatarā jātā, laddhaṭhānantarā tadā.
人们住在萨曼塔库塔等众多险要之地;
不向诸王缴纳此前所定的赋税。
Janā samantakūṭādi-nekadugganivāsino; Adentā bhūmipālānaṃ, pubbapaṭṭhapitaṃ karaṃ.
他们不把君王放在眼里,沦为了叛乱者;
他们各怀傲慢,各踞一方,分庭称强。
Rājāṇamagaṇentā te, gatā dāmarikattanaṃ; Sakaṃ sakaṃ’va visaya-māvasiṃsu samuddhatā.
Anatthe nicitā nāma, parivattanti sabbatā; Iti vattabba taṃyeva, yātaṃ laṅkātalaṃ tadā.
如是,如同村主,常离大威德;
七心者极尽不幸,被王慢所抛弃。
Evaṃ gāmakabhojakā viya bhusaṃtejo vihīnā sadā; Accantaṃ byasanāti sattahadayā rājābhimānujjhitā.
恒常远离成就自他义利的方便,舍断执着,心意下劣;
那些国王皆安住于逾越正行之道。
Niccaṃ attaparatthasiddhividhurāsaṅgā vihīnāsayā; Sabbe te vihariṃsu bhūmipatayo cārittamaggātigā.