第59章
Ekūnasaṭṭhima pariccheda
四王行持解说
Caturājacariya niddeso
那时,国王的亲族与朋友,还有他的三个儿子;
大官们以及行者们,还有住在精舍里的人。
Tadārañño nujāmittā, tassa puttā tayo’pi ca; Mahāmaccā cayatayo, tathā yatanavāsino.
住在罗诃那的阿地波陀,
未令人告知国王驾崩之讯。
Tabbete ādipādassa, rohaṇe vasato sato; Anārocāpayitvāna, bhūpālamatasāsanaṃ.
他们一起商量之后,就有了共同的意愿。
他们给副王举行了灌顶,把兰卡的王位授予他。
Sambhūyamantayitvāna, samānacchandataṃ gatā; Adaṃsu yuvarājassa, laṅkārajjābhisecanaṃ.
他们把一个叫“摩那婆罗那”的人安置在副王的位置上。
他们所有人越过了遵循过去行为之道的童子。
Oparajje nivesesuṃ, mānabharaṇanāmakaṃ; Kumāraṃ pubbacāritta-maggaṃ laṅghittha te’khilā.
于是有三位兄弟,他们全都是摩那婆罗那等人。
那时,与胜臂大王一起,他们猛地迅速行动。
Tayo’tha bhātaro sabbe, te māṇabharaṇādayo; Jayabāhumahīpāla-sahitā sahasā tadā.
以珍珠和宝石等为首的宝物,被公认为精华之宝。
把一切都收归手中,连同象等坐骑。
Muttāmaṇippabhūtikaṃ, ratanaṃ sārasammataṃ; Sabbaṃ hatthagataṃ katvā, vāhanañca gajādikaṃ.
尽率全军,那时从普拉提城;
“速擒勇臂!”言毕即出。
Sakalaṃ balamādāya, pulatthinagarā tadā; Khippaṃ taṃ vikkamabhujaṃ, gaṇhisāmā’ti nikkhamuṃ.
听闻维迦摩巴忽之全部事迹,
惜哉,我未能为其举行最后的丧仪。
Sutvā pavattiṃ sakalaṃ, imaṃ vikkamabāhuso; Tā tassantimasakkāraṃ, vidhātuṃ handano labhiṃ.
如今急急赶赴波隆纳鲁沃,
一见她火葬之地,我便成了这般模样。
Idāni khippaṃ gantvāna, pulatthinagaraṃ tahiṃ, Tā tassāḷāhanaṭṭhāna dassane neva so ahaṃ.
为消忧愁之重担,此念已入我心;
既立坚固决意,遂离彼城。
Sokabhāraṃ vinodessaṃ, mama ceto gataṃ iti; Katadaḷha vavatthāno, viniggamma tato purā.
满怀信心来到波隆纳鲁沃城,人们说他是副王;
七八百数的军旅相随,簇拥围绕。
Pulatthipuramāgacchaṃ, ādipādo’ti sāsaso; Sattaṭṭhasatasaṅkhena, balena parivārito.
就在半路途中,在古塔哈拉卡曼达罗。
不过,在Samukka村,他看见敌军已经来了。
Antarālapatheyeva, guttahālakamaṇḍale; Gāme pana samukkavhe, disvā senaṅgamāgataṃ.
他看见一支庞大且全副武装准备作战的军队,而他是独自一人的英雄,超越了恐惧。
和他们打了一仗,转眼间就把他们赶得四散奔逃。
Mahantaṃ yuddhasannaddhaṃ, ekavīro bhayātiko; Yujjhitvā te palāpesi, khaṇeneva disodisaṃ.
那时,他的三个兄弟正好到了那里,从那儿得胜归来;
他们被傲慢冲昏了头,很快便调集了强大的军旅战车。
Tayo te bhātaro tattha, sampattāva jayā tato; Abhimānuddhatā khippaṃ, annayha balavāhanaṃ.
在名叫阿迪帕达迦阎浮提的著名地方,
他在战斗中把他们打败,又跟那三个人继续打。
Ādipādakajambūti, vissutamhi padesake; Saṅgāmesuṃ parājesi, bhiyyo yujjhittha so tayo.
第三在卡塔村,第四在卡拉瓦比亚;
第五在乌达塔门,第六在潘卡维拉卡。
Tatiyaṃ kaṭagāmasmiṃ, kāḷavāpyaṃ catutthakaṃ; Pañcamaṃ uddhaṭadvāre, chaṭṭhaṃso paṅkavelake.
跟他们打完仗之后,总是能赢得胜利;
他带着大臣和随从们一起来到了普拉提普拉城。
Tehi yuddhaṃ karitvāna, gahītavijayo sadā; Pulatthipuramāgañci, sahāmacca parijjano.
仅仅凭自己的思惟,看见父亲的火葬柴堆后;
他远离了巨大的悲伤,住在城中已得安慰。
Sacintitakkameneva, passitvāḷāhanaṃ pitu; Vidūritamahāseko, laddhassāso purevasaṃ.
于苦中曾为己之伴侣的诸臣,
彼如理将一切财富与地位施予他们。
Dukkhe sahāya bhūtāna-mattano so yathārahaṃ; Amaccānamadā sabba-bhoge ṭhānantare hi so.
并且也对于所有的仆人,对于自己的同伴们,
他按照对方应得的方式给予生活所需,心里一直记着与自己共患难的同伴。
Bhaṭānañcāpi sabbesaṃ, sahāyātānamattano; Anurūpamadā vuttiṃ, saraṃ dukkhasahāyataṃ.
摩那跋罗那王与其余诸兄弟一起,
平定罗诃那后,又亲手将罗诃那纳入掌中。
Māṇābharaṇabhūpopi, saddhiṃ sesehi bhātūhi; Karitvā rohaṇaṃ passaṃ, rohaṇañca sahatthagaṃ.
遂以万二千村之国土,赐予基底斯里梅伽,
令其安居其中;即于彼处,如是咐嘱。
Tato kittisirīmeghe, sadvādasasahassakaṃ; Raṭṭhaṃ datvāna vasituṃ, tahiṃyeva samādisi.
国王吉祥云色,奉兄长之命,
到了那里之后,他就住在名叫大龙围场的城里。
Āṇatto bhātarākitti-sirīmegho janādhipo; Gantvā vasi puretattha, mahānāgahulavhaye.
名为悉利瓦拉巴的王子,亦如此被指派;
赐予名为“八千”之地,令其住于彼处。
Sirīvallabhanāmassa, kumārassāpi cādisi; Desamaṭṭhasahassavhaṃ, datvāna vasituṃ tahiṃ.
他同样也去了一个叫乌丹纳瓦拉门的地方;
他建了一个村,作为王都,住在那里,治理该地。
Tatheva sopi gantvāna, uddhanadvāranāmakaṃ; Gāmaṃ katvā rājadāniṃ, vasanto anusāsitaṃ.
他亲自带着军队,前往南边那一侧;
他被称为勇猛臂,住在蓬卡村。
Sayañca sahasenāya, gantvā dakkhiṇapassakaṃ; Vīrabāhūti paññāto, puṅkhagāmaṃ samāvasi.
三兄弟之母与胜臂王,
尔时住于吉底室利弥伽王近侧。
Mātā ca tiṇṇaṃ bhātūnaṃ, jayabāhu ca bhūmipo; Nivasiṃsu tadā kitti-sirimeghassa santike.
过了一年之后,那些摩纳婆罗那等人——
战斗中勇臂王加于他们自身的一切。
Tato saṃvacchare’tīte, te māṇabharaṇādayo; Tenattani kataṃ yuddhe, sabbaṃ vikkamabāhunā.
那难以攀登、极其巨大、比失败更糟的堕落。
他们不断回忆着,因自负而变得傲慢自大。
Durārohaṃ mahantaṃ taṃ, parājayatarābhavaṃ; Anussarantabahuso, abhimānasamunnatā.
灌顶诸王之中,彼独一身而立;
未受灌顶之礼,云何得享王土?
Muddhābhisittarājūna-mekākīrājaraṭṭhakaṃ; Vināyamabhisekena, kathaṃ nāmānubhossati.
如是,嫉妒与贪恋他人之心已生起,摄受了弟子;
为求联兵共战,彼等遂再度出发。
Iti issā parattañca, yātā saṅgayhasāvake; Bhiyyo sambhūyasaṅgāma-karaṇatthāya nikkhamuṃ.
勇臂者从使者那里听说了这件事后,
他由大军开道,来到了他们的地界。
Sutvā tamatthaṃ dūtehi, so vikkamabhujopi ca; Agā tesaṃva visayaṃ, mahāsenāpurakkhato.
在南方菩提军峰村,
维卡玛巴胡奋战,击败了那三者。
Dese dakkhiṇake bodhi-senapabbatagāmake; Yujjhitvā te parājesi, tayo vikkamabāhuso.
现在我要把我所有的敌人都连根拔除。
他们逃跑时,他紧追不舍,一步不落,就像影子一样跟着他们。
Ripavo dāni me sabbe, ummūlessāmahaṃ iti; Palāyante nubandhittha, padānupadikaṃ’va te.
他们逃进了难走的险地,那方圆五由旬的国境。
他迅速进入了善贤城,那个人也是为了捉拿他们。
Te ca duggaṃ palāyiṃsu, pañcayojanaraṭṭhake; Khippaṃ pāvekkhi kalyāṇiṃ, so’pi te gahaṇatthiko.
勇士是阿利耶国之人,以“勇士天”之名而广为人知。
当时,有一位帕兰迪君主,独自一人,非常勇猛。
Vīro ariyadesiyo, vīradevoti pākaṭo; Paḷandīpissaro eko, bhūsaṃ sahasiko tadā.
他和勇士们、战士们一起,在大渡口登了岸。
心里盘算着:可以将兰卡岛掌控到手中。
Saddhiṃ sūrehi yodhehi, mahātitthamhi otari; Kātuṃ hatthagahaṃ sakkā, laṃkādīpanti cintiya.
臂力雄健者听闻大地之主的行动,
趁他尚未在兰卡岛上站稳脚跟。
So vikkamabhujo sutvā, pavattiṃ bhūbhujo tadā; Yāvatā nātra laṃkāyaṃ, laddhogāho bhavissati.
初,所谓“应连根拔除”者,既从迦利耶尼而出;
遂往大渡口,至一村名曰曼那罗。
Tāva ummūlanīyoti, kalyāṇimhā viniggato; Mahātitthamhi mannāra-nāmakaṃ gāmakaṃ gato.
勇天也与那位国王交战;
阿尼康伽等两位王子兄弟也是。
Katvāna vīradevo’pi, saṅgāmaṃ tena rājinā; Anīkaṅgādayo rāja-putte dve bhātaropi ca.
迅即诛戮声名远播之军帅,
更杀众多素被尊为勇士之人。
Senādhināyakañceva, kittināmappakāsitaṃ; Ghātetvā sahasā vīra-sammate ca bahūjane.
他活捉了守卫与军帅;
击败了那带着军队的(敌人)后,他步步紧随其后。
Gāhetvā jīvaggāhaṃso, rakkhakañca camūpatiṃ; Sabalaṃ taṃ parājetvā, anubandhi padāpadaṃ.
他惊恐地逃跑,回到自己的城;
取了手头财物,迅速进入内库。
Palāyamāno so bhīto, āgantvāna nijaṃ puraṃ; Hatthasāraṃ samādāya, koṭṭhasāraṃ gato lahuṃ.
那位勇者天神紧跟在那后面,一路追随。
来到城中住处,住了两三天。
Pacchato pacchato vīra-devo tamanubandhiya; Āgantvāna purevāsaṃ, katipāhaṃ vidhāyaso.
他迅速赶到那里,就地要抓住那位臂力超群者。
他也派出了自己全部的庞大军队。
Gaṇhituṃ vikkamabhujaṃ, tattheva turitaṃ agā; Pesayitvā sakaṃ sopi, mahantaṃ sakalaṃ balaṃ.
令其相斗令遭戮,于村落间险处;
巨淖难行大泥中,大威势者诛毗罗提婆。
Yujjhāpetvāna ghātetvā, gāme antaraviṭṭhike; Mahākaddamaduggamhi, vīradevaṃ mahabbalo.
没有经过灌顶,就住在补罗私底耶城里;
他为王国的治理制定了制度,威势显赫。
Abhisekaṃ vināyeva, pulatthi nagare vasaṃ; Akāsi rājaraṭṭhassa, pasāsanavidhiṃ vibhū.
舍诸争斗之欲,三兄弟亦如是;
各归本国,如昔而住。
Apanīyaraṇe chandaṃ, bhātaropi tayo tato; Āvasiṃsu yathāpubbaṃ, gantvā raṭṭhaṃ sakaṃ sakaṃ.
四位国王也一直努力在那里。
他们完全无法把它做成单一伞盖标记。
Caturopi mahīpālā, yatamānā ciraṃ tahiṃ; Ekacchattaṅkitaṃ kātuṃ, neva sakkhiṃsu sabbaso.
因为做事不加思考,他们让出身高贵的人衰落了。
并将自己所宠幸的卑下之人置于显赫高位。
Anisammakāribhāvena, kulīne parihāpayuṃ; Ṭhapesuñca mahantatte, hīne sābhimate jane.
维迦亚巴胡王以种种方式正确令其兴盛;
那些贤智者却使教法与世间衰亡。
Vaḍḍhitaṃnekadhā sammā, raññā vijayabāhunā; Sāsanañca tathālokaṃ, hāpayiṃsu subuddhino.
即使像那样出身高贵的人不存在了,
他们因嗔恨,还仗着蛮力把属于彼等的财物抢走了。
Kulīnānaṃ manussāna-mabhāvepi ca tādise; Dose vittaṃ tadāyattaṃ, pasayhāvahariṃsu ca.
为压榨整个世间,他们榨取超额的贡赋;
如甘蔗入榨机,榨取者却已耗尽,仍求财利。
Pīḷetuṃ sakalaṃ loka-muddharantādhikaṃ baliṃ; Ucchūva ucchuyantete, khīṇako sādhanesino.
从佛陀等圣者的受用村落中夺走之后,
那位臂力强健的国王,把它赐给了侍从们。
Uddharitvāna buddhādi-santake bhogagāmake; So vikkamabhujo rājā, sevakesu samappayī.
在波隆纳鲁沃城里,有许多装饰着舍利的精舍;
他就把那地方交给外地来的士兵们居住。
Pulatthinagare neka-vihāre dhātumaṇḍite; Sova desantarīyānaṃ, bhaṭānaṃ vasituṃ adā.
具信之人为了供养,布施了钵舍利、殊胜的牙舍利,
以及珍珠、宝石等物。
Saddhehi pattadhātussa, dāṭhādhātuvarassa ca; Pūjanatthāya dinnāni, maṇimuttādikāni ca.
旃檀沉香及樟脑,黄金等所成众像;
尽夺之后随所欲,驱我众而去。
Candanāgarukappuraṃ, suvaṇṇādimayā bahū; Paṭimāyo ca acchijja, yathākāmaṃ vayaṃ nayī.
见教法与世间,正遭伤害逼恼;
众人屡屡于彼,其时心生厌离。
Sāsanassa ca lokassa, kriyamānamupaddavaṃ; Passantā bahuso tasmiṃ, tadā nibbannamānasā.
在八座根本寺院里,住着受人敬重的修行者们;
还有穿粪扫衣的比丘们,他们依附于两个分组而住。
Aṭṭhamūlavihāresu, yatayo garusammatā; Paṃsukūlikabhikkhū ca, koṭṭhāsadvayanissitā.
如是,等同外道者,于教法多作损害时;
自所赍之资粮,乃为殊胜。
Evaṃ titthiyatulyānaṃ, sāsanopaddavaṃ bahuṃ; Karontānaṃ sakā sambhā-payātaṃ pavaraṃ iti.
带着最殊胜的牙舍利和钵舍利,前往罗诃那;
到了之后,就在各处舒适的地方安顿下来住下。
Dāṭhādhātuvaraṃ patta-dhātumādāya rohaṇaṃ; Gantvā vāsamakappesuṃ, phāsuṭhāne tahiṃ tahiṃ.
同样地,他们分散在各个舒适的地方,到处都有。
他们出身高贵,却像隐退的人一样,在那里安顿下来居住。
Tatheva phāsuṭhānesu, vippakiṇṇā tahiṃ tahiṃ; Te kulīnā nilīnā’va, hutvā vāsamakappayuṃ.
两位国王所掌控的疆界被妥善划定;
邻近的诸侯们彼此频繁打仗。
Pakkhadvayamahīpāla-gayhāsīmā suṭhāpitā; Sāmantā aññamaññehi, karonto bahuso raṇaṃ.
在众多繁荣的城镇、村落和市镇里,
他们一边施火,一边破坏满是水的池塘。
Susamiddhesu nekesu, gāmesu nigamesu ca; Aggiṃ dentā taḷāke ca, chindantā jalapūrite.
Nāsentā sabbathā sabba-mātikāvaraṇāni ca; Chindantā nāḷikerādi, so pakāre ca bhūruhe.
就像连古老村庄的位置也无从知晓;
就这样,互相敌对的众人毁灭了国家。
Yathā porāṇakaggāma-ṭhānantipi na ñāyate; Vināsesuṃ tathā raṭṭhaṃ, aññamaññavirodhino.
彼诸国王,纵村落劫掠、拦道抢夺;
以身行恶,遂酿世间祸殃。
Te ca bhūmi patīgāma-vilopaṃ patthamosanaṃ; Kārentā nijacārehi, ācaruṃ lokupaddavaṃ.
即使出身高贵人家的奴仆与佣人,
也自称“有主人”,心中无疑,无所畏惧。
Kulīnānaṃ manussānaṃ, dāsakammakarāpi ca; Sasāmino’ti vattantā, nissaṅkā vītabhītikā.
曾为诸王之战战士,转成宫内亲随;
得居其位之时,彼时力更增胜。
Hutvā yudhīyā rājūnaṃ, abbhantarapavattino; Balavantatarā jātā, laddhaṭhānantarā tadā.
住在萨曼塔库塔等许多险要之地的民众;
不向土地守护者们缴纳先前定下的赋税。
Janā samantakūṭādi-nekadugganivāsino; Adentā bhūmipālānaṃ, pubbapaṭṭhapitaṃ karaṃ.
他们无视国王,就这样沦为乱民。
他们各自盘踞在自己的地盘上,一个个都趾高气扬。
Rājāṇamagaṇentā te, gatā dāmarikattanaṃ; Sakaṃ sakaṃ’va visaya-māvasiṃsu samuddhatā.
无义中积者,处处恒流转;
应如是说:彼时已至兰卡地。
Anatthe nicitā nāma, parivattanti sabbatā; Iti vattabba taṃyeva, yātaṃ laṅkātalaṃ tadā.
如村邑之主,恒乏威德;
其心深陷灾殃,尽失王者尊严。
Evaṃ gāmakabhojakā viya bhusaṃtejo vihīnā sadā; Accantaṃ byasanāti sattahadayā rājābhimānujjhitā.
一切国土之主,皆恒住于远离贪著、意乐卑劣、偏离自他利益成就之行;
彼等已越正行之道。
Niccaṃ attaparatthasiddhividhurāsaṅgā vihīnāsayā; Sabbe te vihariṃsu bhūmipatayo cārittamaggātigā.