第58章
Aṭṭhapaññāsatima pariccheda
护持世间教法者
Lokasāsana saṃgahakaraṇo
他仔细挑选了出身高贵者之后,又以人民的方式把所有人召集起来。
国王为了自身的防卫,按照正当的行为方式做了安排。
Vicinitvā kulīne so, jane sabbe samādiya; Sakārakkhāya yojesi, yathācāraṃ mahīpati.
他在普拉提那城,建造了高大坚固的城墙;
具有众多城门楼相连,又以战斗器械装饰。
Uccaṃ pulatthinagare, pākāraṃ kārayī thiraṃ; Nekagopurasaṃyuttaṃ, yudhākammasurañjitaṃ.
四周环绕着又长又宽又深的护城河。
这座城建在高高的地基上,敌人很难攻破。
Samantāyatavitthiṇṇa-gambhīraparikhāyutaṃ; Uccapatthaṇḍilopetaṃ, duppadhaṃsamarātihi.
达上甘马的,以及凑足僧团人数所需的比丘们;
因为(足数比丘)不足,他心里想着要让教法延续下去。
Upasampadakammassa, gaṇapūrakabhikkhūnaṃ; Appahonekabhāvena, sāsanaṭhitimānaso.
遣使携礼,往阿那律大王挚友之处,
复赴罗摩尼境。
Anuruddhanarindassa, sahāyassātha santikaṃ; Rāmaññavisayaṃ dūte, pesetvā sahapābhate.
然后他派人迎请那些精通三藏的比丘,
那些在戒等功德上安住、被尊为长老的诸比丘。
Tato āṇāpayitvāna, piṭakattayapārage; So sīlādiguṇāvāse, bhikkhavo therasammate.
人主以隆重的供养供养了他们之后,
让人多次出家并受具足戒。
Te uḷārāhi pūjāhi, pūjayitvā narissaro; Pabbajjā upasampatti, kārayitvā anekaso.
他多次让人讲解三藏及其注释,
他使在兰卡岛衰落的胜者教法重放光芒。
Piṭakattayañca bahuso, kathāpetvā savaṇṇanaṃ; Laṅkāyo’sakkamānaṃ so, jotayī jinasāsanaṃ.
在布塔提那城内的各个地方,
建好了许多让人心生欢喜的精舍。
Putatthinagarassanto , padesasmiṃ tahiṃ tahiṃ; Vihāre kārayitvāna, bahuke sumanohare.
安置诸比丘于彼,彼等安住三部众;
以四种殊胜资具,令彼皆得满足。
Bhikkhavo tattha vāsetvā, nikāyattayavāsino; Paccayehi uḷārehi, santappesi catūhipi.
水晶为柱,周匝美墙深壕;
彼殊胜之五重楼阁,实非庄严。
Phalikatthambhakacāru-pākāraparikhāyutaṃ; Pañcabhūmakapāsāda-pavare no’pasobhitaṃ.
被成排美丽又清幽的住处环绕,显得格外洁净庄严;
没有拥挤,也没有逼迫,那殊胜光辉的门楼。
Samasantā vāsapantīhi, subhāhi suvirājitaṃ; Nirakiṇṇamasambādha varabhāsura gopuraṃ.
建好精舍之后,他全心依靠三宝。
他供养了住于三部派的比丘僧团。
Vihāraṃ kārayitvāna, vatthuttayaparāyano; Nikāyattayavāsissa, bhikkhusaṅghassa’dāsiso.
为僧团炊事之需,他将阿利萨拉卡全境施与僧团;
他与当地众居民及诸首领一同。
Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, raṭṭhaṃ datvā’ḷisārakaṃ; Sakalaṃ sannivāsīhi, nettikehi saheva so.
他让好几百位比丘在那里住下来之后,
他持续不断地供养殊胜的四种生活必需品。
Nekasatānibhikkhūnaṃ, vāsayitvāna tattha so; Satataṃ sampavattesi, uḷāraṃ catupaccayaṃ.
建造了精美又极其珍贵的佛牙舍利塔之后,
他始终为佛牙舍利举行盛大的庆典。
Dāṭṭhādhātugharaṃcāru, kārayitvā mahārahaṃ; Dāṭhādhātussa niccaṃ so, mahāmahamakārayi.
离群远嚣尘,展读《法集论》典籍;
晨旦于彼妙法堂,逐页诵研寻。
Gaṇasaṅgaṇikā’peto, potthakaṃ dhammasaṅgaṇiṃ; Parivattesi sopāto, sundare dhammamandire.
各种各样供养的进行,以舞蹈、香、花鬘等;
以头礼敬正觉者,与信心紧密相连。
Naccādigandhamālādi-nekapūjampavattiya; Sīrena saddhāsambandho, sambuddhamabhivandati.
他是赡部洲来者中施与的勇士,是大地勇士中的勇士;
他以财物布施使众多应受施者满足,那位唯一的主宰。
Jambudīpāgate cāga, sūro so bhuvirisūrayo; Tappesi dhanadānena, dāniyeneka so vibhū.
他一次又一次地供养那些宣说正法的人,
他还让人宣说正法,始终乐于正法的功德。
Saddhammakathikānaṃ so, pūjā katvāna nekaso; Desāpesica saddhammaṃ, sadādhammaguṇe rato.
他在那些日子里让人做了三遍等秤重量的布施。
他守了伍波萨他,或者在极清净的伍波萨他日守了伍波萨他。
Tikkhattuṃ so tulābhāra-dānaṃ dinesu dāpayi; Uposathaṃ vopavasi, suvisuddhamuposathe.
他每年以杖主为对象而行布施,尊主。
他让人抄写了三藏,然后布施给了比丘僧团。
Adā daṇḍissaraṃ dāna-manusaṃvaccharaṃ vibhū; Piṭakattayaṃ likhāpetvā, bhikkhusaṅghassa dāpayi.
各种宝物,比如昂贵的摩尼宝珠、珍珠等等,都被送去;
在阎浮提洲,他多次供养大菩提树。
Mahagghamaṇimuttādi-ratanāni sapesiya; Jambudīpe mahābodhiṃ-nekakkhattuma pūjayi.
由卡纳塔国王和朱罗国王派遣而来,
使者们带着大批礼物,来到了这里。
Kaṇṇāṭabhūmipālena, coḷaraññā ca pesitā; Dūtāmahantamādāya, paṇṇākāramidhāgatā.
他们见到了大地守护者,他因此心生欢喜;
对那两位使者,应做的善礼已奉行。
Addasaṃsu mahīpālaṃ, tato so tuṭṭhamānaso; Tesaṃ ubhinnaṃ dūtānaṃ, kattabbaṃ sādhukāriya.
彼众之中,最初即与卡纳塔诸使一同遣发;
己之使者携丰厚礼,遣往卡纳塔近境。
Tesu ādo’va kaṇṇāṭa-dūtehi saha pesiya; Dūte sakīye kaṇṇāṭa-nikaṭaṃ sārapābhate.
锡兰使者抵达自己的领域时,
朱罗人骤然毁其耳鼻,令成丑恶。
Attano visayaṃ patte, coḷo sīhaḷa dūtake; Sahasā kaṇṇanāsāsu, pāpayiṃsu virūpataṃ.
遭逢变故,来至此地觐见国王;
尔时向国王陈诉朱罗人所加于己之一切。
Sampattavippakārāke, idhāgantvāna rājino; Kathayiṃsu tadā sabbaṃ, coḷena katamattani.
他燃起了自负,站在满朝大臣中间。
他召来泰米尔使者,这样命令朱罗王。
Uddipitābhimāno so, sakalāmaccamajjhago; Avhāya damiḷe dūte, iti coḷassa sandisi.
没有军队陪伴,独自待在大海中央的一座岛上;
愿通过我们的单挑决斗来检验臂力。
Senaṃ vinā’va ekasmiṃ, dīpe majjhe mahaṇṇave; Bāhābalaparikkhāvā, hotuno dvandayuddhato.
把你的全部兵力都集结起来吧,不管是在你的国土上,还是在我的地盘上。
既然你觉得我有错,那就打一场吧。
Balaṃ sannayha sakalaṃ, rajje tuyhaṃ mamā’tha vā; Tavā’bhimata dosamhi, saṅgāmo vā karīyataṃ.
汝等当依我所说,禀告人主;
如是言已,彼等使者,盛饰女装。
Mayā vuttakkameneva, vattabbo vo janādhipo; Iti vatvāna te dūte, itthalaṅkāra maṇḍite.
迅速派遣轻快者到朱罗国王跟前;
随后他带上军队,前往阿努罗陀城。
Vissajjiya lahuṃcoḷa-mahīpālassa santikaṃ; Tato senaṅgamādāya, anurādha puraṃ gami.
遣二軍將赴摩提卡瓦塔渡口與大渡口,
往喬羅國,欲交戰。
Mattikāvāṭatitthe ca, mahātitthe ca pesayī; Coḷaraṭṭhaṃ’va gantvāna, yujjhituṃ dve camūpati.
当军队正在整备时,船只和粮草也在筹措之中。
因派遣兵力往朱罗国作战之故。
Sajjantesu camūpesu, nāvāpātheyyakāni ca; Yuddhatthāya balaṃ coḷa-raṭṭhapesanakāraṇā.
那时,在第三十年,名叫维拉卡拉的;
那支军队不想去那里,充满敌意。
Tadā tiṃsatime vasse, veḷakkārasanāmakā; Balakāyā tahiṃgantu-manicchantā virodhino.
杀死了两位军队统帅,就像杀死两头醉象一样;
他们从四面八方抢劫,把普拉提城搅得天翻地覆。
Māretvāna ubho senā-nāthe mattagajāviya; Samantato vilumpiṃsu, pulatthipuramuddhatā.
Puttehi tīhi sahitaṃ, rājino ca kaṇīyasiṃ; Gaṇitvā sahasā rāja-pāsādaṃ cāpi jhāpayuṃ.
国王迅速出宫后,就朝南边走去;
在风山的岩石上,放好了贵重的物品。
Rājā nikkhamma khippaṃ so, gantvā dakkhiṇapassakaṃ; Sele vātagirivhasmiṃ, sāraṃ bhaṇḍaṃ ṭhapāpiya.
勇臂副王具备雄狮般的威猛气概,
还有一支庞大的军队,从四面八方簇拥着他。
Vīrabāhuparājena, sīhavikkamasālinā; Mahatā ca baloghena, samantā parivārito.
来到普拉提城后,他展开了一场残酷的厮杀。
敌军刚一集结,他眨眼间就把他们打散了。
Pulatthipuramāgamma, vattento dāruṇaṃ raṇaṃ; Palāpesi khaṇeneva, balakāye samāgate.
站在被杀死的将领们所堆成的骨堆之上;
把火葬堆围起来后,敌对的将领们。
Māritāna camūpāna-maṭṭhisaṅghāṭadhiṭṭhitaṃ; Parikkhipitvā citakaṃ, veribhūte balādhipe.
把双手牢牢反绑在身后,再捆到木桩上。
用向四周喷射的火焰之网焚烧。
Bandhayitvāna khāṇumhi, pacchā bāhaṃ subandhanaṃ; Parito vipphurantīhi, aggijālāhi jhāpayi.
诛灭彼处受敬者,村落之主宰;
令兰卡大地处处无荆棘。
Ghātetvā tattha mānītaṃ, gāmāni dharaṇīpati; Akāsi laṅkāvasudhaṃ, sabbathā vītakaṇṭakaṃ.
Yujjhituṃ saha coḷena, rājā attakatāvadhiṃ; Anatikkamma so pañca-cattālīsamhi vacchare.
带上整装待发的军队,前往海港码头;
观望着他走过来,就在那里住了一段时间。
Sannaddhaṃ balamādāya, gantvā sāgarapaṭṭanaṃ; Tassābhigamanaṃ passaṃ, kañcikālaṃ tahiṃ vasaṃ.
因朱罗人未至,遣使前往;
王归来后,久居波隆纳鲁沃。
Anāgatattā coḷassa, tassa dūte vissajjiya; Punāgantvā vasīrājā, pulatthinagare ciraṃ.
大赫利湖、萨雷哈鲁湖,名为大达提迦的湖。
咖吞纳白池,又名咖拉咖利咖。
Mahāheḷi sareharu, mahādattikanāmikā; Kaṭunnarūpaṇḍavāpī, kallagallika nāmikā.
伊兰达伽拉婆池,还有长基池;
曼达瓦塔卡池,以及基塔伽菩提山。
Eraṇḍegallavāpī ca, dīghavatthukavāpikā; Maṇḍavāṭakavāpī, ca, kittaggabodhipabbatā.
瓦拉哈的大树、伽拉库姆比拉深潭;
帕塔帕萨那池和迦那池。
Valāhassa mahādāru, gallakumbhīlasobbhakā; Pattapāsāṇavāpī ca, vāpī ca kāṇanāmikā.
他和那些以及其他许多堤岸被毁的池塘;
他心怀利他之念,为了众生的长久安乐而修建池塘。
Etā caññā ca so chinna-mariyādā vāpiyo bahū; Bandhāpesi sadādīna-satte baddha hitāsayo.
大地之主在峡谷、恒河与诸河流处,处处筑堤设堰;
令彼国土粮食丰饶。
Bhūmindo kandarā-gaṅgā-nadīsu ca tahiṃ tahiṃ; Subhikkhaṃ kārayī raṭṭhaṃ, bandhetvā’varaṇāni so.
摩醯湿迦是精舍无畏行的摧毁者;
彻底削夺其一切特权俸禄,抓着他的脖子。
Vihārā’bhayacāritta-bhediniṃ mahisaṃsaka; Parihāre sabbasocchijja-gāhayitvā galamhi taṃ.
将其赶出城外,再请大僧团原谅;
他还向世人显示了自己对僧团的恭敬。
Purambhā bahi kāretvā, mahāsaṅghaṃ khamāpiya; Pakāsesi ca lokassa, saṅghagāravamattano.
在大村里,属于三部的僧团被朱罗人毁坏时。
在舍利室和两座塔寺里也修建了。
Mahāgāme nikāyānaṃ, titaye coḷanāsite; Dhātugabbhe ca bandhesi, thūpārāmadvaye’pi ca.
在母亲的火葬处,同样也在父亲的火葬处;
他建了五座大寺,也同样在布达拉维提建了。
Mātuyā’ḷāhaṇaṭhāne, tatheva pitunopi ca; Akā pañca mahāvāse, tathā budalaviṭṭhiyaṃ.
还有潘达瓦比湖和帕提诺,以及守护支提山;
同样地,还有曼达拉山蜜地寺。
Paṇḍavāpī ca pāṭhīno, rakkhacetiyapabbato; Tatheva maṇḍalagiri-madhutthalavihārako.
名为优楼频螺者,于天城中有精舍;
摩诃央伽那精舍,及清凉村石窟。
Uruvelavhayo deva-nagare ca vihārako; Mahiyaṅgaṇavihāro ca, sītalaggāmaleṇakaṃ.
还有阎浮拘罗寺,以及同样地,山崎寺。
库伦迪寺和阎浮拘罗洞窟。
Jambukolavihāro ca, tatheva girikaṇḍako; Kurundiyavihāro ca, jambukolakaleṇakaṃ.
还有跋罗陀迦住处,以及同样偏远的村落;
名为迦萨迦罗的精舍与名为月山的精舍。
Bhallātakavihāro ca, tatheva paragāmako; Kāsagallavhayo canda-girivhaya vihārako.
韦拉伽摩精舍,及摩诃斯那伽摩村;
阿努罗陀城之精舍,以及往昔的菩提树殿。
Velagāmavihāro ca, mahāsenavhagāmako; Vihāro cā’nurādhamhi, pure bodhigharaṃ tathā.
如是,更有众多大威势之王,亦于诸精舍;
彼修复颓败者,复于村落一一施之。
Iccevamādayoneke, vihāre ca bahū vibhū; Paṭisaṅkharijiṇṇe so, gāme cā’dā visuṃ visuṃ.
为礼牟尼足迹,往赴桑曼塔峰之岩石处,
众人正行于难行之险道。
Samantakūṭa selatthaṃ, munindapadalañjanaṃ; Paṇamatthāya gacchantā, manussā duggamañjase.
他说“愿一切众生皆不劳累”,令人为布施相续而施舍;
那具足稻田等、名为吉离摩勒耶的(田产)。
Sabbe mā kilamantū’ti, dānavaṭṭāya dāpayi; Sālikkhettādisampannaṃ, gilīmalayanāmakaṃ.
在卡达利村道与胡瓦拉道上,
各各施与村落,又建造了殿堂。
Kadalīgāmamagge ca, hūvaraḷañjase tathā; Gāme datvāna paccekaṃ, sālāyo cāpi kārayi.
未来国王们不要夺取它,他写下这句话:
国王把文字安立在石柱上。
Anāgate taṃ bhūpālā, mā gaṇhantū’ti lekhiya; Akkharāni silāthambhe, patiṭṭhāpesi bhūmipo.
安陀罗维提村,及僧伽吒村,
并师利曼达伽罗园,尽施与依利养而住者。
Gāmaṃ antaraviṭṭhiñca, tathā saṅghāṭagāmakaṃ; Sirimaṇḍagalārāmañca, adāso lābhavāsinaṃ.
他向瓦那季伐卡比丘们施予四种资具;
他还让那些人的亲属也获得了可以受用的村落。
Vanajīvakabhikkhūna-madā so catupaccaye; Bandhūnampi ca so tesaṃ, bhogagāme padāpayi.
寒季常以诸毛毯、火盆及种种药物,
布施给比丘僧团。
Pāvāraggikapallāni, vividhe osadhepi ca; Sīte utumhi bahuso, bhikkhusaṅghassa dāpayi.
他如是布施了一切资具,也布施了资具;
那位智者一次又一次恭敬地供养比丘僧团。
Adā sabbaparikkhāre, parikkhāre tathāttha so; Nekavāresu sakkaccaṃ, bhikkhusaṅghassa buddhimā.
为了僧团的日常饮食,也为了那些靠利养生活的比丘们;
还有为作务者,以及为供养塔庙等。
Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ; Veyyāvaccakarānañca, pūjetuṃ cetiyādikaṃ.
先前诸位国王所赐、位于罗诃那的众多村落,
他把那些全都完好无损地安置好,像从前一样。
Padinnā pubbarājūhi, ye gāmā rohaṇe bahū; Tepi sabbe anūne so, yathāpubbaṃ ṭhapesi ca.
他在外面将强壮的公牛布施给了匍匐跛行者;
心怀悲悯,他也把食物施给了乌鸦、狗等。
Adāsi piṭhasappīna-musabhe balino bahi; Bhattaṃ cā’dāsi so kāka soṇādīnaṃ dayāparo.
大诗人把大量财物,
连同祖传的村庄,布施给那些做苦工的人。
Adāsinekatā veyya-kārakānaṃ mahākavī; Saddhiṃ paveṇigāmehi, vittajātamanappakaṃ.
听闻为王臣诸子所作之颂诗,
诗王随其所宜,各施财于彼等。
Rājāmaccādiputtānaṃ, siloke racite suṇaṃ; Yathānurūpaṃ pādāsi, dhanaṃ tesaṃ kavissaro.
盲人和跛脚的人在村里也分别被给予。
对种种天庙,他也没有让昔日所赐与的供奉减少。
Andhānaṃ paṅgulānañca, gāme cā’dā visuṃ visuṃ; Nānādevakulānañca, dinnaṃ pubbaṃ na hāpayi.
所得之份,如其所宜,施予汝等良家妇女及无依者;
在村庄中,给予寡妇们饮食与衣服。
Patti vo so kulitthīna-manāthānaṃ yathārahaṃ; Vidhavānamadāgāme, bhattaacchādanāni ca.
这位国王在僧伽罗语诗歌创作中是大君主。
他曾是僧伽罗诗人中最顶尖的那一位,并且
Rājā sīhaḷakā veyya-karaṇe so mahāpati; Aggo sīhaḷakāveyya-kārakānamahosi ca.
在端严的精舍——名为巴达古那——他怀着敬意;
那位副王重修了被朱罗人毁坏的塔庙。
Subhe baddhādaro baddha guṇavhaya vihārake; Bandhesi uparājā so, cetiyaṃ coḷanāsitaṃ.
他从此以后就慷慨施舍,把东西毫无保留地送出去,为那座殊胜的精舍。
他把最好的村庄布施出去后,一直不断地作供养。
Muttacāgī tato tassa, vihārapavarassa so; Datvā gāmavare niccaṃ, pūjāyo sampavattayi.
他也在那座精舍附近的树林边,
令人筑起一座大池,堤岸坚牢,蓄满了水。
Sova tassa vihārassa, upacāravanantike; Bandhāpesi mahāvāpiṃ, thīrībhūtamahodakaṃ.
迦布罗根本之处,王之女亚索特拉;
筑成坚固殊妙、广大之圣像殿宇。
Kappūramūlāyatane , rañño dhītā yasodharā; Akāresi thiraṃ rammaṃ, mahantaṃ paṭimāgharaṃ.
岩窟群峦之中,诸王各于其境,营建华美殿堂;
殿堂高耸而立,瞻仰之人自然心生净信。
Selantarasamūhasmiṃ, rājino rājino sakā; Kāresi cārupāsādaṃ, pasādāvahamuggataṃ.
那时,许多大臣以及他的后宫眷属们,
他们以种种方式积集了众多功德。
Tadā neke ca sacivā, tasso rodhajanāpi ca; Samāciniṃsu puññāni, anekāni anekaso.
当兰卡的人主这样教导兰卡人时,
副王被带入掌控,被可怖的死神调伏。
Evaṃ samanusāsante, laṃkaṃ laṃkā narissare; Uparājā vasaṃnīto, vinīto gheramaccunā.
所作诸事皆已办,
依僧众之意,授阇耶跋护副王之位。
Tassa kattabbakiccāni, sakalāni samāpiya; Jayabāhussoparajjaṃ, bhikkhūnaṃ matiyā adā.
将阿底巴达帕达维授予维卡玛巴胡;
其子迦阇巴胡(象臂)出生,名号由此传开。
Athādipādapadaviṃ, datvā vikkamabāhuno; Gajabāhū’ti vidite, tassa jāte sute tato.
与诸大臣商议后,国王欲利益王子;
将整个罗诃那赐予他,派遣他到那里居住。
Mahāmaccehi mantetvā, rājāputtahitatthiko; Rohaṇaṃ kasiṇaṃ datvā, tahiṃ vāsāya pesayi.
Tato so tattha gantvāna, mahānāgahulaṃ puraṃ; Rājadhāniṃ karitvāna, tattha vāsamakappayī.
胜臂人王如是正御主权之轮,五十有五载;
人主远离诸过颠失。
令教法增长,亦使那为凶恶达罗毗荼人之祸所苦的世间同得昌盛;
为亲见由福德所生、妙果丰盈的天界,他庄严升登。
Evaṃ paññāsavassāni’ha vijayabhujo vattayitvāna sammā, Āṇācakkaṃ janindo pyapagatakhalanaṃ esa pañcādhikāni; Vaḍḍhetvā sāsanaṃ taṃ khaladamiḷabhayo paddutañcāpilokaṃ, Saggaṃ lokaṃ sapuññappabhavamuruphalaṃ passituṃ cā’ru roha.