第五十八品
Aṭṭhapaññāsatima pariccheda
摄世间教法者
Lokasāsana saṃgahakaraṇo
他审慎拣择后,将所有出身良善之人全部召集,妥当安排。
Vicinitvā kulīne so, jane sabbe samādiya; Sakārakkhāya yojesi, yathācāraṃ mahīpati.
在普拉提那城,建起了高耸坚固的城墙;
配备众多城门楼,并以战斗器械庄严。
Uccaṃ pulatthinagare, pākāraṃ kārayī thiraṃ; Nekagopurasaṃyuttaṃ, yudhākammasurañjitaṃ.
城周环绕着既宽且深的护城河;
城墙建于高基坚地之上,敌人难以攻破。
Samantāyatavitthiṇṇa-gambhīraparikhāyutaṃ; Uccapatthaṇḍilopetaṃ, duppadhaṃsamarātihi.
为行具足戒羯磨,以充僧众人数,
为令教法久住,他心怀此志。
Upasampadakammassa, gaṇapūrakabhikkhūnaṃ; Appahonekabhāvena, sāsanaṭhitimānaso.
Anuruddhanarindassa, sahāyassātha santikaṃ; Rāmaññavisayaṃ dūte, pesetvā sahapābhate.
于是,他召集通达三藏的比丘,并发出指令;
那些具足戒等功德、被尊为长老的比丘,
Tato āṇāpayitvāna, piṭakattayapārage; So sīlādiguṇāvāse, bhikkhavo therasammate.
他们以殊胜的供养,供养了人主之后;
多次度人出家,授具足戒。
Te uḷārāhi pūjāhi, pūjayitvā narissaro; Pabbajjā upasampatti, kārayitvā anekaso.
又多次令人讲说三藏及注释,
为无缘亲至楞伽岛者,光耀胜者教法。
Piṭakattayañca bahuso, kathāpetvā savaṇṇanaṃ; Laṅkāyo’sakkamānaṃ so, jotayī jinasāsanaṃ.
在布塔提那城内各处地方,
修建了许多令人欢喜的寺院。
Putatthinagarassanto , padesasmiṃ tahiṃ tahiṃ; Vihāre kārayitvāna, bahuke sumanohare.
令诸比丘住于彼处,成为三派之居住者;
以四种殊胜的资具,令他们满足。
Bhikkhavo tattha vāsetvā, nikāyattayavāsino; Paccayehi uḷārehi, santappesi catūhipi.
饰有水晶柱般美丽的围墙与壕沟;
为殊胜的五层楼阁所庄严。
Phalikatthambhakacāru-pākāraparikhāyutaṃ; Pañcabhūmakapāsāda-pavare no’pasobhitaṃ.
为美丽的藤蔓华屋所环绕,光辉灿烂,
宽敞无碍,门楼殊胜辉耀。
Samasantā vāsapantīhi, subhāhi suvirājitaṃ; Nirakiṇṇamasambādha varabhāsura gopuraṃ.
Vihāraṃ kārayitvāna, vatthuttayaparāyano; Nikāyattayavāsissa, bhikkhusaṅghassa’dāsiso.
为令僧团饮食无缺,他布施了良田与领地;
连同当地一切居民与首领,他悉皆供养。
Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, raṭṭhaṃ datvā’ḷisārakaṃ; Sakalaṃ sannivāsīhi, nettikehi saheva so.
他令数百位比丘在那里安居之后,
恒时不断地供养丰厚的四资具。
Nekasatānibhikkhūnaṃ, vāsayitvāna tattha so; Satataṃ sampavattesi, uḷāraṃ catupaccayaṃ.
建造了精美而珍贵的佛牙舍利塔之后,
他恒常为佛牙舍利举办隆重的庆典。
Dāṭṭhādhātugharaṃcāru, kārayitvā mahārahaṃ; Dāṭhādhātussa niccaṃ so, mahāmahamakārayi.
远离人群的喧闹,他持诵《法集论》这部典籍;
他在庄严的法堂中反复讽诵此典。
Gaṇasaṅgaṇikā’peto, potthakaṃ dhammasaṅgaṇiṃ; Parivattesi sopāto, sundare dhammamandire.
以舞蹈、熏香、花鬘等种种供养的施设;
以坚固的信心与之联结,礼敬正自觉者。
Naccādigandhamālādi-nekapūjampavattiya; Sīrena saddhāsambandho, sambuddhamabhivandati.
他出现于赡部洲,是勇猛者中最为勇猛之人;
他以财物布施令他人满足,藉由种种布施而成为富有者。
Jambudīpāgate cāga, sūro so bhuvirisūrayo; Tappesi dhanadānena, dāniyeneka so vibhū.
他种种供养宣说正法者之后,
又令他人宣说正法,恒时欣乐法之功德。
Saddhammakathikānaṃ so, pūjā katvāna nekaso; Desāpesica saddhammaṃ, sadādhammaguṇe rato.
Tikkhattuṃ so tulābhāra-dānaṃ dinesu dāpayi; Uposathaṃ vopavasi, suvisuddhamuposathe.
Adā daṇḍissaraṃ dāna-manusaṃvaccharaṃ vibhū; Piṭakattayaṃ likhāpetvā, bhikkhusaṅghassa dāpayi.
以及昂贵的宝珠等诸宝物;
在赡部洲洲,屡次供养大菩提树。
Mahagghamaṇimuttādi-ratanāni sapesiya; Jambudīpe mahābodhiṃ-nekakkhattuma pūjayi.
受卡纳塔国王与乔罗王派遣,
携厚礼与书信,来至此地。
Kaṇṇāṭabhūmipālena, coḷaraññā ca pesitā; Dūtāmahantamādāya, paṇṇākāramidhāgatā.
得见国王,国王心生欢喜;
对于这两位使者,应当妥善安排。
Addasaṃsu mahīpālaṃ, tato so tuṭṭhamānaso; Tesaṃ ubhinnaṃ dūtānaṃ, kattabbaṃ sādhukāriya.
他们最初便与卡纳塔的使者们一同被派遣;
自己的使者们携带贵重礼物,前往卡纳塔附近。
Tesu ādo’va kaṇṇāṭa-dūtehi saha pesiya; Dūte sakīye kaṇṇāṭa-nikaṭaṃ sārapābhate.
当乔罗与锡哈罗等使者回到自己的辖境时,
他们突然残害其耳鼻等处,使其面目毁伤变形。
Attano visayaṃ patte, coḷo sīhaḷa dūtake; Sahasā kaṇṇanāsāsu, pāpayiṃsu virūpataṃ.
Sampattavippakārāke, idhāgantvāna rājino; Kathayiṃsu tadā sabbaṃ, coḷena katamattani.
Uddipitābhimāno so, sakalāmaccamajjhago; Avhāya damiḷe dūte, iti coḷassa sandisi.
无军队相伴,独处于大海中央的一座岛上;
被众多臂力的护卫所环绕,又因两军相战而陷于夹击之中;
Senaṃ vinā’va ekasmiṃ, dīpe majjhe mahaṇṇave; Bāhābalaparikkhāvā, hotuno dvandayuddhato.
你当集结全军,不论是在你的国境还是我的疆土;
若依你所想,认定我有过失,那便开战吧。
Balaṃ sannayha sakalaṃ, rajje tuyhaṃ mamā’tha vā; Tavā’bhimata dosamhi, saṅgāmo vā karīyataṃ.
Mayā vuttakkameneva, vattabbo vo janādhipo; Iti vatvāna te dūte, itthalaṅkāra maṇḍite.
迅速遣使前往朱罗国王处;
随后率领军队,前往阿奴罗陀城。
Vissajjiya lahuṃcoḷa-mahīpālassa santikaṃ; Tato senaṅgamādāya, anurādha puraṃ gami.
在玛提卡瓦塔渡口和大渡口,他派遣了;
两位将军前往乔拉国后,准备交战。
Mattikāvāṭatitthe ca, mahātitthe ca pesayī; Coḷaraṭṭhaṃ’va gantvāna, yujjhituṃ dve camūpati.
Sajjantesu camūpesu, nāvāpātheyyakāni ca; Yuddhatthāya balaṃ coḷa-raṭṭhapesanakāraṇā.
那时,在第三十年,称为“竹匠”(维拉卡罗)年;
满怀敌意的军队,不愿前往彼处;
Tadā tiṃsatime vasse, veḷakkārasanāmakā; Balakāyā tahiṃgantu-manicchantā virodhino.
杀死两军的统帅,犹如醉象一般;
他们四处掳掠,将普拉陀城摧毁殆尽。
Māretvāna ubho senā-nāthe mattagajāviya; Samantato vilumpiṃsu, pulatthipuramuddhatā.
带着三个儿子与国王的幼子一同;
他们急速商议之后,又将王宫付之一炬。
Puttehi tīhi sahitaṃ, rājino ca kaṇīyasiṃ; Gaṇitvā sahasā rāja-pāsādaṃ cāpi jhāpayuṃ.
国王迅即出城后,便向南方一带进发;
于名为风山的岩上,安放了贵重物品。
Rājā nikkhamma khippaṃ so, gantvā dakkhiṇapassakaṃ; Sele vātagirivhasmiṃ, sāraṃ bhaṇḍaṃ ṭhapāpiya.
彼由勇臂副王统领,具足雄狮般的威猛;
他由庞大的军队从四面八方护卫着。
Vīrabāhuparājena, sīhavikkamasālinā; Mahatā ca baloghena, samantā parivārito.
抵达普拉陀城后,便展开了一场残酷的战斗;
军队刚集结起来,他瞬间便将他们击溃。
Pulatthipuramāgamma, vattento dāruṇaṃ raṇaṃ; Palāpesi khaṇeneva, balakāye samāgate.
立于被戮军队的骨堆之上;
将柴堆围绕之后,置身于敌对的将领之中。
Māritāna camūpāna-maṭṭhisaṅghāṭadhiṭṭhitaṃ; Parikkhipitvā citakaṃ, veribhūte balādhipe.
将其双手牢牢反绑,缚在木桩上;
以向四周喷射的火焰之网焚烧。
Bandhayitvāna khāṇumhi, pacchā bāhaṃ subandhanaṃ; Parito vipphurantīhi, aggijālāhi jhāpayi.
杀害了那里受尊敬的人,如大地之主般攻取诸村;
令兰卡大地全然成为无荆棘(无敌)之地。
Ghātetvā tattha mānītaṃ, gāmāni dharaṇīpati; Akāsi laṅkāvasudhaṃ, sabbathā vītakaṇṭakaṃ.
为与朱罗人交战,国王亲自定下期限;
他于第四十五年,未曾逾越。
Yujjhituṃ saha coḷena, rājā attakatāvadhiṃ; Anatikkamma so pañca-cattālīsamhi vacchare.
率整装之军,前往海港码头;
见他到来,便在那里暂住了一段时间。
Sannaddhaṃ balamādāya, gantvā sāgarapaṭṭanaṃ; Tassābhigamanaṃ passaṃ, kañcikālaṃ tahiṃ vasaṃ.
由于朱罗人尚未到来,他便遣使前往;
这位具足神通之王再度归来,久住于普拉提那城。
Anāgatattā coḷassa, tassa dūte vissajjiya; Punāgantvā vasīrājā, pulatthinagare ciraṃ.
Mahāheḷi sareharu, mahādattikanāmikā; Kaṭunnarūpaṇḍavāpī, kallagallika nāmikā.
伊兰提伽拉婆池,及长丈池
曼陀窣陀迦池与著名的菩提山。
Eraṇḍegallavāpī ca, dīghavatthukavāpikā; Maṇḍavāṭakavāpī, ca, kittaggabodhipabbatā.
瓦罗哈大树、伽罗堪钵梨罗深潭;
帕塔波沙那池与迦那池。
Valāhassa mahādāru, gallakumbhīlasobbhakā; Pattapāsāṇavāpī ca, vāpī ca kāṇanāmikā.
还有许多堤岸毁坏的池沼;
他心怀利益,为长久安乐而建造,以此摄受众生。
Etā caññā ca so chinna-mariyādā vāpiyo bahū; Bandhāpesi sadādīna-satte baddha hitāsayo.
大地之主在峡谷、恒河与诸河流的各个地方;
他使国土物产丰饶,并筑起防护的围障。
Bhūmindo kandarā-gaṅgā-nadīsu ca tahiṃ tahiṃ; Subhikkhaṃ kārayī raṭṭhaṃ, bandhetvā’varaṇāni so.
精舍,坐落于破无畏行的野牛聚落处;
于一切回避处,捉其颈项,令之舍弃。
Vihārā’bhayacāritta-bhediniṃ mahisaṃsaka; Parihāre sabbasocchijja-gāhayitvā galamhi taṃ.
先处理外围之事,再向大僧团请求原谅;
并向世间宣说了自己对僧团的恭敬。
Purambhā bahi kāretvā, mahāsaṅghaṃ khamāpiya; Pakāsesi ca lokassa, saṅghagāravamattano.
在大村,三部派的经典依然如旧,
并在舍利室与两座塔寺也同样建造了。
Mahāgāme nikāyānaṃ, titaye coḷanāsite; Dhātugabbhe ca bandhesi, thūpārāmadvaye’pi ca.
在母亲的荼毗处,也同样在父亲的荼毗处;
他建造了五大寺,又于布达罗维提之地建造了。
Mātuyā’ḷāhaṇaṭhāne, tatheva pitunopi ca; Akā pañca mahāvāse, tathā budalaviṭṭhiyaṃ.
潘陀瓦比湖、帕提诺,以及守护舍利塔山;
同样还有曼达罗山寺与蜜原寺;
Paṇḍavāpī ca pāṭhīno, rakkhacetiyapabbato; Tatheva maṇḍalagiri-madhutthalavihārako.
Uruvelavhayo deva-nagare ca vihārako; Mahiyaṅgaṇavihāro ca, sītalaggāmaleṇakaṃ.
Jambukolavihāro ca, tatheva girikaṇḍako; Kurundiyavihāro ca, jambukolakaleṇakaṃ.
Bhallātakavihāro ca, tatheva paragāmako; Kāsagallavhayo canda-girivhaya vihārako.
Velagāmavihāro ca, mahāsenavhagāmako; Vihāro cā’nurādhamhi, pure bodhigharaṃ tathā.
如这些众多寺院,皆极其庄严;
他修缮各处破旧者,并分别布施于诸村落。
Iccevamādayoneke, vihāre ca bahū vibhū; Paṭisaṅkharijiṇṇe so, gāme cā’dā visuṃ visuṃ.
围绕山峰的岩石,留下了牟尼尊足迹的印记;
为礼敬而前往的人们,行于难行的险道;
Samantakūṭa selatthaṃ, munindapadalañjanaṃ; Paṇamatthāya gacchantā, manussā duggamañjase.
Sabbe mā kilamantū’ti, dānavaṭṭāya dāpayi; Sālikkhettādisampannaṃ, gilīmalayanāmakaṃ.
在迦达利村道与胡婆罗蓝伞道上,亦复如是;
在村落布施后,又分别建造了殿堂。
Kadalīgāmamagge ca, hūvaraḷañjase tathā; Gāme datvāna paccekaṃ, sālāyo cāpi kārayi.
为使未来诸王不夺取此地,他刻下文书;
国王将文字刻于石柱上,并将石柱竖立起来。
Anāgate taṃ bhūpālā, mā gaṇhantū’ti lekhiya; Akkharāni silāthambhe, patiṭṭhāpesi bhūmipo.
村庄、内街,与僧伽蓝村;
他布施了师利曼达伽罗寺,供养依利养而住者。
Gāmaṃ antaraviṭṭhiñca, tathā saṅghāṭagāmakaṃ; Sirimaṇḍagalārāmañca, adāso lābhavāsinaṃ.
他给予林居比丘们四种资具;
他也令其亲属们得到了受用村落。
Vanajīvakabhikkhūna-madā so catupaccaye; Bandhūnampi ca so tesaṃ, bhogagāme padāpayi.
Pāvāraggikapallāni, vividhe osadhepi ca; Sīte utumhi bahuso, bhikkhusaṅghassa dāpayi.
Adā sabbaparikkhāre, parikkhāre tathāttha so; Nekavāresu sakkaccaṃ, bhikkhusaṅghassa buddhimā.
为僧团的常供食物,为依利养而住的比丘们,
为服务者们,及为供养塔庙等。
Saṅghassa pākavaṭṭatthaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ; Veyyāvaccakarānañca, pūjetuṃ cetiyādikaṃ.
先前诸王所赐、位于罗诃那地区的众多村落,
他也使这一切村落毫无减损,如往昔一般建立并安住。
Padinnā pubbarājūhi, ye gāmā rohaṇe bahū; Tepi sabbe anūne so, yathāpubbaṃ ṭhapesi ca.
Adāsi piṭhasappīna-musabhe balino bahi; Bhattaṃ cā’dāsi so kāka soṇādīnaṃ dayāparo.
这位大诗人将应得之物,布施给了众多仆役;
连同世袭的村落一起,他赐予了无量财富。
Adāsinekatā veyya-kārakānaṃ mahākavī; Saddhiṃ paveṇigāmehi, vittajātamanappakaṃ.
听闻为王子、大臣之子等所作的颂诗时,
这位诗王便如其所宜地赐予他们财富。
Rājāmaccādiputtānaṃ, siloke racite suṇaṃ; Yathānurūpaṃ pādāsi, dhanaṃ tesaṃ kavissaro.
Andhānaṃ paṅgulānañca, gāme cā’dā visuṃ visuṃ; Nānādevakulānañca, dinnaṃ pubbaṃ na hāpayi.
Patti vo so kulitthīna-manāthānaṃ yathārahaṃ; Vidhavānamadāgāme, bhattaacchādanāni ca.
Rājā sīhaḷakā veyya-karaṇe so mahāpati; Aggo sīhaḷakāveyya-kārakānamahosi ca.
Subhe baddhādaro baddha guṇavhaya vihārake; Bandhesi uparājā so, cetiyaṃ coḷanāsitaṃ.
他慷慨布施,随后为那座殊胜的精舍;
布施了最胜的村庄后,恒常不断地作诸供养。
Muttacāgī tato tassa, vihārapavarassa so; Datvā gāmavare niccaṃ, pūjāyo sampavattayi.
Sova tassa vihārassa, upacāravanantike; Bandhāpesi mahāvāpiṃ, thīrībhūtamahodakaṃ.
Kappūramūlāyatane , rañño dhītā yasodharā; Akāresi thiraṃ rammaṃ, mahantaṃ paṭimāgharaṃ.
在群山环抱之中,属于每一代国王的——
建造了那座巍峨高耸、令人心生净信的华美殿堂。
Selantarasamūhasmiṃ, rājino rājino sakā; Kāresi cārupāsādaṃ, pasādāvahamuggataṃ.
当时,众多大臣与他的臣民们,
以种种方式积集了无量功德。
Tadā neke ca sacivā, tasso rodhajanāpi ca; Samāciniṃsu puññāni, anekāni anekaso.
当兰卡的人主如此教诫兰卡时,
副王被拥立而掌权,却为死神所调伏。
Evaṃ samanusāsante, laṃkaṃ laṃkā narissare; Uparājā vasaṃnīto, vinīto gheramaccunā.
他完成了一切应办之事后,
依比丘们的意愿,将阇耶跋诃的副王位授予。
Tassa kattabbakiccāni, sakalāni samāpiya; Jayabāhussoparajjaṃ, bhikkhūnaṃ matiyā adā.
而后,授予了Vikramabāhu最初的地位,
之后,他的儿子出生,名为Gajabāhu而为人所知。
Athādipādapadaviṃ, datvā vikkamabāhuno; Gajabāhū’ti vidite, tassa jāte sute tato.
与大臣们商议后,一心为王子利益着想,
将整个罗哈纳托付给他后,便派遣他前往彼处居住。
Mahāmaccehi mantetvā, rājāputtahitatthiko; Rohaṇaṃ kasiṇaṃ datvā, tahiṃ vāsāya pesayi.
于是,他抵达该地,以“大龙城”为都城,
立为都城后,便在那里安住。
Tato so tattha gantvāna, mahānāgahulaṃ puraṃ; Rājadhāniṃ karitvāna, tattha vāsamakappayī.
如是,胜臂在此如法统治五十年,
人王已离诸恶,转此具五种增上之教诫轮。
增长此教法,即能摧破达米腊恶敌之恐怖,与颠倒堕落之世间。
他庄严地登临,欲一睹那由福德所生、果报广大的天界世间。
Evaṃ paññāsavassāni’ha vijayabhujo vattayitvāna sammā, Āṇācakkaṃ janindo pyapagatakhalanaṃ esa pañcādhikāni; Vaḍḍhetvā sāsanaṃ taṃ khaladamiḷabhayo paddutañcāpilokaṃ, Saggaṃ lokaṃ sapuññappabhavamuruphalaṃ passituṃ cā’ru roha.