第52章
Dvipaññāsatima pariccheda
他到达兰卡并受灌顶后,塞那将副王之位授予了
循次而来的玛欣德等人。
Tato laṅkābhisekaṃ so, patvā seno kamāgataṃ; Mahindassādipādassa, yuvarājapadaṃ adā.
他智慧明达,是位大诗人,聪慧熟练,在朋友和敌人之间都保持中立。
这位国王始终具备悲悯与慈爱。
Pañño mahākavī byatto, majjhatto mittasattusu; Yutto dayāya mettāya, rājā so sabbadā ahu.
天神不越过时节,按时如法降雨;
住在那片国土上的人们,一直过得快乐,没有恐惧。
Kālaṃ devo’natikkamma, sammā dhārābhivassati; Raṭṭhe tasmiṃ vasantā’suṃ, sukhitā nibbhayā sadā.
那时他坐在铜殿里,宣讲了经教。
那位国王被住在三大派僧团中的僧众们簇拥着。
Suttantaṃ lohapāsāde, nisinno vaṇṇayī tadā; Nikāyattayavāsīhi, rājā so parivārito.
他造了众宝庄严的佛牙舍利匣;
在四座寺院,又以多种方式供养舍利。
Dāṭhadhātukaraṇḍaṃ so, nānāratanabhūsitaṃ; Akā catuvihāresu, dhātupūjā ca’nekadhā.
他建好尸陀精舍村后,自己就住在那里;
他像守护儿子一样守护着世间,三年之后便离世往生天界。
Pariveṇaṃ sitthagāmaṃ, kāretvā vutthamattanā; Lokaṃ puttaṃva pāletvā, tivassena divaṅgato.
那位王储玛欣德,紧接着就成为了国王。
他福德广大,威势赫赫,兵众众多,名声远扬。
Yuvarājā mahindo so, rājāsi tadanantaraṃ; Mahāpuñño mahātejo, mahāseno mahāyaso.
既殄寇患,令兰卡全岛共归一伞;
众咸承事,奉彼为斯土永世之主。
Ekacchattaṃ akā laṅkaṃ, ghātetvā corupaddavaṃ; Akaṃsu tamupaṭṭhānaṃ, niccamaṇḍalanāyakaṃ.
就算兰卡岛上还有刹帝利国王在,人主(国王)……
出生于羯陵伽转轮王族的一位公主。
Vijjamānepi laṅkāyaṃ, khattiyānaṃ narādhipo; Kāliṅgacakkavattissa, vaṃse jātaṃ kumārikaṃ.
他下令把她迎娶过来,立为自己的正宫王后。
她生了两个儿子,还有一个让人喜爱的女儿。
Āṇāpetvāna taṃ agga-mahesiṃ attano akā; Tassā puttā duve jātā, dhītā ekā manoramā.
他把儿子们立为首要位置,又把女儿立为副王后。
就这样,这位万民之主确立了狮子族的谱系。
Ādipāde akā putte, dhītaraṃ coparājiniṃ; Iti sīhaḷavaṃsañca, paṭṭhapesi sabhūpati.
宠臣为荡平此地,派遣了这支军队去龙岛;
此地国王听说了那事。
Balakāyaṃ imaṃ desaṃ, maddanatthāya vallabho; Pesesi nāgadīpaṃ so, sutvā taṃ bhūpati idha.
尔时授兵与塞那元帅,
遣彼往彼处,与瓦拉巴之军交战。
Balaṃ datvāna senavha-rājasenāpatiṃ tadā; Vallabhassa balene’sa, yujjhituṃ tattha pesayi.
将军率此王之军至彼处,
交战破敌,于战阵中擒之。
Gantvā senāpatī tattha, balene’tassa rājino; Yujjhitvā taṃ vināsetvā, gaṇhi so yuddhamaṇḍale.
Asakkento imaṃ jetuṃ, rājā naṃ vallabhādayo; Rājāno mittasambandhaṃ, laṃkindena akaṃsu te.
就这样,那位国王的威光遍满了赡部洲。
遍布楞伽岛之后,又越过了大海。
Icchevaṃ rājino tejo, jambudīpamavatthari; Pattharitvāna laṃkāyaṃ, ullaṅghitvāna sāgaraṃ.
对宣说正法者,致以最上恭敬;
那位国王听闻法后,于佛陀的教法生起净信。
Saddhammaṃ kathāyantānaṃ, katvā sammā na muttamaṃ; Dhammaṃ sutvāna so rājā, pasanno buddhasāsane.
那位国王把粪扫衣比丘们召集到一起,
邀请他们到自己家里后,好好吩咐了。
Rājā so sannipātetvā, paṃsukūlikabhikkhavo; Yācitvā attano gehaṃ, āṇāpetvāna sādhukaṃ.
铺好座位后,请他坐下,并供养食物;
他总是像在一天之内那样,广泛地施予清净的(食物)。
Āsanaṃ paññapetvāna, nisīdāpiya bhojanaṃ; Dāpesi vipulaṃ suddhaṃ, sadā ekadine viya.
国王常以种种清净珍馐、昂贵丰盛之食,
馈送林居苦行者。
Anekabyañjanaṃ rājā-raññakānaṃ tapassinaṃ; Pesesi bhojanaṃ suddhaṃ, mahagghaṃ vipulaṃ sadā.
慈悲之君遣诸医师,往赴羸弱苦行者所;
恒常使彼得到疗治。
Vejjeva pesayitvāna, vilānānaṃ tapassinaṃ; Santikaṃ so dayāvāso, tikicchāpesi niccaso.
浓稠熬煮的糖块,还有大蒜的汁液;
饭后也总是布施槟榔和漱口洁齿之物。
Guḷāni ghanapākāni, lasuṇānaṃ rasāni ca; Tambulamukhavāsañca, pacchabhatte adā sadā.
把钵装满大蒜和胡椒;
毕钵罗、姜、糖块,还有三果。
Pattesu pūrayitvāna, lasuṇaṃ maricampi ca; Pipphalisaṅgīverāni, guḷāni tiphalāni ca.
酥油、油、蜂蜜与铁,以及袍服和覆盖物;
他常常分别布施给穿粪扫衣的比丘们。
Ghataṃ telaṃ madhuñcāya, pāpurattharaṇāni ca; Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, paccekaṃ sabbadā adā.
衣等一切资具都属于国王
让人做好之后,施给了那些穿粪扫衣的比丘们。
Cīvarādīni sabbāni, parikkhārāni bhūpati; Kārāpetvāna dāpesi, bhikkhūnaṃ paṃsukulinaṃ.
大寺之中,国王为每一位比丘
各各让人布施新衣,以作袈裟之资。
Rājā mahāvihārasmiṃ, ekekassa hi bhikkhuno; Paccekaṃ navavatthāni, cīvaratthāya dāpayi.
住于三部派、贪着利养的比丘众,
彼国王于两番会时,皆以等重之财布施。
Nikāyattayavāsīnaṃ, bhikkhūnaṃ lābhavāsinaṃ; Tulābhāramadā dvīsu, vāresu samahīpati.
那位国王不取已得到的财物。
国王们从僧团财物;
愿他们不侵夺,在石头上,
让人刻写后保存起来。
Rājā so nāgatebhogaṃ, Rājāno saṅghabhogato; Na gaṇhantūni pāsāṇe, Likhāpetvā nidhāpayi.
令宣佛陀三皈依,凭功德力;
令将饮食并衣服,施与无依孤苦者。
Kathāpetvāna buddhassa, saraṇāni guṇenava; Anāthehi ca tesañca, bhattavatthāni dāpayi.
在象厩那块地上建好了布施堂,
他给乞讨的人布施,也给他们床铺和住处。
Dānasālaṃ karitvāna, hatthisālakabhūmiyaṃ; Yācakānaṃ adā dānaṃ, tesañca sayanāsanaṃ.
他在所有的诊所里都提供了药物和床榻。
他在盗贼的牢房里,常令人布施食物。
Vejjasālāsu sabbāsu, bhesajjaṃ mañcakañca so; Corānaṃ bandhanāgāre, niccaṃ bhattāni dāpayi.
对于猴子、猪、鹿和狗,
他让人布施了饭食和糕点,这位心怀慈悲者,随自己意愿而行。
Vānarānaṃ varahānaṃ, migānaṃ sunakhāna ca; Bhattaṃ pūvañca dāpesi, dayāvāso yathicchakaṃ.
国王在四座精舍中,堆起了稻谷堆;
他们想要什么就拿什么吧,他让那些无依无靠的人得到了布施。
Rājā catuvihāresu, katvā so vīhirāsayo; Yathicchitena gaṇhantu, anāthā iti dāpayi.
用种种供养做了供养,成就了无上的吉祥。
那时,他也请那些善于戒律的比丘们来讲解戒律。
Nānāpūjāhi pūjetvā, katvā maṅgalamuttamaṃ; Kathāpesi ca bhikkhūhi, byattehi vinayaṃ tadā.
长老法友,锡塔迦村住者,
供养礼敬后,令人撰成阿毗达摩注释。
Therena dhammamittena-sitthagāmakavāsinā; Pūjayitvāna kāresi, abhidhammassa vaṇṇanaṃ.
林居长老达塔那嘎,
楞伽之庄严,令阿毗达摩得以宣说。
Dāṭhānāgā’bhidhānena, therenā’raññavāsinā; Laṃkālaṃkārabhūtena, abhidhammaṃ kathāpayi.
以布衣供养金鬘塔;
以舞蹈与歌唱、以诸香、以种种花。
Paṭṭakañcukapūjāhi, hemamālikacetiyaṃ; Naccagītehi gandhehi, pupphehi vividhehi ca.
用灯串和熏香,以种种方式供养之后,
他把衣服分好,亲自发给比丘们。
Dīpamālāhi dhūpehi, pūjayitvāna’nekadhā; Tassa vatthāni bhājetvā, bhikkhūnaṃ dāpayī sayaṃ.
他总是待在自己的王国里,在各处园林中。
他让人采来鲜花,供养了三宝。
Sadā so attano rajje, uyyānesu tahiṃtahiṃ; Āṇāpetvāna pupphāni, pūjesi ratanattayaṃ.
于马里查瓦提,肇建名为旃檀之宫殿;
复为诸比丘,施与采邑之村。
Pāsādaṃ candanaṃ nāma, kātuṃ maricavaṭṭiyaṃ; Akārambhañca bhikkhūnaṃ bhogagāme ca dāpayi.
他把头发舍利安置好后,那人用宝石装饰宝函;
让人建造它,供养它,然后在那里放置它,国王。
Kesadhātuṃ nidhāpetvā, karaṇḍaṃ ratanehi so; Kārayitvāna pūjesi, ṭhapetvā tattha bhūpati.
他用金板和银板覆盖了塔园里的那座佛塔;
让人覆盖好之后,国王按王者的规格举行了供养。
Soṇṇarajatapaṭṭehi , thūpārāmamhi cetiyaṃ; Chādāpetvā yathārajjaṃ, pūjaṃ kāresi bhūpati.
国王于彼舍利殿中,造作金门一道;
其门光焰炽燃,如须弥山为日光所耀。
Tasmiṃ dhātughare rājā, soṇṇadvāramakārayi; Pajjalantaṃ sineruṃva, raṃsīhi sūriyassa so.
朱罗王的军队烧毁了佛足迹处的殿宇。
他为四座佛塔建了一座令人欢喜的殿堂。
Jhāpitaṃ coḷarājassa, balena padalañchane; Catunnaṃ cetiyānaṃ so, ramanīyaṃ gharaṃ akā.
国王于城邑中央,建被焚的牙舍利殿,
又建法集论堂与大经堂。
Jhātaṃ nagaramajjhamhi, dāṭhādhātugharaṃ akā; Dhammasaṅgaṇīgehañca, mahāpāḷiñca bhūpati.
国王建好了槟榔凉亭,就在那里征收赋税;
他为上座部传承中的比丘们施与了药物,用于治疗目的。
Tambūlamaṇḍapaṃ katvā, tattha suṅkaṃ mahīpati; Bhikkhūnaṃ theravaṃse so, bhesajjatthāya dāpayi.
建好了一座名叫“大吉祥”的住处后,
她让出生在长老传承中的比丘尼们得到了布施。
Upassayaṃ karitvāna, mahāmaṅgalanāmakaṃ; Theravaṃsamhi jātānaṃ, bhikkhunīnaṃ adāpayi.
当时,由贤善的母舅王发起。
大地之主建成了名为摩尼的宫殿。
Mātulodayarājena, āraddhaṃ sādhunā tadā; Niṭṭhāpesi mahīpālo, pāsādaṃ maṇināmakaṃ.
那时,在祇园精舍里有四座僧房。
那位国王的四位大臣让人建造了它们。
Pariveṇāni cattāri, tasmiṃ jetavane tadā; Kārāpayiṃsu cattāro, amaccā tassa rājino.
国王的王后吉提萨玛,名唤吉提,令人心悦;
她在塔园之后,建造了精舍与园苑。
Rañño kittisamādevī, kittināmā manoramā; Pariveṇaṃ akārāmaṃ, thūpārāmassa pacchato.
她在那个精舍里,在棉花村,
在衣塔处,造了三座清净的莲池。
Sā tasmiṃ pariveṇe ca, akā kappāsagāmake; Cīvaracetiye ceva, tisso pokkharaṇī suci.
十二肘长之幡,纯金所成;
彼于金鬘塔供养此幡,以积集福资粮。
Dvādasaratanāyāmaṃ, dhajaṃ soṇṇamayañca sā; Pūjesi puññasambhāraṃ, hemamālika cetiye.
其子昔为在家众建歌舞堂,具将军之德;
亦于城外为诸比丘造居所。
Gihīnaṃ vajjasālañca, putto tassā pureakā; Guṇavāsakkasenānī, bhikkhūnañca purābahi.
国王在四座宛如天宫般的寺院中,
建好殿阁后,以种种方式供养舍利。
Rājā catuvihāresu, dibbapāsādasannibhe; Maṇḍape kārayitvāna, dhātupūjā anekadhā.
过了一年之后,这位国王便下令建造。
他妥善地遵循了以往诸王的行事风范。
Vassamekamatikkamma, kārāpetvā mahīpati; Cārittaṃ pubbarājūnaṃ, paripālesi sādhukaṃ.
如是种种殊胜福,多门广修皆已办;
十六年满功成时,彼王升天。
Evamādīni puññāni, uḷārāni anekadhā; Katvā soḷasame vasse, rājā so tidivaṃ gato.
依靠那位国王而生,塞那十二岁;
羯陵伽王后的儿子,那时即位为王。
Jāto paṭicca taṃ rājaṃ, senā dvādasavassiko; Kāliṅgadeviyā putto, pattarajjo tadā ahu.
以副王之位授伍达亚之幼弟,
父之将军塞那,遂为其将。
Udayassa kaniṭṭhassa, yuvarājapadaṃ adā; Pitu senāpati seno, tassa senāpati ahu.
带着军队前往边境,将军前往后,他;
他的弟弟和母亲一起生活。
Paccantaṃ balamādāya, gate senāpatimhi so; Mātarā saha vattantaṃ, kaṇiṭṭhaṃ tassa bhātaraṃ.
处死了那位大力士之后,他当时就任命了军队统帅;
有个大臣名叫伍达亚,是对他言听计从的自己人。
Mārāpetvā mahāmallaṃ, akā senāpatiṃ tadā; Amaccaṃ udayaṃ nāma, sakaṃ vacanakārakaṃ.
闻彼言已,将军西那忿怒顿生;
遂率军众而来,心念我当擒彼仇敌。
Taṃ sutvā kupito hutvā, seno senāpati tadā; Balamādāya āgañchi, gaṇhissāmīti sattavo.
国王闻彼大臣已践其诺,乃言:
我护汝,大臣;遂出离而去,往至罗诃那。
Sutvāna taṃ mahīpālo, katavantaṃ vācamattano; Rakkhāmi taṃ amaccanti, gato nikkhamma rohaṇaṃ.
他的幻术退去后,她愤怒地带着太子与王后,
随即命令那位统帅。
Tassa māyā nivattitvā, yuvarājañca rājiniṃ; Ādāya kupitā tena āṇāpesi camūpatiṃ.
他被那个女人笼络住之后,就召集了泰米尔人;
把国土给了他们之后,他住在布吒底那城。
Tāya so saṅgahītova, damiḷe sannipātiya; Datvā janapadaṃ tesaṃ, puṭatthinagare vasī.
那位国王为了与他交战,就从罗诃那派出了军队。
将军把那位国王的整支军队都消灭了。
Yujjhituṃ tena so rājā, balaṃ pesesi rohaṇā; Senāpati vināsesi, sabbaṃ taṃ rājino balaṃ.
那些泰米尔人像罗刹一样,蹂躏了国土;
他们抢夺掠夺之后,就那样把人们的财物占为己有。
Damiḷā te janapadaṃ, pīḷetvā rakkhasā viya; Vilumpitvāna gaṇhanti, narānaṃ santakaṃ tadā.
被放逐的人们到了罗诃那,来到国王跟前;
他与大臣们商量后,他们把那件事报告了。
Khittā manussā gantvāna, rohaṇaṃ rājasantikaṃ; Nivedesuṃ pavattiṃ taṃ, mantetvā sacīvehi so.
为护教法与国土,弃彼军主而前行;
既与塞纳缔盟约,遂入普拉提那城。
Rakkhituṃ sāsanaṃ raṭṭhaṃ, tampahāya camūpatiṃ; Sandhiṃ katvāna senena, puḷatthinagaraṃ agā.
把亲骨肉立为王后,来守护自己的家族;
生下了名叫迦叶的殊胜儿子。
Mahesiṃ attajaṃ katvā, pāletuṃ vaṃsamattano; Puttaṃ uppādayitvāna, kassapaṃ nāma uttamaṃ.
楞伽王居彼土时,奸佞宠臣不得酒;
于王前被处死。
Vasante tattha laṃkinde, ahitā vallabhā janā; Alabhantā suraṃ pātu-māriyā tassa santike.
他们先讲了饮酒的好处,然后让那位国王把酒喝了下去。
他喝了那酒之后,当时就变得像一头醉象。
Majjapāne guṇaṃ vatvā, pāyesuṃ taṃ mahīpatiṃ; Pivitvā majjapānaṃ so, mattabyāḷo ahu tadā.
到了食物灭尽的地步,他舍弃了那难得之境;
他在第十年就死了,那时还只是个年轻的国王。
Āhārānaṃ khayaṃ patvā, cajitvā dullabhaṃ padaṃ; Mato so dasame vasse, taruṇoyeva bhūpati.
由此了知,随顺恶友
是退堕之因。
唯有希求安乐者,或于此世或他世;
愿彼弃舍愚人,犹如弃舍剧毒。
Ito viditvā khalupāpamitta- Vidheyyabhāvaṃ parihāni hetuṃ; Sukhattitoyeva ida vā huraṃ vā; Jahantu te ghoravisaṃ’va bālaṃ.
在为善人生起净信与警策而作的《大史》中,名为“洗衣者”的(章节)——
Sujanappasādasaṃvegatthāya kate mahāvaṃseti rājako nāma