第50章
Paññāsatima pariccheda
迦叶既于国中安立,
遂以南方之地赐予聪慧的迦叶副王。
Tato rajje patiṭṭhāya, kassapo dakkhiṇaṃ disaṃ; Adā kassapanāmassa, yuvarājassa dhīmato.
他让人为太子的女儿举行了最高规格的灌顶加冕礼。
那位名叫蒂莎的公主,就成了他自己的妻子。
Aggābhisekaṃ dāpesi, yuvarājassa dhītuyā; Rājakaññāya tissāya, bhariyāye’va attano.
那些从各处前来乞讨的人和手艺人,
国王总是让人布施,这叫做“杖王布施”。
Yācakānañca sippīnaṃ, āgatānaṃ tato tato; Dānaṃ daṇḍissaraṃ nāma, sadā dāpesi bhūpati.
这位玛欣德是首副王,
那时他正住在罗诃那。
欲夺国王疆土,
率领大军而来。
Ādipādo mahindo so, Vasanto rohaṇe tadā; Gahetuṃ rājinoraṭṭha- Mādāya balamāgato.
国王听了之后非常愤怒,就派出了自己的军队。
与他交战并把他打败,那位大勇士就是玛欣德。
Taṃ sutvā kupito rājā, balaṃ pesesi attano; Yujjhitvā taṃ parājesi, mahindo so mahābhaṭo.
国王为令他归返,遣其父迦叶副王前往;
他去了儿子那里。
Tato rājā nivattetuṃ, pitaraṃ tassa pesayi; Kassapaṃ yuvarājaṃ taṃ, so gantvā puttasantikaṃ.
他用各种合理的方式,讲说了具备种种法谈的教导。
他使儿子从战场返回后,自己又回来了。
Nānādhammakathopetaṃ, vatvā yuttimanekadhā; Saṅghāmato nivattetvā, puttaṃ so punarāgami.
阿迪帕多随后杀死了那个区域首领;
看见国中的人愤怒了,他就去到城边。
Ādipādo tu so pacchā, ghātetvā maṇḍalādhipe; Kuddhejanapade disvā, agamāsi purantikaṃ.
比丘僧团将他带来,示与大地之主;
他将女儿许配给他,又遣其返回罗诃那。
Bhikkhusaṅgho tamānetvā, dassesi vasudhādhipaṃ; Datvā so dhītaraṃ tassā, pesesi puna rohaṇaṃ.
把破戒的人从三部派僧团中赶出去之后,
他把新学比丘们安排到各处的住处。
Nīharitvāna dussīle, nikāyattayavāsīsu; Gāhāpesi nave bhikkhū, āvāse tattha tattha so.
由双重灌顶仪式所生的、身为副王的儿子
他在大寺的菩提树那里,为了供养而堆土。
Dvayābhisekajātena, ādipādena sununā; Mahāvihāre bodhimhi, paṃsuṃ vaḍḍhesi pūjayaṃ.
于三部尼柯耶中,造石制佛像;
亦作金色光网,并伞盖与顶髻宝珠。
Akāsi ca nikāyesu, tīsu bimbe silāmaye; Sovaṇṇaye raṃsijāle, chattaṃ cūḷāmaṇiṃ tathā.
在无畏山寺里,有一座以他自己名字命名的殿堂;
在那里建造、安住后,将村庄赐予了比丘们。
Abhayagirivihāramhi, pāsādaṃ sakanāmakaṃ; Katvā tattha nivāsetvā, bhikkhu gāmamadāpayi.
他在摩希央伽纳寺时,把一座村庄供养给了那座佛塔;
他把连同衣物的佛像供食,分给了所有比丘。
Mahiyaṅgaṇavihārasmiṃ, gāmaṃ so cetiyassa’dā; Savatthaṃ paṭimābhattaṃ, sabbabhikkhūna dāpayi.
那时,他给陆地上和水中的众生都施予了无畏。
他始终守护着前代诸王的修行风范。
Thale jale ca sattānaṃ, adāsi abhayaṃ tadā; Cārittapubbarājūnaṃ, paripālesi sabbadā.
他的将军塞那,是伊兰哥拉王族的后裔。
为Theriya比丘们建了住所,在塔园后面。
Tassa senāpati seno, ilaṅgorājavaṃsajo; Theriyānaṃ akā’vāsaṃ; Thūpārāmassa pacchato.
为喜法比丘众,营建法园;
亦为萨伽利迦众,筑迦萨巴塞那。
Dhammārucikabhikkhūnaṃ, dhammārāmamakārayi; Tathā sāgalikānañca, kassapasenanāmakaṃ.
他在支提山上建了一座叫“暖心”的住处;
他把精舍布施给了那些喜好正法的比丘们。
Hadayuṇhābhidhānaṃ so, katvā cetiyapabbate; Pariveṇaṃ adādhamma-rucikānañca bhikkhūnaṃ.
将军于各处寺院,为执事比丘们
一一造屋,并令人施与。
Ārāmikānaṃ bhikkhūnaṃ, ārāmesu tahiṃ tahiṃ; Ekamekaṃ kuṭiṃ katvā, dāpesi ca camūpati.
他在红茉莉山上,造了一座极其悦意、又庄严美观的小屋。
他把一座小屋布施给了那些苦行者——教法的拥有者。
Rattamālagirismiṃ so, katvā rammaṃ taraṃ subhaṃ; Kuciṃ adā sāsanassa, sāmikānaṃ tapassinaṃ.
让人建成大寺后,他把一处殊胜的远离处施与了(僧众)。
给粪扫衣比丘们的,名叫“海山”的(精舍)。
Mahāvihāre kāretvā, paviveṇaṃ varaṃ adā; Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, samuddagirināmakaṃ.
在森林里建好住处,并以自己的家族名字命名之后,
他向大寺比丘们布施了林中的住所。
Vāsaṃ araññe kāretvā, attano vaṃsanāmakaṃ; Mahāvihāre bhikkhūnaṃ, vane nivāsataṃ adā.
于破旧诸寺,令作新修缮;
令为一切比丘之旧衣施与补布。
Vihāresū ca jiṇṇesu, navakammamakārayi; Dāpesi aggalaṃ sabba-bhikkhūnaṃ jiṇṇacīvare.
建好了提萨园,作为比丘尼的住处;
他在摩里车环大菩提树周围安置了守护者。
Tissārāmaṃ karitvāna, bhikkhūnīnamupassayaṃ; Maricavaṭṭimahābodhi, parihāre nivesayi.
在阿努拉德普勒,也在普拉提那伽罗。
为了对治流行病,他也建了医院。
Anurādhapure ceva, pulatthinagarepi ca; Upasaggaroganāsāya, vejjasālāpi kārayi.
自建之居施与人,受用村与寺仆村;
佛像庄严饰物等,彼亦布施无遗余。
Attanā katavāsanaṃ, bhogagāme ca dāpayi; Tathārāmikagāme ca, paṭimābharaṇañca so.
他在城里到处让人建造了药房。
他给穿粪扫衣的比丘们布施了食物和衣服。
Bhesajjagehaṃ kāresi, nagare tattha tattha so; Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, bhattaṃ vatthañca dāpayi.
将军解缚群畜,众多畜生得脱;
又令施贫苦者,大施。
Khandhīkate amocesi, tiracchānagate bahū; Kapaṇānañca dāpesi, mahādānaṃ camūpati.
用各种调料调制的米饭,还有粥和种种嚼食;
做了猪形的东西,还让人把糖蜜送给比丘们。
Vicittaṃ byañjanaṃ bhattaṃ, yāguṃ vividhakhajjakaṃ; Katvā sūkararūpañca, guḷaṃ bhikkhūnaṃ dāpayi.
军中统帅塞那,行此诸善已,
以名声月亮之光,遍照一切方所。
Evāmādīni puññāni, katvā senāya nāyako; Seno kittindupādehi, sabbā obhāsayī disā.
把他认作亲戚之后,那位名叫罗刹的导师;
在萨瓦拉村里,有一座令人心生欢喜的精舍。
Tasseva ñātako katvā, nāyako rakkhasavhayo; Savārakamhi gāmamhi, vihāraṃ sumanoharaṃ.
大寺住众们以核心修行
他给比丘们好好布施,并确立了最上的行持。
Mahāvihāravāsīnaṃ, sārānaṃ paṭipattiyā; Bhikkhūnaṃ so adā sādhu, ṭhapetvā vattamuttamaṃ.
名为塞那的大书手,在大寺中营建了大书手山,
作为比丘们最殊胜的住所。
Seno nāma mahālekho, mahālekhakapabbataṃ; Mahāvihāre kāresi, bhikkhūnaṃ vāsamuttamaṃ.
复有大臣名曰朱罗王,为彼国王之臣属;
营造无过悦意僧园,令已毁坏者善得重建。
Coḷarājābhidhāno, ca, amacco tassa rājino; Pariveṇaṃ akārammaṃ, naṭṭhaṃ taṃ suppatiṭṭhitaṃ.
王于三众之中,兴造悦意之造像工巧;
种种彩绘楼阁,并如最胜殿之殿宇。
Rājā tīsu nikāyesu, rūpakammamanoramaṃ; Maṇḍapāni vicittāni, vejayanto pamāni ca.
Kāretvā dhātupūjāyo, katvā janamanoharā; Yathā kammaṃ gato ṭhatvā, vassāni dasasatta ca.
他由两种灌顶仪式所生,就是迦叶王子;
他获得了灌顶,当兰卡国统一之时。
Dvayābhisekasañjāto, yuvarājātha kassapo; Āsi laddhābhiseko so, laṃkārajjekamāgate.
具信者如已行至之道,具慧者如具神通;
彼如将死者之言说,施者如财神俱毗罗。
Saddho āgatamaggova, sābhiñño viya paññavā; Vattā so maramantiva, cāgavā dhanado viya.
博学多闻、善于说法,对一切技艺都精通无碍;
善于辨别什么是相应、什么是不相应的考察,又精细又通晓义理。
Bahussuto dhammakathī, sabbasippavisārado; Yuttāyuttavicārāya, nipuṇo nayakovido.
就像不动摇的帝释天神柱一样,稳稳安住在善逝的教法之中。
面对一切外道论师的风,也丝毫不动摇。
Acalo indalīlo’va, ṭhito sugatasāsane; Parappavādivātehi, sabbehi’pi akampiyo.
不欺骗、不谄诈、不高慢,也不去亲近诸恶。
他是种种功德的矿藏,是一切珍宝的海洋。
Māyāsāṭheyyamānādi, pāpānañca agocaro; Guṇānaṃ ākaro sabba-ratanānaṃ vasāgaro.
大地之月为人主,他对生于自己族中的,
达普拉阿底波陀,授予了副王之位。
Bhūmicando narindo so, vaṃse jātassa attano; Dappuḷassādīpādassa, yuvarājapadaṃ adā.
他用十种法和四种摄事来治理王国,
他一边做着这些事,一边守护着世间,就像守护自己的眼睛一样。
Rajjaṃ dasahi dhammehi, catusaṅgahavatthūhi; Karonto paripālesi, lokaṃ nettaṃva attano.
他以导师的如法甘马建立了一切教法;
又领新学比丘,令诸住处悉皆充满。
So dhetvā sāsanaṃ sabbaṃ, dhammakammena satthuno; Gahetvā navake bhikkhū, akāsā’vāsapūraṇaṃ.
杜塔嘎玛尼王所建摩利遮瓦提寺,
颓毁已修复,以种种住所庄严。
Duṭṭhagāmaṇirājena, kataṃ maricavaṭṭikaṃ; Naṭṭhaṃ vihāraṃ kāretvā, nānāāvāsa bhūsitaṃ.
为长老传承的比丘们,举行大供养;
又将食邑村落,赐予那五百(比丘)。
Theravaṃsajabhikkhūnaṃ, adā katvā mahāmahaṃ; Tesaṃ pañcasatānañca, bhogagāme ca dāpayi.
在那里,在可爱的兜率天,天众在前围绕着他,
那位正在宣说无上之法的弥勒世间怙主,
Tattha so tusite ramme, devasaṅghapurakkhataṃ; Metteyyaṃ lokanāthaṃ taṃ, desentaṃ dhammamuttamaṃ.
就像是在向世间展示一切庄严齐备的精舍;
他坐在一座宜人的凉亭里,亭子用各种珍宝装饰着。
Dassento viya lokassa, vihāre sabbasajjite; Nisinno maṇḍape ramme, nānāratanabhūsite.
还有,被所有城邑来的比丘们围绕着。
兰卡之王以佛陀般的威仪,宣说了阿毗达摩。
Nagarehi ca sabbehi, bhikkhūhi parivārito; Buddhalilāya laṃkindo, abhidhamma mabhāsayi.
那时,令人将阿毗达摩藏书写于金板;
众宝庄严的《法集论》经卷。
Soṇṇapaṭṭe likhāpetvā-bhidhammapiṭakaṃ tadā; Dhammasaṅgaṇikaṃ potthaṃ, nānāratana bhūsitaṃ.
在城中央建好之后,又让人打造了最上等的黄金函;
把他安置在那里之后,就让人献上了供养。
Katvā nagaramajjhamhi, kāretvā hemamuttamaṃ; Taṃ tattha ṭhapayitvāna, parihāramadāpayi.
把萨卡统帅之职授给自己的儿子后,
令他在那里守护诸法本。
Sakkasenāpatiṭṭhānaṃ, datvā puttassa attano; Parihāre niyojesi, tattha taṃ dhammapotthake.
每年,国王把都城装扮得像天城一样;
军队装扮华丽,准备妥当后,他被簇拥环绕。
Anusaṃvaccharaṃ rājā, puraṃ devapurī viya; Vibhūsitāya senāya, sajjetvā parivārito.
就像天王一样光彩夺目,全身佩戴着各种装饰。
坐在大象的肩背上,在都城的街道中巡行。
Devarājāva sobhanto, sabbābharaṇabhūsito; Hatthikhaṇḍe nisīditvā, caranto puravīthiyaṃ.
用盛大的仪仗队伍,把那部《法集》迎请到精舍。
他自己让人建好的、样样齐备的悦意精舍。
Mahatā parihārena, netvā taṃ dhammasaṅgahaṃ; Attanā kāritaṃ rammaṃ, vihāraṃ sabbasajjitaṃ.
在那里,在安放舍利的可爱之处,装饰着种种珍宝;
在殿堂里的舍利座上,把舍利安放好之后,做了供养。
Tattha dhātugate ramme, nānāratanabhūsite; Maṇḍape dhātupiṭhasmiṃ, patiṭṭhāpiya pūjayi.
于大云林建著者精舍,于城中立医馆;
又以村邑施予彼众。
Ganthākarapariveṇaṃ , mahāmeghavane akā; Nagare vajjasālā ca, tesaṃ gāme ca dāpayi.
于无畏山建成般迪迦精舍与石云山,
遂令将那座村庄布施给他们。
Bhaṇḍikapariveṇañca, silāmeghañca pabbataṃ; Katvā’bhayagirismiṃ so, tesaṃ gāmamadāpayi.
兰卡之主国王,于灯林精舍施村与斋堂;
无畏山寺,亦复如是。
Jotivanavihārasmiṃ, rājā laṅkāya nāyako; Bhattaggassa adā gāmaṃ, tathā’bhayagirimhi ca.
布施给名为南山的寺院,
他是一位最尊崇正法的人。
Dakkhiṇagirināmassa, vihārassa ca dāpayi; Gāmaṃ kataññubhāvena, rājā paramadhammiko.
萨迦军帅善建悦意精舍,以己名命名;
并诸村邑,悉施长老尼众。
Sakkasenāpati rammaṃ, pariveṇaṃ sumāpiya; Adāsi sahagāmehi, theriyānaṃ sanāmikaṃ.
其妻瓦吉拉,令布施于彼众;
营建精舍,并以己名命名村邑。
Bhariyā vajirā tassa, tesaṃyeva adāpayi; Pariveṇaṃ karitvāna, sagāmaṃ sakanāmakaṃ.
她就在那个足迹印上建起了住所。
她布施给比丘尼众,在长老传承中处处受人敬奉。
Upassayaṃ karitvāna, sā eva padalañchane; Bhikkhūnīnaṃ adā thera-vaṃse sabbattha pūjite.
释迦将军之母,为天林诸比丘、
长老传承之明灯众,营建以己名命名之住处。
Sakkasenāpati mātā, devā’raññaka bhikkhūnaṃ; Theravaṃsappadīpānaṃ, akā’vāsaṃ sanāmakaṃ.
她于导师之影像,在摩利质瓦提,
造小摩尼珠、足水、伞盖与衣。
Sā eva paṭibimbassa, satthu maricavaṭṭiyaṃ; Cūḷāmaṇiṃ pādajalaṃ, akā chattañca cīvaraṃ.
国王就在自己的王族居所中,建造了与他同名的王族殿,
名为巴利卡,悦意欢喜,令人心悦。
Rājā rājālayeyeva, rājavaṃsaṃ sanāmakaṃ; Akāsi pāḷikaṃ nāma, pāsādaṃ sumano haraṃ.
名为拉吉妮的王后,是国王的另一位妻子;
以布片与紧身衣为供,供养金花环塔。
Pūjesi rājinī nāma, rājino bhariyā’parā; Paṭṭakañcukapūjāya, hemamālika cetiyaṃ.
你是她的儿子悉达多,名为安住于王权;
人称摩罗耶王,容色宛如以摩羯为幢的爱神。
Tassā puttosi siddhattho, nāma issariye ṭhito; Suto malayarājāti, rūpena makaraddhajo.
王于彼殁之后,为诸比丘营建最胜堂舍;
设立布施常例,尔时以功德回向于彼。
Rājā tasmiṃ mate katvā, sālaṃ bhikkhunamuttamaṃ; Dānavaṭṭaṃ paṭṭhapetvā, tassa pattimadā tadā.
那时,他这样如法地治理着兰卡岛的国政。
般度王跟朱罗王打仗,结果被打败了。
Evaṃ dhammena kārente, rajjaṃ laṅkādīpe tadā; Coḷarājena yujjhitvā, paṇḍurājā parājito.
遣送厚礼无数,为张威势,
阿楞伽王与诸大臣商议之后。
Paṇṇākārāni nekāni, balaṃ sandhāya pesayi; Rājālaṃkissaro saddhiṃ, mantetvā sacivehi so.
他武装军队,把帝释天神的将军当作自己的统帅。
把他立为军队的统帅后,他举行了盛大的祭祀。
Sannayha balakāyaṃ so, sakkasenāpatiṃ sakaṃ; Balassa nāyakaṃ katvā, mahāyitthamupāgami.
说完先王们的胜利后,他站在海岸边;
鼓起勇气,让军队上了船。
Vijayaṃ pubbarājūnaṃ, vatvā velātaṭe ṭhito; Ussāhaṃ janayitvāna, nāvaṃ āropayī balaṃ.
那时,他召集了军队,带领着帝释天神的将军。
他快乐地渡过了大海,来到了般度之地。
Balakāyaṃ samādāya, sakkasenāpatiṃ tadā; Sukhena sāgaraṃ tiṇṇo, paṇḍudesamupāgami.
般度王看到那支军队后,满心欢喜;
他说:“我要让整个南赡部洲统一在一把伞下。”
Disvā balañca tañceva, paṇḍurājā sumānaso; Ekacchattaṃ karissāmi, jambudīpanti abravi.
统率两军彼国王,未能战胜朱罗裔;
弃舍战场乃离去。
Baladvayaṃ gahetvāna, rājā so coḷavaṃsajaṃ; Jetuṃ asakkuṇitvāna yuddhamujjhiya nikkhami.
帝释天神军之统帅再度前往,口称“我将一战”;
却因恶疾而坐,斯人竟因这不幸之病而亡。
Yujjhissāmīti gantāna, sakkasenāpatī puna; Nisinno upasaggena, mato pāpena paṇḍuto.
楞伽岛的国王及军队也因那种病而溃散。
听了之后,他出于慈悲,随即向军队下令。
Laṃkissaro balassāpi, tena rogena nānasaṃ; Sutvā dayālubhāvena, senaṃ āṇāpayī tato.
尔时萨迦授其子大将之位,
由此擢拔其子,立为军中之统帅。
Sakka senāpatiṭṭhānaṃ, tassa puttassa’dā tadā; Vaḍḍhesi tena taṃ puttaṃ, katvā senāya nāyakaṃ.
那时,国王令住于城中的三部僧众诵念护卫经后,
消除了众生的疾疫干旱之怖。
Nikāyattayavāsīhi, parittaṃ nagare tadā; Kāretvā rogadubbuṭṭhi-bhayaṃ nāsesi jantunaṃ.
他让教法和世间都得到了安宁,而且是以种种不同的方式。
那位国王在第十年,快乐地往生到了天界。
Sāsanassa ca lokassa, santiṃ katvā anekadhā; Rājā so dasame vasse, sukhena tidivaṃ gato.
纵住楞伽国中,仍宣说三藏,为一切知识之明灯;
善辩能诗,具正念、坚毅与澄明,既是开示者,亦是修行者。
具足智慧、净信与悲悯,专志利他,了知世间,慷慨好施;
如迦叶王尊,功德无瑕,愿一切世间亦复如是。
Laṃkārajjepi ṭhatvā kathitatipiṭako sabbavijjāpadīpo, Vattāvādī kavī so satidhītivisado desako bhāvako ca; Paññāsaddhādayā vā parahitanirato lokavedīvadaññū; Rājindo kassapo’yaṃ viya vimalaguṇo hotulokopi sabbo.