第五十章
Paññāsatima pariccheda
名为“二王”
Dvirājakonāma
于是,迦叶王在王国中确立地位后,便启程前往南方;
他将自己的女儿,赐予聪慧的、名为迦叶的太子为妻。
Tato rajje patiṭṭhāya, kassapo dakkhiṇaṃ disaṃ; Adā kassapanāmassa, yuvarājassa dhīmato.
他为太子的女儿,举行了最崇高的灌顶加冕礼;
这位名叫蒂莎的公主,便成为他自己的妻子。
Aggābhisekaṃ dāpesi, yuvarājassa dhītuyā; Rājakaññāya tissāya, bhariyāye’va attano.
对于从各处前来的乞求者与工匠们,
这位国王恒常施与名为“杖声”的布施。
Yācakānañca sippīnaṃ, āgatānaṃ tato tato; Dānaṃ daṇḍissaraṃ nāma, sadā dāpesi bhūpati.
玛欣德尊者,以足为始,
那时他住在罗诃那;
为夺取国王的领土,
他率领军队前来。
Ādipādo mahindo so, Vasanto rohaṇe tadā; Gahetuṃ rājinoraṭṭha- Mādāya balamāgato.
国王听闻后大怒,便派遣自己的军队;
与他交战并将其击败,这位大勇士玛欣德。
Taṃ sutvā kupito rājā, balaṃ pesesi attano; Yujjhitvā taṃ parājesi, mahindo so mahābhaṭo.
Tato rājā nivattetuṃ, pitaraṃ tassa pesayi; Kassapaṃ yuvarājaṃ taṃ, so gantvā puttasantikaṃ.
Nānādhammakathopetaṃ, vatvā yuttimanekadhā; Saṅghāmato nivattetvā, puttaṃ so punarāgami.
他起初用脚,随后杀害了区域首领;
见到国中陷于愤怒,他便来到城附近。
Ādipādo tu so pacchā, ghātetvā maṇḍalādhipe; Kuddhejanapade disvā, agamāsi purantikaṃ.
Bhikkhusaṅgho tamānetvā, dassesi vasudhādhipaṃ; Datvā so dhītaraṃ tassā, pesesi puna rohaṇaṃ.
Nīharitvāna dussīle, nikāyattayavāsīsu; Gāhāpesi nave bhikkhū, āvāse tattha tattha so.
由双重灌顶而生的儿子,以最初的偈句
他在大寺的菩提树处,撒土而行供养。
Dvayābhisekajātena, ādipādena sununā; Mahāvihāre bodhimhi, paṃsuṃ vaḍḍhesi pūjayaṃ.
他又在三部尼柯耶中,塑造了石制佛像;
同样地,在金色光网之中,还安置了伞盖与顶髻宝珠。
Akāsi ca nikāyesu, tīsu bimbe silāmaye; Sovaṇṇaye raṃsijāle, chattaṃ cūḷāmaṇiṃ tathā.
在无畏山寺,建造了一座以自己名字命名的殿堂;
他在彼处建造精舍,安置比丘们安住,并将一座村庄布施给诸比丘。
Abhayagirivihāramhi, pāsādaṃ sakanāmakaṃ; Katvā tattha nivāsetvā, bhikkhu gāmamadāpayi.
在大摩希央伽纳寺,他为那座塔供养了村庄;
在舍卫城,他将供奉佛像的饮食,普施予一切比丘。
Mahiyaṅgaṇavihārasmiṃ, gāmaṃ so cetiyassa’dā; Savatthaṃ paṭimābhattaṃ, sabbabhikkhūna dāpayi.
Thale jale ca sattānaṃ, adāsi abhayaṃ tadā; Cārittapubbarājūnaṃ, paripālesi sabbadā.
Tassa senāpati seno, ilaṅgorājavaṃsajo; Theriyānaṃ akā’vāsaṃ; Thūpārāmassa pacchato.
他为乐法比丘们建造了法喜园;
同样也为萨伽利迦比丘建造了迦萨巴塞那精舍。
Dhammārucikabhikkhūnaṃ, dhammārāmamakārayi; Tathā sāgalikānañca, kassapasenanāmakaṃ.
他在支提山上建造了一座名为“暖心”的精舍;
并将此精舍施予了那些好乐正法的比丘们。
Hadayuṇhābhidhānaṃ so, katvā cetiyapabbate; Pariveṇaṃ adādhamma-rucikānañca bhikkhūnaṃ.
对于那些散居在各处寺院中的寺院执事比丘们,
将军命人建造一间间小屋,并施予他们。
Ārāmikānaṃ bhikkhūnaṃ, ārāmesu tahiṃ tahiṃ; Ekamekaṃ kuṭiṃ katvā, dāpesi ca camūpati.
他在红茉莉山上,建造了令人愉悦、更为胜妙的宜人住所;
他将小屋施予教法的拥有者——诸位苦行者。
Rattamālagirismiṃ so, katvā rammaṃ taraṃ subhaṃ; Kuciṃ adā sāsanassa, sāmikānaṃ tapassinaṃ.
Mahāvihāre kāretvā, paviveṇaṃ varaṃ adā; Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, samuddagirināmakaṃ.
在森林中建造了以自己家族命名的住所后,
他向住在大寺林野的比丘们作了布施。
Vāsaṃ araññe kāretvā, attano vaṃsanāmakaṃ; Mahāvihāre bhikkhūnaṃ, vane nivāsataṃ adā.
又在破旧的寺院中,进行了修缮工程;
他让人为所有比丘提供了一只处理破旧衣物的火炉。
Vihāresū ca jiṇṇesu, navakammamakārayi; Dāpesi aggalaṃ sabba-bhikkhūnaṃ jiṇṇacīvare.
建造了提萨园,作为比丘尼的住所;
在摩里车环大菩提树处,安排了守护。
Tissārāmaṃ karitvāna, bhikkhūnīnamupassayaṃ; Maricavaṭṭimahābodhi, parihāre nivesayi.
又在阿努拉德浦勒城与浦罗提城,
为对治流行疾病,还兴建了医院。
Anurādhapure ceva, pulatthinagarepi ca; Upasaggaroganāsāya, vejjasālāpi kārayi.
凭着自己所积的福业,于财富村行布施;
又在如法园村,安置佛像与庄严具。
Attanā katavāsanaṃ, bhogagāme ca dāpayi; Tathārāmikagāme ca, paṭimābharaṇañca so.
Bhesajjagehaṃ kāresi, nagare tattha tattha so; Paṃsukūlikabhikkhūnaṃ, bhattaṃ vatthañca dāpayi.
Khandhīkate amocesi, tiracchānagate bahū; Kapaṇānañca dāpesi, mahādānaṃ camūpati.
备办了精心烹调的米饭,以及种种粥与嚼食;
又制作了猪形之食,以此供养比丘们甜蜜之物。
Vicittaṃ byañjanaṃ bhattaṃ, yāguṃ vividhakhajjakaṃ; Katvā sūkararūpañca, guḷaṃ bhikkhūnaṃ dāpayi.
军队的统帅塞那,修积了如这些功德之后,
塞那以他的令誉与德行,辉耀诸方。
Evāmādīni puññāni, katvā senāya nāyako; Seno kittindupādehi, sabbā obhāsayī disā.
名为罗刹的统帅,将他认作亲属之后,
在萨瓦拉村,建造了一座悦意的精舍。
Tasseva ñātako katvā, nāyako rakkhasavhayo; Savārakamhi gāmamhi, vihāraṃ sumanoharaṃ.
为了大寺住众的核心修行,
他善施诸比丘,确立了最胜的行持。
Mahāvihāravāsīnaṃ, sārānaṃ paṭipattiyā; Bhikkhūnaṃ so adā sādhu, ṭhapetvā vattamuttamaṃ.
名为塞那的大书记,以及大书记山;
在大寺,为比丘们建造了最上住处。
Seno nāma mahālekho, mahālekhakapabbataṃ; Mahāvihāre kāresi, bhikkhūnaṃ vāsamuttamaṃ.
Coḷarājābhidhāno, ca, amacco tassa rājino; Pariveṇaṃ akārammaṃ, naṭṭhaṃ taṃ suppatiṭṭhitaṃ.
国王在三大部派中,建造了令心悦意的庄严佛像;
又建造种种华美楼阁,如胜利殿一般庄严。
Rājā tīsu nikāyesu, rūpakammamanoramaṃ; Maṇḍapāni vicittāni, vejayanto pamāni ca.
既举办舍利供养,又成就令人悦意之事;
如其业行灭尽而住,历经十七年。
Kāretvā dhātupūjāyo, katvā janamanoharā; Yathā kammaṃ gato ṭhatvā, vassāni dasasatta ca.
由双重灌顶而生者,即是迦叶王子;
当兰卡王国归于一统之时,他便登上了王位。
Dvayābhisekasañjāto, yuvarājātha kassapo; Āsi laddhābhiseko so, laṃkārajjekamāgate.
具足信心,如同已行于道者;智慧具足,宛若拥有神通。
Saddho āgatamaggova, sābhiñño viya paññavā; Vattā so maramantiva, cāgavā dhanado viya.
多闻说法者,通达一切技艺;
于合宜与不合宜的审察中,善巧而精通理趣;
Bahussuto dhammakathī, sabbasippavisārado; Yuttāyuttavicārāya, nipuṇo nayakovido.
犹如不动者,具帝释之威仪,住立于善逝的教法之中;
不为一切外道论者之风所动。
Acalo indalīlo’va, ṭhito sugatasāsane; Parappavādivātehi, sabbehi’pi akampiyo.
超越欺诳、诡诈、慢等,不为诸恶所行之境;
是诸功德之宝藏,一切珍宝之库藏。
Māyāsāṭheyyamānādi, pāpānañca agocaro; Guṇānaṃ ākaro sabba-ratanānaṃ vasāgaro.
这位如大地之月的君王,对自己族中所生的
授予了名为达布拉萨等光辉之足者副王之位。
Bhūmicando narindo so, vaṃse jātassa attano; Dappuḷassādīpādassa, yuvarājapadaṃ adā.
他以十种王法与四种摄事治理王国,
如同守护自己的眼睛一般,他护持着世间。
Rajjaṃ dasahi dhammehi, catusaṅgahavatthūhi; Karonto paripālesi, lokaṃ nettaṃva attano.
他建立了一切教法,以如法之行承事导师;
接纳新学比丘,令住处得以充盈。
So dhetvā sāsanaṃ sabbaṃ, dhammakammena satthuno; Gahetvā navake bhikkhū, akāsā’vāsapūraṇaṃ.
杜达伽摩尼王兴建了摩利遮瓦提寺,
修复了已毁坏的寺院,并以种种精舍庄严。
Duṭṭhagāmaṇirājena, kataṃ maricavaṭṭikaṃ; Naṭṭhaṃ vihāraṃ kāretvā, nānāāvāsa bhūsitaṃ.
Theravaṃsajabhikkhūnaṃ, adā katvā mahāmahaṃ; Tesaṃ pañcasatānañca, bhogagāme ca dāpayi.
那时,在那可爱的兜率天,为天众所围绕;
向那位当来世主弥勒,宣说无上之法。
Tattha so tusite ramme, devasaṅghapurakkhataṃ; Metteyyaṃ lokanāthaṃ taṃ, desentaṃ dhammamuttamaṃ.
犹如对世间作示现,在一切设施具足的住处中
坐于悦意的凉亭,亭以种种珍宝严饰
Dassento viya lokassa, vihāre sabbasajjite; Nisinno maṇḍape ramme, nānāratanabhūsite.
为从诸城前来的比丘众所围绕
佛陀以威仪,于楞伽岛宣说阿毗达摩。
Nagarehi ca sabbehi, bhikkhūhi parivārito; Buddhalilāya laṃkindo, abhidhamma mabhāsayi.
那时,令人于金板上书写阿毗达摩藏;
那部《法集论》典籍,以种种珍宝庄严。
Soṇṇapaṭṭe likhāpetvā-bhidhammapiṭakaṃ tadā; Dhammasaṅgaṇikaṃ potthaṃ, nānāratana bhūsitaṃ.
在城中央造作完毕后,又令人制作了最上等的黄金函;
将其安奉于彼处后,令施予供养。
Katvā nagaramajjhamhi, kāretvā hemamuttamaṃ; Taṃ tattha ṭhapayitvāna, parihāramadāpayi.
将帝释天将军之位,授予自己的儿子后;
又令他守护那些法籍。
Sakkasenāpatiṭṭhānaṃ, datvā puttassa attano; Parihāre niyojesi, tattha taṃ dhammapotthake.
每年,国王将都城装饰得如同天城一般;
他整备好盛装华丽的军队,被簇拥环绕着。
Anusaṃvaccharaṃ rājā, puraṃ devapurī viya; Vibhūsitāya senāya, sajjetvā parivārito.
犹如天王般光彩照人,佩戴着一切宝饰;
端坐于象肩之上,巡行在都城街道中;
Devarājāva sobhanto, sabbābharaṇabhūsito; Hatthikhaṇḍe nisīditvā, caranto puravīthiyaṃ.
Mahatā parihārena, netvā taṃ dhammasaṅgahaṃ; Attanā kāritaṃ rammaṃ, vihāraṃ sabbasajjitaṃ.
在那里,在那座安置舍利、悦意可爱、种种珍宝所装饰的塔庙中;
在宝殿中的舍利座上,将舍利安奉后,行供养。
Tattha dhātugate ramme, nānāratanabhūsite; Maṇḍape dhātupiṭhasmiṃ, patiṭṭhāpiya pūjayi.
他在大云林建造了著者精舍,
又在城中建造了瓦杰厅,并在他们的村落中予以施与。
Ganthākarapariveṇaṃ , mahāmeghavane akā; Nagare vajjasālā ca, tesaṃ gāme ca dāpayi.
他在无畏山建造了般迪迦精舍、石云精舍与石云山之后,
又将村庄布施给他们。
Bhaṇḍikapariveṇañca, silāmeghañca pabbataṃ; Katvā’bhayagirismiṃ so, tesaṃ gāmamadāpayi.
在灯林寺,楞伽国王为统领者;
他布施一村给斋堂,同样也对无畏山寺作了布施。
Jotivanavihārasmiṃ, rājā laṅkāya nāyako; Bhattaggassa adā gāmaṃ, tathā’bhayagirimhi ca.
Dakkhiṇagirināmassa, vihārassa ca dāpayi; Gāmaṃ kataññubhāvena, rājā paramadhammiko.
萨迦军帅营造了庄严的精舍,
他以自己的名字命名,连同村庄一起布施给了长老尼们。
Sakkasenāpati rammaṃ, pariveṇaṃ sumāpiya; Adāsi sahagāmehi, theriyānaṃ sanāmikaṃ.
他的妻子瓦吉拉,同样使人布施给他们;
建造了以自己名字命名的精舍,连同村庄一起。
Bhariyā vajirā tassa, tesaṃyeva adāpayi; Pariveṇaṃ karitvāna, sagāmaṃ sakanāmakaṃ.
她便在那处足迹印上建造了净修精舍,
施与在长老传承中普受尊敬的比丘尼众;
Upassayaṃ karitvāna, sā eva padalañchane; Bhikkhūnīnaṃ adā thera-vaṃse sabbattha pūjite.
释迦将军之母,为林居比丘们……
她为诸“长老传承之灯”者建造了以己名命名的住处。
Sakkasenāpati mātā, devā’raññaka bhikkhūnaṃ; Theravaṃsappadīpānaṃ, akā’vāsaṃ sanāmakaṃ.
她正是尊师的镜像,在阳焰之中;
她制作了顶髻宝珠、足网、伞盖与衣。
Sā eva paṭibimbassa, satthu maricavaṭṭiyaṃ; Cūḷāmaṇiṃ pādajalaṃ, akā chattañca cīvaraṃ.
国王便在王族居所中,建立了与自己同名的王族世系;
他建造了一座名为巴利卡的宫殿,令人心旷神怡。
Rājā rājālayeyeva, rājavaṃsaṃ sanāmakaṃ; Akāsi pāḷikaṃ nāma, pāsādaṃ sumano haraṃ.
国王的另一位妻子,名为王后,作了供养;
她以布块与紧身衣行供养,建起了金花环塔。
Pūjesi rājinī nāma, rājino bhariyā’parā; Paṭṭakañcukapūjāya, hemamālika cetiyaṃ.
她的儿子名为悉达多,坐拥权势;
他号称摩罗耶王,容貌如同爱神。
Tassā puttosi siddhattho, nāma issariye ṭhito; Suto malayarājāti, rūpena makaraddhajo.
Rājā tasmiṃ mate katvā, sālaṃ bhikkhunamuttamaṃ; Dānavaṭṭaṃ paṭṭhapetvā, tassa pattimadā tadā.
Evaṃ dhammena kārente, rajjaṃ laṅkādīpe tadā; Coḷarājena yujjhitvā, paṇḍurājā parājito.
他备办种种厚礼,为借重其军力而遣使送达;
阿楞吉沙罗王与自己的大臣们共同商议。
Paṇṇākārāni nekāni, balaṃ sandhāya pesayi; Rājālaṃkissaro saddhiṃ, mantetvā sacivehi so.
他集结军队,以帝释的将军为自己的统帅;
立为军队统帅后,举行了盛大的祭祀。
Sannayha balakāyaṃ so, sakkasenāpatiṃ sakaṃ; Balassa nāyakaṃ katvā, mahāyitthamupāgami.
述说先王们的胜利后,伫立海岸;
激发士气后,令军队登船。
Vijayaṃ pubbarājūnaṃ, vatvā velātaṭe ṭhito; Ussāhaṃ janayitvāna, nāvaṃ āropayī balaṃ.
那时,他率领军队及帝释的将军;
安然渡过大海,抵达般度之地。
Balakāyaṃ samādāya, sakkasenāpatiṃ tadā; Sukhena sāgaraṃ tiṇṇo, paṇḍudesamupāgami.
般度王望见那军队,便心生欢喜;
他如此宣说:“我将一统南赡部洲。”
Disvā balañca tañceva, paṇḍurājā sumānaso; Ekacchattaṃ karissāmi, jambudīpanti abravi.
Baladvayaṃ gahetvāna, rājā so coḷavaṃsajaṃ; Jetuṃ asakkuṇitvāna yuddhamujjhiya nikkhami.
心想“我要战斗”而前往的诸天,帝释天军的统领再度显现;
遭遇灾厄而坐,智者般度终为邪恶所害而死。
Yujjhissāmīti gantāna, sakkasenāpatī puna; Nisinno upasaggena, mato pāpena paṇḍuto.
兰卡王亦因彼疾病,军队之力散灭不存;
听闻后,出于悲悯之心,他随即向军队下达命令。
Laṃkissaro balassāpi, tena rogena nānasaṃ; Sutvā dayālubhāvena, senaṃ āṇāpayī tato.
萨咖那时便将将军之位,授予了他的儿子;
他以此使那位儿子得以成长,并让他成为军队的统领。
Sakka senāpatiṭṭhānaṃ, tassa puttassa’dā tadā; Vaḍḍhesi tena taṃ puttaṃ, katvā senāya nāyakaṃ.
那时,住持三藏的比丘们在城中举行护卫;
令作此护卫后,他消除了众生对疾病与旱灾的怖畏。
Nikāyattayavāsīhi, parittaṃ nagare tadā; Kāretvā rogadubbuṭṭhi-bhayaṃ nāsesi jantunaṃ.
以种种方式,成就了教法与世间的安宁;
那位国王于第十年,安详地往生天界。
Sāsanassa ca lokassa, santiṃ katvā anekadhā; Rājā so dasame vasse, sukhena tidivaṃ gato.
即便身居兰卡王位,他仍是宣说三藏者、一切明灯,
他是善辩者、诗人,具足念与慧而无垢,是为说法者与修习者;
或者,具足慧与信等功德,热心于利益他人,了知世间、知恩感恩者;
正如这位迦叶王,具足无垢之德,愿一切世间悉皆如是。
Laṃkārajjepi ṭhatvā kathitatipiṭako sabbavijjāpadīpo, Vattāvādī kavī so satidhītivisado desako bhāvako ca; Paññāsaddhādayā vā parahitanirato lokavedīvadaññū; Rājindo kassapo’yaṃ viya vimalaguṇo hotulokopi sabbo.