第四十六章
Chacattālīsatima pariccheda
……安住于简便易得的资具;
他以婢女供养喜法者,又以王后供养点灯者。
...Vāsaṃ-katvā sulabhapaccayaṃ; Dāsi dhammarucinaṃ so, rājinī dīpakampi ca.
撰著了篇章,以《大网》等为始;
他即在他们的科鲁风处,赐予了天军寺。
Kāretvāna paricchedaṃ, mahānettādi pādikaṃ; Tesameva adā koḷu-vāte so devatissakaṃ.
他在瓦哈塔勒建造了一座名为卡丹巴戈纳的寺院;
又在天护处建造了山城寺。
Vahatthale ca so katvā, kadambagonanāmakaṃ; Devapāḷimhi katvāna, gīrivhanagaraṃ tathā.
他在内谷中建造了一座名为天寺的寺院;
他建造了王母园,施与粪扫衣者;
Katvā antarasobbhamhi, devanāmaṃ vihārakaṃ; Rājamātikamārāmaṃ, katvā’dā paṃsukūlinaṃ.
又在牛耳寺中,建起一间精勤堂;
他还修缮了破旧房舍,为增长菩提树作。
Gokaṇṇakavihāre’kā, padhānagharameva ca; Jiṇṇagehañca kāresi, vaḍḍhamānakabodhiyā.
不仅在名为僧伽蜜多的寺院,于他处亦享有盛名;
于各处寺院中,他令众进行修缮营建。
Saṅghamittavhaye ceva, aññattha ca mahāyaso; Tattha tattha vihāresu, navakammamakārayi.
施予二万六千枚金币,
国王在支提山修复了那些破旧的建筑。
Chabbīsati sahassāni, suvaṇṇānaṃ samappiya; Jiṇṇāni paṭisaṅkhāsi, rājā cetiyapabbate.
他建造了多罗树基精舍,并设立了常施食制后,
施与了名为大军王的精舍。
Tālavatthuvihārañca, kāretvā paṇṇabhattakaṃ; Vihārassa mahāsena-narindavhassa dāpayi.
Goṇḍigāmikavāpiñca, chinnaṃ bandhi yathā purā; Dānabhaṇḍañca so sabbaṃ, sabbesaṃ dāsi pāṇinaṃ.
Uposathaṃ upavasati, saddhiṃ dīpajanehi so; Dhammañca tesaṃ deseti, dātuṃ lokuttaraṃ sukhaṃ.
在他的王国中,一切民众皆奉行能生天界之业;
国君如何行,百姓便如何效行。
Kammaṃ sovaggiyaṃ tassa, rajje sabbo samācari; Yaṃ karoti mahīpālo, taṃ tassa kurute jano.
因此,这位大智慧的国王,应当唯修正法;
他无论安住于何处,皆得大名声;
Tasmā rājā mahāpañño, dhammameva samācare; So nivutthanivutthamhi, ṭhāne hoti mahāyaso.
他具足眷属,最终趣入涅槃;
因此,智者应观自利与利他。
Sampattaparivāro ca, ante gacchati nibbutiṃ; Attatthañca paratthañca, tasmā passeyya buddhimā.
若自身一人善加调御,则大众
皆能趣入律仪,智者能除灭过恶。
Attanā yadi ekena, vinitena mahājanā; Vinayaṃ yanti sabbepi, kotaṃ nāseyya paṇḍito.
凡是能带来两种利益的精勤,便是众生利乐之因;
他日夜不懈于此精勤,由此无事不成。
Payogo yo hi sattānaṃ, lohadvaya hitāvaho; So tena akato natthi, rattandivamatandinā.
他自己所着的衣,乃是精致细软之物;
却为粪扫衣比丘们施与衣料。
Attano so nivatthāni, vatthāni sukhumāni ca; Paṃsūkūlikabhikkhūnaṃ, cīvaratthāya dāpayi.
不适当的安排,或不正的摄益,
或有罪过的受用,于他全然没有。
Aṭṭhānaviniyogopi, saṅgaho vā virūpako; Sāvajjo paribhogo vā, tassa nāhosi sabbaso.
Ye ye sattā yadā hārā, tesaṃ taṃ taṃ sadāpayi; Ye yena sukhī honti, te te tena sukhāpayī.
如是,国王造作功德,六年之后……
他来到天王身边,带来安宁。
Evaṃ puññāni katvāna, chabbassāni narādhipo; Agamā devarājassa, santikaṃ santiyāvaho.
那时,他的儿子迦叶为王,是刹帝利;
他堪能担负治国重任,一如前说。
Atha tassa nujo rājā, kassapo hoti khattiyo; Samattho rajjabhārassa, vahituṃ pubbavuttino.
Pitā viya niyaṃ puttaṃ, so saṅgaṇhi mahājanaṃ; Dānena peyyavajjena, atthassa cariyāya ca.
又各依其宜,授予相应职位;
自己享受诸欲乐,亦远离一切苦。
Ṭhānantarañca dāpesi, tassa tassa yathārahaṃ; Sayaṃ bhuñjittha bhogepi, sabbadukkhavivajjito.
这位刹帝利,对于居士、比丘与婆罗门;
令行布施于各自门前,并令行不杀生。
Gīhinañceva bhikkhūnaṃ, brahmaṇānañca khattiyo; Vattāpayi sakāvāre, māghātañceva kārayi.
Macchatitthe duve ceva, āvāsaṃ heḷigāmakaṃ; Vaṇijjagāmamārāmaṃ, kassapādīgiriṃ tathā.
Tathā ambatanavhañca, padhānaghara muttamaṃ; Bhogagāmañca...
此处所述关于迦叶与王权关联之事,显然有所缺略。
[Etthakassapassa rajjapaṭibaddhāya kathāya ūnatā dissati.]
他虽取得王权,却未曾真正为王;国王,才是肩负王权之重者。
Tesaṃ sabbakaniṭṭhopi, mahindo nāma khattiyo; Sampattarajjo nāhosi, rājā rajja dhurandharo.
他有一位名叫尼罗的同伴,据说是一位多年深交的挚友;
此人先前已去世,忆及时,他并不情愿。
Tassapi kira nilavho, sahāyo cīrasatthuto; Mato pubbeva tasmā, so saranto taṃ na icchitaṃ.
即使日日夜夜身处岛上,他也不觉得能带来安乐;
因无同伴,同伴实为难得。
Ahorajjampi dīpamhi, na maññittha sukhāvahaṃ; Abhāvena sahāyassa, sahāyā’tīva dullabhā.
正如牟尼所说,一切世间法;
同样,出世间法亦是导向涅槃之法。
Teneva vuttaṃ muninā, dhammā yekeci lokiyā; Tathā lokuttarā ceva, dhammā nibbānagāmino.
Kalyāṇamittaṃ āgamma, sabbe te honti pāṇinaṃ; Tasmā kalyāṇamittesu, kattabbo’ti sadā daro.
因此,他如同根基之足,成为国王后便治理国家;
他护持岛上众生,犹如爱护自己的生命。
Ādipādova so tasmā, hutvā rajjaṃ vicārayi; Pāletuṃyeva dīpamhi, jivanto viya pāṇino.
他将迦叶与其兄弟之子——阿迦菩提,
立为副王,赐予无量财富。
Kassapassa sabhātussa, puttaṃ so aggabodhikaṃ; Ṭhapetvā oparajjamhi, datvā bhogamanappakaṃ.
Desaṃ datvāna pācinaṃ, vasituṃ tattha pesiya; Desaṃ dakkhiṇamādāsi, rāja puttassa attano.
Mahāpāḷimhi dānañca, dāpesi dasavāhaṇaṃ; Sabbe bhoge same’kāsi, yācanānaṃ saha’ttanā.
他不先施予乞求者,自己便什么也不享用;
即使已经食用了,他仍以正念施舍,所施为自食的两倍。
Adatvā yācakānaṃ so, nu kiñci paribhuñjati; Bhuttaṃ vā satiyā deti, dvi guṇaṃ attabhuttato.
Sakanāmaṃ sakāresi, bhikkhunī na mupassayaṃ; Pādānagaragallañca, ārāma mariyādakaṃ.
他还以种种方式,造作了其他众多功德,乐于功德之德。
Mahindataṭamārāmaṃ, sampatta catupaccayaṃ; Aññampi bahudhā kāsi, puññaṃ puññaguṇerato.
大智者令其修造三年后,即执掌王权;
犹如寻找同伴,往生天界。
Tiṇī vassāni kāretvā, rajjameva mahāmati; Gavesanto sahāyaṃ’va, devalokamupāgami.
Vasanto dakkhiṇe dese, aggabodhi kumārako; Kenāpi karaṇīyena, nagaraṃ āgato ahu.
当大印达长老住于彼处时,
彼命终后,王权便落入他手中。
Tasmiṃ tattha vasantamhi, ādipādo mahindako; Mato āsi tato tassa, rajjaṃ hatthagataṃ ahu.
他将王权纳入掌中,安立了教法后,
即遣使至东方领主阿迦菩提处。
So taṃ hatthagataṃ katvā, saṇṭhapetvāna sāsanaṃ; Pācina desapatino, aggabodhissa pesayi.
他到来后成为国王,名为石云;
在副王位为王子灌顶,立为君主。
Sa āgantvā ahu rājā, silāmeghoti saññito; Oparajje kumārañca, abhisiñcittha bhūpati.
国王委任他后,便卸下了思虑的重担;
“你们享用财富吧”,自己则亲自治理国政。
So rājā naṃ niyojetvā, cintā bhāraṃ vimuñciya; Bhoge bhuñjatha tumheti, sayaṃ rajjaṃ vicārayi.
他随其所宜,对民众施行惩治与摄受;
具眼者平息境内一切非法,开辟了正道。
Yathāyogaṃ janassesa-kāsi niggahasaṃgahe; Dese ubbinayaṃ sabbaṃ, maggaṃ pāpesi cakkhumā.
Evaṃ tesu vasantesu, otāraṃ pāpakammino; Na labhantā vicintesuṃ, bhinditabbā ime iti.
他们来到国王面前,暗中进献离间之言:
你只是名义上的国王,另一位才是真正的君主。
Rājānamupasaṅkamma, avocuṃ pisunaṃ raho; Tuvaṃ rājāsi nāmena, rājā añño sabhāvaho.
这位副王将夺取王位,收服民众;
他聚集民众后不久,便会成为国王,这无可置疑。
Uparājā ayaṃ rajjaṃ, gaṇhissati mahājanaṃ; Saṅgayha na cireneva, hoti rājā na saṃsayo.
Taṃ sutvāna mahīpālo, paribhijji kumārake; Kumāropi vidhitvā taṃ, coro hutvāna rājindo.
Palāyitvā sakaṃ desaṃ, saṅgaṇhitvā tahiṃ jane; Mahantaṃ balamādāya, kātuṃ saṅgāma mārabhi.
在芭蕉林等避风处,爆发了恐怖的战斗;
王子在那里战败后,退居摩罗耶山。
Kadalyādinivātamhi, saṅgāmo bhiṃsano ahu; Gato tattha parājitvā, kumāro malayaṃ vaso.
于是,那位知恩的国王,感念兄弟们的恩惠;
思及让位等事之后,便公然悲叹起来。
Tato rājā kataññū so, upakāraṃ sabhātuno; Cintetvā rajjadānādiṃ, paridevittha pākaṭaṃ.
王子听了这事,也心生柔软;
他们如此相互表明了深厚的情谊。
Kumāropi ca taṃ sutvā, ahosi muducittako; Evaṃ te aññamaññassa, siniddhantaṃ pakāsayuṃ.
国王亲自前往,独自一人,犹如孤竹;
带着那位王子,返回了自己的都城。
Rājā gantvā sayaṃyeva, malayaṃ ekako vaṃso; Kumāraṃ taṃ samādāya, āgamittha sakaṃ puraṃ.
Hoti nissaṃsayaṃ [evaṃpi citto] atīva so; Vivāhaṃ tena kāresi, dhītaraṃ saṅghanāmikaṃ.
Tāya saddhiṃ vasanto so, vissattho tena rājinā; Pahāraṃ tāya pādāsi, duṭṭho dosamhi kismiṃci.
她来到父亲跟前,悲泣而诉:
她说:“他无故要杀我,而我已被许配给你们丈夫了。”
Pitaraṃ sā upāgamma, karuṇaṃ roditampati; Akāraṇe maṃ māreti, dinno vo sāmiko iti.
他刚一听到此言,便心想:‘我确实造作了恶行。’
不久他便出家离去,未曾依止那位比丘尼。
Sopi taṃ sutamatteva, dukkataṃ vata me iti; Pabbājesi lahuṃ gantvā, bhikkhūnī na mupassayaṃ.
Aggabodhisanāmotha, tassā mātula puttako; Sucireneva kālena, tassaṃ sā rattamānaso.
知晓‘时机已到’,便带着她逃走;
从异地带着她,独自前往罗诃那。
Kālo’yanti viditvāna, tamādāya palāyituṃ; Aññato taṃ gahetvāna, gato ekova rohaṇaṃ.
那位国王取名阿伽菩提,号称阿伽菩提
为了杀死阿伽菩提,他前往罗哈纳。
Aggabodhiṃ narindo so, aggabodhi namādiya; Aggabodhiṃ nihantuṃ taṃ, rohaṇaṃ tamupāvīsi.
阻止了阿伽菩提后,与兄弟阿伽菩提一起
为杀另一座山上的阿格菩提,他亲自前往。
Aggabodhi nisedhetvā, aggabodhiṃ sabhātaraṃ; Apare pabbate hantu-maggabodhiṃ sayaṃ gato.
将整个罗哈纳握于掌中之后,这位大力者;
与他交战之后,将他擒获,连同自己的妻子与僧团。
Kasiṇaṃ rohaṇaṃ hattha-gataṃ katvā mahā balo; Yujjhitvā tena taṃ gaṇhi, bhariyaṃ saṅghamattano.
从那时起,他们三人快乐而和合;
彼此信赖,随其所欲而住。
Tato paṭṭhāya sukhitā, samaggā te tayo janā; Vissaṭṭhā aññamaññesu, vihariṃsu yathāruciṃ.
瓦巴罗尼精舍与马纳格菩提卡精舍;
以及萨巴图德萨波迦精舍,位于阿提尤塔拉精舍中;
Vāpāraniṃ akārāmaṃ, tathā māṇaggabodhikaṃ; Sabhattuddesabhogañca, vihāre atiyuttare.
以及哈提库奇精舍,和皮提卡精舍;
以及摩诃提帕里维那精舍,和瓦哈提帕卡殿堂。
Hatthi kucchivihāre ca, vihāre puna piṭṭhike; Mahādīpariveṇe ca, pāsāde vāhadīpake.
在塔园寺那座旧屋的门边
在迦尸,他使其恢复原状,并更换了柱子
Thūpārāmamhi gehassa, dvāre ca parijiṇṇake; Kāsi pākatikaṃ tattha, thambhe ca parivattayi.
如是,他尽其所能,修习了种种功德;
第四十年时,他随业而去。
Evaṃ katvāna puññāni, puññāni ca yathābalaṃ; Cattālīsatime vasse, yathākamma mupāgami.
那时,副王是具足吉祥光辉的阿迦菩提王;
他是玛欣德之子,玛欣德即具足智慧的始源之王。
Athoparājā rājā’si, aggabodhi sirīdharo; Tanayo so mahindassa, ādipādassa dhīmato.
Sāsanampi ca lokañca, saṅgaṇittha yathārahaṃ; Oparajje’bhisiñcattha, mahindaṃ puttamattano.
他为大菩提树建造了一座崭新坚固的房屋,以替换破旧者。
Mahābodhissa kāresi, gharaṃ jiṇṇaṃ navaṃ thiraṃ; Ārāme dve ca kāresi, kaḷandaṃ mallavātakaṃ.
他以法行,恭敬地净化了胜者的教法;
他以法裁决,惩治作伪证者。
Dhammakammehi sakkaccaṃ, sodhesi jinasāsanaṃ; Vinicchananto dhammena, chindi kūṭaṭṭakārake.
Bhesajjañca gilānānaṃ, maṅgalaṃ cāvamaṅgalaṃ; Laṅkādīpamhi sakale, sayameva vicārayī.
他令供养食座之饭,给与三派之住众;
又供养了适合自用、极为珍贵的粪扫衣者之食。
Salākabhattaṃ dāpesi, nikāyattaya vāsinaṃ; Bhojanaṃ paṃsukūlīnaṃ, attayoggaṃ mahārahaṃ.
Evamādīni katvāna, puññāni sasayaṃ vasī; Cuto’si chahi vassehi, pulatthinagare vasaṃ.
在此之前,他已有此子,立为副王;
据说他命终之后,此王国便无子嗣。
Tato pubbeva tassāsi, putto so yuvarājako; Mato kira tato rajjaṃ, aputtaṃ taṃ tadā ahu.
此子名为摩诃因陀,是石云王之子,
堪任王位,具大福德,能摄受世间。
Putto mahindo nāmā’si, silā meghassa rājino; Rajjayoggo mahāpuñño, lokasaṅgaṇha nakkhamo.
就在他出生那天,国王便向星相师们
询问后,听闻他们解说:“堪任王位。”
Tassa jātadineyeva, rājā nakkhattapāṭhake; Pucchitvā rajjayoggoti, sutvā tehi viyākataṃ.
给予他们财物后,他妥善隐藏了那件事;
待他成年后,便任命他为副将军。
Datvā tesaṃ dhanaṃ sādhu, pavattiṃ taṃ nigūhayi; Atha naṃ so vayappattaṃ, katvā senāpatiṃsakaṃ.
他如同在雨季治理王国一般,将一切掌控在手中,成为自主者;
他依正法而行,以深广智慧处理国王政务。
Rajjaṃ vasseva katvāna, sabbaṃ hatthe sayaṃvasī; So dhammena vicāresi, rāja kiccaṃ mahāmati.
即使在他离世之后,那位名为最上菩提者;
他没有接受将军之位,他的亲信通达善巧方便。
Matepi tasmiṃ tasmā so, aggabodhābhidhānino; Senāpaccaṃ na gaṇhittha, nayaññū tassa hatthako.
Tadā kenaci gantvā so, karaṇīyena rājino; Samuddatīre vasati, mahātitthamhi paṭṭane.
Sutvā so cūḷapituno, maraṇaṃ vegasā’gamā; Corā rajjaṃ gahetvāna, nāseyyuṃ nagaraṃ iti.
于是,在北方地区,他与同国的诸曼荼罗王一起;
夺取该地区后,他们便令其成为免除王税之地。
Tato uttaradesamhi, maṇḍalīkā saraṭṭhiyā; Acchinditvāna taṃ desaṃ, chinnarājakaraṃ karuṃ.
So taṃ sutvā mahāseno, gantvā uttaradesakaṃ; Sabbe nimmathayitvāna, maṇḍalī kesaraṭṭhiye.
Gantvā rañño mataṭhānaṃ, disvā deviṃ parodiya; Assāsetvā yathākālaṃ, idaṃ vacanamabravi.
Mācintesi mahādevī, mato me sāmiko iti; Rakkhissāmi ahaṃ dīpaṃ, tumhe rajjaṃ karissatha.
她默然安忍,那些心怀恶念、贪图王位之人,
暗中图谋杀害她,随心所欲满足贪欲。
Tuṇhibhūtā’dhivāsetvā, piyasā pāpabuddhikā; Raho yojayī taṃ hantuṃ, vatthukāmā yathāruciṃ.
将军得知此事,便为她施设了保护;
他与叛军交战,击溃了大队人马;
Senāpati taṃ ñatvāna, tassā’rakkhaṃ vidhāya so; Taṃ pakkhiyehi yujjhitvā, palāpesi mahājanaṃ.
随后,将王后及其随从捆绑起来,关入车中;
将她带回都城之后,便夺取了王权与一切资具。
Tato deviṃ sabandhetvā, pakkhipitvāna yānake; Ādāya taṃ puraṃ gantvā, rajjaṃ gaṇhi sasādhanaṃ.
有一位名叫达布卢卡,
他是云王的岩石,
大军的外甥——
阿提帕陀,拥有巨大的财富。
Atthi dappuḷa nāmo’pi, Silā meghassa rājino; Bhāgineyyo mahāseno, Ādipādo mahā dhano.
他集结了军队,居住在迦罗村时;
为了作战,他来到僧伽村一带。
So senaṃ sannipātetvā, vasanto kāḷavāpiyaṃ; Kātuṃ saṅgāma māgañchi, saṅgagāmappadesakaṃ.
将军听闻这个消息后,备齐了车乘;
并带着那位王后,即刻前往那里。
Senāpati pavattiṃ taṃ, sutvā sampannavāhano; Deviñca taṃ samādāya, agamā tattha sajjukaṃ.
在那里,双方之间展开了一场令人毛发竖立的战斗;
那时,阿提帕达看见军队正节节败退。
Tesaṃ tatthasi saṅgāmo, ubhinnaṃ lomahaṃsano; Ādipādo tadāsenaṃ, ohīyantaṃ samekkhiya.
他携着车乘逃走后,登上了阿阇塞拉山;
将军将那些人驱散后,便在那里安然住下。
Palāyitvā āruhittha, acchaselaṃ savāhano; Palāpetvāna taṃ tattha, senāpati sukhaṃ vasi.
Suññaṃti nagaraṃ sutvā, maṇḍalīkāpi uttare; Dese sabbe samāgamma, aggahesuṃ puraṃ tadā.
So hi te paṭibāhesi, sūro dhīraparakkamo; Athāgamma puraṃ rajjaṃ, vicāresi yathānayaṃ.
对于比丘僧团、世间、鱼类、走兽与飞禽,
他为亲族与军队,尽行了一切应尽之事。
Bhikkhusaṅghassa lokassa, macchānaṃ migapakkhinaṃ; Ñātīnaṃ balakāyassa, kattabbaṃ sabbamācari.
Pacchā anu balappatto, dappulo malayaṃ gato; Bhāgineyyo duve ceva, pakkositvāna rohaṇā.
在一切国土与村落,他率领众多车乘,
夜入城中,如大海般淹没。
Raṭṭhe janapade sabbe, ādāya bahuvāhano; Rattiyaṃ puramāgamma, samuddo viya otthari.
大军围城,四面高声呐喊;
伴随着骏马的嘶鸣与象群的鸣叫。
Balakāyo puraṃ rundhi, ugghosento samantato; Hesitena turaṅgānaṃ, koñcanāde nadantinaṃ.
伴随着打板者与歌者的声音,以及螺号的吹奏声,
那时,天空并未因大象的吼声与士兵的呐喊而崩裂。
Tāḷāvacara saddānaṃ, kāhaḷānaṃ ravena ca; Gajjitena bhaṭānañca, ākāsaṃ na tadā phali.
当时,将军见到这支大军,心生欢喜;
他向自己的军队宣告了此事。
Tadā senāpati disvā, mahāsenaṃ pamodiya; Ārocesi avattiṃ taṃ, balakāyassa attano.
这三位王子,率领着庞大的军队;
他们并未围困我们的城池;然而,对此你们应当如何应对?
Rājaputtā tayo ete, mahantaṃ balamādiya; Nagaraṃ no’parundhiṃsu, kintu kattabba mettha vo.
听到这番话,渴望战斗的勇士们便对他说:
犹如诸天,临战之日,仆从的性命不足为惜。
Evaṃ vuttā tamāhaṃsu, sūrā tassa raṇatthino; Devāsevā dineyeva, sevakānaṃ na jīvitaṃ.
当这些情状发生时,贪惜生命之人便退缩了;
主人啊,您养育我们,难道只为这短暂的时光,而不为安乐吗?
Evaṃ bhūte sace kāle, ohīnā jīvibhatthino; Posesi sāmi kiṃ kāla-mettakaṃ no yathā sukhaṃ.
如此说已,他振作精神,于夜间整备军力;
黎明升起时,他登上象背,一切准备皆已就绪。
Vutte evaṃ saussāho, balaṃ sajjiya rattiyaṃ; Uggate aruṇe hatthi-māruyha katakammakaṃ.
Dvārene’kena nikkhamma, patanto asanī viya; Saddhiṃ yo dhasahassehi, saṅgāmaṃ kāsi dussahaṃ.
Balaṃ taṃ ādipādassa, nipphoṭetvā tato tato; Sannipātiya ekajjhaṃ, niyattiṃ sampavedayi.
执取残存之物,最前之足亦傲慢自负;
上午败退后,便逃往阿伽山。
Hatāvasese ādāya, ādipādopi dappuḷo; Pubbaṇheva parājitvā, palāyitvā’ga rohaṇaṃ.
Rājaputte duve ceva, rohaṇamhā tadā gate; Jīvaggāhaṃ sagāhetvā, te ādāya puraṃ gato.
如此获得胜利的勇士,在岛屿变得安宁时;
他派遣军队,前去征服东方地区。
Evaṃ pattajayo sūro, dīpe jāte nirākule; Pācinadesaṃ sādhetuṃ, pesayittha savāhane.
他们也前往那个地区与北方地区;
不久便予以征服,并聚集了强大的军力。
Tepi gantvāna desaṃ taṃ, uttaraṃ desameva ca; Sādhayitvā’cireneva, saṅgahesuṃ mahābalaṃ.
Rājāpi taṃ mahādeviṃ, bhariyaṃ kāsi attano; Pariccattuñca māretuṃ, na sakkāyanti cintiya.
Tesaṃ saṃvāsamanvāya, gabbho āsi patiṭṭhito; Puttaṃ vijāyi sādhañña-puññalakkhaṇasaññuttaṃ.
Rañño sā’tipiyā āsi, tato paṭṭhāya sopi kho; Puttassa tassa pādāsi, oparajjaṃ sabhogiyaṃ.
他们居于东方国度,自始便受人尊敬;
若没有他,我们两人便会合而为一。
Ṭhitā pācinadesamhi, ādipādā nisammataṃ; Vinā so’yanti amhākaṃ, ubho hutvāna ekato.
在两侧集结大军,携带着大量财富;
召来名为桑提跋达的兄弟,即从该处举行登位典礼。
Dvīsu passesu senañca, samādāya mahādhanaṃ; Sandhiṃbhātaramāhūya, katvārohaṇa desato.
Gaṅgātīramhi vāsaṃ te, kappayiṃsu mahabbalā; Rājā sabbaṃ nisamme’taṃ, maṇḍalīke tahiṃ tahiṃ.
Ārādhetvā gahetvāna, duṭṭhe māriya kecana; Rakkhaṃ datvāna nagare, kattabbaṃ sādhuyojiya.
率领大军,并偕王后一同启程;
在名为大围困的村落中安设军营。
Mahāsenaṅgamādāya, mahesiñca tamādiya; Khandhāvāraṃ niveseti, mahummāramhi gāmake.
得知他的到来后,那三位最初之人……
在名为拘毗罗的村庄,一场大战就此展开。
Tassāgamanamaññāya, ādipādāpi te tayo; Koviḷāravhaye gāme, mahāyuddhaṃ pavattayuṃ.
随后,大军王将那支军队一举击溃;
达普罗仓皇逃窜,两位为首者已被斩杀。
Atha rājā mahāseno, samugghātesi taṃ balaṃ; Dappuḷo so palāyittha, ādi pādā duve hatā.
Tatthāpi laddhavijayo, puramāgammabhūmipo; Rājakiccaṃ vicāresi, mahādānaṃ pavattayi.
Mahābodhi dumindassa, mahācetittayassa ca; Dhātūnampi ca sakkaccaṃ, mahāpūjāmakārayī.
抵达罗诃那后,达普罗也来到此处;
他集结军队,以便再与国王交战。
Rohaṇaṃ samupāgamma, dappuḷo so tamāgato; Balaṃ sampaṭipādesi, yujjhituṃ puna rājinā.
那位国王为使子孙的国土远离纷争;
诸比丘皆齐聚于塔园寺。
Rājā so puttanattānaṃ, desaṃ kātuṃ nirākulaṃ; Thūpārāmamhi sabbepi, sannipātiya bhikkhavo.
其余诸大智者,亦皆通达法义、善巧辩论;
于一切王法,善巧通晓。
Aññepi ca mahāpaññe, yuttā yuttivisārade; Rājadhammesu sabbesu, nipuṇo nayakovido.
告知其事后,由他们如理阐明;
具四支大军,一切装备随行。
Ārocetvā pavattiṃ taṃ, tehi sammā pakāsito; Caturaṅgamahāseno, sabbūpakaraṇānugo.
Dīpe sabbattha yojetvā, kattabbaṃ nagarepi ca; Nikkhanto na cireneva, agamā mārapabbataṃ.
踏遍彼处后,速登彼山;
众人见他攀登,心生畏惧,皆归服于他。
Sammadditvāna taṃ desaṃ, khippaṃ pabbatamāruhī; Taṃ disvā rohaṇe sabbe, bhītā taṃ vasamāgamuṃ.
于是,傲慢者与傲慢者结盟,
从他的手中夺走了象、马与珠宝。
Tato sandhiṃ karitvāna, dappuḷena sadappako; Hatthī asse ca maṇayo, gahetvā tassa hatthato.
他巩固恒河,作为罗哈纳领地的边界;
他掌控奥罗河,使之成为王家的财源;
Gāḷhagaṅgañca katvāna, sīmaṃ rohaṇabhoginaṃ; Oragaṅgaṃ samādāya, rājabhogamakārayi.
Dīpamevaṃ mahātejo, katvā vigatakaṇṭakaṃ; Ekātapatto āgamma, puraṃ vasi yathāsukhaṃ.
国王建造了名为达摩的精舍,
同样,光辉者在普拉提那城建造了桑尼拉提塔。
Pariveṇaṃ sakāresi, rājā dāmavihārakaṃ; Tathā sanniratitthañca, pulatthinagare vibhū.
又于无畏山精舍,建立大铭文;
亦如那座宝石宫殿,同样悦意动人。
Mahālekhañca kāresi, pariveṇamabhayā cale; Tathā ratanapāsādaṃ, tatheva sumanoharaṃ.
更造层层楼阁,宛如另一座最胜殿;
同样,凭三十万巨资,成为大富者。
Anekabhūmaṃ kāretvā, vejayantamivāparaṃ; Tathā satasahassehi, tīhi ceva mahādhano.
以六万金,敷作阎浮檀金色;
造导师之像,价值无等,顶髻宝珠以为严饰。
Jambonadatuvaṇṇassa, sahassehi ca saṭṭhihi; Bimbaṃ satthussa kāretvā, nagghaṃ cūḷāmaṇiyutaṃ.
以一切供具,作大供养;
在宫殿的庆典中,他舍弃了一切王权。
Pūjaṃ sabbopahārena, kāretvāna mahārahaṃ; Pāsādamahane sabbaṃ, rajjaṃ ossajji attano.
又造了菩萨像,以及庄严悦目的国王像;
在如云的石板平台上,为比丘们建造了优美的精舍。
Bodhisattañca kāretvā, rājānaṃ sumanoharaṃ; Saṇṭhapitthasilā meghe, cāruṃ bhikkhūnupassaye.
在塔园寺,他为佛塔制作了迦尸国的金质罩衣,
制成纹饰精美的布条,间以银饰。
Thūpārāmamhi thupassa, kāsi sovaṇṇakañcukaṃ; Paṭṭaṃ katvā vicitatthaṃ, rajataṃ antarantarā.
就在原地,他将已破败的殿堂重新修葺;
他令人敷演阿毗达摩,并兴办了一场盛大的庆典。
Tasmiṃyeva ca pāsādaṃ, parijiṇṇaṃ sakārayi; Abhidhammaṃ kathāpesi, kārāpetvā mahāmahaṃ.
住于金顶殿的具念大长老
他在那里为他建造了一座池塘,供其使用
Mahātherena satimā, hemasālinivāsinā; Tattha pokkharaṇiñcassa, paribhogāya kārayi.
他修复了遍布各地的众多破旧天祠
并令人造作了众多价值非凡的天神像。
Jiṇṇe devakūle katvā, bahuke tattha tattha so; Devānaṃ paṭimāyo ca, kārayittha mahārahā.
又向婆罗门们供养了珍贵的王家饮食之后,
以金盘盛上加了糖的牛奶,请他们饮用。
Brāhmaṇānañca datvāna, paccagghaṃ rājabhojanaṃ; Pāyesi khīraṃ sovaṇṇa-taṭṭakehi sasakkharaṃ.
Usabhe paṅgulānañca, jīvikañca sadāpayī; Damiḷānantu pādāsi, asse goṇe agaṇhataṃ.
那些无依无靠却知惭耻的人,他私下将他们聚集起来;
若在岛上未得摄受,他便无从获得如法所应得的。
Anāthā ye salajjā ca, te ca saṅgaṇhi so raho; Asaṃgahito dīpamhi, natthi tena yathārahaṃ.
这位具大功德者思惟“应当布施”后,
在谷物尚含乳浆之时,他便将他们的千块田地施舍出去。
Dātabboti kathaṃ gunna-mahāro so vicintiya; Sasse khīragate’dāsi, tesaṃ khettasahassake.
他在黑水池修建了牢固的水利设施;
据说,他这般福德,不可计量,广大无边。
Kāḷavāpimhi so vāri-sampātaṃ kārayi thiraṃ; Puññamevaṃ vidhaṃ tassa, appameyyaṃ bahuṃ kira.
Tassa putto tadā āsi, yuvarājā divaṅgato; Jāto senāpati kāle, aparo atthi dārako.
Taṃ rājā rājaputtehi, bhīto rājāraho iti; Māretuṃ taṃ na sakkonti, vaḍḍhapesi yathā tathā.
据说,当阿利希城被围困时,他曾在某个时候去见父亲
他走上前去,恳求那头惯于战阵的象。
Arīhi nagare ruddhe, pitaraṃ so kirekadā; Upasaṅkamma yācittha, saṅgamāvacaraṃ gajaṃ.
他便赐予那头大龙象——凶猛可怖,形如死神;
它训练有素,力大无穷,精通一切兵器。
So dāpesi mahānāgaṃ, ghoraṃ mārakarūpamaṃ; Katahatthaṃ balañceva, sabbāyudha visāradaṃ.
当时他心想:‘时机已到。’便佩好匕首;
登上殊胜的大象,驶出城外。
Kāloyamīti mantvā so, bandhitvā churikaṃ tadā; Kuñjaraṃ varamāruyha, nikkhamma nagarā bahi.
击溃一切兵力后,他赢得了那难以征服的胜利;
国王见了心生欢喜,便赐予他将军之位。
Viddhaṃsetvā balaṃ sabbaṃ, dujjayaṃ jayamaggahī; Rājā disvā pasanno taṃ, senāpaccañca tassa’dā.
据说,正是他率领军队,前往北方地区;
他率领那支军队,击溃了阿迪帕达与达普拉。
Esova kira gantvāna, sabalo desamuttaraṃ; Palāpesi sasenaṃ taṃ, ādipādañca dappulaṃ.
从此,达普拉对他怀恨于心,深结仇怨;
于大战之中见到他时,众人怒不可遏。
Baddhavero tato’hosi, dappuḷo tamhi sādhukaṃ; Mahāummārayuddhamhi, disvā tamatīkodhavā.
立即派人去杀他,自己则骑上战象;
他射穿后又将其驱散,此人用的正是自己的一颗獠牙。
Sīghaṃ pesesi taṃ hantuṃ, hatthimāruḷhamattanā; Ovijjhiya palāpesi, tamesa sakadantīnā.
见到他后他极为满足,因为他人皆不在场;
他将王位继承权,连同自己的副王之位,一并授予了他。
Disvā tamatisantuṭṭho, aññesañca abhāvato; Rajjayoge adā tassa, uparājattamattano.
如此,他安享此岛二十年;
为享受福业的果报,他往生天界。
Evaṃ vīsati vassāni, dīpametaṃ subhuñjiya; Vipākaṃ puññakammassa, bhuñjituñca divaṅgato.
如此,以种种方式,他冥顽不化;
因众生种种的苦难惨状;
财富在刹那间毁灭,但并非全都如此。
Evaṃ anekehi nayehi thaddhā; Janassa dukkhehi virūpakehi; Bhogā vinassanti khaṇe na sabbe; Aho tahiṃyeva ramanti bālā.