第四十四章
Catucattālīsatima pariccheda
阿迦耶王之后,有哈塔达他王子;
他是国王的幼弟,名为西里桑伽菩提。
Accaye hatthadāṭhassa, aggabodhikumārako; Kaṇiṭṭho rājino āsi, sirisaṅghādi bodhiko.
Dhammarājā ayaṃ āsi, sammā dassanasaññuto; Tasmā so puññakammāni, appameyyāni vattayi.
Nikāyattayavāsīnaṃ, bhattaggamavalokayi; Mahāpāḷiñca vaḍḍhesi, māghātañceva kārayi.
他又如法地赐予合宜悦意的精舍;
并以铁匠等诸般工匠及和合僧众,予以摄受。
Ṭhānantarañca dāpesi, yathāraha manālayo; Sipagottādiyoggehi, saṃgatehi ca saṃgahi.
这位大智者,无论在何处见到比丘,
都恭敬相待,令其庄严,并安置于教法的庇护中。
Yattha katthaci disvāpi, bhikkhavo so mahāmati; Sakkatvā sobhaṇāpesi, parittaṃ sāsanogadhaṃ.
他来到住在龙树林精舍的长老跟前,
牙杖(Dāṭhāsiva)具大智慧,持戒严净,多闻广学。
Theraṃ so upasaṅkamma, nāgasālanivāsinaṃ; Dāṭhāsivaṃ mahāpaññaṃ, sīlavantaṃ bahussutaṃ.
由彼诚心听闻正自觉者之教法,
于法深生净信,作一切寂静之源。
Sakkacca naṃ tato sutvā, sammāsambuddhasāsanaṃ; Dhamme’tīvapasīditvā, sabbasantikaro iti.
听闻了上座长老们的教说,以及自己往昔亲族的事迹;
明了那些邪恶、心怀嗔恚者所造成的种种伤害。
Sutvā theriyavādānaṃ, pubbañātīnamattano; Pāpānaṃ duṭṭhacittānaṃ, apakāre kate bahū.
于寺院、僧寮,以及老旧破损之处,
又于富裕村落,处处施设,广作利益。
Vihāre pariveṇe ca, jiṇṇepākatike akā; Bhogagāme ca dāpesi, tattha tattha bahūdaye.
当资具断绝之时,他便如其所应而行;
亦将僧团之净人,安置于合适岗位。
Vicchinnapaccaye cākā, tadātyaṃ kurite viya; Dāsakepi ca saṅghassa, yathāṭhāne ṭhapāpayi.
Padhānaghara metassa, therassa’kāsanāmakaṃ; Paṭiggahetvā taṃ so’pi, saṅghassā’dā mahāmatī.
Bhogagāme ca tassā’dā, bharattālaṃ kihimbilaṃ; Katakañca tulādhāraṃ, andhakārakameva ca.
暗黑之处、内巷与愚昧的门卫;
及大拖拽者,与另一箱笼。
Andhakāraṃ antureḷiṃ, bālavaṃ dvāranāyakaṃ; Mahānikaḍḍhikañceva, peḷahāḷaṃ tathāparaṃ.
这位人中尊主,将这些及其他受用物聚落赐予了他人;
据说,他将女仆与园丁,也都赐给了自己的亲属。
Ete aññe ca so datvā, bhogagāme narissaro; Dāsi ārāmike ceva, attano kira ñātake.
同样地,在资具匮乏之际,他又将寺院供给两部僧众使用。
无论亲眼所见还是仅凭耳闻,他都在众多富饶的村庄广行布施。
Tathā dvinnaṃ nikāyānaṃ, vihāre mandapaccaye; Disvāpi ca sutvā vā, bhogagāme bahū adā.
然而,又何须多言?纵使在三大部类之中;
他施与了千座村庄,这些村庄收入丰厚、安宁无扰。
Bahunā kintuvuttena, nikāyesu’pi tīsu’pi; Adā gāmasahassaṃ so, bahuppādaṃ nirākulaṃ.
他常忆念三宝的殊胜功德;
据说他取来一串,做成了念珠串。
Anussaranto so tiṇṇaṃ, ratanānaṃ guṇe vare; Ekāvaliṃ gahetvāna, akkhamāla makā kira.
如此,他以一切精勤,成为以法为皈依者;
所有随学于他的人,都成为行法之人。
Evaṃ sabbappayogehi, so’hu dhammaparāyano; Sabbe tamanusikkhantā, hesu dhammakarā narā.
那时,达米罗·波特哈库塔是他的仆从;
他建造了一座名为马坦比亚的奇妙精勤堂。
Damiḷo potthakuṭṭhavo, tassa kammakaro tadā; Māṭambiyavhaṃ kāresi, padhānagharamabbhutaṃ.
布卡卡拉有芒果池与织工蓄水池;
他常将尼提拉韦提村赠予她,作为她的私产。
Būkakalle ambavāpiṃ, tantavāyikacāṭikaṃ; Gāmaṃ niṭṭhilaveṭṭhiñca, tassā’dā so sadā sakaṃ.
在迦布罗精舍如此,在库伦达比拉精舍亦然;
他还在大王殿与宫殿中,皆亲自建造。
Kappūrapariveṇe ca, kurundapillake tathā; Mahārājaghare ceva, pāsāde so’va kārayi.
大富者还将三个村庄,布施于各处寺院;
名为波特哈萨塔的智者,其事迹在祇陀林寺。
Aññatthā’dā tayo gāme, vihāresu mahādhano; Potthasātavhayo pañño, vihāre jetanāmake.
他建成了名为“将军王”的精舍;
大康多和达米罗,也建造了同名的精舍。
Senāpatirājanāmaṃ, pariveṇaṃ samāpayi; Mahākando ca damiḷo, pariveṇaṃ sanāmakaṃ.
同样地,一位名为小般踏者,在塞哈拉副王处;
副王给予礼遇,僧伽帝须也为国王所器重。
Cullapanthaṃ tathā eko, sehālauparājakaṃ; Uparājā sakāresi, saṅghatisso’pi rājino.
Aññesu bahavo āsuṃ, vihāre evamādike; Bhassa rañño’ nuvattantā, evaṃ dhammīhi pāṇino.
无论恶业或善业,
若有人精勤于此,
世间各各造作彼业。
Pāpaṃ vāpi hi puññaṃ vā, Padhānoyaṃ karoti yo; Lo ko taṃ taṃ karoteva, Taṃ vijaneyya paṇḍito.
名为最胜的大功德者,是那位国王的王后;
她又建造了最胜园,作为比丘尼众的居所。
Jeṭṭhanāmā mahāpuññā, mahesī tassa rājino; Jeṭṭhārāmañca kāresi, bhikkhūnīnamupassayaṃ.
她布施了熟石之地的两个村落;
还有坦跋村、贝拉村,以及一百位净人。
Tassā’dāsi ca dve gāme, pakkapāsāṇabhūmiyaṃ; Tambuddhaṃ bhelagāmañca, ārāmikasataṃ tathā.
摩罗耶王也建造了价值连城的舍利殿;
在曼荼罗山寺中,为那座价值非凡的大塔,
Akā malayarājāpi, dhātugehaṃ mahārahaṃ; Maṇḍalagirivihāramhi, cetiyassa mahādhano.
他更在铜殿之上,覆盖中央尖顶;
又建菩提帝沙寺,属于大名闻的菩提帝沙。
Lohapāsādake so’va, chādesi majjhakūṭakaṃ; Bodhitissavihārañca, bodhitasso mahāyaso.
岛上的曼荼利迦,处处皆随力而建;
并建造了不可计数的寺院与僧房。
Dīpe maṇḍalikā sabbe, tattha tattha yathābalaṃ; Vihāre pariveṇe ca, kārayiṃsu anappake.
Tassa kālo narindassa, puññakammamayo idha; Ativitthārabhītena, sabbaso na vicāritaṃ.
先前的论说方式,似显杂乱;
如精勤所述,即是诸因的征相。
Pubbakopi kathāmaggo, ākulo viya bhātime; Yathāpadhānaṃ kathitaṃ, hetūnaṃ upalakkhaṇaṃ.
后来,经过一段时日,他前往了普拉提那城;
他便住在了那里,积集善业资粮。
Athāparena kālena, pulatthinagaraṃ gato; Vāsaṃ tattheva kappesi, karonto puññasañcayaṃ.
为不治之症所侵,他寿限已至;
了知死期将至,他召集大众。
Atekicchiyarogena, samphuṭṭho kālamattano; Maraṇassa viditvāna, tamāhuyamahājanaṃ.
以法教诫之后,他便趋入死亡;
他去世后,大众极度悲痛,哀泣不已。
Ovaditvāna dhammena, maraṇaṃ so upāgami; Mahājano mate tasmiṃ, bāḷhasoko parodiya.
在火葬场为他办妥一切应办之事,毫无遗漏;
甚至将他的骨灰,也做成自己的药。
Katvā āḷahaṇe tassa, kiccaṃ sabbamasesato; Tassāḷāhaṇabhasmampi, katvā bhesajjamattano.
国王将全部财物,连同所有军队与车乘;
妥善地收持并守护之后,他回到了城中。
Rājā bhaṇḍañca taṃ sabbaṃ, sabbañca balavāhanaṃ; Sammā ādāya gopetvā, nagaraṃ samupāgami.
就这样,在第十六年,国王去世了;
泰米尔人波特库塔,治理了他的王国。
Evaṃ soḷasame vasse, rājā āsi divaṅgato; Potthakuṭṭhopi damiḷo, rajjaṃ tassa vicārayi.
擒获副王后,将他流放至达塔希瓦;
妥善安设密探,成办如我般的守护与防卫。
Uparājaṃ gahetvāna, dāṭhāsivaṃ khipāpayi; Cārako vihituṃ sammā, rakkhāvaraṇa mādisi.
若无国王,则不能受用大地;
带来了名为达塔,视财库为至尊的人。
Vinā raññā na sakkāti, mediniṃ paribhuñjituṃ; Ānetvā dattanāmakaṃ, dhanapiṭṭhappadhānakaṃ.
当王族中降生后,便为他灌顶,登上王位;
为他立定名号之后,亲自统理一切事务。
Uppannaṃ rājavaṃsamhi, rajje taṃ abhisiñciya; Tassa nāmaṃ ṭhapetvāna, sayaṃ sabbaṃ vicārayi.
他调伏之后,以积聚的财富,建造了以己名命名的寺院;
行持福德后,又修习了其余诸法。
Danto so dhanapiṭṭhimhi, vihāraṃ sakanāmakaṃ; Kārayitvāna puññāni, aññānipi samācini.
Samakantu so ṭhatvā’va, vassadvaya mahumato; Potthakuṭṭho matetasmiṃ, puna aññampi māṇavaṃ.
召来长牙之象,那乌那城所生者;
亦为他灌顶登位,一如往昔亲自统治。
Hatthadāṭhaṃ samāhūya, uṇhā nagarasambhavaṃ; Tampi rajje bhisiñcitvā, yathā pubbaṃ sayaṃvasī.
建起了迦罗帝伽,又造精勤堂;
历经六月,他亦落入死神手中。
Kāḷadīghāvikaṃ katvā, padhānagharakaṃ tathā; Puññamaññaṃ chamāsehi, so’pi maccuvasaṃ gato.
如此了知诸多祸患之后,
财富、粮食与车乘;
舍离王权之乐,具足智慧;
应乐于可意福德。
Evaṃ viditvā bahupaddavāni; Dhanāni dhaññāni ca vāhanāni; Vihāya rajjesu ratiṃsappaññā; Manuññapuññābhiratā bhaveyyuṃ.