第44章
Catucattālīsatima pariccheda
哈塔达塔薨逝之后,阿嘎波提王子;
王之幼弟,是为西里桑伽菩提。
Accaye hatthadāṭhassa, aggabodhikumārako; Kaṇiṭṭho rājino āsi, sirisaṅghādi bodhiko.
此乃法王,具足正见而自调伏;
是故彼所行善业,不可称量。
Dhammarājā ayaṃ āsi, sammā dassanasaññuto; Tasmā so puññakammāni, appameyyāni vattayi.
他看了看三部僧众的食堂。
他扩建了大波利殿,还让人颁布了禁杀令。
Nikāyattayavāsīnaṃ, bhattaggamavalokayi; Mahāpāḷiñca vaḍḍhesi, māghātañceva kārayi.
他让人按各人应得的,安排了官职等级,无私无执;
凡是因技艺、氏族等而合适、前来归附之人,他都一并摄受。
Ṭhānantarañca dāpesi, yathāraha manālayo; Sipagottādiyoggehi, saṃgatehi ca saṃgahi.
那位大智者无论在何处见到,诸比丘啊,
恭敬地装饰了融入教法的少许(经文)。
Yattha katthaci disvāpi, bhikkhavo so mahāmati; Sakkatvā sobhaṇāpesi, parittaṃ sāsanogadhaṃ.
他走近住在龙树林的长老,
达陀斯瓦大慧、具戒、多闻。
Theraṃ so upasaṅkamma, nāgasālanivāsinaṃ; Dāṭhāsivaṃ mahāpaññaṃ, sīlavantaṃ bahussutaṃ.
恭敬地从他那里听闻了正自觉者的教法之后,
对法生起极深的净信,说这是能带来一切安宁的。
Sakkacca naṃ tato sutvā, sammāsambuddhasāsanaṃ; Dhamme’tīvapasīditvā, sabbasantikaro iti.
听闻上座之教说,及自己往昔亲族——
彼等恶人怀恶心,所作诸多伤害。
Sutvā theriyavādānaṃ, pubbañātīnamattano; Pāpānaṃ duṭṭhacittānaṃ, apakāre kate bahū.
于精舍与僧园中,凡朽坏者皆令修治;
于丰饶财产诸村,处处令人施与。
Vihāre pariveṇe ca, jiṇṇepākatike akā; Bhogagāme ca dāpesi, tattha tattha bahūdaye.
僧团资具若断绝,令其如昔得复续;
僧之奴婢诸仆役,亦安置于适宜处。
Vicchinnapaccaye cākā, tadātyaṃ kurite viya; Dāsakepi ca saṅghassa, yathāṭhāne ṭhapāpayi.
他为这位长老建造了一座名叫“阿迦舍”的精勤堂住处。
他接受之后,那位大智者也将它布施给了僧团。
Padhānaghara metassa, therassa’kāsanāmakaṃ; Paṭiggahetvā taṃ so’pi, saṅghassā’dā mahāmatī.
复以封邑诸村赐彼女:婆罗陀罗、基欣比罗、
迦吒迦、吐罗陀罗,及安陀迦罗迦。
Bhogagāme ca tassā’dā, bharattālaṃ kihimbilaṃ; Katakañca tulādhāraṃ, andhakārakameva ca.
安陀迦罗、安都雷利、婆罗婆、陀罗那耶迦,
摩诃尼迦底迦,以及贝罗诃罗,另有一处。
Andhakāraṃ antureḷiṃ, bālavaṃ dvāranāyakaṃ; Mahānikaḍḍhikañceva, peḷahāḷaṃ tathāparaṃ.
他把这些以及其他的受用村落布施后,这位人中之主。
据说,他把女奴隶和园民也给了自己的亲戚。
Ete aññe ca so datvā, bhogagāme narissaro; Dāsi ārāmike ceva, attano kira ñātake.
同样地,对于两个僧团,在资具匮乏的精舍中;
他亲眼见过也好,只是听人说起也好,都会布施许多受用村(收益村庄)。
Tathā dvinnaṃ nikāyānaṃ, vihāre mandapaccaye; Disvāpi ca sutvā vā, bhogagāme bahū adā.
Bahunā kintuvuttena, nikāyesu’pi tīsu’pi; Adā gāmasahassaṃ so, bahuppādaṃ nirākulaṃ.
忆念三宝殊胜功德,
取来珠链一串,制成念珠,相传如是。
Anussaranto so tiṇṇaṃ, ratanānaṃ guṇe vare; Ekāvaliṃ gahetvāna, akkhamāla makā kira.
他就这样通过一切努力,成为以法为依归的人。
一切跟随他学习的人,都成了依法而行的人。
Evaṃ sabbappayogehi, so’hu dhammaparāyano; Sabbe tamanusikkhantā, hesu dhammakarā narā.
达米罗·波特哈库塔沃,那时是他的工匠;
他让人建造了名为马坦比亚的奇妙精勤堂。
Damiḷo potthakuṭṭhavo, tassa kammakaro tadā; Māṭambiyavhaṃ kāresi, padhānagharamabbhutaṃ.
布卡卡拉的芒果池,织工罐,
尼提拉韦提村,他常将这一切赠她,永作她自己的产业。
Būkakalle ambavāpiṃ, tantavāyikacāṭikaṃ; Gāmaṃ niṭṭhilaveṭṭhiñca, tassā’dā so sadā sakaṃ.
于迦普罗精舍、古伦陀毗罗迦,
及大王之居,彼亲造楼阁。
Kappūrapariveṇe ca, kurundapillake tathā; Mahārājaghare ceva, pāsāde so’va kārayi.
别处曾施三村,于诸精舍大富;
智者名富陀娑多,住祇陀林精舍。
Aññatthā’dā tayo gāme, vihāresu mahādhano; Potthasātavhayo pañño, vihāre jetanāmake.
名为将军王,建成其精舍;
达米罗人大康多,亦以己名建精舍。
Senāpatirājanāmaṃ, pariveṇaṃ samāpayi; Mahākando ca damiḷo, pariveṇaṃ sanāmakaṃ.
小盘特亦如是,塞哈拉副王;
副王令桑卡帝萨亦礼敬于王。
Cullapanthaṃ tathā eko, sehālauparājakaṃ; Uparājā sakāresi, saṅghatisso’pi rājino.
在其他像这样的精舍里,也有许多人住过。
众生跟随跋沙王,如此依法而行。
Aññesu bahavo āsuṃ, vihāre evamādike; Bhassa rañño’ nuvattantā, evaṃ dhammīhi pāṇino.
无论是恶行还是善行,
凡是行此精进者,
世人确实对那人行种种事,
智者应当明辨它。
Pāpaṃ vāpi hi puññaṃ vā, Padhānoyaṃ karoti yo; Lo ko taṃ taṃ karoteva, Taṃ vijaneyya paṇḍito.
那位国王的大福王后名叫最胜。
她让人建造了最胜园,作为比丘尼们的住所。
Jeṭṭhanāmā mahāpuññā, mahesī tassa rājino; Jeṭṭhārāmañca kāresi, bhikkhūnīnamupassayaṃ.
又赐予她熟石之地的两个村落:
坦布达村与贝拉村,以及一百名净人。
Tassā’dāsi ca dve gāme, pakkapāsāṇabhūmiyaṃ; Tambuddhaṃ bhelagāmañca, ārāmikasataṃ tathā.
摩罗耶王也建造了一座极其珍贵的舍利殿;
在曼陀罗山寺里,那位大财主为佛塔(做了某事)。
Akā malayarājāpi, dhātugehaṃ mahārahaṃ; Maṇḍalagirivihāramhi, cetiyassa mahādhano.
他本人于铜殿上,覆盖了中央尖顶;
亦覆菩提帝萨精舍,这位大名声的菩提帝萨。
Lohapāsādake so’va, chādesi majjhakūṭakaṃ; Bodhitissavihārañca, bodhitasso mahāyaso.
岛上所有的诸侯,处处都随各自的力量。
他们建造了许多精舍与庭院。
Dīpe maṇḍalikā sabbe, tattha tattha yathābalaṃ; Vihāre pariveṇe ca, kārayiṃsu anappake.
这位国王的时代,在这里是由福德之业所构成的。
因为害怕太冗长,就没有彻底去考察。
Tassa kālo narindassa, puññakammamayo idha; Ativitthārabhītena, sabbaso na vicāritaṃ.
先前的论说方式,对我而言也好像乱成一团;
按照所说的主要方式,这是对诸因的标示。
Pubbakopi kathāmaggo, ākulo viya bhātime; Yathāpadhānaṃ kathitaṃ, hetūnaṃ upalakkhaṇaṃ.
后来过了一段时间,他到了普拉提那城;
他就在那里住了下来,一边积累善业福德。
Athāparena kālena, pulatthinagaraṃ gato; Vāsaṃ tattheva kappesi, karonto puññasañcayaṃ.
他被无法医治的疾病缠上,自己的死期已到;
他知道了死亡,便召集了大众。
Atekicchiyarogena, samphuṭṭho kālamattano; Maraṇassa viditvāna, tamāhuyamahājanaṃ.
他如法地教导之后,就走向了死亡。
当那人死去时,众人极度悲痛,痛哭哀号。
Ovaditvāna dhammena, maraṇaṃ so upāgami; Mahājano mate tasmiṃ, bāḷhasoko parodiya.
在火葬场为他办完了所有该做的事,一件也没落下。
连他的骨灰,也拿来给自己做药。
Katvā āḷahaṇe tassa, kiccaṃ sabbamasesato; Tassāḷāhaṇabhasmampi, katvā bhesajjamattano.
国王把全部财物,连同所有兵车大军;
妥善取来守护后,来到了城里。
Rājā bhaṇḍañca taṃ sabbaṃ, sabbañca balavāhanaṃ; Sammā ādāya gopetvā, nagaraṃ samupāgami.
就这样,在第十六年,国王去世了。
泰米尔人波特库塔也治理了他的王国。
Evaṃ soḷasame vasse, rājā āsi divaṅgato; Potthakuṭṭhopi damiḷo, rajjaṃ tassa vicārayi.
擒副王,流放达塔希瓦;
牢狱妥设,敕令严加守护防卫。
Uparājaṃ gahetvāna, dāṭhāsivaṃ khipāpayi; Cārako vihituṃ sammā, rakkhāvaraṇa mādisi.
没有国王,就没法享用大地。
把那个名叫达多的人带来,他以Dhanapiṭṭha为最上。
Vinā raññā na sakkāti, mediniṃ paribhuñjituṃ; Ānetvā dattanāmakaṃ, dhanapiṭṭhappadhānakaṃ.
那位王族中降生者,就为他灌顶,让他登上王位;
给他取好名字之后,他自己就把一切都安排妥当了。
Uppannaṃ rājavaṃsamhi, rajje taṃ abhisiñciya; Tassa nāmaṃ ṭhapetvāna, sayaṃ sabbaṃ vicārayi.
达多在那达那毗提,令建以己名命名的精舍;
作诸福德,兼积余善。
Danto so dhanapiṭṭhimhi, vihāraṃ sakanāmakaṃ; Kārayitvāna puññāni, aññānipi samācini.
他如是平住两载,其后命终;
波特库塔于彼殁后,复〔得〕一位青年。
Samakantu so ṭhatvā’va, vassadvaya mahumato; Potthakuṭṭho matetasmiṃ, puna aññampi māṇavaṃ.
召来乌那城所生的哈塔达塔,为他灌顶立之为王;
他仍如往昔一般,自在自主。
Hatthadāṭhaṃ samāhūya, uṇhā nagarasambhavaṃ; Tampi rajje bhisiñcitvā, yathā pubbaṃ sayaṃvasī.
建好了迦罗帝伽,也同样建了精勤堂;
他做了六个月的其他福业,他也一样落入了死神的掌控。
Kāḷadīghāvikaṃ katvā, padhānagharakaṃ tathā; Puññamaññaṃ chamāsehi, so’pi maccuvasaṃ gato.
如是观见
财、谷与车乘,皆多灾患。
舍弃了王国之乐,具大智慧;
他们应当乐于可意的福德。
Evaṃ viditvā bahupaddavāni; Dhanāni dhaññāni ca vāhanāni; Vihāya rajjesu ratiṃsappaññā; Manuññapuññābhiratā bhaveyyuṃ.