第四十三品
Tecattālīsatima pariccheda
于是,这位战胜的迦叶,心愿圆满;
他在大寺中为僧团准备了丰盛的饮食。
Tato vijitasaṅgāmo, kassapo puritāsayo; Mahāpāḷimhi saṅghassa, samiddhaṃ bhojanaṃ akā.
他居于龙舍,是一位大法说者、修行者;
他行大供养后,以此宣说正法。
Nāgasālā nivāsiṃ so, mahādhammakathiṃ yatiṃ; Mahāpūjāya pūjetvā, saddhammaṃ tena vācayi.
他住在兄弟的住处时,为作指定而令人书写;
他住在迦丹达迦罗寺,将全部巴利圣典连同注释加以整编。
Vasantaṃ bhātuāvāse, samuddissa likhāpayi; Kaṭandhakāravāsiṃ so, pāḷi sabbaṃ sasaṅgahaṃ.
他修复旧损之处,并在塔庙中建造新作;
并于各处为僧团施设了众多受用之物。
Jiṇṇaṃ saṅkharikammañca, navaṃ kāresi cetiye; Saṅghabhogamanekañca, tattha tattha pavattayi.
种种宝石交相辉映的小迦尸三宝珠,
他以衣物布施,令百位穿着黄叶衣者满足。
Nānāmaṇisamujjotaṃ, kāsi cūḷamaṇittayaṃ; Sataṃ paṇḍupalāsānaṃ, vatthadānena tappayi.
她有很多儿子,其中长子是摩纳迦;
他们都未达成年,愚痴而无智慧。
Tassāsuṃ bahavo puttā, jeṭṭho tesañca māṇako; Sabbe te na vayappattā, bālāvigatabuddhino.
于是,他罹患了某种不治之症,
“我的孩子们都还年幼,不堪胜任王位。”
Tato so byādhinā phuṭṭho, atekicchena kenaci; Puttā me bālakā sabbe, ne’te rajjakkhamā iti.
Vasantaṃ rohaṇe dese, bhāgineyyaṃ mahāmatiṃ; Āhuya sabbaṃ pādāsi, rajjaṃ puttehi attano.
以香、花等物恭敬供养佛塔;
施与四资具后,向比丘僧团请求宽恕。
Gandhamālādipūjāhi, pūjayitvāna cetiye; Bhikkhusaṅghaṃ khamādhapasi, datvāna catupaccayaṃ.
如此在朋友、眷属等人中行持法后,
这位人主于九年后,随其业而往生。
Evaṃ dhammaṃ caritvāna, mittāmaccajanesu ca; Gato navahi vassehi, yathākammaṃ narādhipo.
他完成了应作之事,对舅父极为恭敬;
摩纳迦护念着民众,将达弥罗人驱逐出境。
Katvā kattabbakiccaṃ so, mātulassa sagāravo; Saṅgahanto janaṃ māṇo, damiḷe nīharāpayi.
Ekato damiḷā hutvā, nibbāsema imaṃ iti; Tasmiṃ ṭhite bahiddhāva, aggahesuṃ puraṃ sayaṃ.
他吩咐将牙齿送交前来赡部洲洲的众人;
他传话说:‘你回来的时机到了’,传达着将要执掌王权的信息。
Hatta dāṭhassa pesesi, jambudīpagatassa te; Āgantuṃtava kāloti, sāsanaṃ rajjagāhaṇe.
摩奴也派遣了使团,带去父亲已登王位的消息;
父亲听闻此事,不久便从罗诃那赶来。
Māṇo’pi saṅghaṃ pesesi, sāsanaṃ piturohaṇaṃ; Pitā sutvāna taṃ āgā, na cīreneva rohaṇā.
他们二人商议过后,便立下了秘密协定;
从那时起,他们和合而生,全都同心协力。
Ubhe te mantayitvāna, akaṃsu sandhilesakaṃ; Umiḷehi tato jātā, sabbe te samavuttino.
于是,摩奴为父亲灌顶,立为国王;
他灌顶后,向诸部众布施了三千。
Tato so pitaraṃ rajje, abhisiñcittha māṇako; So’bhisitto nikāyānaṃ, sahassānaṃ tayaṃ adā.
他统摄僧团与国土,以及整个王族所辖的一切;
他为了防范敌人,将财物送往罗诃那。
Saṅghaṃ raṭṭhañca saṅgayha, sabbaṃ rājakulaṭṭhitaṃ; Bhaṇḍaṃ pesesi sattūhi, rakkhaṇatthāya rohaṇaṃ.
象齿(Hatthadāṭha)听闻达米罗人的教令后,
刹那间,他抵达此岛,俘获了达米罗军队。
Hatthadāṭhopi sutvāna, damiḷānaṃ tu sāsanaṃ; Khaṇenā’gā imaṃ dīpaṃ, gahetvā damiḷhaṃ balaṃ.
Tadā te damiḷā sabbe, paribhūtā idha ṭhitā; Āyantameva taṃ gantvā, parivāresu mañjase.
Māṇopi sutvā taṃ sabbaṃ, nāyaṃ kāloti yujjhituṃ; Pesetvā piturājānaṃ, saddhiṃ sārena rohaṇaṃ.
Pubbadesaṃ sayaṃ gantvā, saṅgaṇhanto janaṃ vasī; Laddhā damiḷapakkhaṃ so, gahetvā rājakaṃ puraṃ.
Dāṭhopatisso rājāti, nāmaṃ sāveti attano; Mātulaṃ viya taṃ loko, tena nāmena vohari.
他敬重叔父之子阿伽菩提(Aggabodhi);
立他为副王,又将南方之地赐予他。
Pitucchaputtamānetvā, aggabodhi sanāmakaṃ; Ṭhapetvā yuvarājatte, desañcā’dāsi dakkhiṇaṃ.
Ṭhānantarañca pādāsi, nissitānaṃ yathārahaṃ; Sāsanassa ca lokassa, sabbaṃ kattabbamācari.
Mahāpāḷimhi dāpesi, savatthaṃ dadhibhattakaṃ; Khīraṃ pāyāsakañceva, dhammaṃ suṇi uposathi.
Kāretvā sabbapūjāyo, desā petvāna desanaṃ; Evamādīhi puññehi, attānaṃ’kāsi bhaddakaṃ.
Kassapassa vihārassa, datvāsenavhagāmakaṃ; Mahāgallañca pādāsi, padhānagharakassa so.
Pariveṇassa morassa, akāsi sakagāmakaṃ; Thūpārāmassa puṇṇoḷiṃ, datvā sakkāsi cetiyaṃ.
Kappūrapariveṇaṃ so, kāresi abhayuttare; Vihāraṃ tiputhullavhaṃ, katvā tasseva dāpayi.
Tasmiṃ karonte vāresuṃ, sīmāyanto’ti bhikkhavo; Theriyā te kibāhetvā, balaṃ tatheva kārayi.
Atha te te theriyā bhikkhū, dummaññū tattha rājini; Assaddhaṃ taṃ viditvāna, pattanikkujjanaṃ karuṃ.
因为那位牟尼曾说过:‘若有优婆塞无有信心,’
他既意图让比丘们无有所得,又对其加以辱骂。
Vuttañhi muninā tena, assaddho yo upāsako; Alābhāya ca bhikkhūnaṃ, ceteta’kkosati ca te.
他们对他作了那项羯磨,然而世人却以另一种方式误解了。
Pattanikujjanaṃ tassa, kattabbanti tato hi te; Tassa taṃ kammamakaruṃ, loko maññittha aññathā.
手持倒覆之钵,比丘乞食而行;
“他应在她的家门口覆钵”,他们如此宣说。
Ādāyu kujjitaṃ pattaṃ, caranto bhikkhubhikkhakaṃ; Nikujjeyya gharadvāre, tassā’ti kathikaṃ karuṃ.
Tasmiṃ so samaye phuṭṭho, byādhinā mahatāmari; Vassamhi navame rājā, sampatto jīvitakkhayaṃ.
Dappulopi tato rājā, gato rohaṇakaṃ sakaṃ; Vāsaṃ kappesi tattheva, karonto puññasañcayaṃ.
自此,我将宣说其无杂的世系;
在此宣说之时,其中了无混杂。
Ito paṭṭhāya vakkhāma, tassa vaṃsamanākulaṃ; Vuccamānamhi ettheva, tasmiṃ hoti asaṅkaro.
生于甘蔗王族世系,以大名王著称;
他是一位大福德者,德行周遍。
Jāto okkākavaṃsamhi, mahātissoti vissuto; Āsi eko mahāpuñño, samākiṇṇaguṇākaro.
他有一位妻子,名为桑伽比瓦,声名远扬;
她具足财富、福德与德行,是罗哈纳主人的女儿。
Tasse’kā bhariyā āsi, saṅghapivāti vīssutā; Dhaññapuññaguṇūpetā, dhītā rohaṇasāmino.
她有三个儿子,长子名为阿伽贝提迦;
次子名为达普罗,三子名为玛尼阿迦;
Tassāputtā tayo āsuṃ, paṭhamo aggabedhiko; Dutiyo dappulo nāma, tatiyo maṇiakkhiko.
她只有一个女儿,名为尔贾纳玛嘎,是那个地方的女儿;
名为罗哈纳的长子,成了该国的自主统治者。
Ekāva dhītā tassāsi, rājanamagamā ca sā; Jeṭṭho rohaṇanāmassa, desassā’si sayaṃ vasī.
他建造了大集会堂,在大村中极为富有;
以及名为达塔迦菩提的精舍,他的家族便在此地。
Mahāpāḷiṃ sa kāresi, mahāgāme mahādhano; Dāṭhaggabodhināmañca, pariveṇaṃ tahi vaṃso.
在卡那村,为盲者及病者建造了厅堂;
在寺院与佛像处,建起宏伟的佛像殿。
Kāṇagāmamhi kāṇānaṃ, gilānānañca sālake; Vihāre paṭimāvhe ca, mahantaṃ paṭimāgharaṃ.
他建造并安置了石制的佛陀真身舍利塔;
大名称尊者具足智慧,犹如神通化现一般。
Patiṭṭhapesi katvāna, buddhatattha silāmayaṃ; Mahantanāmaṃ sappañño, iddhīhi viya nimmitaṃ.
他又建造了以自己的名字命名的娑罗林寺院,
同样还有僧房精舍与卡遮罗村。
Sālavāṇañca kāresi, vihāraṃ attanāmakaṃ, Pariveṇavihārañca, tathā kājaragāmakaṃ.
建造了法堂、寺院等新工程之后,
这位智者亲自将那里的厕所清扫干净。
Navakammāni kāretvā, dhammasālavihārake; Sayaṃ vaccakuṭī esa, tattha sodhesi buddhimā.
他食用了比丘僧众所剩的残食;
并将曼达村与无盐村施予僧团。
Ucciṭṭhaṃ bhikkhusaṅghassa, bhojanaṃ paribhuñjiya; Maṇḍagāmañca saṅghassa, gāmaṃ’dāsi masādavā.
在彼逝世之后,曾造作这些及其他无数善业;
其弟即是当地名为达普拉的主人。
Puññāne’tānicaññāni, katvā tasmiṃ divaṅgate; Āsī tassā’nujo tattha, sāmi dappulanāmako.
他于该处执掌王权,统御七百侍从;
广行大布施,毫无疑虑地前往罗哈纳。
Isseraṃ tattha vattesi, sampamaddiya satta vo; Mahādānaṃ pavattesi, nissaṅkaṃ rohaṇaṃ agā.
众人对他心生满意,称叹道:‘此乃大主人!’
从那时起,世间便称他为“大主人”。
Tassa tuṭṭho jano āha, mahāsāmīti esano; Tato paṭṭhāya taṃ loko-mahāsāmīti vohari.
听闻石王的事迹,人主便欲将己女许配;
对其众多功德深感满足,便将女儿赐予了他。
Sutvāna taṃ silādāṭho, narindo sakadhītaraṃ; Tassa pādāsi santuṭṭho, guṇehi bahukehi ca.
耽著王位之乐,被尊为‘堪任王位者’;
摩那梵等,皆为其心量广大之子。
Yujarājattamassādā, rajjayoggoti mānituṃ; Māṇavammādayo tassa, puttā āsuṃ mahāsayā.
于住石岛的大长老座前,
闻法之后生起净信,对彼深加尊崇。
Pāsāṇadipavāsissa, mahātherassa santike; Dhammaṃ sutvā pasīditvā, tasmiṃ taṃ bahumānituṃ.
Vihāraṃ rohaṇe katvā, tassa pādāsi sopi taṃ; Cātuddisiyasaṅghassa, paribhogāya vissajji.
他在安巴玛拉寺等处,建造了众多精舍;
又建造了卡迪拉利精舍之后,向天神作了供养。
Ambamālā vihārādi, vihāre kārayi bahū; Khadirālivihārañca, katvā deva mapūjayi.
可意的殿堂,悬垂着珍珠网帘,已经十分破旧;
又有增辉的楼阁,以及塔坎比拉殿。
Pāsādamanurārāmaṃ, muttolambaṃ sujiṇṇakaṃ; Sīrivaḍḍhañca pāsādaṃ, tathā takkambilaṃ paraṃ.
比丘们清扫彼处后,令三十二位居住;
以一切资具布施,令具慧者满足。
Sodhetvā bhikkhavo tattha, dvattiṃsa parivāsayi; Sabbapaccayadānena, santappetvā mahīmati.
他布施了凯瓦塔·甘毗罗村给那伽精舍;
同样,他为王精舍取得了贡纳村。
Adā kevaṭṭagambhīraṃ, gāmaṃ nāgavihārake; Tathā rājavihārassa, gonnagāmaṃ samādiyi.
他布施了坎提卡帕巴卡村给提萨精舍;
他向吉塔拉帕巴塔山布施了名为贡纳维提卡的村庄。
Adā tīsavihārassa, tathākantikapabbakaṃ; Cittalapabbatassā’dā, gāmaṃ so gonnaviṭṭhikaṃ.
布施之后,又将名为索摩拉瓦塔卡的村庄赠予他;
并建造了一座佛像殿堂,同样殊妙悦意。
Datvā riyākarassesa, gāmaṃ somālavatthukaṃ; Akāsi paṭimāgehaṃ, tatheva sumanoharaṃ.
他为彼处的胜者制作了珍贵的眉间白毫;
又制作金箔,亲自完成一切供养仪轨。
Tatraṭṭhassa jinassā’kā, uṇṇalomaṃ mahagghiyaṃ; Hemapaṭṭañca kāresi, sabbaṃ pūjāvidhiṃ sa’kā.
Cetiye parijiṇṇe so, sudhākammena rañjayi; Tipañcahatthaṃ kāresi, metteyyaṃ sugataṃ paraṃ.
那位光辉者成就了如是无量功德;
自己善作,亦令随从们施行。
Evamādini puññāni, appameyyāni so vibhū; Akāsi ca sayaṃ sādhu, parivārehī kārayi.
Parivārā ca tassāsuṃ, bahūpuññakarā narā; Vihārā nekakā āsuṃ, katā tehi sappaccayā.
Kadāci maggaṃ gacchaṃ so, araññamhi agāmake; Senaṃ saṃvidahitvāna, vāsaṃ kappesi rattiyaṃ.
他沐浴涂香,享用了美食,安卧于舒适的床榻;
在可爱的宫殿中,他躺卧下来,欲入睡眠。
Sunahātavillitto so, subhuttosayane sukhe; Nipannesu ghare ramme, niddāyitumupakkami.
Alabhanto tadā niddaṃ, kinnu kho iti kāraṇaṃ; Pavattiṃ upadhārento, divase sabbamattano.
Adisvā kāraṇaṃ anto, avassaṃ bahi hessati; Iti cintiya yojesi, manussetaṃ gavesituṃ.
他毫不迟疑地说道:“我的祖母在夜间;”
他们浑身湿透,站在树脚下,说道:“把他们带来。”
Evamāha ca nissaṅkaṃ, ayyakā mama rattiyaṃ; Tementā rukkhamūlasmiṃ, ṭhitā ānetha te iti.
大众也手持灯火,前往搜寻;
那时,比丘们抵达大村,安住于树下。
Tepi gantvā gavesantā, dīpahatthā mahājanā; Mahāgāmā’gate bhikkhū, rukkhamūlagate tadā.
他们便前去,向国王禀报了此事;
比丘见此,心生满足,便将他带回自己的住处。
Te gantvā sāsanaṃ rañño, ārocesuṃ padhāviso; Disvā ca bhikkhu santuṭṭho, netvā vāsagharaṃ sakaṃ.
为比丘们常行布施,备好染色袈裟;
将浸湿的袈裟施与他们后,便受持了袈裟。
Niccadānāya bhikkhūnaṃ, ṭhapite rattacīvare; Tesaṃ datvāna tintāni, cīvarāni samādiya.
备好濯足之水等物,令其安稳舒适;
请他们全体在铺设妥帖的床座上就座;
Sukkhāpiya ca katvāna, pādadhovanakādikaṃ; Nisīdāpiya te sabbe, sayane sādhu santhate.
备办医药后,亲手奉上;
清晨时分,他亦备办饮食等所应作之事。
Bhesajjaṃ paṭiyādetvā, sayamevo’panāmiya; Paccūsepi ca katvāna, kattabbaṃ bhojanādikaṃ.
布施已,令作净,而后随其所欲遣散;
如是,这位福德宝藏者的一日便如此度过。
Datvā kappiya kāre’tha, vissajjesi yathāruciṃ; Evaṃ puññaratasseva, tassā’si divasaṃ gataṃ.
当那福德充盈的无上人安住之际,
将整个国土与民众,悉皆导向福德善业之中。
Evaṃ puññaparetasmiṃ, vasamāne naruttame; Raṭṭhaṃ janapadaṃ sabbaṃ, yojetvā puññakammesu.
摩奴居于东方国土,聚集兵力;
他夺取了父亲的军队与财富。
Māṇo pācinadesamhi, vasanto balasaṅgahaṃ; Katvāna pituno senaṃ, dhanaṃ cevā harāpiya.
他前往提普楚拉小村,准备开战;
大力者丹陀波帝听闻此事,从坦巴兰伽出发。
Kātuṃ saṅgāmamāgañchi, tipucullasagāmakaṃ; Dāṭhopatisso taṃ sutvā, tambalaṃgā mahābalo.
他们彼此交锋,于彼处爆发一场大战;
丹陀波帝的勇士们,犹如屠鹿一般击杀仇敌。
Tatthā’kaṃsu mahāyuddhaṃ, aññamaññaṃ samāgatā; Yodhā dāṭho patissassa, māṇaṃ saṅgaṃva mārayuṃ.
达普拉听闻此事,也被忧箭刺中而死;
他在阿努拉德普勒住了七日,执掌王权。
Taṃ sutvā dappulo sopi, sokasallahato mari; Sattāha manurādhamhi, vasaṃ rajjamakārayi.
他在罗哈纳执掌王权三年;
因此,他的故事既在罗哈纳流传,也在此地传颂。
Rohaṇe tīṇi vassāni, esa rajjamakārayi; Tasmā tassa kathā āsi, rohaṇamhi idhāpi ca.
如是,在来世的战场上,
人们历尽艰辛所获的诸欲乐;
这些欲乐刹那即逝,犹如闪电,
有智慧的人,怎会对此生起喜乐?
Evaṃ paremāriya āhavamhi, Kicchena laddhāva narena bhogā; Āsuṃ khaṇe vijjulatopa bhogā, Ko buddhimā tesu ratiṃ kareyya.