第三十九品
Ekūnacattālīsatima pariccheda
二王阐明
Rājadvayadīpano
于是,那个名叫迦叶的恶王,
给弟弟送去了马、牛和五种食物。
Tato kassapanāmo so, pāpako narapālako; Assa go pañcasūdañca, pesayitvāna bhātikaṃ.
欲行杀害而不能,心怀恐惧,便往狮子山
命人四面清理,令其难为人登
Mārāpetuṃ asakkonto, bhīto sīhagiriṃ gato; Durārohaṃ manussehi, sodhāpetvā samantato.
围以墙垣,建成狮子之形
那里有梯子与屋舍,他便由此得彼名。
Pākārena parikkhippa, sīhākārena kārayi; Tattha nisseṇi gehāni, tena taṃ nāmako ahū.
于其处积聚财富,善加隐藏,妥为守护;
他对自己所藏的财物,在处处设下守护。
Saṃharitvā dhanaṃ tattha, nidahitvā sugopitaṃ; Attano nihitānaṃ so, rakkhaṃ datvā tahiṃ tahiṃ.
在那里建造了一座美丽悦目的王宫;
宛如第二座阿拉卡曼达,如同财神库维罗安住其中。
Katvā rājagharaṃ tattha, dassaneyyaṃ manoramaṃ; Dutiyālakamandaṃva, kuverova tahiṃ vasi.
名为鹿母者建造了名为将军的精舍;
并为灌顶胜者(佛陀)建造了精舍与住所。
Migāro nāma kāresi, senāpati sanāmakaṃ; Pariveṇaṃ tathāgeha-mabhisekajinissa ca.
向正自觉者请求灌顶之后,从石座处得坚固之记;
他心想:“我未得王位,我将了知缘由。”便如此安立。
Tassābhisekaṃ yācitvā, silāsambuddhato’dhiraṃ; Aladdhāsāmi no rajje, jānissāmīti saṇṭhahi.
他对自己所造的业生起追悔,
‘我将从所作之业中解脱吗?’怀着这样的念头,他造作了无量的福德。
Hutvā vippaṭisārī so, attanā katakammanā; Muccissāmi kataṃ nu’ti, puññaṃ kāsi anappakaṃ.
他在城门处建造了大精舍,
又在岛上每隔一由旬建造了芒果园。
Mahā vatthuni kāresi, dvāresu nagarassa so; Ambuyyāne ca kāresi, dīpe yojana yojane.
又以昔日资具,建造了名为“主宰沙门园”的精舍;
并令他惠施了更多的财物村,所施更胜于前。
Issarasamaṇārāmaṃ, kāretvā pubbavatthuto; Adhikaṃ bhogagāme ca, adhikaṃ tassa dāpayi.
Bodhi uppalavaṇṇā ca, tassāsuṃ dhītaro duve; Vihārassa’ssa kāresi, nāmaṃ tāsañca attano.
Dente tasmiṃ na icchiṃsu, samaṇā theravādino; ‘‘Pitughātissa kamma’’nti, lokagārayha bhīruno.
我正欲向他们供养正觉者之像;
比丘们接受了,说道:‘这是我们导师的财物。’
Dātukāmosa tesaṃ’va, sambuddha paṭimāya’dā; Bhikkhave adhivāsesuṃ, bhogo no satthuno iti.
Kathā niyyanti uyyāne, samīpe pabbatassa so; Kārāpesi vihāraṃ so, tesaṃ nāmo tato ahu.
他布施给法喜者(Dhammaruci)四资具具足的供养。
Adā dhammarucinaṃ taṃ, sampatta catupaccayaṃ; Vihārañceva uyyānaṃ, disābhāgamhi uttare.
他食用了那位妇女所供养的带汤饭食,
佐以酥油,配以可意的汤菜精心烹制而成。
Bhattaṃ sanīrapakkaṃ so, bhuñjitvā dinnamitthiyā; Sappiyuttaṃ manuññehi, sūpehi abhisaṅkhataṃ.
Manuññamidamayyānaṃ, dassamevanti tādisaṃ; Bhattaṃ pādāsi bhikkhūnaṃ, sabbesañca sacīvaraṃ.
Uposathamadhiṭṭhāsi, appamaññañca bhāvayi, Samādiyi dhutaṅge ca, likhāpesi ca potthake.
他令人建造了布施堂等诸多建筑;
他因怖畏他世,依止于尊者目犍连。
Paṭimādāna sālādiṃ, kārāpesi anappakaṃ; Bhito so paralokamhā, moggallānā ca vattati.
此后十八年,目犍连为大雄;
他依循尼乾陀的预言,与十二位同伴,
Tato aṭṭhārase vasse, moggallāno mahābhaṭo; Ādesena nigaṇṭhānaṃ, dvādasaggasahāya vā.
从赡部洲来到此地,在安巴陀迦拘罗迦一带,
他在名为库拉利的寺院中集结了兵力。
Jambudīpā idhāgamma, dese ambaṭṭhakolake; Kuḷārī nāme bandhittha, vihāre balasañcayaṃ.
国王听闻后,便将他擒获,心想‘我定要摧破’,随即出征;
尽管占相师们说‘这不可能’,他仍是大勇力者。
Rājā sutvā gahetvā taṃ, bhañjissāmiti nikkhami; Nemittehi na sakkāti, vadantepi mahābalo.
目犍连也已整装束甲,犹如勇士或勇士的同伴;
奔赴天人之战,恰如天王善生主。
Moggallānopi sannaddha balo sūrasahāya vā; Gacchanto surasaṅgāmaṃ, devo viya sujampati.
彼此逼近交锋,如同大海冲决堤岸;
双方大军,展开了激战。
Aññamaññaṃ upāgamma, bhinnavelāva sāgarā; Ārabhiṃsu mahāyuddhaṃ, balakāyā ubhopi te.
迦叶望见前方有一片大泥沼,
他改道而行,调转了象队。
Kassapo purato disvā, mahantaṃ kaddamāsayaṃ; Gantumaññena maggena, parivattesi dantinaṃ.
Disvā taṃ sāmikono’yaṃ, palāyati bhaṇe iti; Balakāyo pabhijjittha, ‘‘diṭṭhaṃ piṭha’’nti ghosayuṃ.
目犍连大力王,以利剑将其斩断,
将头颅抛向空中,把匕首掷入鞘中。
Moggalāna balārājā, chetvā nikaraṇena so; Sīsaṃ ukkhipiyā’kāsaṃ, churikaṃ kosiyaṃ khipi.
他完成了杀戮之事,对此业感到满意;
带上所有财物,他来到了胜妙之城。
Katvā’ḷāhana kiccaṃ so, tassa kamme pasīdiya; Sabbaṃso dhanamādāya, āgañchi nagaraṃ varaṃ.
比丘们听闻此事,衣着齐整,披覆严整;
将住所洒扫净洁,依次排立。
Bhikkhū sutvā pavattiṃ taṃ, sunivatthā supārutā; Sammajjitvā vihārañca, aṭṭhaṃsu paṭipāṭiyā.
抵达大云林,犹如帝释天之欢喜园;
大军退去,在象栏之外。
Mahāmeghavanaṃ patvā, devarājāva nandanaṃ; Mahāsena nivattetvā, hatthipākārato bahi.
近前顶礼之后,于彼僧团生起净信;
以伞盖供养僧团,僧团即以此回施于他。
Upasaṅkamma vanditvā, saṅghe tasmiṃ pasīdiya; Chattattena saṅghaṃ pūjesi, saṅgho tasseva taṃ adā.
那个地方被称为‘伞盖增’,并在那里建造了纪念建筑。
Taṃ ṭhānaṃ chattavaḍḍhīti, vohariṃsu tahiṃ kataṃ; Pariveṇampi taṃ nāmaṃ, ahosi puramāgato.
Vihāre dvepi gantvāna, saṅghaṃ tatthā’bhivandiya; Pāpuṇitvā mahārajjaṃ, lokaṃ dhammena pālayi.
愤怒者露出獠牙,杀害了我的父亲;
随顺死者,因此得名罗刹。
Kuddho nīhari dāṭhaṃso, ghātakaṃ pituno mama; Anuvattitvā maccāti, tena rakkhasa nāma vā.
Atirekasahassaṃ so, amaccānaṃ vināsayi; Kaṇṇanāsādi chedesi, pabbājesi tathā bahū.
其后听闻正法,心生净信,满怀喜悦,
他兴办了盛大的布施,犹如雨云普降大地。
Tato sutvāna saddhamma-mupasanno sumānaso; Mahādānaṃ pavattesi, megho viya mahītale.
每逢弗沙月的满月日,他都举行布施;
从那时起,这项布施传统至今仍在岛上延续。
Phussapuṇṇamīyaṃ dāna-manuvassaṃ pavattayi; Tato paṭṭhāya taṃ dānaṃ, dīpe ajjāpi vattati.
Sopi sārathiko lāja-dāyako piturājino; Ānetvā pitusande saṃ, moggallānassa dassayi.
Taṃ disvā paridevitvā, pituno pema mattanī; Vaṇṇetvā tassa pādāsi, dvāranāyakataṃ vibhū.
弥伽罗将军依仪轨禀报后,
为胜利者举行了如法如意的灌顶。
Senāpati migārohi, nivedetvā yathā vidhiṃ; Abhiseka jinassā’kā, abhisekaṃ yathāruciṃ.
在名为“坚固”的狮子山上,还有憍陈如的牙舍利;
他令建造了法喜部与萨伽利部的寺院;
Sīhā’cale daḷhanāmaṃ, dāṭhā koṇḍaññakampi ca; Vihāraṃ dhammarucinaṃ, sāgalinañca dāpayi.
于山上建成部分精舍,供养给长老;
在名为摩诃男的、长林中的僧舍。
Pabbatantu vihāraṃso, katvā therassa dāpayi; Mahānāmasanāmassa, dīghasaṇḍa vihārake.
建造了名为罗吉尼的比丘尼精舍后;
那位大智者将其施予了沙伽利迦比丘尼们。
Rājinināmakañceva, katvā bhikkhunupassayaṃ; Adā sāgalikānaṃ so, bhikkhunīnaṃ mahāmati.
出身兰巴堪纳迦族,名为达塔帕布提;
于侍奉迦叶时,有人心生厌离。
Lambakaṇṇakagottopi, dāṭhā pabhuti nāmako; Kassapassa upaṭhāne, koci nibbinna mānaso.
Gantā me reliyaṃ vaggaṃ, Vāsaṃ tattheva kappayi; Ahosi putto tasseko, Silākā loti pissuto.
他也因畏惧迦叶,便与自己的亲属一同
他与目犍连一同从此处前往阎浮洲。
Sopi kassapato bhīto, ñātakena saha’ttano; Moggallānena gantvāna, jambudīpatalaṃ ito.
Bodhipaṇḍavihārampi, pabbajjaṃ samupāgato; Karonto saṅghakiccāni, sādaro so supesalo.
他将母亲奉与僧团,僧团对他生起净信;
他自称‘我是沙弥’,由此便以此为名。
Ammaṃ saṅghassa pādāsi, saṅgho tasmiṃ pasīdiya; Āha’mba sāmaṇero’ti, tena taṃ nāmako ahu.
他依所说的仪轨,在那发舍利塔处,
获得发舍利后,迎请至自己的王国。
So kesadhātuvaṃsamhi, vuttena vidhinā tato; Kesadhātuṃ labhitvāna, tassa rajje idhā’nayi.
向塔恭敬供养后,便取走了那些发舍利;
安放在珍贵的水晶容器中。
Tassa katvāna sakkāraṃ, gahetvā kesa dhātuyo; Mahagghe nidahitvāna, karaṇḍe phalikumbhavhe.
在殊胜的殿堂中,为燃灯世尊的圣像;
以供养令其增胜,举行了盛大的供养。
Dīpaṅkarassa nāthassa, paṭimāya ghare vare; Vaḍḍhetvā parihārena, mahāpūjaṃ pavattayi.
将其舅父和妻子制为金像,安置于此;
又安立了诸多圣像及其庄严的画像。
Mātulaṃ bhariyañca’ssa, katvā sovaṇṇayaṃ tahiṃ; Ṭhapesi paṭimāyo ca, assa bimbañca cārukaṃ.
他令人造了发舍利容器、伞盖与宝石亭阁;
并制作了一对上首弟子像,以及拂尘与宝扇。
Kesadhātukaraṇḍañca , chattaṃ ratanamaṇḍapaṃ; Sāvakaggayuṃgaṃ vāḷa-bījaniñca sakārayi.
国王还赐予他超越自身的殊胜礼遇,
制成“石黑”剑柄,安排护卫。
Parihārañca tassa’dā, rājā adhikamattano; Silākāḷa masiggāhaṃ, katvā rakkhāya yojayi.
Asiggāhasilākāḷo, iti tenā’si vissuto; Bhaginiñca’ssa pādāsi, saddhiṃ bhogena bhūmipo.
以上仅为略说,若要详尽阐述,
具慧者应从《发舍利塔史》中全面了知。
Vutto’yamati saṅkhepo, vitthāro pana sabbaso; Kesadhātukavaṃsamhā, gahetabbo vibhāvinā.
他以大海环绕作为屏障,令岛屿在迦尸境内无所畏惧;
他清净了法的事业,护持胜者的正法教。
Bandhitvā sāgarā rakkhaṃ, dīpañca kāsinibbhayaṃ; Dhammakammana sodhesi, sadhammaṃ jinasāsanaṃ.
他名为将军,建起殊胜的精舍;
第十八年,他福德尽而命终。
Senāpatisa nāmaṃ’kā, padhānaghara muttaro; Katvā’ṭṭhārasame vasse, so puññāni khayaṃ gato.
迦叶虽具大力,福德尽时,终为有为法所败;
他未能战胜死魔,自己反如奴仆一般;
因此,智者摧破死魔之力,便得安乐;
涅槃是究竟不死的吉祥之境,知足者所应证得。
Kassapato jito atibali puññakkhaye saṅkhate; Jetuṃ no visahittha maccumupagaṃ so yevadāsoviya; Tasmā maccubalaṃ nihacca sukhino hessanti medhāvino; Nibbānaṃ paramaccutaṃ sivapadaṃ pattabbamattaññunā.