第三十九品
Ekūnacattālīsatima pariccheda
那时,那个叫迦叶的恶王,
给弟弟送去了马、牛和五个厨师。
Tato kassapanāmo so, pāpako narapālako; Assa go pañcasūdañca, pesayitvāna bhātikaṃ.
他没法把人杀掉,心里害怕,就去了狮子山。
让人从四周清理干净,使它难以被人攀登。
Mārāpetuṃ asakkonto, bhīto sīhagiriṃ gato; Durārohaṃ manussehi, sodhāpetvā samantato.
用围墙围起来,建成狮子的形状;
在那里,有带梯子的房屋,因此那得了那个名字。
Pākārena parikkhippa, sīhākārena kārayi; Tattha nisseṇi gehāni, tena taṃ nāmako ahū.
在那里把财物收拢起来,妥善藏好、仔细守护;
他把自己藏好的东西,到处都安排好了守护。
Saṃharitvā dhanaṃ tattha, nidahitvā sugopitaṃ; Attano nihitānaṃ so, rakkhaṃ datvā tahiṃ tahiṃ.
在那里建了一座王宫,美丽又悦目。
就像第二个月光水晶宫,犹如库维罗住在那里。
Katvā rājagharaṃ tattha, dassaneyyaṃ manoramaṃ; Dutiyālakamandaṃva, kuverova tahiṃ vasi.
名为米迦罗的将军,建造了与己同名的精舍;
同样为灌顶胜者建造了住所。
Migāro nāma kāresi, senāpati sanāmakaṃ; Pariveṇaṃ tathāgeha-mabhisekajinissa ca.
向其请求灌顶之后,从石造佛处懦弱地(或:以不坚定之心)。
我没得到王位,我要弄清楚是怎么回事,就这样下定了决心。
Tassābhisekaṃ yācitvā, silāsambuddhato’dhiraṃ; Aladdhāsāmi no rajje, jānissāmīti saṇṭhahi.
他成为之后心生懊悔,因自己所造之业……
“我会从已造的业中解脱吗?”他这样想着,于是造作了许多福德。
Hutvā vippaṭisārī so, attanā katakammanā; Muccissāmi kataṃ nu’ti, puññaṃ kāsi anappakaṃ.
城门之处广营大舍,
芒果园中亦复兴建;于岛上每隔一由旬而置一所。
Mahā vatthuni kāresi, dvāresu nagarassa so; Ambuyyāne ca kāresi, dīpe yojana yojane.
建成主宰沙门园,规模大于旧基;
又令增益食邑村庄,施与彼园更多。
Issarasamaṇārāmaṃ, kāretvā pubbavatthuto; Adhikaṃ bhogagāme ca, adhikaṃ tassa dāpayi.
菩提和莲华色,是他的两个女儿。
他让人建好了那座精舍,又用她们与他自己的名字来为该精舍命名。
Bodhi uppalavaṇṇā ca, tassāsuṃ dhītaro duve; Vihārassa’ssa kāresi, nāmaṃ tāsañca attano.
Dente tasmiṃ na icchiṃsu, samaṇā theravādino; ‘‘Pitughātissa kamma’’nti, lokagārayha bhīruno.
欲施与彼众者,于正觉者之像施供;
诸比丘纳受,言此是我等导师之所有。
Dātukāmosa tesaṃ’va, sambuddha paṭimāya’dā; Bhikkhave adhivāsesuṃ, bhogo no satthuno iti.
他们在山附近的园林里谈论着。
他让人建了一座精舍,从此以后,他就以他们(的名字)得名。
Kathā niyyanti uyyāne, samīpe pabbatassa so; Kārāpesi vihāraṃ so, tesaṃ nāmo tato ahu.
乐法之人,施以所得四资具;
北方之域,复施精舍与园林。
Adā dhammarucinaṃ taṃ, sampatta catupaccayaṃ; Vihārañceva uyyānaṃ, disābhāgamhi uttare.
他吃了那位女人供养的、带着汤汁煮好的饭食,
用可意的菜肴精心烹制,还配上了酥油。
Bhattaṃ sanīrapakkaṃ so, bhuñjitvā dinnamitthiyā; Sappiyuttaṃ manuññehi, sūpehi abhisaṅkhataṃ.
“这是令人愉悦的,诸位尊者,请享用吧。”诸如此类。
他把食物布施给比丘们,并连同衣布一起布施给所有比丘。
Manuññamidamayyānaṃ, dassamevanti tādisaṃ; Bhattaṃ pādāsi bhikkhūnaṃ, sabbesañca sacīvaraṃ.
他遵守伍波萨他,并修习无量心。
他受持头陀支,还让人把经典写下来。
Uposathamadhiṭṭhāsi, appamaññañca bhāvayi, Samādiyi dhutaṅge ca, likhāpesi ca potthake.
他让人建了许多佛像堂等建筑,数量不少。
他害怕来世,并且依止目犍连尊者而生活。
Paṭimādāna sālādiṃ, kārāpesi anappakaṃ; Bhito so paralokamhā, moggallānā ca vattati.
此后十八年间,目犍连大力士,
遵尼乾陀之命,与十二上首为伴。
Tato aṭṭhārase vasse, moggallāno mahābhaṭo; Ādesena nigaṇṭhānaṃ, dvādasaggasahāya vā.
从赡部洲来到这里,在安巴陀迦拘罗迦一带;
在名为库拉利的精舍中,集结了兵力。
Jambudīpā idhāgamma, dese ambaṭṭhakolake; Kuḷārī nāme bandhittha, vihāre balasañcayaṃ.
国王听说后,心想“我要擒拿他并消灭他”,于是出发了。
就算占相师们说“这不可能”,他依然是大威力的强者。
Rājā sutvā gahetvā taṃ, bhañjissāmiti nikkhami; Nemittehi na sakkāti, vadantepi mahābalo.
目犍连亦披甲力壮,以勇士为伴;
奔赴天人之战,宛如苏阇之夫天王。
Moggallānopi sannaddha balo sūrasahāya vā; Gacchanto surasaṅgāmaṃ, devo viya sujampati.
彼此靠近交锋,就像大海冲破堤岸一样;
双方军队都奋力投入了大战。
Aññamaññaṃ upāgamma, bhinnavelāva sāgarā; Ārabhiṃsu mahāyuddhaṃ, balakāyā ubhopi te.
迦叶看见前方有一大片泥沼,
为了改走另一条路,他让大象掉头走了。
Kassapo purato disvā, mahantaṃ kaddamāsayaṃ; Gantumaññena maggena, parivattesi dantinaṃ.
看见他后,心想:“喂,这主人要逃跑了。”
军队溃散了,他们喊道:看见背影了。
Disvā taṃ sāmikono’yaṃ, palāyati bhaṇe iti; Balakāyo pabhijjittha, ‘‘diṭṭhaṃ piṭha’’nti ghosayuṃ.
目犍连大力王,以利刃切断之后,他;
他把头往空中一甩,把刀插回鞘中。
Moggalāna balārājā, chetvā nikaraṇena so; Sīsaṃ ukkhipiyā’kāsaṃ, churikaṃ kosiyaṃ khipi.
他做完火葬的事务,就对那人(死者)的作为感到满意;
他带上全部财物,来到了一座殊胜的城市。
Katvā’ḷāhana kiccaṃ so, tassa kamme pasīdiya; Sabbaṃso dhanamādāya, āgañchi nagaraṃ varaṃ.
比丘们听说了这件事,穿好下衣、披好上衣;
把住处打扫干净后,他们依次站好。
Bhikkhū sutvā pavattiṃ taṃ, sunivatthā supārutā; Sammajjitvā vihārañca, aṭṭhaṃsu paṭipāṭiyā.
到了大云林,就像天帝释到了欢喜园一样;
使大军退回,到了象栏外面。
Mahāmeghavanaṃ patvā, devarājāva nandanaṃ; Mahāsena nivattetvā, hatthipākārato bahi.
近前顶礼已,于彼僧团生净信;
以伞盖供僧,僧团受已还赠其人。
Upasaṅkamma vanditvā, saṅghe tasmiṃ pasīdiya; Chattattena saṅghaṃ pūjesi, saṅgho tasseva taṃ adā.
那个地方就被叫作“伞盖增”,人们在那里建了纪念物。
那座精舍也得了个名字,也以此(伞盖增)为名;而他是来到城中的。
Taṃ ṭhānaṃ chattavaḍḍhīti, vohariṃsu tahiṃ kataṃ; Pariveṇampi taṃ nāmaṃ, ahosi puramāgato.
去了两座精舍,在那里顶礼了僧团;
得到大王国之后,他如法地治理世间。
Vihāre dvepi gantvāna, saṅghaṃ tatthā’bhivandiya; Pāpuṇitvā mahārajjaṃ, lokaṃ dhammena pālayi.
他发怒时露出獠牙,对着杀我父亲的凶手;
随顺死者之后,因此他名为罗刹或。
Kuddho nīhari dāṭhaṃso, ghātakaṃ pituno mama; Anuvattitvā maccāti, tena rakkhasa nāma vā.
他毁灭了超过一千位大臣;
他割掉了(那些人的)耳朵、鼻子等,还照样把很多人驱逐出境。
Atirekasahassaṃ so, amaccānaṃ vināsayi; Kaṇṇanāsādi chedesi, pabbājesi tathā bahū.
听了之后,他对正法生起净信,满心欢喜;
他举行了盛大的布施,就像雨云洒落在大地上一样。
Tato sutvāna saddhamma-mupasanno sumānaso; Mahādānaṃ pavattesi, megho viya mahītale.
在弗沙月的满月日,他每年举行布施。
从那时起,这项布施在岛上一直延续到今天。
Phussapuṇṇamīyaṃ dāna-manuvassaṃ pavattayi; Tato paṭṭhāya taṃ dānaṃ, dīpe ajjāpi vattati.
那个车夫也是给父王送炒米的人。
带来父亲的口信,出示给目犍连看。
Sopi sārathiko lāja-dāyako piturājino; Ānetvā pitusande saṃ, moggallānassa dassayi.
见彼悲泣,他恸哭哀叹,方知父爱在己身;
赞叹其德,此显贵者遂赐以守门统帅之尊位。
Taṃ disvā paridevitvā, pituno pema mattanī; Vaṇṇetvā tassa pādāsi, dvāranāyakataṃ vibhū.
米嘎拉希将军,如仪轨禀白后;
为胜者行灌顶,随所愿作灌顶。
Senāpati migārohi, nivedetvā yathā vidhiṃ; Abhiseka jinassā’kā, abhisekaṃ yathāruciṃ.
他施予了西哈山中的达哈那摩、孔丹尼亚牙与法喜、
萨伽利诸精舍。
Sīhā’cale daḷhanāmaṃ, dāṭhā koṇḍaññakampi ca; Vihāraṃ dhammarucinaṃ, sāgalinañca dāpayi.
把山坡建为精舍,施予名为摩诃男的长老,
在长排精舍中。
Pabbatantu vihāraṃso, katvā therassa dāpayi; Mahānāmasanāmassa, dīghasaṇḍa vihārake.
建好了一座名叫罗吉尼的比丘尼精舍后,
那位大智者把它布施给了沙伽利迦的比丘尼们。
Rājinināmakañceva, katvā bhikkhunupassayaṃ; Adā sāgalikānaṃ so, bhikkhunīnaṃ mahāmati.
虽出兰巴甘纳迦族,自齿得名达陀;
侍奉迦叶之时,其人心生厌离。
Lambakaṇṇakagottopi, dāṭhā pabhuti nāmako; Kassapassa upaṭhāne, koci nibbinna mānaso.
前往我的热利亚部,
他就在那里住了下来。
他有一子,名为尸罗迦罗,
以尸罗迦罗之名而著称。
Gantā me reliyaṃ vaggaṃ, Vāsaṃ tattheva kappayi; Ahosi putto tasseko, Silākā loti pissuto.
他亦畏惧迦叶,便与自己的亲戚
目犍连一起,由此前往赡部洲洲。
Sopi kassapato bhīto, ñātakena saha’ttano; Moggallānena gantvāna, jambudīpatalaṃ ito.
他来到菩提分寺,也出家成了比丘。
他恭敬又调柔,认真履行僧团的事务。
Bodhipaṇḍavihārampi, pabbajjaṃ samupāgato; Karonto saṅghakiccāni, sādaro so supesalo.
他把芒果布施给了僧团,僧团因此对他生起了信心。
说“芒果沙弥”,因此他就得了这个名字。
Ammaṃ saṅghassa pādāsi, saṅgho tasmiṃ pasīdiya; Āha’mba sāmaṇero’ti, tena taṃ nāmako ahu.
他按照《发舍利传承》中所说的仪轨,从那以后,
拿到发舍利后,就在他(迦叶王)在位统治期间把它带来这里(斯里兰卡)。
So kesadhātuvaṃsamhi, vuttena vidhinā tato; Kesadhātuṃ labhitvāna, tassa rajje idhā’nayi.
他做了恭敬供养后,取走了那些头发舍利;
把那些(舍利)安放在一个珍贵的水晶容器里。
Tassa katvāna sakkāraṃ, gahetvā kesa dhātuyo; Mahagghe nidahitvāna, karaṇḍe phalikumbhavhe.
于燃灯世尊圣像之殊胜殿堂,
以恭敬承事,盛兴大供养。
Dīpaṅkarassa nāthassa, paṭimāya ghare vare; Vaḍḍhetvā parihārena, mahāpūjaṃ pavattayi.
他在那里把舅父与妻子铸成金像,
安置了众像,又立他美妙之塑容。
Mātulaṃ bhariyañca’ssa, katvā sovaṇṇayaṃ tahiṃ; Ṭhapesi paṭimāyo ca, assa bimbañca cārukaṃ.
他让人做了装发舍利的容器、伞盖和宝石亭阁;
他让人制作了两位上首弟子(双尊)像,以及兽毛拂尘。
Kesadhātukaraṇḍañca , chattaṃ ratanamaṇḍapaṃ; Sāvakaggayuṃgaṃ vāḷa-bījaniñca sakārayi.
国王又赐他一份优待,厚于自身;
任命西拉卡拉为佩剑侍卫,以作护卫。
Parihārañca tassa’dā, rājā adhikamattano; Silākāḷa masiggāhaṃ, katvā rakkhāya yojayi.
持剑官西拉卡拉,他因此出了名。
国王把姊妹嫁给了他,连同一份财产。
Asiggāhasilākāḷo, iti tenā’si vissuto; Bhaginiñca’ssa pādāsi, saddhiṃ bhogena bhūmipo.
此唯略说,未及广陈;
智者当从《发舍利史》,通达其详。
Vutto’yamati saṅkhepo, vitthāro pana sabbaso; Kesadhātukavaṃsamhā, gahetabbo vibhāvinā.
把大海作为屏障围护起来,也使岛屿无所畏惧;
他以如法之举净化了胜者的正法教法。
Bandhitvā sāgarā rakkhaṃ, dīpañca kāsinibbhayaṃ; Dhammakammana sodhesi, sadhammaṃ jinasāsanaṃ.
乌陀罗以将军之名命名禅修室;
修诸福德后,命终。
Senāpatisa nāmaṃ’kā, padhānaghara muttaro; Katvā’ṭṭhārasame vasse, so puññāni khayaṃ gato.
被迦叶战胜的极有力者,福德耗尽时,是有为法。
他没能战胜死亡,就像奴隶一样。
所以,智者摧破死魔的力量后,就会得到安乐。
涅槃是至高无上的不死之境,是吉祥之地,为自知者所应当证得。
Kassapato jito atibali puññakkhaye saṅkhate; Jetuṃ no visahittha maccumupagaṃ so yevadāsoviya; Tasmā maccubalaṃ nihacca sukhino hessanti medhāvino; Nibbānaṃ paramaccutaṃ sivapadaṃ pattabbamattaññunā.