五、等无间缘
5. Samanantarapaccayo
缘法的分别与缘所生法的分别,与无间缘相似。
Paccayadhammavibhāgo ca paccayuppannadhammavibhāgo ca anantapaccaya sadiso.
以何义名为等无间?以全然无间之义,故名等无间。譬如石柱等中的色聚,虽似连成一体,但色法依其本性是有形的,中间实有限定色;两个色聚之间,的确存在所谓空间或间隙。然而,前后两组心与心所之间则非如此。由于它们依非色法的本性,是无形的,中间没有任何名为“限定法”的虚空或间隙,故全无间隔。世间也看不到两个聚之间有什么“中间”,有情因此便执心为恒常、稳固、不动、不变易之法,对心生起常想。如是,以全然无间之义,故为等无间。而所谓“以无间之义”,即是如前所说:令与自己相似的另一法,在自己无间之处生起之义。
Kenaṭṭhena samanantaroti. Suṭṭhu anantaraṭṭhena samanantaro. Yathā silāthambhādīsu rūpakalāpā ekābaddhā samānāpi rūpa dhammabhāvena saṇṭhāna jātikattā majjhe paricchedarūpasahitā eva honti. Dvinnaṃ rūpakalāpānaṃ majjhe antaraṃ nāma vivaraṃ nāma atthiyeva. Na tathā purimapacchimānaṃ dvinnaṃ cittacetasika kalāpānaṃ majjhe. Te pana arūpadhammabhāvena asaṇṭhāna jātikattā majjhe paricchedadhammassa nāma kassaci ākāsavivarassa abhāvato sabbaso antara rahitā eva honti. Lokassapi dvinnaṃ kalāpānaṃ antaraṃ nāma na dissati. Tato ime sattā cittaṃ nāma niccaṃ dhuvaṃ thāvaraṃ avipariṇāmadhammanti evaṃ citte niccasaññino honti. Evaṃ suṭṭhu anantaraṭṭhena samanantaro. Anantaraṭṭhenāti ca attano anantare attasadisassa dhammantarassa uppādanaṭṭhenāti pubbe vuttameva.
若如此,在灭尽定中,前心即非想非非想处心,后心即圣果心,二心之间或一昼夜、二昼夜……乃至七昼夜,都是无心的。在无想有情地,先前于欲有的死心为前心,后来于欲有的结生心为后心,在这二心之间,有情住立于无想有情处,经五百大劫而无心。对此,那两种前心难道没有令与自己相似的另一法,在自己无间之处生起的缘力吗?并非没有。然而,由于被强大的修习力与誓愿力所遮止,前心灭去时,实是带着令另一法于无间处生起之力而灭去;后心生起时,并非在彼刹那的同一相续中生起,而是于长时之后方得生起。不能仅凭此就说:‘前心没有令另一法于无间处生起之力’,也不能说‘它们不是无间缘的缘法’。譬如国王拥有战士,国王有时适时地说:‘你们现在不要作战,未到作战之时,待某时再战。’他们那时便不作战,只是巡行。即便如此,也不能说他们没有作战能力,也不能说他们不是战士。
Evaṃ sante nirodhasamāpattikāle purimacittaṃ nāma neva saññānāsaññāyatanacittaṃ, pacchimacittaṃ nāma ariyaphalacittaṃ, dvinnaṃ cittānaṃ antare ekarattidivampi dverattidivānipi.La. Sattarattidivānipi acittako hoti. Asaññasattabhūmiyaṃpi purime kāmabhave cuticittaṃ purimacittaṃ nāma. Pacchime kāmabhave paṭisandhicittaṃ pacchimacittaṃ nāma, dvinnaṃ cittānaṃ antare asaññasattabhave pañcakappasatāni puggalo acittako tiṭṭhati. Tattha dve purimacittāni attano anantare attasadisassa dhammantarassa uppādanapaccayasattirahitāni hontīti. Na honti. Mahantehi pana bhāvanāpaṇidhibalehi paṭibāhitattā purimacittāni ca nirujjhamānāni anantare dhammantarassa uppādana sattisahitāni eva nirujjhanti. Pacchimacittāni ca uppajjamānāni tasmiṃ khaṇe ekābaddhabhāvena anuppajjitvā cirakāle eva uppajjanti. Na ca ettakamattena purimacittānaṃ anantare dhammantarassa uppādana sattināma natthīti ca, te anantarapaccayadhammā nāma na hontīti ca sakkā vattuṃ. Yathā taṃ rañño yodhā nāma atthi, kadāci rājā kālaṃ ñatvā tumhe idāni māyujjhatha, yuddhakālo na hoti, asukasmiṃ kāle eva yujjhathāti vadeyya. Te ca tadā ayujjhamānā vicareyyuṃ. Evaṃ santepi tesaṃ yujjhanasatti nāma natthīti ca, te yodhā nāma na hontīti ca na sakkā vattunti.
于此,有人或许会问:“对于此缘,曾说到‘它们依非色法的本性,是无形的,中间不存在任何名为限定之法,因此全无间隔’。既然如此,先前在所缘缘中,以鼓声、琴声为譬喻,说诸心刹那刹那生灭,我们又如何能信受呢?”答道:“因为世间可见,种种彼此相异的心,即使仅一刹那,也有前后转起。此义已在前面的《心双论释》中详细阐明。”等无间缘释终。
Ettha vadeyyuṃ, imasmiṃ paccaye te pana arūpadhammabhāvena asaṇṭhāna jātikattā majjheparicchedadhammassa nāma kassaci abhāvato sabbaso antararahitā eva hontīti vuttaṃ. Evaṃ sante pubbe ārammaṇa paccaye bherisaddavīṇāsaddopamāhi yo cittānaṃ khaṇe khaṇe uppādo ca nirodho ca vutto, so amhehi kathaṃ paccetabboti. Aññamaññaviruddhānaṃ nānācittānaṃ khaṇamattepi pubbāpara parivattanassa loke paññāyanato. Ayamattho pubbe citta yamakadīpaniyaṃ vitthārato vuttoyevāti. Samanantarapaccaya dīpanā niṭṭhitā.