18. 道缘
5 段
十八、道缘
18. Maggapaccayo
十二道支为道缘,即:正见、正思惟、正语、正业、正命、正精进、正念、正定,以及邪见、邪思惟、邪精进、邪定。其余的邪语、邪业、邪命这三法并非单独的心所法,而是依妄语等而转起的四种不善蕴之名称,因此未被单独纳入道缘之中。一切有因的心与心所,以及与有因心俱生的色法,即是此道缘的缘生法。
Dvādasa maggaṅgāni maggapaccayo sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammā vācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi micchādiṭṭhi micchāsaṅkappo micchāvāyāmo micchāsamādhi. Sesā micchāvācā micchākammanto micchāājīvoti tayo dhammā visuṃ cetasikadhammā na honti. Musāvādādivasena pavattānaṃ catunnaṃ akusalakhandhānaṃ nāmaṃ. Tasmā te maggapaccaye visuṃ na gahitāti. Sabbe sahetukā citta cetasikadhammā ca sahetukacittasaha jātā rūpadhammā ca tassa paccayuppannā.
以何种含义称为道?以能导至善趣、恶趣、涅槃的方向与处所,故名为道。正见等八正道支能导至善趣的方向与处所,以及涅槃的方向与处所;四种邪道支则导至恶趣的方向与处所。
Kenaṭṭhena maggoti. Sugatiduggatinibbāna disādesasampā panaṭṭhena maggo. Sammādiṭṭhiādikāni hi aṭṭha sammāmaggaṅgāni sugati disādesañca nibbānadisādesañca sampāpanatthāya saṃvattanti. Cattāri micchāmaggaṅgāni duggatidisādesaṃ sampāpanatthāya saṃvattantīti.
其中,禅那缘能令心于所缘中正直、稳固、得达安止。所谓得达安止,是说心犹如投入深水的鱼,沉入遍相等相所缘之中。道缘则令轮转道中的思业、离轮转道中的修行业正直、稳固,令其得达业道,并令他们增长、增广、广大、得达他地。这便是此二缘的差别。
Tattha jhānapaccayo ārammaṇe cittaṃ ujuṃ karoti, thiraṃ karoti, appanāpattaṃ karoti. Appanāpattaṃ nāma gambhīre udake pakkhitto macchoviya kasiṇanimittādike nimittārammaṇe anupaviṭṭhaṃ cittaṃ pavuccati. Maggapaccayo vaṭṭapathe cetanākammaṃ vivaṭṭapathe bhāvanākammaṃ ujuṃ karoti, thiraṃ karoti, kammapathapattaṃ karoti, vuddhiṃ viruḷhiṃ vepullaṃ karoti, bhūmantarapattaṃ karoti. Aya metesaṃ dvinnaṃ paccayānaṃ viseso.
这里,“得达业道”是指杀生等善不善思业,因具足诸支而能引生结生,达到名为“业趣”的[果报]。“得达他地”是指依修习次第,从欲地渐次乃至出世间地,即使处在同一威仪路中,也能证入更上地的修行业。此义当如禅那缘中所说,依各自自性相,逐一阐明正见等诸道支。道缘释义毕。
Tattha kammapathapattaṃ nāma pāṇātipātādīnaṃ kusalākusala kammānaṃ aṅgapāripūriyā paṭisandhijanane samatthabhāvasaṅkhātaṃ kammagatiṃ pattaṃ cetanākammaṃ. Bhūmantarapattaṃ nāma bhāvanānukkamena kāma bhūmito paṭṭhāya yāva lokuttarabhūmiyā ekasmiṃiriyāpathepi uparūparibhūmiṃ pattaṃ bhāvanākammaṃ. Ayañca attho jhānapaccaye vuttanayena sammādiṭṭhiādikānaṃ maggaṅgadhammānaṃ visuṃ visuṃ sabhāva lakkhaṇehi dīpetabboti. Maggapaccayadīpanā niṭṭhitā.
