阿毗达摩论母圣典显示巴利原文
Abhidhammamātikāpāḷi
一时,世尊住于忉利天宫,在波利质多罗树下的白㲲石上。在那里,世尊为忉利天众开示阿毗达摩法。显示巴利原文
Ekaṃ samayaṃ bhagavā devesu viharati tāvatiṃsabhavane pāricchattakamūle paṇḍukambalasilāyaṃ. Tatra kho bhagavā devānaṃ tāvatiṃsānaṃ abhidhammakathaṃ kathesi.
一、法集论论母显示巴利原文
1. Dhammasaṅgaṇīmātikā
善法、不善法、无记法。乐受相应法、苦受相应法、不苦不乐受相应法。异熟法、异熟法性法、非异熟非异熟法性法。已执受执取法、未执受执取法、未执受非执取法。已杂染杂染法、未杂染杂染法、未杂染非杂染法。有寻有伺法、无寻唯伺法、无寻无伺法。喜俱行法、乐俱行法、舍俱行法。见所断法、修所断法、非见非修所断法。见所断因法、修所断因法、非见非修所断因法。趣向积集法、趣向损减法、非趣向积集非趣向损减法。有学法、无学法、非有学非无学法。小法、大法、无量法。小所缘法、大所缘法、无量所缘法。劣法、中法、胜法。邪性决定法、正性决定法、不定法。道所缘法、道因法、道增上法。已生法、未生法、当生法。过去法、未来法、现在法。过去所缘法、未来所缘法、现在所缘法。内法、外法、内外法。内所缘法、外所缘法、内外所缘法。有见有对法、无见有对法、无见无对法。(法集论·三法论母1–22)显示巴利原文
Kusalā dhammā (dha. sa. tikamātikā 1-22), akusalā dhammā, abyākatā dhammā. Sukhāya vedanāya sampayuttā dhammā, dukkhāya vedanāya sampayuttā dhammā, adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā dhammā. Vipākā dhammā, vipākadhammadhammā, nevavipākanavipākadhammadhammā. Upādiṇṇupādāniyā dhammā, anupādiṇṇupādāniyā dhammā, anupādiṇṇaanupādāniyā dhammā. Saṃkiliṭṭhasaṃkilesikā dhammā, asaṃkiliṭṭhasaṃkilesikā dhammā, asaṃkiliṭṭhaasaṃkilesikā dhammā. Savitakkasavicārā dhammā, avitakkavicāramattā dhammā, avitakkaavicārā dhammā. Pītisahagatā dhammā, sukhasahagatā dhammā, upekkhāsahagatā dhammā. Dassanena pahātabbā dhammā, bhāvanāya pahātabbā dhammā, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā dhammā. Dassanena pahātabbahetukā dhammā, bhāvanāya pahātabbahetukā dhammā, neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā dhammā . Ācayagāmino dhammā, apacayagāmino dhammā, nevācayagāmināpacayagāmino dhammā. Sekkhā dhammā, asekkhā dhammā, nevasekkhanāsekkhā dhammā. Parittā dhammā, mahaggatā dhammā, appamāṇā dhammā. Parittārammaṇā dhammā, mahaggatārammaṇā dhammā, appamāṇārammaṇā dhammā. Hīnā dhammā, majjhimā dhammā, paṇītā dhammā. Micchattaniyatā dhammā, sammattaniyatā dhammā, aniyatā dhammā. Maggārammaṇā dhammā, maggahetukā dhammā, maggādhipatino dhammā. Uppannā dhammā, anuppannā dhammā, uppādino dhammā. Atītā dhammā, anāgatā dhammā, paccuppannā dhammā. Atītārammaṇā dhammā, anāgatārammaṇā dhammā, paccuppannārammaṇā dhammā. Ajjhattā dhammā, bahiddhā dhammā, ajjhattabahiddhā dhammā. Ajjhattārammaṇā dhammā, bahiddhārammaṇā dhammā, ajjhattabahiddhārammaṇā dhammā. Sanidassanasappaṭighā dhammā, anidassanasappaṭighā dhammā, anidassanaappaṭighā dhammā (dha. sa. tikamātikā 1-22).
因法、非因法。有因法、无因法。因相应法、因不相应法。既是因法又是因有之法、有因法而非因之法。既是因法又因相应之法、因相应法而非因之法。又,非因法或有因,或无因。因组。显示巴利原文
Hetū dhammā, na hetū dhammā. Sahetukā dhammā, ahetukā dhammā. Hetusampayuttā dhammā, hetuvippayuttā dhammā. Hetū ceva dhammā sahetukā ca, sahetukā ceva dhammā na ca hetū. Hetū ceva dhammā hetusampayuttā ca, hetusampayuttā ceva dhammā na ca hetū. Na hetū kho pana dhammā sahetukāpi, ahetukāpi. Hetugocchakaṃ.
小中间二法组显示巴利原文
Cūḷantaradukaṃ
有缘法、无缘法。有为法、无为法。有见法、无见法。有对法、无对法。色法、非色法。世间法、出世间法。某处可识知法、某处不可识知法。此即小中间二法。显示巴利原文
Sappaccayā dhammā, appaccayā dhammā. Saṅkhatā dhammā, asaṅkhatā dhammā. Sanidassanā dhammā, anidassanā dhammā. Sappaṭighā dhammā, appaṭighā dhammā. Rūpino dhammā, arūpino dhammā. Lokiyā dhammā, lokuttarā dhammā. Kenaci viññeyyā dhammā, kenaci na viññeyyā dhammā. Cūḷantaradukaṃ.
漏法、非漏法。有漏法、无漏法。漏相应法、漏不相应法。既是漏法亦是有漏法,唯是有漏法而非漏法。既是漏法亦是漏相应法,唯是漏相应法而非漏法。然漏不相应法者,或为有漏,或为无漏。此即漏组。显示巴利原文
Āsavā dhammā, no āsavā dhammā. Sāsavā dhammā, anāsavā dhammā. Āsavasampayuttā dhammā, āsavavippayuttā dhammā. Āsavā ceva dhammā sāsavā ca, sāsavā ceva dhammā no ca āsavā. Āsavā ceva dhammā āsavasampayuttā ca, āsavasampayuttā ceva dhammā no ca āsavā. Āsavavippayuttā kho pana dhammā sāsavāpi, anāsavāpi. Āsavagocchakaṃ.
结组。显示巴利原文
Saññojanagocchakaṃ
结法、非结法。有结法、无结法。结相应法、结不相应法。既是结法亦是有结法,唯是有结法而非结法。既是结法亦是结相应法,唯是结相应法而非结法。然结不相应法者,或为有结,或为无结。此即结组。显示巴利原文
Saññojanā dhammā, no saññojanā dhammā. Saññojaniyā dhammā, asaññojaniyā dhammā. Saññojanasampayuttā dhammā, saññojanavippayuttā dhammā. Saññojanā ceva dhammā saññojaniyā ca, saññojaniyā ceva dhammā no ca saññojanā. Saññojanā ceva dhammā saññojanasampayuttā ca, saññojanasampayuttā ceva dhammā no ca saññojanā. Saññojanavippayuttā kho pana dhammā saññojaniyāpi, asaññojaniyāpi. Saññojanagocchakaṃ.
系缚组。显示巴利原文
Ganthagocchakaṃ
系法、非系法。有系法、无系法。系相应法、系不相应法。既是系法又是有系法、是有系法但非系法。既是系法又是系相应法、是系相应法但非系法。然而,系不相应法,既有有系法,也有无系法。系组。显示巴利原文
Ganthā dhammā, no ganthā dhammā. Ganthaniyā dhammā, aganthaniyā dhammā. Ganthasampayuttā dhammā, ganthavippayuttā dhammā. Ganthā ceva dhammā ganthaniyā ca, ganthaniyā ceva dhammā no ca ganthā . Ganthā ceva dhammā ganthasampayuttā ca, ganthasampayuttā ceva dhammā no ca ganthā. Ganthavippayuttā kho pana dhammā ganthaniyāpi, aganthaniyāpi. Ganthagocchakaṃ.
暴流法、非暴流法。有暴流法、无暴流法。暴流相应法、暴流不相应法。既是暴流法又是有暴流法、是有暴流法但非暴流法。既是暴流法又是暴流相应法、是暴流相应法但非暴流法。然而,暴流不相应法,既有有暴流法,也有无暴流法。暴流组。显示巴利原文
Oghā dhammā, no oghā dhammā. Oghaniyā dhammā, anoghaniyā dhammā. Oghasampayuttā dhammā, oghavippayuttā dhammā. Oghā ceva dhammā oghaniyā ca, oghaniyā ceva dhammā no ca oghā. Oghā ceva dhammā oghasampayuttā ca, oghasampayuttā ceva dhammā no ca oghā. Oghavippayuttā kho pana dhammā oghaniyāpi, anoghaniyāpi. Oghagocchakaṃ.
轭法、非轭法。有轭法、无轭法。轭相应法、轭不相应法。既是轭法又是有轭法、是有轭法但非轭法。既是轭法又是轭相应法、是轭相应法但非轭法。然而,轭不相应法,既有有轭法,也有无轭法。轭组。显示巴利原文
Yogā dhammā, no yogā dhammā. Yoganiyā dhammā, ayoganiyā dhammā. Yogasampayuttā dhammā, yogavippayuttā dhammā. Yogā ceva dhammā yoganiyā ca, yoganiyā ceva dhammā no ca yogā. Yogā ceva dhammā yogasampayuttā ca, yogasampayuttā ceva dhammā no ca yogā. Yogavippayuttā kho pana dhammā yoganiyāpi, ayoganiyāpi. Yogagocchakaṃ.
盖组。显示巴利原文
Nīvaraṇagocchakaṃ
盖法、非盖法。有盖法、无盖法。与盖相应法、与盖不相应法。既是盖法又是有盖法,是有盖法而非盖法。既是盖法又是与盖相应法,是与盖相应法而非盖法。与盖不相应法则或有盖,或无盖。此为盖之组。显示巴利原文
Nīvaraṇā dhammā, no nīvaraṇā dhammā. Nīvaraṇiyā dhammā, anīvaraṇiyā dhammā. Nīvaraṇasampayuttā dhammā, nīvaraṇavippayuttā dhammā. Nīvaraṇā ceva dhammā nīvaraṇiyā ca, nīvaraṇiyā ceva dhammā no ca nīvaraṇā. Nīvaraṇā ceva dhammā nīvaraṇasampayuttā ca, nīvaraṇasampayuttā ceva dhammā no ca nīvaraṇā. Nīvaraṇavippayuttā kho pana dhammā nīvaraṇiyāpi, anīvaraṇiyāpi. Nīvaraṇagocchakaṃ.
邪执组显示巴利原文
Parāmāsagocchakaṃ
邪执法、非邪执法。所执取法、非所执取法。与邪执相应法、与邪执不相应法。既是邪执法又是所执取法,是所执取法而非邪执法。与邪执不相应法则或为所执取,或非所执取。此为邪执之组。显示巴利原文
Parāmāsā dhammā, no parāmāsā dhammā. Parāmaṭṭhā dhammā, aparāmaṭṭhā dhammā. Parāmāsasampayuttā dhammā, parāmāsavippayuttā dhammā. Parāmāsā ceva dhammā parāmaṭṭhā ca, parāmaṭṭhāceva dhammā no ca parāmāsā. Parāmāsavippayuttā kho pana dhammā parāmaṭṭhāpi, aparāmaṭṭhāpi. Parāmāsagocchakaṃ.
有所缘法、无所缘法。心法、非心法。心所法、非心所法。与心相应法、与心不相应法。与心俱行法、与心不俱行法。心等起法、非心等起法。与心俱生法、非与心俱生法。心随转法、非心随转法。与心俱行且为心等起法、非与心俱行且为心等起法。与心俱行、心等起且俱生法、非与心俱行、心等起且俱生法。与心俱行、心等起且随转法、非与心俱行、心等起且随转法。内法、外法。所造法、非所造法。已执受法、非已执受法。此为大为二法。显示巴利原文
Sārammaṇā dhammā, anārammaṇā dhammā. Cittā dhammā, no cittā dhammā. Cetasikā dhammā, acetasikā dhammā. Cittasampayuttā dhammā, cittavippayuttā dhammā. Cittasaṃsaṭṭhā dhammā, cittavisaṃsaṭṭhā dhammā. Cittasamuṭṭhānā dhammā, no cittasamuṭṭhānā dhammā. Cittasahabhuno dhammā, no cittasahabhuno dhammā. Cittānuparivattino dhammā, no cittānuparivattino dhammā. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā dhammā, no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānā dhammā. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno dhammā, no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno dhammā. Cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino dhammā, no cittasaṃsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino dhammā. Ajjhattikā dhammā, bāhirā dhammā. Upādā dhammā, no upādā dhammā. Upādiṇṇā dhammā, anupādiṇṇā dhammā. Mahantaradukaṃ.
取法,非取法。可取法,非可取法。与取相应法,与取不相应法。既是取法又是可取法,是可取法而非取法。既是取法又是与取相应法,是与取相应法而非取法。与取不相应法,或是可取法,或是非可取法。以上为取之组。显示巴利原文
Upādānā dhammā, no upādānā dhammā. Upādāniyā dhammā, anupādāniyā dhammā. Upādānasampayuttā dhammā, upādānavippayuttā dhammā. Upādānā ceva dhammā upādāniyā ca, upādāniyā ceva dhammā no ca upādānā. Upādānā ceva dhammā upādānasampayuttā ca, upādānasampayuttā ceva dhammā no ca upādānā. Upādānavippayuttā kho pana dhammā upādāniyāpi, anupādāniyāpi. Upādānagocchakaṃ.
烦恼法,非烦恼法。有染法,无染法。已染污法,非已染污法。与烦恼相应法,与烦恼不相应法。既是烦恼法又是有染法,是有染法而非烦恼法。既是烦恼法又是已染污法,是已染污法而非烦恼法。既是烦恼法又是与烦恼相应法,是与烦恼相应法而非烦恼法。与烦恼不相应法,或是有染法,或是无染法。以上为烦恼之组。显示巴利原文
Kilesā dhammā, no kilesā dhammā. Saṃkilesikā dhammā, asaṃkilesikā dhammā. Saṃkiliṭṭhā dhammā, asaṃkiliṭṭhā dhammā. Kilesasampayuttā dhammā, kilesavippayuttā dhammā. Kilesā ceva dhammā saṃkilesikā ca, saṃkilesikā ceva dhammā no ca kilesā. Kilesā ceva dhammā saṃkiliṭṭhā ca, saṃkiliṭṭhā ceva dhammā no ca kilesā. Kilesā ceva dhammā kilesasampayuttā ca, kilesasampayuttā ceva dhammā no ca kilesā. Kilesavippayuttā kho pana dhammā saṃkilesikāpi, asaṃkilesikāpi. Kilesagocchakaṃ.
由见所断法,非由见所断法。由修所断法,非由修所断法。由见所断因法,非由见所断因法。由修所断因法,非由修所断因法。有寻法,无寻法。有伺法,无伺法。有喜法,无喜法。喜俱行法,非喜俱行法。乐俱行法,非乐俱行法。舍俱行法,非舍俱行法。欲界系法,非欲界系法。色界系法,非色界系法。无色界系法,非无色界系法。所属法,非所属法。能导出法,非能导出法。决定法,非决定法。有上法,无上法。有诤法,无诤法。后分二法。显示巴利原文
Dassanena pahātabbā dhammā, na dassanena pahātabbā dhammā. Bhāvanāya pahātabbā dhammā, na bhāvanāya pahātabbā dhammā. Dassanena pahātabbahetukā dhammā, na dassanena pahātabbahetukā dhammā. Bhāvanāya pahātabbahetukā dhammā, na bhāvanāya pahātabbahetukā dhammā. Savitakkā dhammā, avitakkā dhammā. Savicārā dhammā, avicārā dhammā. Sappītikā dhammā, appītikā dhammā. Pītisahagatā dhammā, na pītisahagatā dhammā. Sukhasahagatā dhammā, na sukhasahagatā dhammā. Upekkhāsahagatā dhammā, na upekkhāsahagatā dhammā. Kāmāvacarā dhammā, na kāmāvacarā dhammā. Rūpāvacarā dhammā, na rūpāvacarā dhammā. Arūpāvacarā dhammā, na arūpāvacarā dhammā. Pariyāpannā dhammā, apariyāpannā dhammā. Niyyānikā dhammā, aniyyānikā dhammā. Niyatā dhammā, aniyatā dhammā. Sauttarā dhammā, anuttarā dhammā. Saraṇā dhammā, araṇā dhammā. Piṭṭhidukaṃ.
经教二法论母显示巴利原文
Suttantikadukamātikā
明分法、无明分法;如电光法、如金刚法;愚法、智法;黑法、白法;应热恼法、不应热恼法;增语法、增语路法;词法、词路法;施设法、施设路法;名与色;无明与有爱;有见与无有见;常见与断见;有边见与无边见;前际见与后际见;无惭与无愧;惭与愧;恶语性与恶友性;善语性与善友性;犯戒善巧与出罪善巧;等至善巧与出等至善巧;界善巧与作意善巧;处善巧与缘起善巧;处善巧与非处善巧;正直与柔和;忍与调顺;和善语与承迎;于根门不防护与于食不知量;于根门防护与于食知量;失念与不正知;念与正知;思择力与修习力;止与观;止相与策励相;策励与无散乱;戒失坏与见失坏;戒具足与见具足;戒清净与见清净;见清净已,复有如其见之精勤;于可忧惧处之悚惧,及悚惧者之如理精勤;于善法不知足,于精勤不退缩;明与解脱;尽智与无生智。显示巴利原文
Vijjābhāgino dhammā, avijjābhāgino dhammā. Vijjūpamā dhammā, vajirūpamā dhammā. Bālā dhammā, paṇḍitā dhammā. Kaṇhā dhammā , sukkā dhammā. Tapanīyā dhammā, atapanīyā dhammā. Adhivacanā dhammā, adhivacanapathā dhammā. Nirutti dhammā, niruttipathā dhammā. Paññatti dhammā, paññattipathā dhammā. Nāmañca, rūpañca. Avijjā ca, bhavataṇhā ca. Bhavadiṭṭhi ca, vibhavadiṭṭhi ca. Sassatadiṭṭhi ca, ucchedadiṭṭhi ca. Antavā diṭṭhi ca, anantavā diṭṭhi ca. Pubbantānudiṭṭhi ca, aparantānudiṭṭhi ca. Ahirikañca, anottappañca. Hirī ca, ottappañca. Dovacassatā ca, pāpamittatā ca. Sovacassatā ca, kalyāṇamittatā ca. Āpattikusalatā ca, āpattivuṭṭhānakusalatā ca. Samāpattikusalatā ca, samāpattivuṭṭhānakusalatā ca. Dhātukusalatā ca, manasikārakusalatā ca. Āyatanakusalatā ca, paṭiccasamuppādakusalatā ca. Ṭhānakusalatā ca, aṭṭhānakusalatā ca. Ajjavo ca, maddavo ca. Khanti ca, soraccañca. Sākhalyañca, paṭisanthāro ca. Indriyesu aguttadvāratā ca, bhojane amattaññutā ca. Indriyesu guttadvāratā ca, bhojane mattaññutā ca. Muṭṭhassaccañca, asampajaññañca. Sati ca, sampajaññañca. Paṭisaṅkhānabalañca, bhāvanābalañca. Samatho ca, vipassanā ca. Samathanimittañca, paggāhanimittañca. Paggāho ca, avikkhepo ca. Sīlavipatti ca, diṭṭhivipatti ca. Sīlasampadā ca, diṭṭhisampadā ca. Sīlavisuddhi ca, diṭṭhivisuddhi ca. Diṭṭhivisuddhi kho pana, yathādiṭṭhissa ca padhānaṃ. Saṃvego ca saṃvejaniyesu ṭhānesu, saṃviggassa ca yoniso padhānaṃ. Asantuṭṭhitā ca kusalesu dhammesu, appaṭivānitā ca padhānasmiṃ. Vijjā ca, vimutti ca. Khaye ñāṇaṃ, anuppāde ñāṇanti.