第十三章显示巴利原文
13. Terasamo paricchedo
关于通达作者(或:造者)的解释显示巴利原文
Kārakapaṭivedhavaṇṇanā
“Vedakassa”指感受苦乐者。“Tadāyattavuttīnanti”指系属、依附于那些果报者,即这些果报被称为“依附而转起者”,此处指它们。此处,阿阇梨给出回答。“Kutoyaṃ tava tatthānurodhoti”意为:在那里,即便没有其他作者,却有称为众生的自我存在,你这种随顺与迎合从何而来?以何为因?在此无有作者的情况下,于善等存在时,业的矛盾又从何而来?以何为因?“Athāpīti”是另一种理路。“Kiñcetthāti”意为:在此诘问中,还有话要说,你且说完剩下的,你的诘问尚未圆满。“Tassāti”指自己的。“Kārakavedakattābhāvoti”意为:作者与受者的状态可能不存在。显示巴利原文
Vedakassāti sukhadukkhavedakassa. Tadāyattavuttīnanti tesaṃ āyattā paṭibaddhā yesaṃ vipākānaṃ te tadāyattavuttino, tesaṃ. Atra imasmiṃ ṭhāne ācariyena parihāro vuccate. Kutoyaṃ tava tatthānurodhoti tattha tasmiṃ aññassa attakārakassa abhāvepi sattusaṅkhātassa attano bhāvepi ayaṃ tava anurodho anunayo kuto kena kāraṇena idha imasmiṃ asati kattari kusalādīnaṃ atthibhāve kammavirodho kuto kena kāraṇena. Athāpīti aparo nayopi. Kiñcetthāti ettha etissaṃ codanāyaṃ kiñci vattabbaṃ atthi, avasiṭṭhaṃ tāva brūhi, aparisamattā te codanā. Tassāti attano. Kārakavedakattābhāvoti kārakavedakattassa abhāvo siyā.
“Atha na bhavatīti”意为:若自我灭尽时,思亦灭尽,则不然。“所许论题低劣”指“思之外无别自我”这一所许为低劣。“依所说方式”指依“自我灭尽时,思不灭尽”所说方式。“颠倒”指可能产生“自我灭尽时,思也灭尽”的颠倒执取。“让自我灭尽,让思住立,然而并非如此”意为:让自我灭尽而思住立,实则无此执取。“舍弃不异分”意为:你当舍弃“思之外无别自我”这一不异分。“所许论题低劣,具此者即所许论题低劣者”。显示巴利原文
Atha na bhavatīti attano anāse cetanāpi anāso yadi na bhavati. Paṭiññā hīnāti ‘‘cetanāya anañño attā’’ti paṭiññā hīnā. Vuttappakāratoti ‘‘attano anāse cetanāya nāso na bhavati’’iti vuttappakārato . Viparītanti ‘‘attano anāse cetanāya anāso’’iti viparītaggahaṇaṃ siyā. Attā nassatu, cetanā tiṭṭhatu, atha pana evaṃ na bhavatīti attā nassatu, cetanā tiṭṭhatu, evaṃ gahaṇaṃ pana na bhavati. Anaññattapakkhaṃ pariccaja pariccajāhi ‘‘cetanāya anañño attā’’ti. Paṭiññā hīnā yassa so paṭiññāhīno.
两种思与自我之间,并没有部分同一性,亦无部分共通的状态。“若如此”意为:若两者没有部分共通,而你问有何过失?然而,你所说的“如同色、味、香等虽在部分上现行,但就特征而言是别异的”——你所说的这番话,是不合理、不相应的,这便是其义。“你的所许论题低劣”是指“在部分上现行的思与自我,就特征而言是别异的”这一所许论题低劣。显示巴利原文
Ubhinnaṃ cetanattānaṃ ekadesatā ekadesabhāvo natthi. Evañca satīti evaṃ ubhinnaṃ ekadesassa abhāve sati ko doso iti tvaṃ ce vadeyyāsi. Yaṃ pana tayā vuttaṃ yathā rūparasagandhādīnaṃ ekadese vattamānānampi lakkhaṇato aññattanti yaṃ vacanaṃ pana tayā vuttaṃ, taṃ vacanaṃ ayuttaṃ, nānurūpanti attho. Tava paṭiññā hīnāti ‘‘ekadese vattamānānaṃ cetanattānaṃ lakkhaṇato aññatta’’nti paṭiññā hīnā.
“若如此”意为:当思是别异的时候,若尊者问有何过失?“自我是无思者”这句话,因前已说过的过失,即“可能如同围墙、石块、草叶一般”的过失。显示巴利原文
Evañca satīti etaṃ cetanāya aññabhāve sati ko doso iti ce bhavaṃ vadeyya. ‘‘Acetanoattā’’ti vacanaṃ, pubbe vuttadosatoti ‘‘pākāratarupāsāṇatiṇasadiso siyā’’ti pubbe vuttadosato.
780 第七八〇节。“有化生众生”,指化生众生确实存在。显示巴利原文
780.Atthi sattopapātikoti opapātikā sattā atthi.
781 “Bhārādānanti”意为拿起重担。“Bhāranikkhepananti”意为放下重担。显示巴利原文
781.Bhārādānanti bhāraggahaṇaṃ. Bhāranikkhepananti bhāroropanaṃ.
783 一个人的骨骸积聚与骨骸合集,若经一劫,可堆积成如山的一堆。显示巴利原文
783. Ekassa puggalassa aṭṭhisañcayo aṭṭhisamūho ekena kappena pabbatasamo rāsi siyā.
785 魔罗啊,你执取“众生”这一说法,你信什么呢?“众生”这一执取,正是你的邪见。这纯粹是诸行的积聚,于此世间,众生实不可得。显示巴利原文
785. Bho māra, tvaṃ satto iti paccesi, kaṃ saddahasi, ‘‘satto’’ti gahaṇaṃ te tava diṭṭhigataṃ, suddhasaṅkhārapuñjo ayaṃ, idha loke satto na upalabbhati.
787 若有比丘恒常、持续地思惟此论典,他的无上智慧便会达到广大、广袤的境地。显示巴利原文
787.Yo bhikkhu imaṃ ganthaṃ accantaṃ satatampi cinteti, tassa bhikkhuno paramā paññā vepulaṃ vipulabhāvaṃ gacchati.
788 若有比丘常常读诵、听闻此《阿毗达摩入门》——它极超越、最上、能生证智、能灭疑惑、能断犹豫、能生喜爱、能生喜悦——则其智慧在安住于此教法时,便会增长、盛开。显示巴利原文
788. Yo bhikkhu imaṃ abhidhammāvatāraṃ atimatikaraṃ uttamaṃ abhiññāṇakaraṃ vimativināsakaraṃ kaṅkhacchedakaraṃ piyakkaraṃ pemakaraṃ sadā paṭhati, suṇāti, tassa bhikkhuno mati idha sāsane ṭhite vikasati paṭiphullati.