第五 离心路分别显示巴利原文
5. Vīthimuttaparicchedo
1 如是以心路心,于流转中已作解说。显示巴利原文
1. Vīthicittavasenevaṃ, pavattiyamudīrito.
Pavattisaṅgaho nāma, sandhiyaṃ dāni vuccati.
2 四地、四种结生、四种业、四种死之生起,如是于离心路之集中,当知有四种四法。显示巴利原文
2. Catasso bhūmiyo, catubbidhā paṭisandhi, cattāri kammāni, catudhā maraṇuppatti ceti vīthimuttasaṅgahe cattāri catukkāni veditabbāni.
3 其中,所谓四地,指的是恶趣地、欲善趣地、色界地、无色界地。显示巴利原文
3. Tattha apāyabhūmi kāmasugatibhūmi rūpāvacarabhūmi arūpāvacarabhūmi ceti catasso bhūmiyo nāma.
4 其中,恶趣地有四种,即地狱、畜生、饿鬼、阿修罗身。显示巴利原文
4. Tāsu nirayo tiracchānayoni pettivisayo asurakāyo ceti apāyabhūmi catubbidhā hoti.
5 人、四大王天、三十三天、夜摩天、兜率天、化乐天、他化自在天,如此欲善趣地共有七种。显示巴利原文
5. Manussā cātumahārājikā tāvatiṃsā yāmā tusitā nimmānarati paranimmitavasavattī ceti kāmasugatibhūmi sattavidhā hoti.
6 而这十一类也总称为欲界地。显示巴利原文
6. Sā panāyamekādasavidhāpi kāmāvacarabhūmicceva saṅkhaṃ gacchati.
7 梵众天、梵辅天、大梵天,这是初禅地。显示巴利原文
7. Brahmapārisajjā brahmapurohitā mahābrahmā ceti paṭhamajjhānabhūmi.
8 少光天、无量光天、光音天,这是第二禅地。显示巴利原文
8. Parittābhā appamāṇābhā ābhassarā ceti dutiyajjhānabhūmi.
9 少净天、无量净天、遍净天,此为第三禅地。显示巴利原文
9. Parittasubhā appamāṇasubhā subhakiṇhā ceti tatiyajjhānabhūmi.
10 广果天、无想有情天、净居天,此为第四禅地。如是,色界地共有十六种。显示巴利原文
10. Vehapphalā asaññasattā suddhāvāsā ceti catutthajjhānabhūmīti rūpāvacarabhūmi soḷasavidhā hoti.
11 无烦天、无热天、善现天、善见天、色究竟天,如是,净居地共有五种。显示巴利原文
11. Avihā atappā sudassā sudassī akaniṭṭhā ceti suddhāvāsabhūmi pañcavidhā hoti.
12 空无边处地、识无边处地、无所有处地、非想非非想处地——这便是四种无色地。显示巴利原文
12. Ākāsānañcāyatanabhūmi viññāṇañcāyatanabhūmi ākiñcaññāyatanabhūmi nevasaññānāsaññāyatanabhūmi ceti arūpabhūmi catubbidhā hoti.
13 凡夫于净居天,一切时中皆不可得。显示巴利原文
13. Puthujjanā na labbhanti, suddhāvāsesu sabbathā.
Sotāpannā ca sakadāgāmino cāpi puggalā.
14 于无想地与恶趣地,圣者不可得。显示巴利原文
14. Ariyā nopalabbhanti, asaññāpāyabhūmisu.
Sesaṭṭhānesu labbhanti, ariyānariyāpi ca.
结生的四分法显示巴利原文
Paṭisandhicatukkaṃ
15 结生有四种,即:恶趣结生、欲善趣结生、色界结生及无色界结生。显示巴利原文
15. Apāyapaṭisandhi kāmasugatipaṭisandhi rūpāvacarapaṭisandhi arūpāvacarapaṭisandhi ceti catubbidhā paṭisandhi nāma.
16 其中,不善异熟舍俱推度心,在投生恶趣的刹那成为结生,随后转起为有分,最终成为死心而灭尽,这称为一种恶趣结生。显示巴利原文
16. Tattha akusalavipākopekkhāsahagatasantīraṇaṃ apāyabhūmiyaṃ okkantikkhaṇe paṭisandhi hutvā tato paraṃ bhavaṅgaṃ pariyosāne cavanaṃ hutvā vocchijjati, ayamekāpāyapaṭisandhi nāma.
17 然而,善异熟舍俱推度心,在欲界善趣中,对于人类及盲人等、地居天以及堕处阿修罗,是以结生、有分、死心的方式转起的。显示巴利原文
17. Kusalavipākopekkhāsahagatasantīraṇaṃ pana kāmasugatiyaṃ manussānañceva jaccandhādīnaṃ bhummassitānañca vinipātikāsurānaṃ paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattati.
18 而八大异熟心,在一切欲界善趣中,是以结生、有分、死心的方式转起的。显示巴利原文
18. Mahāvipākāni pana aṭṭha sabbatthāpi kāmasugatiyaṃ paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattanti.
19 这九种名为欲善趣结生。显示巴利原文
19. Imā nava kāmasugatipaṭisandhiyo nāma.
20 然而,这十种也总说为欲界结生。显示巴利原文
20. Sā panāyaṃ dasavidhāpi kāmāvacarapaṭisandhicceva saṅkhaṃ gacchati.
21 其中,四恶趣、人与堕处阿修罗,其寿量并无定数。显示巴利原文
21. Tesu catunnaṃ apāyānaṃ manussānaṃ vinipātikāsurānañca āyuppamāṇagaṇanāya niyamo natthi.
22 然而,四大王天诸天的天寿为五百天年,以人间年数计算,则为九百万年。三十三天的天寿为此数的四倍,夜摩天又为其四倍,兜率天又为其四倍,化乐天又为其四倍,他化自在天又为其四倍。显示巴利原文
22. Cātumahārājikānaṃ pana devānaṃ dibbāni pañcavassasatāni āyuppamāṇaṃ, manussagaṇanāya navutivassasatasahassappamāṇaṃ hoti, tato catugguṇaṃ tāvatiṃsānaṃ, tato catugguṇaṃ yāmānaṃ, tato catugguṇaṃ tusitānaṃ, tato catugguṇaṃ nimmānaratīnaṃ, tato catugguṇaṃ paranimmitavasavattīnaṃ.
23 即九百二十一俱胝年。显示巴利原文
23. Navasatañcekavīsa-vassānaṃ koṭiyo tathā.
Vassasatasahassāni, saṭṭhi ca vasavattisu.
24 初禅异熟,以结生、有分、死心的方式,在初禅地转起。显示巴利原文
24. Paṭhamajjhānavipākaṃ paṭhamajjhānabhūmiyaṃ paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattati.
25 同样,第二禅异熟与第三禅异熟,在第二禅地转起。显示巴利原文
25. Tathā dutiyajjhānavipākaṃ tatiyajjhānavipākañca dutiyajjhānabhūmiyaṃ.
26 第四禅异熟,在第三禅地转起。显示巴利原文
26. Catutthajjhānavipākaṃ tatiyajjhānabhūmiyaṃ.
27 第五禅异熟,在第四禅地。显示巴利原文
27. Pañcamajjhānavipākaṃ catutthajjhānabhūmiyaṃ.
28 而对于无想有情,唯有色法结生。同样,此后在转起时和死时,也唯有色法转起而后息灭。这六种称为色界结生。显示巴利原文
28. Asaññasattānaṃ pana rūpameva paṭisandhi hoti. Tathā tato paraṃ pavattiyaṃ cavanakāle ca rūpameva pavattitvā nirujjhati, imā cha rūpāvacarapaṭisandhiyo nāma.
29 其中,梵众天的诸天,寿量为三分之一劫。显示巴利原文
29. Tesu brahmapārisajjānaṃ devānaṃ kappassa tatiyo bhāgo āyuppamāṇaṃ.
30 梵辅天的寿命为半劫。显示巴利原文
30. Brahmapurohitānaṃ upaḍḍhakappo.
31 大梵天的寿命为一劫。显示巴利原文
31. Mahābrahmānaṃ eko kappo.
32 少光天的寿命为二劫。显示巴利原文
32. Parittābhānaṃ dve kappāni.
33 无量光天,四劫。显示巴利原文
33. Appamāṇābhānaṃ cattārikappāni.
34 光音天,八劫。显示巴利原文
34. Ābhassarānaṃ aṭṭha kappāni.
35 少净天,十六劫。显示巴利原文
35. Parittasubhānaṃ soḷasa kappāni.
36 无量净天的寿量为三十二劫。显示巴利原文
36. Appamāṇasubhānaṃ dvattiṃsa kappāni.
37 遍净天的寿量为六十四劫。显示巴利原文
37. Subhakiṇhānaṃ catusaṭṭhi kappāni.
38 广果天与无想有情的寿量为五百劫。显示巴利原文
38. Vehapphalānaṃ asaññasattānañca pañcakappasatāni.
39 无烦天,寿一千劫。显示巴利原文
39. Avihānaṃ kappasahassāni.
40 无热天,寿二千劫。显示巴利原文
40. Atappānaṃ dve kappasahassāni.
41 善现天,寿四千劫。显示巴利原文
41. Sudassānaṃ cattāri kappasahassāni.
42 善见天,寿量八千劫。显示巴利原文
42. Sudassīnaṃ aṭṭha kappasahassāni.
43 色究竟天,寿量一万六千劫。显示巴利原文
43. Akaniṭṭhānaṃ soḷasa kappasahassāni.
44 初无色等诸地的异熟,于初无色等诸地中,依次以结生、有分、死心而转起。这四种名为无色界结生。显示巴利原文
44. Paṭhamāruppādivipākāni paṭhamāruppādibhūmīsu yathākkamaṃ paṭisandhibhavaṅgacutivasena pavattanti. Imā catasso arūpapaṭisandhiyo nāma.
45 其中,空无边处天的诸天,寿量为二万劫。显示巴利原文
45. Tesu pana ākāsānañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ vīsatikappasahassāni āyuppamāṇaṃ.
46 识无边处天的诸天,寿量为四万劫。显示巴利原文
46. Viññāṇañcāyatanūpagānaṃ devānaṃ cattālīsakappasahassāni.
47 无所有处天的诸天,寿量为六万劫。显示巴利原文
47. Ākiñcaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ saṭṭhikappasahassāni.
48 非想非非想处诸天,寿量八万四千劫。显示巴利原文
48. Nevasaññānāsaññāyatanūpagānaṃ devānaṃ caturāsītikappasahassāni.
49 结生与有分,以及死心。显示巴利原文
49. Paṭisandhi bhavaṅgañca, tathā cavanamānasaṃ.
Ekameva tathevekavisayañcekajātiyaṃ.
50 令生、支持、妨害、毁坏,如是依作用而分。显示巴利原文
50. Janakaṃ upatthambhakaṃ upapīḷakaṃ upaghātakañceti kiccavasena.
51 重业、近业、惯行业、已作业,如是依受报次序而分。显示巴利原文
51. Garukaṃ āsannaṃ āciṇṇaṃ kaṭattākammañceti pākadānapariyāyena.
52 现法受业、次生受业、后后受业、无效业,如是依受报时间,名为四种业。显示巴利原文
52. Diṭṭhadhammavedanīyaṃ upapajjavedanīyaṃ aparāpariyavedanīyaṃ ahosikammañceti pākakālavasena cattāri kammāni nāma.
53 同样地,依成熟处,有不善、欲界善、色界善、无色界善。显示巴利原文
53. Tathā akusalaṃ kāmāvacarakusalaṃ rūpāvacarakusalaṃ arūpāvacarakusalañceti pākaṭhānavasena.
54 其中,不善业依业门分为三种:身业、语业和意业。显示巴利原文
54. Tattha akusalaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ manokammañceti kammadvāravasena tividhaṃ hoti.
55 如何呢?杀生、不与取、欲邪行,这些在名为身表的身门中,由于常行而被称为身业。显示巴利原文
55. Kathaṃ? Pāṇātipāto adinnādānaṃ kāmesumicchācāro ceti kāyaviññattisaṅkhāte kāyadvāre bāhullavuttito kāyakammaṃ nāma.
56 妄语、离间语、粗恶语、杂秽语——这些在称作语表的语门中,因频繁造作而称为语业。显示巴利原文
56. Musāvādo pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpo ceti vacīviññattisaṅkhāte vacīdvāre bāhullavuttito vacīkammaṃ nāma.
57 贪欲、嗔恚、邪见——这些即使不借助语表,也因唯独在心中频繁生起而称为意业。显示巴利原文
57. Abhijjhā byāpādo micchādiṭṭhi ceti aññatrāpi viññattiyā manasmiṃyeva bāhullavuttito manokammaṃ nāma.
58 其中,杀生、粗恶语及嗔恚,由嗔根所生。显示巴利原文
58. Tesu pāṇātipāto pharusavācā byāpādo ca dosamūlena jāyanti.
59 欲邪行、贪欲、邪见,此三者由贪根生起。显示巴利原文
59. Kāmesumicchācāro abhijjhā micchādiṭṭhi ca lobhamūlena.
60 其余四种则由两种根生起。显示巴利原文
60. Sesāni cattāripi dvīhi mūlehi sambhavanti.
61 然而,依心等起,此不善业总共有十二种。显示巴利原文
61. Cittuppādavasena panetaṃ akusalaṃ sabbathāpi dvādasavidhaṃ hoti.
62 欲界善业也依业门分为三种:于身门转起的身业、于语门转起的语业、于意门转起的意业。显示巴利原文
62. Kāmāvacarakusalampi kāyadvāre pavattaṃ kāyakammaṃ, vacīdvāre pavattaṃ vacīkammaṃ, manodvāre pavattaṃ manokammañceti kammadvāravasena tividhaṃ hoti.
63 同样,依布施、持戒、修习也可分为三种。显示巴利原文
63. Tathā dānasīlabhāvanāvasena.
64 然而,依心等起划分,此有八种。显示巴利原文
64. Cittuppādavasena panetaṃ aṭṭhavidhaṃ hoti.
65 依布施、持戒、修习、恭敬、承事、回向功德、随喜功德、听闻法、说法、正见业,有这十种。显示巴利原文
65. Dānasīlabhāvanāpacāyanaveyyāvaccapattidānapattānumodanadhammassavanadhammadesanā diṭṭhijukammavasena dasavidhaṃ hoti.
66 然而,这二十种也统称为欲界业。显示巴利原文
66. Taṃ panetaṃ vīsatividhampi kāmāvacarakammamicceva saṅkhaṃ gacchati.
67 然而,色界善业唯是意业,此业由修习所成、已达安止,依禅支的差别而有五种。显示巴利原文
67. Rūpāvacarakusalaṃ pana manokammameva, tañca bhāvanāmayaṃ appanāppattaṃ, jhānaṅgabhedena pañcavidhaṃ hoti.
68 同样地,无色界善业亦是意业,它同样由修习所成、已达安止。依所缘之差别,有四种。显示巴利原文
68. Tathā arūpāvacarakusalañca manokammaṃ, tampi bhāvanāmayaṃ appanāppattaṃ. Ārammaṇabhedena catubbidhaṃ hoti.
69 在此,除掉举之外的不善业,于恶趣地中生起结生;而在转起时,一切十二种不善业在一切处——即欲界与色界中——如其所应而感果。显示巴利原文
69. Etthākusalakammamuddhaccarahitaṃ apāyabhūmiyaṃ paṭisandhiṃ janeti, pavattiyaṃ pana sabbampi dvādasavidhaṃ sattākusalapākāni sabbatthāpi kāmaloke rūpaloke ca yathārahaṃ vipaccati.
70 欲界善业唯在欲界善趣中生起结生;同样地,于转起时感得广大果报。然而,八种无因果报在一切处——即欲界与色界——如其所应而感果。显示巴利原文
70. Kāmāvacarakusalampi kāmasugatiyameva paṭisandhiṃ janeti, tathā pavattiyañca mahāvipākāni , ahetukavipākāni pana aṭṭhapi sabbatthāpi kāmaloke rūpaloke ca yathārahaṃ vipaccati.
71 其中,殊胜的三因善业给予三因结生之后,于转起时感得十六种果报。显示巴利原文
71. Tatthāpi tihetukamukkaṭṭhaṃ kusalaṃ tihetukaṃ paṭisandhiṃ datvā pavatte soḷasa vipākāni vipaccati.
72 低劣的三因善业与殊胜的二因善业给予二因结生之后,于转起时感得除去三因之外的十二种果报。显示巴利原文
72. Tihetukamomakaṃ dvihetukamukkaṭṭhañca kusalaṃ dvihetukaṃ paṭisandhiṃ datvā pavatte tihetukarahitāni dvādasa vipākāni vipaccati.
73 低劣的二因善业则唯给予无因结生,于转起时唯感得无因果报。显示巴利原文
73. Dvihetukamomakaṃ pana kusalaṃ ahetukameva paṭisandhiṃ deti, pavatte ca ahetukavipākāneva vipaccati.
74 无行善业不感有行果报。显示巴利原文
74. Asaṅkhāraṃ sasaṅkhāra-vipākāni na paccati.
Sasaṅkhāramasaṅkhāra-vipākānīti kecana. Tesaṃ dvādasa pākāni, dasāṭṭha ca yathākkamaṃ; Yathāvuttānusārena yathāsambhavamuddise.
75 色界善业中,修习下品初禅,生于梵众天。显示巴利原文
75. Rūpāvacarakusalaṃ pana paṭhamajjhānaṃ parittaṃ bhāvetvā brahmapārisajjesu uppajjati.
76 修习同一初禅之中品,则生于梵辅天。显示巴利原文
76. Tadeva majjhimaṃ bhāvetvā brahmapurohitesu.
77 修习上品初禅,生于大梵天。显示巴利原文
77. Paṇītaṃ bhāvetvā mahābrahmesu.
78 同样,修习下品第二禅与第三禅,生于少光天。显示巴利原文
78. Tathā dutiyajjhānaṃ tatiyajjhānañca parittaṃ bhāvetvā parittābhesu.
79 修习中品,生于无量光天。显示巴利原文
79. Majjhimaṃ bhāvetvā appamāṇābhesu.
80 修习上品第三禅,生于光音天。显示巴利原文
80. Paṇītaṃ bhāvetvā ābhassaresu.
81 修习下品第四禅,生于少净天。显示巴利原文
81. Catutthajjhānaṃ parittaṃ bhāvetvā parittasubhesu.
82 修习中品第四禅,生于无量净天。显示巴利原文
82. Majjhimaṃ bhāvetvā appamāṇasubhesu.
83 修习上品禅,生于遍净天。显示巴利原文
83. Paṇītaṃ bhāvetvā subhakiṇhesu.
84 修习第五禅,生于广果天。显示巴利原文
84. Pañcamajjhānaṃ bhāvetvā vehapphalesu.
85 修习离想的第五禅,生于无想有情天。显示巴利原文
85. Tadeva saññāvirāgaṃ bhāvetvā asaññasattesu.
86 不来者则生于净居天。显示巴利原文
86. Anāgāmino pana suddhāvāsesu uppajjanti.
87 无色界善业,次第修习后,生于无色界。显示巴利原文
87. Arūpāvacarakusalañca yathākkamaṃ bhāvetvā āruppesu uppajjantīti.
88 如是,广大福业,依其所生之地而安立。显示巴利原文
88. Itthaṃ mahaggataṃ puññaṃ, yathābhūmivavatthitaṃ.
Janeti sadisaṃ pākaṃ, paṭisandhipavattiyaṃ.
死与结生的次第显示巴利原文
Cutipaṭisandhikkamo
89 死之生起有四种:因寿尽、因业尽、因两者俱尽、因中断业。显示巴利原文
89. Āyukkhayena kammakkhayena ubhayakkhayena upacchedakakammunā ceti catudhā maraṇuppatti nāma.
90 当有情临命终时,如其应然,由业力于六门之一,现起能引生他世结生的业;或现起造业时所曾获得的色等业相;或现起将生起之有中当得的趣相。此后,心相续即多依此现前所缘,随令感果的业性——清净或染污,倾向于当得之有,恒续而转;或者那能生之业以新造作的方式现于门。显示巴利原文
90. Tathā ca marantānaṃ pana maraṇakāle yathārahaṃ abhimukhībhūtaṃ bhavantare paṭisandhijanakaṃ kammaṃ vā, taṃkammakaraṇakāle rūpādikamupaladdhapubbamupakaraṇabhūtañca kammanimittaṃ vā, anantaramuppajjamānabhave upalabhitabbamupabhogabhūtañca gatinimittaṃ vā kammabalena channaṃ dvārānaṃ aññatarasmiṃ paccupaṭṭhāti, tato paraṃ tameva tathopaṭṭhitaṃ ārammaṇaṃ ārabbha vipaccamānakakammānurūpaṃ parisuddhaṃ upakkiliṭṭhaṃ vā upalabhitabbabhavānurūpaṃ tatthoṇataṃva cittasantānaṃ abhiṇhaṃ pavattati bāhullena, tameva vā pana janakabhūtaṃ kammaṃ abhinavakaraṇavasena dvārappattaṃ hoti.
91 对于临近死亡者,在其路心之末或有分灭尽时,作为此生终结的死心生起并灭去。当它灭尽之际,紧接着,即依其所取之所缘——有依处或无依处——如其所应,由无明随眠所缠、以渴爱随眠为根的行所生,由相应法所执持、以俱生法为依止而先行,作为连结他世之缘,称为结生的心生起,并安住于他世。显示巴利原文
91. Paccāsannamaraṇassa tassa vīthicittāvasāne bhavaṅgakkhaye vā cavanavasena paccuppannabhavapariyosānabhūtaṃ cuticittaṃ uppajjitvā nirujjhati, tasmiṃ niruddhāvasāne tassānantarameva tathāgahitaṃ ārammaṇaṃ ārabbha savatthukaṃ avatthukameva vā yathārahaṃ avijjānusayaparikkhittena taṇhānusayamūlakena saṅkhārena janiyamānaṃ sampayuttehi pariggayhamānaṃ sahajātānamadhiṭṭhānabhāvena pubbaṅgamabhūtaṃ bhavantarapaṭisandhānavasena paṭisandhisaṅkhātaṃ mānasaṃ uppajjamānameva patiṭṭhāti bhavantare.
92 然而,在临死路心中,此处应知仅有五个微弱转起的速行心。因此,若死亡发生在现前所缘进入视野且尚存留之际,则结生心与有分心也可获得现前所缘性。由此,对于欲界结生,由六门执取的业相与趣相,可作为现前或过去所缘;而业则唯是过去所缘,且由意门执取。所有这些所缘,皆为微细法所成。显示巴利原文
92. Maraṇāsannavīthiyaṃ panettha mandappavattāni pañceva javanāni pāṭikaṅkhitabbāni, tasmā yadi paccuppannārammaṇesu āpāthagatesu dharantesveva maraṇaṃ hoti, tadā paṭisandhibhavaṅgānampi paccuppannārammaṇatā labbhatīti katvā kāmāvacarapaṭisandhiyā chadvāraggahitaṃ kammanimittaṃ gatinimittañca paccuppannamatītārammaṇaṃ upalabbhati, kammaṃ pana atītameva, tañca manodvāraggahitaṃ, tāni pana sabbānipi parittadhammabhūtānevārammaṇāni.
93 而对于色界结生,唯有作为概念法的业相为其所缘。显示巴利原文
93. Rūpāvacarapaṭisandhiyā pana paññattibhūtaṃ kammanimittamevārammaṇaṃ hoti.
94 同样地,对于无色界的结生,也唯有成为广大法或概念法的业相,随其所应而作所缘。显示巴利原文
94. Tathā arūpapaṭisandhiyā ca mahaggatabhūtaṃ paññattibhūtañca kammanimittameva yathārahamārammaṇaṃ hoti.
95 然而,无想有情唯以命根九法聚作为结生而安住,因此他们名为色结生者。显示巴利原文
95. Asaññasattānaṃ pana jīvitanavakameva paṭisandhibhāvena patiṭṭhāti, tasmā te rūpapaṭisandhikā nāma.
96 无色界有情,则为无色结生者。显示巴利原文
96. Arūpā arūpapaṭisandhikā.
97 其余有情为色界与无色界之结生者。显示巴利原文
97. Sesā rūpārūpapaṭisandhikā.
98 从无色界命终后,除较低的无色界外,有结生生起。显示巴利原文
98. Āruppacutiyā honti, heṭṭhimāruppavajjitā.
Paramāruppasandhī ca, tathā kāmatihetukā. Rūpāvacaracutiyā , aheturahitā siyuṃ; Sabbā kāmatihetumhā, kāmesveva panetarā.
99 如此,已执取结生的有情,自结生心灭尽后,便缘取同一所缘,生起同一心。直至死亡心生起之前,只要无路心生起,此心便作为「有」的组成部分,称为有分相续之心,犹如河流般相续不断地转起。显示巴利原文
99. Iccevaṃ gahitapaṭisandhikānaṃ pana paṭisandhinirodhānantarato pabhuti tamevārammaṇamārabbha tadeva cittaṃ yāva cuticittuppādā asati vīthicittuppāde bhavassa aṅgabhāvena bhavaṅgasantatisaṅkhātaṃ mānasaṃ abbocchinnaṃ nadīsoto viya pavattati.
100 临终时,它以死亡的方式生起死亡心,随后便灭尽。显示巴利原文
100. Pariyosāne ca cavanavasena cuticittaṃ hutvā nirujjhati.
101 此后,结生等便如车轮一般,依序相续转起。显示巴利原文
101. Tato parañca paṭisandhādayo rathacakkamiva yathākkamaṃ eva parivattantā pavattanti.
102 结生、有分与路心,死亡心于此世如此,于他世也是如此。显示巴利原文
102. Paṭisandhibhavaṅgavīthiyo, cuticeha tathā bhavantare.
觉者以慧观照这无常,证得不死之境;
彻底断除爱结、长久以来善持净行的人,将终至究竟寂灭。
显示巴利原文 Puna sandhi bhavaṅgamiccayaṃ, parivattati cittasantati. Paṭisaṅkhāyapanetamaddhuvaṃ , adhigantvā padamaccutaṃ budhā; Susamucchinnasinehabandhanā, samamessanti cirāya subbatā.
如是,《摄阿毗达摩义》中,名为“离心路摄分别”的部分。显示巴利原文
Iti abhidhammatthasaṅgahe vīthimuttasaṅgahavibhāgo nāma