第二十七章
Sattavīsatimo paricchedo
五、概念的分类
5. Paññattivibhāgo
27. 分别论
27. Pabhedakathā
心、心所、色,以及涅槃,已作分别解说;
因此,如今随其所宜,亦说“施设”。
Cittaṃ cetasikaṃ rūpaṃ, nibbānampi ca bhājitaṃ; Tasmā dāni yathāyogaṃ, paññattipi pavuccati.
Sā cāyaṃ atthapaññatti-nāmapaññattibhedato; Duvidhā hoti paññatti, atthapaññatti tattha ca.
由七种组成部分的聚集、和合及变化而来;
由分别、安立、行相、惯用语与执取而来。
Sattasambhārasaṇṭhāna-saṅghāṭapariṇāmato; Vikappupaṭṭhānākāravohārābhinivesato.
同样地,依转起的约定而成立的义,是施设;
它们被施设为“名”,故名为“施设”。
Tathā pavattasaṅketasiddhā atthā pakappitā; Paññāpīyanti nāmāti, paññattīti pakittitā.
因为义有究竟义与施设义二种;
其中,究竟义是真实义,具有自相。
Atthā hi paramatthatthā, paññattatthāti ca dvidhā; Tattha ca paramatthatthā, saccikaṭṭhā salakkhaṇā.
施设义,即是从真实义、自相、自性中以不同方式执取之后,依彼彼而假立。
Paññattatthā saccikaṭṭhasalakkhaṇasabhāvato; Aññathā gahitā taṃtamupādāya pakappitā.
因此,依止施设,即名「义施设」;
唯应被施设之名,于一切时即是施设义。
Tasmā upādāpaññatti, atthapaññattināmakā; Paññapetabbanāmāva, paññattatthāva sabbathā.
如所说的究竟法,即心、心所等;
施设,如女人、男人、床、椅、布等。
Paramatthā yathāvuttā, cittacetasikādayo; Paññattā itthipurisamañcapīṭhapaṭādayo.
凡用来称呼的,即是“名”;而“名”又被称作“施设”。
Yena vuccati taṃ nāmaṃ, paññapetīti vuccati; Paññattīti ca sā nāmapaññattīti tato matā.
Saṅkhā samaññā paññatti, vohāroti ca bhājitā; Catudhā paññapetabbapaññattīti hi vaṇṇitā.
从此,名、名业、名号,乃至其他;
语词、文句、言说,悉皆分别。
Tato nāmaṃ nāmakammaṃ, nāmadheyyaṃ athāparaṃ; Nirutti byañjanamabhilāpoti pana bhājitā.
名施设即称为“名”,施设分为两种;
而一切法则说为施设路。
Nāmapaññatti nāmāti, paññatti duvidhā katā; Sabbeva dhammā paññattipathāti pana bhājitā.
此中,有摄于施设义与究竟义之二种;
它们只是施设的途径,而究竟法则有其自相。
Paramatthapaññattatthā, duvidhā honti tattha ca; Paññattipathāva honti, paramatthā salakkhaṇā.
施设义与施设,仅是应被施设者;
而施设路,由名施设路之状态故。
Paññattatthā paññatti ca, paññapetabbamattato; Paññattipathā ca nāmapaññattipathabhāvato.
尽管名也仅仅是被施设的,无论由谁施设;
在此,此名唯是施设,正被如此描述。
Nāmampi paññāpetabbameva kiñcāpi kenaci; Nāmamevampetaṃ tattha, paññatticceva vaṇṇitaṃ.
应被施设的诸法,以及他们能施设;
还应希求:施设路有施设的种种性。
Paññapetabbadhammā ca, tesaṃ paññāpitāpi ca; Icchitabbāpi paññattipathā paññattinānatā.
依此所说,于注疏理趣中说;
取此理趣,于此处亦将施设分为两种。
Iti vuttānusārena, vuttaṃ aṭṭhakathānaye; Nayaṃ gahetvā etthāpi, paññatti duvidhā katā.
其中,究竟法是真实义,具自相;
义唯是施设,名为义施设。
Tasmimpi paramatthā ca, saccikaṭṭhasalakkhaṇā; Atthā paññattimattā ca, atthapaññattināmakā.
它们的能施设,即名为“名施设”;
如此,在解说之道中,所知被分作三种。
Tesaṃ paññāpikā ceva, nāmapaññattināmikā; Iccevaṃ vaṇṇanāmagge, ñeyyattā tividhā katā.
名为“胜义谛”,即究竟法;在其中,
因为它们具有真实义的自性,所以是不虚诳的。
Paramatthasaccaṃ nāma, paramatthāva tattha ca; Saccikaṭṭhasabhāvattā, avisaṃvādakā hi te.
Sammutisaccaṃ paññattidvayaṃ vohāravuttiyā; Lokasamaññādhippāyāvisaṃvādakabhāvato.
Iti saccadvayampetaṃ, akkhāsi purisuttamo; Tenāpi nāmasaṃviññū, vohareyyubhayampi vā.